معاهده انتقال محکومان به حبس میان دولت جمهوری اسلامی ایران و دولت جمهوری خلق چین مشتمل بر یک مقدمه و بیست ماده به شرح پیوست تصویب و اجازه مبادله اسناد آن داده میشود.
رعایت اصول یکصد و سی و نهم (139) و هفتاد و هفتم (77) قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران در اجرای مواد (19) و (20) این معاهده الزامی است.
بسم الله الرحمن الرحیم معاهده انتقال محکومان به حبس میان دولت جمهوری اسلامی ایران و دولت جمهوری خلق چین
جمهوری اسلامی ایران و جمهوری خلق چین که از این پس «طرفها» نامیده میشوند؛ براساس احترام متقابل نسبت به حاکمیت، برابری و منافع مشترک؛ با علاقه به تقویت همکاریهای قضائی در موضوعات کیفری میان دو کشور و با قصد تمهید گذراندن دوران حبس محکومان در کشور محل تابعیت خود برای تسهیل بازپروری اجتماعی آنها به قرار زیر توافق نمودند:
تعاریف از نظر این معاهده:
«طرف منتقلکننده» به معنای طرفی است که محکوم را ممکن است به خارج از قلمرو خود منتقل کند یا منتقل کرده است.
«طرف پذیرنده» به معنای طرفی است که محکوم را ممکن است به داخل قلمرو خود بپذیرد یا پذیرفته است.
«محکوم» به معنای فردی است که توسط دادگاهی ، در طرف منتقلکننده به حبس محکوم گردیده است.
مقررات کلی هر طرف میتواند طبق مفاد این معاهده، محکوم را به طرف دیگر منتقل نماید تا حکمی که توسط طرف منتقلکننده علیه وی صادر گردیده است، در قلمرو طرف پذیرنده اجراء گردد.
مراجع مرکزی
به منظور اجرای این معاهده، طرفها از طریق مراجع مرکزی که بدین منظور تعیین شدهاند با یکدیگر در ارتباط خواهند بود.
مرجع مرکزی موضوع بند«1» این ماده، برای جمهوری اسلامی ایران، وزارت دادگستری و برای جمهوری خلق چین، وزارت دادگستری خواهد بود.
چنانچه هر یک از طرفها، مرجع مرکزی خود را تغییر دهد، موضوع را از طریق مجاری دیپلماتیک و به صورت مکتوب به طرف دیگر اطلاع خواهد داد.
شرایط انتقال
محکوم تنها زمانی میتواند منتقل شود که: الف) محکوم تبعه طرف پذیرنده باشد؛ ب) عملی که براساس آن، حکم علیه محکوم صادر گردیده است و به موجب قوانین طرف پذیرنده نیز جرمانگاری شده باشد؛ پ) حکم صادر شده علیه محکوم، بدون نیاز به هیچ پژوهش خواهی دیگری، نافذ باشد؛ ت) در زمان دریافت درخواست انتقال، حداقل یکسال از محکومیت محکوم باقیمانده باشد؛ ث) محکوم، یا چنانچه هر یک از طرفها با توجه به سن یا شرایط جسمانی یا روانی محکوم لازم بداند، نماینده قانونی وی، به صورت مکتوب رضایت خود را نسبت به انتقال اعلام نموده باشد؛ ج) هر دو طرف موافق انتقال باشند.
در موارد استثنایی طرفها میتوانند حتی اگر دوران محکومیت باقیمانده محکوم، کمتر از میزان تعیین شده در جزء «ت» بند «1» این ماده باشد، با انتقال موافقت نمایند.
تصمیم به انتقال
چنانچه یک طرف، انتقال را مختلکننده حاکمیت، امنیت با نظم عمومی یا مغایر با اصول اساسی قوانین داخلی خود تشخیص دهد، میتواند از انتقال محکوم خودداری کند.
هر طرف میتواند به صلاحدید خود و به دلایلی غیر از موارد ذکر شده در بند «1» این ماده، با انتقال درخواست شده توسط طرف دیگر موافقت بنماید یا ننماید.
درخواستها و پاسخها
محکوم میتواند براساس این معاهده به هر یک از طرفها درخواست انتقال دهد. طرفی که محکوم از آن درخواست انتقال نموده است باید طرف دیگر را به صورت مکتوب از درخواست آگاه نماید.
درخواست انتقال میتواند توسط هر یک از طرفها انجام گیرد. طرف درخواست شونده بدون درنگ طرف درخواستکننده را از تصمیم خود مبنی بر موافقت یا مخالفت با درخواست انتقال آگاه خواهد نمود.
درخواستهای انتقال و پاسخهای به آنها به صورت مکتوب تنظیم و از طریق مجاری پیشبینی شده در بند «1» ماده (3) این معاهده ارسال خواهند شد.
اسناد مورد نیاز
در صورت درخواست انتقال، طرف منتقلکننده اسناد یا بیانیههای زیر را در اختیار طرف پذیرنده قرار خواهد داد، مگر اینکه طرف درخواست شونده قبلا مشخص کرده باشد که با درخواست انتقال مخالفت خواهد کرد: الف) اطلاعات و اسناد هویتی موید تابعیت محکوم (در صورت وجود)؛ ب) تصویر تصدیق شده حکم، از جمله مفاد مرتبط قانونی و حقایقی که براساس آنها، حکم صادر گردیده است؛ پ) بیانیهای مبنی بر طبقه مجازات، دوره مجازات و تاریخ شروع محاسبه دوره مجازات؛ ت) بیانیهای مبنی بر شرح رفتار فرد در طول گذراندن دوره محکومیت، دوره زمانی که تا آن زمان از محکومیت سپری شده است، مدت باقیمانده محکومیت و نیز مدت زمانی که در بازداشت موقت سپری شده است ، هر تخفیفی در حکم و عوامل دیگری که مرتبط با اجرای حکم باشد؛ ث) بیانیه مکتوب رضایت نسبت به انتقال موضوع جزء «ث» بند «1» ماده (4) این معاهده؛ و ج - بیانیهای مبنی بر شرایط جسمی و روانی محکوم
طرف پذیرنده، اسناد یا بیانیههای زیر را در اختیار طرف منتقلکننده قرار خواهد داد: الف) اسنادی که تایید مینماید محکوم، تبعه طرف پذیرنده است؛ ب) مفاد مربوط قوانین طرف پذیرنده که مشخص مینماید فعلی که بر مبنای آن علیه محکوم حکم صادر گردیده است، نیز جرم محسوب میشود. پ) اطلاعاتی در مورد تشریفات طرف پذیرنده به موجب قانون داخلی خود به منظور اجرای حکم صادر شده توسط طرف منتقلکننده
اعلام به محکوم
هر طرف در قلمرو خود به محکومی که این معاهده نسبت به وی قابل اجراء است اطلاع خواهد داد که میتواند طبق مفاد این معاهده منتقل گردد.
هر طرف به صورت مکتوب، محکوم ذی ربط در قلمرو خود را از اقدامات اتخاذ شده یا تصمیمهای گرفته شده توسط طرف منتقلکننده یا طرف پذیرنده در مورد درخواستهای انتقال طبق مواد (5 ) و (6) این معاهده آگاه خواهد نمود.
رضایت محکوم و تایید آن
طرف منتقلکننده اطمینان حاصل خواهد نمود که محکوم یا نماینده قانونی وی به صورت داوطلبانه و با آگاهی کامل از پیامدهای قانونی انتقال، رضایت میدهد و این آگاهی را در اعلامیهای که رضایت به انتقال را مشخص مینماید، تایید میکند.
در صورت درخواست طرف پذیرنده، طرف منتقلکننده، این فرصت را برای طرف پذیرنده فراهم خواهد نمود تا از طریق مقام تعیین شده، تایید کند که محکوم، رضایت خود را طبق شرایط تعیین شده در بند فوق اعلام نموده است.
تحویل محکوم طرفها در صورت حصول توافق نسبت به انتقال، با مشورت از طریق مجاری پیشبینی شده در بند «1» ماده (3) این معاهده، زمان، مکان و روش انتقال را تعیین خواهند نمود.
اجرای مستمر حکم
طرف پذیرنده پس از دریافت محکوم، اجرای حکم را طبق ماهیت و مدت محکومیت تعیین شده توسط طرف منتقلکننده ادامه خواهد داد.
اگرحکم به گونهای که توسط طرف منتقلکننده تعیین شده است به لحاظ ماهیت یا دوره، منطبق با قوانین داخلی طرف پذیرنده نباشد، طرف پذیرنده میتواند حکم را به گونهای که حکم در قوانین داخلی آن، برای جرم مشابه تعریف گردیده است، تطبیق نماید. در زمان تطبیق حکم: الف) طرف پذیرنده ملتزم به حقایق احراز شده در حکم صادره توسط طرف منتقلکننده خواهد بود. طرف پذیرنده مجازات محرومیت از آزادی را به مجازات مالی تغییر نخواهد داد. ب) حکم تطبیقی تا حد امکان طبق حکم صادر شده توسط طرف منتقلکننده خواهد بود. پ) حکم تطبیقی از لحاظ ماهیت یا دوره، شدیدتر از حکم صادره توسط طرف منتقلکننده نخواهد بود و از حداکثر دوره مجازات قابل اجراء درخصوص جرم مشابهی که در قوانین طرف پذیرنده تجویز گردیده است، بیشتر نخواهد بود. ت) حکم تطبیقی مقید به حداقل دوره مجازات قابل اجراء برای جرم مشابه تجویز شده در قانون طرف پذیرنده نخواهد بود. ث) دوره زمانی که محکوم به موجب مجازات حبس در طرف منتقلکننده گذرانده است، کسر خواهد شد.
قوانین و رویههای کشور پذیرنده از جمله موارد پیشبینی شده برای تخفیف و بخشودگی حکم، ناظر بر اجرای مستمر حکم پس از انتقال و اقدامات دیگری خواهد بود که در طول اجرای حکم اتخاذ شده است.
حفظ صلاحیت
طرف منتقلکننده، صلاحیت اصلاح یا لغو محکومیتها و احکام صادره توسط دادگاههای خود را حفظ خواهد کرد.
طرف پذیرنده به محض آگاهی از هرگونه تصمیم طرف منتقلکننده طبق این ماده که منجر به اصلاح یا لغو محکومیت یا مجازات صادر شده توسط دادگاههای آن میشود، حکم مذکور را اصلاح یا اجرای آن را متوقف خواهد کرد.
عفو هر طرف میتواند طبق قوانین داخلی خود، محکوم منتقل شده را مورد عفو قرار دهد و بدون درنگ طرف دیگر را از طریق مجرای پیشبینی شده در بند «1» ماده (3) این معاهده از این تصمیم آگاه خواهد کرد.
اطلاعات راجع به اجرای حکم طرف پذیرنده، اطلاعات راجع به اجرای حکم را در موارد زیر در اختیار طرف منتقلکننده قرار خواهد داد: الف) اگر اجرای حکم کامل شده باشد؛ ب) اگر محکوم از حبس گریخته باشد یا پیش از کامل شدن اجرای مجازات، فوت شده باشد؛ پ) اگر طرف منتقلکننده بیانیه ویژهای را درخواست نماید.
عبور محکومان چنانچه هر یک از طرفها، محکومی را از خارج از قلمروی خود یا به خارج از آن منتقل نماید، طرف دیگر با رعایت قوانین داخلی خود در تسهیل عبور محکوم مزبور از قلمروی خود همکاری خواهد کرد. طرفی که در نظر دارد چنین انتقالی را انجام دهد، جز در مواردی که انتقال از طریق هوایی و بدون فرود در سرزمین طرف دیگر است، از قبل اعلامیهای را در مورد انتقال مزبور به طرف دیگر خواهد داد.
زبان مکاتبه از نظر این معاهده، هر طرف با زبان رسمی خود مکاتبه خواهد نمود و ترجمهای را به زبان رسمی طرف دیگر یا انگلیسی ارائه خواهد کرد.
معافیت از تایید اسناد از نظر این معاهده هر سندی که توسط مقامهای صلاحیتدار طرفها صادر و از طریق مجرای پیشبینی شده در بند «1» ماده (3) این معاهده مبادله شده باشد، چنانچه توسط مقام صلاحیتدار یک طرف امضاء یا مهر شده باشد، میتواند بدون نیاز به هر نوع تایید، در قلمرو طرف دیگر مورد استفاده قرار گیرد.
هزینهها
طرف پذیرنده هزینههای زیر را تقبل خواهد نمود: الف) انتقال محکوم، به استثنای هزینههایی که صرفا در قلمرو طرف منتقلکننده انجام شده باشد؛ ب) اجرای مستمر حکم پس از انتقال
طرف پذیرنده میتواند همه یا بخشی از هزینهها را از محکوم مطالبه کند.
حل و فصل اختلافها هر اختلاف ناشی از تفسیر، اعمال یا اجرای این معاهده، چنانچه مراجع مرکزی، خود نتوانند به توافقی دست یابند، از مجاری دیپلماتیک حل و فصل خواهد گردید.
لازم الاجراء شدن، اصلاح و فسخ
این معاهده منوط تصویب است. اسناد تصویب در پکن مبادله خواهد شد. این معاهده در سی امین روز پس از تاریخ تبادل اسناد تصویب، لازم الاجراء خواهد شد.
این معاهده میتواند در هر زمانی با توافق کتبی طرفها اصلاح شود اصلاحیه مزبور به موجب بند «1» این ماده لازم الاجراء خواهد گردید.
هر یک از طرفها میتواند این معاهده را در هر زمان با اعلام کتبی به طرف دیگر از مجاری دیپلماتیک فسخ نماید. فسخ در صد و هشتادمین روز پس از تاریخ اعلام، نافذ خواهد شد. در هر حال فسخ این معاهده بر فرآیند درخواستهایی که قبل از تاریخ فسخ مزبور دریافت شدهاند، تاثیری نخواهد داشت.
این معاهده در مورد هر درخواست انتقال ارائه شده پس از لازم الاجراء شدن آن اعمال خواهد شد، حتی اگر جرائم مربوط، پیش از زمان لازم الاجراء شدن این معاهده ارتکاب یافته باشند.
برای گواهی مراتب بالا، امضاءکنندگان زیر که از طرف دولتهای متبوع خود بهطور مقتضی مجاز میباشند این معاهده را امضاء کردهاند. این معاهده در یک مقدمه و بیست ماده در دو نسخه در تهران در 20 شهریور 1391 هجری شمسی برابر با 10 سپتامبر 2012 میلادی به زبانهای فارسی، چینی و انگلیسی تنظیم گردیده است که هر متن از اعتبار یکسان برخوردار میباشد و در صورت بروز اختلاف در تفسیر ، متن انگلیسی ملاک خواهد بود.
از طرف از طرف دولت جمهوری اسلامی ایران دولت جمهوری خلق چین مرتضی بختیاری جائو جیو جین
قانون فوق مشتمل بر ماده واحده و یک تبصره منضم به متن معاهده شامل مقدمه و بیست ماده در جلسه علنی روز یکشنبه مورخ یازدهم بهمن ماه یکهزار و سیصد و نود و چهار مجلس شورای اسلامی تصویب و در تاریخ 8/12/1394 از سوی مجمع تشخیص مصلحت نظام موافق با مصلحت نظام تشخیص داده شد.
رئیس مجلس شورای اسلامی - علی لاریجانی