به دولت اجازه داده میشود به کنوانسیون بینالمللی مداخله در دریاهای آزاد در صورت بروز سوانح آلودگی نفتی مشتمل بر یک مقدمه، (17) ماده و یک پیوست و پروتکل مداخله در دریاهای آزاد در صورت بروز آلودگی ناشی از مواد غیرنفتی مشتمل بر یک مقدمه و (11) ماده به شرح پیوست ملحق شود و اسناد الحاق را تسلیم نماید .
ارجاع اختلافهای ناشی از اجرای این کنوانسیون به مصالحه یا داوری با تصویب مراجع ذیصلاح قانونی خواهد بود .
بسم الله الرحمن الرحیم کنوانسیون بینالمللی مربوط به مداخله در دریاهای آزاد در صورت بروز سوانح آلودگی نفتی کشورهای عضو این کنوانسیون: با آگاهی از نیاز به حمایت از منافع ملتهای خود در مقابل پیامدهای شدید سانحه دریایی ناشی از خطر آلودگی نفتی در دریا و خطوط ساحلی. با اعتقاد به اینکه تحت این شرایط ممکن است اقداماتی با خصوصیت استثنائی برای حمایت از چنین منافعی در دریاهای آزاد ضروری باشد و اینکه اینگونه اقدامات تاثیری بر اصل آزادی دریاهای آزاد نخواهد داشت، به قرار زیر توافق نمودهاند :
1 - اعضاءی این کنوانسیون میتوانند در صورت لزوم به دنبال بروز سانحه دریایی و یا عملیات متعاقب آن به منظور جلوگیری، کاهش یا رفع خطرات شدید و قریب الوقوع از خطوط ساحلی یا منافع ذی ربط خود در اثر آلودگی یا تهدید آلودگی دریا بهوسیله نفت که منطقا منجرشدن آن به پیامدهای زیانبار بزرگ قابل انتظار میباشد، اقداماتی را در دریاهای آزاد به عمل آورند. 2 - با این حال بر اساس این کنوانسیون هیچگونه اقدامی علیه کشتیهایی که تحت مالکیت یا بهره برداری یک کشور قرار داشته و در آن زمان تنها در ارتباط با ارایه خدمات غیرتجاری دولتی بکار گرفته شدهاند نباید انجام پذیرد .
از نظر این کنوانسیون:
سانحه «دریایی» به معنی تصادم کشتیها به گل نشستن یا دیگر حوادث دریانوردی یا دیگر اتفاقات بر روی یک کشتی یا خارج از آن که منجر به ورود خسارتهای عمده یا تهدید قریب الوقوع از جهت ورود خسارات عمده به کشتی یا کالا میشود، میباشد.
«کشتی» عبارت است از: الف - هرگونه شناور اقیانوس پیما از هر نوع که باشد، و. ب - هرگونه وسیله متحرک شناور در آب، به استثنای تاسیسات یا وسایل مربوط به اکتشاف و بهره برداری منابع بستر دریا، کف اقیانوس وزیر آن.
«نفت» به معنی نفت خام، نفت سوخت، نفت دیزل و روغن روانکننده میباشد.
«منافع ذیربط» عبارت است از منافع کشور ساحلی که بهطور مستقیم تحت تاثیر سانحه دریایی یا تهدید ناشی از آن قرار گرفته، مانند: الف - فعالیتهای ساحلی دریایی، بندری یا داخل خور، از جمله فعالیتهای ماهیگیری که وسیله اصلی امرار معاش اشخاص ذیربط میباشد. ب - جاذبههای توریستی منطقه مربوط. ج - سلامت مردم ساحل نشین و سالم ماندن منطقه مربوط، از جمله حفظ منابع زنده دریایی و حیات وحش.
«سازمان» به معنی سازمان مشورتی بین الدولی دریانوردی میباشد.
هنگامی که کشور ساحلی در اعمال حقوق خود اقداماتی را برابر ماده (1) به عمل میآورد، مقررات زیر اعمال میشود:
قبل از انجام هرگونه اقدامی، کشور ساحلی باید با دیگر کشورهایی که متاثر از سانحه دریایی بودهاند، به ویژه کشور یا کشورهای صاحب پرچم، مشورت نماید.
کشور ساحلی باید بدون تاخیر اقدامات مورد نظرش را به هر شخص حقیقی یا حقوقی که برای آن کشور مشخص بوده یا در حین مشورت مشخص شود که دارای منافعی هستند که منطقا ممکن است تحت تاثیر آن اقدامات قرار گیرند، اطلاع دهد. کشور ساحلی باید هر نقطه ظری را که ممکن است آنها عنوان نمایند، مورد توجه قرار دهد.
کشور ساحلی میتواند قبل از انجام هر اقدامی با کارشناسان مستقل مشورت نماید. اسامی اینگونه کارشناسان باید از فهرستی که نزد سازمان نگهداری میشود انتخاب شود.
در وضعیتهای فوق العاده اضطراری که اقدامات لازم باید فوری انجام پذیرد، کشور ساحلی میتواند بدون اطلاع قبلی یا مشورت یا ادامه مشورتی که از پیش آغاز شده است، به علت شرایط اضطراری اقدامات لازم را به عمل آورد.
- کشور ساحلی باید قبل از انجام اینگونه اقدامات و همچنین در خلال انجام آن، حداکثر تلاش خود را به منظور اجتناب از به خطرانداختن جان افراد به کار برده و در ارایه هرگونه کمک به اشخاصی که در معرض خطر قرار داشته و نیازمند به اینگونه کمکها میباشند، اهتمام نماید و در موارد مقتضی موجبات مراجعت کارکنان کشتی به کشورشان را تسهیل نموده و هیچگونه مانعی در این مورد ایجاد ننماید.
اقدامات انجام شده در اعمال ماده (1) باید بدون تاخیر به کشورها و اشخاص حقیقی یا حقوقی شناخته شده ذیربط، همچنین به دبیرکل سازمان اطلاع داده شود.
1 - تحت نظارت سازمان باید فهرستی از اسامی کارشناسان که به موجب ماده (3) این کنوانسیون مورد پیشبینی قرار گرفتهاند، تهیه و تنظیم و نگهداری شود و سازمان باید مقررات لازم و مناسب را در این ارتباط از جمله در مورد تعیین صلاحیتهای لازم، تدوین نماید. 2 - معرفی افراد برای درج در فهرست میتواند بهوسیله کشورهای عضو سازمان و یا اعضاءی این کنوانسیون صورت پذیرد. دستمزد کارشناسان بر اساس خدمات ارایه شده، توسط کشورهای استفادهکننده از اینگونه خدمات پرداخت خواهد شد.
1 - اقدامات به عمل آمده توسط کشور ساحلی بر اساس ماده (1) باید با میزان خسارت واقعی یا خسارتهایی که آن کشور را تهدید میکند، متناسب باشد. 2 - چنین اقداماتی نباید از آنچه به صورت منطقی برای رسیدن به اهداف مذکور در ماده (1) لازم است، فراتر باشد و باید به محض دستیابی به آن اهداف متوقف شود. اقدامات مزبور نباید به گونهای غیرضروری با حقوق و منافع کشور صاحب پرچم، کشورهای دیگر و یا هر شخص حقیقی یا حقوقی ذیربط، برخورد داشته باشد. 3 - در ارزیابی اینکه آیا اقدامات متناسب با میزان خسارت میباشد مراتب زیر باید در نظ ر گرفته شود: الف - میزان و احتمال خسارت قریب الوقوع در صورت عدم اجرای آن اقدامات، و. ب - احتمال موثر بودن آن اقدامات، و. ث - میزان خساراتی که ممکن است براثر انجام اقدامات مزبور ایجاد شود.
هر عضوی که در جهت خلاف مقررات کنوانسیون حاضر اقداماتی را انجام داده که موجب ورود خسارت به دیگران شده باشد، به پرداخت غرامت به میزان خسارات ناشی از اقداماتی که بهطور منطقی از آنچه برای نیل به اهداف مذکور در ماده (1) لازم است فراتر میباشد، ملزم میشود.
هیچیک از مفاد این کنوانسیون هرگونه حق، وظیفه، امتیاز و مصونیتی که به گونه دیگری قابل اعمال بوده را تضییع نکرده و یا هر یک از اعضاءء و یا هر شخص حقیقی یا حقوقی ذینفع را از هرگونه وسیله جبران خسارتی که به نحو دیگری قابل اعمال است محروم نخواهد کرد مگر اینکه به صورت صریح قید شده باشد.
1 - هرگونه اختلاف بین اعضاء از نظر مغایرت اقدامات انجام شده بر اساس ماده (1) با مفاد این کنوانسیون، لزوم پرداخت غرامت به موجب ماده (6) و میزان چنین غرامتی، اگر با انجام گفتگو بین اعضای درگیر، یا بین عضوی که آن اقدامات را انجام داده و خواهانهای حقیقی و یا حقوقی، حل و فصل نشده باشد، چنانچه طرفها به صورت دیگری نیز توافق ننمایند، به درخواست هریک از طرفهای ذیربط به مصالحه ارجاع و چنانچه مصالحه با موفقیت همراه نباشد، به داوری به صورتی که در پیوست این کنوانسیون در نظر گرفته شده، ارجاع میشود. 2 - عضوی که اقداماتی انجام داده حق ندارد تنها بر این اساس که توسل به همه طرق جبران خسارت به موجب قوانین داخلی در دادگاههایش به عمل نیامده، در مقابل درخواست مصالحه یا داوری برابر مفاد بند پیشین خودداری نماید.
1 - این کنوانسیون برای امضا تا دهم دی ماه یکهزار و سیصد و چهل و نه هجری شمسی برابر با سوم دسامبر سال یکهزار و نهصد و هفتاد میلادی و از آن پس برای الحاق مفتوح میباشد. 2 - کشورهای عضو سازمان ملل متحد یا هر نمایندگی تخصصی مربوط به آن یا آژانس بینالمللی انرژی اتمی یا اعضای اساسنامه دیوان بینالمللی دادگستری میتوانند به صورتهای زیر عضو این کنوانسیون شوند. الف - امضای بدون شرط تصویب، پذیرش یا تایید. ب - امضای منوط به تصویب، پذیرش یا تایید که به دنبال آن تصویب، پذیرش یا تایید، انجام گیرد، یا. ج - الحاق.
1 - تصویب، پذیرش، تایید یا الحاق با تسلیم سند رسمی به همین مضمون به دبیرکل سازمان، رسمیت خواهد یافت. 2 - تسلیم هر سند تصویب، پذیرش، تایید یا الحاق پس از لازم الاجرا شدن اصلاحیه این کنوانسیون در ارتباط با کلیه اعضای موجود یا پس از انجام کلیه اقدامات لازم برای لازم الاجرا شدن اصلاحیه در ارتباط با اعضای فوق، شامل کنوانسیون تغییر یافته توسط اصلاحیه تلقی خواهد شد.
1 - این کنوانسیون در نودمین روز پس از تاریخ امضای دولتهای پانزده کشور به صورت امضای بدون شرط تصویب، پذیرش، تایید، یا با تسلیم اسناد تصویب، پذیرش، تایید یا الحاق به دبیرکل سازمان، لازم الاجرا خواهد شد. 2 - برای هر کشوری که بعدا این کنوانسیون را تصویب، پذیرش، یا تایید نموده یا به آن ملحق میشود، زمان لازم الاجرا شدن آن در نودمین روز پس از تسلیم سند مربوط توسط آن کشور میباشد.
1 - این کنوانسیون میتواند توسط هر عضوی در هر زمان پس از تاریخ لازم الاجرا شدن کنوانسیون برای آن کشور، مورد انصراف قرار گیرد. 2 - انصراف با تسلیم یک سند به دبیرکل سازمان نافذ میشود. 3 - انصراف یک سال یا مدت طولانی تری که در سند انصراف بدان تصریح شده پس از تسلیم سند انصراف به دبیرکل سازمان، نافذ میشود.
در مواردی که مسوولیت اداره امور سرزمین به عهده سازمان ملل متحد بوده یا مسوولیت روابط بینالمللی یک سرزمین به عهده هر کشور عضو این کنوانسیون میباشد، اشخاص یاد شده باید در کمترین زمان ممکن با مقامات صلاحیت دار در آن سرزمین مشورت نموده یا با انجام اقدامات مناسب دیگر موجبات شمول این کنوانسیون را نسبت به آن سرزمین فراهم نمایند و میتوانند در هر زمانی بهوسیله یک اطلاعیه کتبی به دبیرکل سازمان اعلام نمایند که حیطه شمول این کنوانسیون نسبت به آن سرزمین نیز گسترش مییابد.
حیطه شمول این کنوانسیون از تاریخ دریافت آن اطلاعیه و یا از هر تاریخ دیگری که در آن اطلاعیه قید شده، به سرزمین یاد شده در آن، گسترش مییابد.
سازمان ملل متحد یا هر عضوی که به موجب بند (1) این ماده اطلاعیهای صادر نموده میتواند در هر زمان، پس از تاریخی که شمول کنوانسیون به یک سرزمین به ترتیب فوق گسترش یافته، از طریق اطلاعیه کتبی به دبیرکل سازمان اعلام نماید که شمول این کنوانسیون در مورد سرزمین یاد شده در اطلاعیه، متوقف میشود.
شمول این کنوانسیون نسبت به هر سرزمین یاد شده در اطلاعیه یک سال یا مدت بیشتری که در آن قید شده، پس از تاریخ دریافت اطلاعیه توسط دبیرکل سازمان، متوقف میشود.
1 - سازمان میتواند به منظور تجدیدنظر یا اصلاح این کنوانسیون کنفرانسی برگزار نماید. 2 - سازمان در صورت درخواست حداقل یک سوم اعضا کنفرانسی متشکل از کشورهای عضو این کنوانسیون به منظور تجدید نظر یا اصلاح این کنوانسیون برگزار خواهد نمود.
1 - این کنوانسیون برای نگهداری به دبیرکل سازمان تودیع میشود. 2 - دبیرکل سازمان باید: الف - به کلیه کشورهایی که این کنوانسیون را امضا نموده یا به آن پیوستهاند مراتب زیر را اطلاع بدهد: الف 1 - هر امضا یا سپردن سند جدید به همراه تاریخ آن. الف 2 - سپردن هرگونه سند انصراف از این کنوانسیون به همراه تاریخ تودیع آن. الف 3 - گسترش حیطه شمول این کنوانسیون به هر سرزمینی بر اساس بند (1) ماده (13) و توقف شمول آن بر اساس مفاد بند (4) آن ماده به همراه تاریخی که به ترتیب فوق حیطه شمول این کنوانسیون گسترش یافته یا متوقف خواهد شد. ب - ارسال نسخ مصدق این کنوانسیون به کلیه کشورهای امضاکننده و همچنین کلیه کشورهایی که به این کنوانسیون میپیوندند.
به محض لازم الاجرا شدن این کنوانسیون متن آن توسط دبیرکل سازمان به دبیرخانه سازمان ملل متحد برای ثبت و انتشار براساس ماده (102) منشور سازمان ملل متحد، فرستاده خواهد شد.
این کنوانسیون در یک نسخه به زبانهای انگلیسی و فرانسه تنظیم شده و هر دو متن بطور یکسان معتبر میباشد. ترجمه رسمی به زبانهای روسی و اسپانیولی نیز آماده شده و همراه با نسخه اصلی امضا شده نگهداری خواهد شد. در تایید مراتب فوق، امضاکنندگان زیر که بهطور رسمی، توسط دولت متبوع خود برای این منظور اختیار یافتهاند، این کنوانسیون را امضاء نمودهاند. هشتم آذرماه سال یکهزار و سیصد و چهل و هشت هجری شمسی برابر با بیست و نهم نوامبر سال یک هزار و نهصد و شصت و نه - بروکسل.
پیوست
مصالحه
تشریفات مصالحه باید برابر مقررات مندرج در این فصل باشد مشروط بر اینکه دو طرف مربوط تصمیم دیگری نگرفته باشند.
1 - در اجرای ماده (8) این کنوانسیون یک کمیسیون مصالحه بنا به درخواست یک عضو از عضو دیگر، تشکیل میشود. 2 - تسلیم درخواست مصالحه توسط یک عضو باید شامل شرحی از موضوع به همراه هرگونه مدارک تاکیدکننده دیگر باشد. 3 - چنانچه تشریفات رسیدگی بین دو طرف به جریان افتاده باشد هر عضو دیگری که اتباع یا اموال او تحت تاثیر همان اقدامات واقع شده یا کشور ساحلی عضو که اقدامات مشابهی انجام داده، میتواند با دادن اطلاعیه کتبی به دو طرف که در ابتدا جریان رسیدگی را آغاز نمودهاند، به جریان مصالحه ملحق گردد، مگر اینکه یکی از دو طرف اخیرالذکر به چنین الحاقی معترض باشد.
کمیسیون مصالحه از سه عضو تشکیل مییابد: یک عضو توسط کشور ساحلی که اقدامات را انجام داده معرفی شده، یک عضو توسط کشوری که اتباع یا اموال آن تحت تاثیر آن اقدامات واقع شده معرفی میشود و عضو سوم که ریاست کمیسیون را بر عهده خواهد داشت با توافق دو عضو اصلی تعیین میشود.
مصالحهدهندگان باید از میان فهرستی که قبلا برابر تشریفات مندرج در ماده (4) زیر تنظیم شده، انتخاب شوند.
اگر در خلال یک دوره زمانی (60) روزه از تاریخ دریافت درخواست صالحه، طرفی که چنین درخواستی از او به عمل آمده اطلاعیهای به طرف دیگر در خصوص مخالفت با معرفی مصالحهدهندهای که وی مسوول انتخابش میباشد، نداده باشد، یا چنانچه در طول یک دوره زمانی (30) روزه از تاریخ معرفی دومین نفر از اعضای کمیسیون که باید توسط دو طرف تعیین شود، دو مصالحهدهنده اول از طریق توافق قادر به تعیین رییس کمیسیون نشده باشند، دبیرکل سازمان باید بنا به درخواست هرکدام از دو طرف، انتخاب مورد لزوم را در خلال مدت (30) روز به انجام رساند. اعضای کمیسیون که بدین ترتیب تعیین میشوند باید از فهرست یاد شده در بند پیشین انتخاب شوند.
رییس کمیسیون به هر روشی که تعیین شود، در هیچ موردی نباید دارای ملیت یکی از کشورهای دو طرف اصلی مصالحه بوده یا باشد
1 - فهرست یاد شده در ماده (3) فوق باید شامل اشخاص صلاحیتداری که بهوسیله اعضاء تعیین شدهاند بوده و همچنین بهوسیله سازمان به صورت به هنگام نگهداری شود. هریک از اعضاء میتواند (4) نفر را که لزومی ندارد حتما از ملیت وی باشند برای درج در فهرست تعیین نماید. انتخاب هر نفر برای مدت (6) سال بوده و قابل تجدید میباشد. 2 - در صورت فوت یا استعفای یکی از افراد مندرج در فهرست، عضوی که چنین شخصی را معرفی نموده میتواند جانشینی را برای مدت باقیمانده معرفی نماید.
کمیسیون مصالحه آیین کار خود را که براساس آن در کلیه موارد رسیدگی عادلانه امکانپذیر است تنظیم خواهد نمود، مگر در صورتی که دو طرف به گونه دیگری توافق کنند. کمیسیون در ارتباط با امر تحقیق و رسیدگی باید برابر مفاد فصل سوم کنوانسیون لاهه در مورد حل و فصل مسالمتآمیز اختلافات بینالمللی مصوب بیست و ششم مهرماه سال یکهزار و دویست و هشتاد و شش هجری شمسی برابر با هجدهم اکتبر سال یکهزار و نهصد و هفت میلادی، عمل نماید مگر آنکه به اتفاق آراء، به گونه دیگری تصمیمگیری نماید.
نمایندگی دو طرف نزد کمیسیون مصالحه توسط نمایندگانی خواهد بود که وظیفه شان عمل به عنوان میانجی بین دولت و کمیسیون میباشد، همچنین هرکدام از دو طرف میتوانند از خدمات مشاوران و کارشناسانی که بهوسیله دو طرف بدین منظور معرفی شدهاند بهره جویی نموده و استماع و رسیدگی به شهادت همه کسانی را که شهادت آنها به نظر آن طرف مفید میباشد را درخواست نمایند.
کمیسیون دارای این حق میباشد که از نمایندگان، مشاوران و کارشناسان دو طرف و همچنین از اشخاص دیگر با رضایت دولتهایشان، در صورتی که فراخوانی آنها را مفید تشخیص دهد درخواست ادای توضیحات نماید.
تصمیمات کمیسیون مصالحه باید با اکثریت آرا گرفته شود و کمیسیون حکمی در مورد موضوع اصلی اختلاف جز با حضور همه اعضاء صادر نخواهد کرد مگر در صورتی که دو طرف به گونه دیگری توافق کنند.
دو طرف باید موجبات تسهیل کار کمیسیون مصالحه را فراهم آورده و به ویژه برابر قانون خود و با بکارگیری کلیه امکاناتی که در اختیار دارند: الف - اطلاعات و مدارک لازم را به کمیسیون ارایه نمایند. ب - امکان ورود کمیسیون به قلمرو سرزمین شان برای استماع شهادت شهود یا کارشناسان و دیدن صحنه را فراهم سازند.
وظیفه کمیسیون مصالحه روشن نمودن موضوعات مورد اختلاف، گردآوری کلیه اطلاعات مربوط بدین منظور، از طریق انجام رسیدگی یا طرق دیگر و کوشش برای ایجاد مصالحه بین دو طرف میباشد. پس از رسیدگی دعوا، کمیسیون باید توصیه خود را که در ارتباط با موضوع بحث مناسب تشخیص داده با تعیین مدتی که بیشتر از (90) روز نمیشود به دو طرف اعلام نماید و از دو طرف عضو خواسته شود که در خلال این مدت نظر خود را در مورد پذیرش یا عدم پذیرش توصیه یاد شده، اظهار نمایند.
توصیه باید با بیان دلایل همراه باشد. چنانچه این توصیهها به صورت کلی یا جزیی مبین نظر همه اعضای کمیسیون نباشد هرکدام از مصالحهدهندگان محق خواهد بود که نظریه جداگانهای ارایه و تسلیم نماید.
چنانچه تا (90) روز پس از اعلام توصیه به دو طرف هیچ کدام از آنها پاسخ موافق خود را به طرف دیگر در خصوص پذیرش آن توصیه اعلام ننموده باشند. مصالحه ناموفق تلقی میشود. همچنین اگر کمیسیون در ظرف مدت تعیین شده در بند (3) ماده (3) فوق تشکیل نشده باشد، یا در صورتی که دو طرف به گونه دیگری توافق نکرده باشند یا، کمیسیون نتوانسته باشد توصیه خود را ظرف مدت یک سال از زمان تعیین رییس کمیسیون، صادر نماید، مصالحه موفقیت آمیزی تلقی نخواهد شد.
1 - هر عضو کمیسیون برای کار خود اجرت دریافت خواهد نمود. چنین اجرتی براساس توافق دو طرف تعیین میشود که مشارکت هر کدام در پرداخت اجرت به نسبت مساوی خواهد بود. 2 - هزینههای متفرقه ناشی از انجام کار کمیسیون به همین روش بین دو طرف تسهیم میشود.
دو طرف اختلاف در هرزمان در طول روند مصالحه میتوانند با توافق یکدیگر در مورد مراجعه به یک روش رسیدگی متفاوت برای حل و فصل اختلافات تصمیمگیری نمایند.
داوری
1 - تشریفات داوری باید برابر مقررات مندرج در این فصل باشد، مگر آنکه دو طرف به گونه دیگری تصمیمگیری نمایند 2 - در صورت عدم موفقیت مصالحه، درخواست داوری تنها ظرف مدت (180) روز پس از شکست مصالحه انجامپذیر میباشد.
دیوان داوری شامل سه عضو خواهد بود: یک داور توسط کشور ساحلی که اقدامات را انجام داده معرفی میشود، یک داور توسط کشوری که اتباع یا اموالش تحت تاثیر آن اقدامات واقع شده معرفی میشود و داوری دیگر براساس توافق بین دو داور اخیرالذکر انتخاب و به عنوان رییس دیوان داوری عمل خواهد نمود.
چنانچه پس از سپری شدن مدت (60) روز از معرفی داور دوم، رییس دیوان انتخاب نشده باشد، دبیرکل سازمان بنا به درخواست هرکدام از دو طرف باید ظرف مدت (60) روز بعدی چنین انتخابی را از فهرست اشخاص واجد شرایطی که از قبل برابر مفاد ماده (4) فوق تعیین شدهاند، به عمل آورد. این فهرست جدای از فهرست کارشناسان پیشبینی شده در ماده (4) کنوانسیون و همچنین فهرست مصالحهدهندگان موضوع ماده (4) پیوست حاضر میباشد، هرچند نام یک شخص میتواند هم در فهرست مصالحهدهندگان وهم در فهرست داوران، آمده باشند. با این حال شخصی که به عنوان مصالحهدهنده در اختلاف عمل نموده نمیتواند برای همان موضوع برای عمل به عنوان داور انتخاب شود.
چنانچه ظرف مدت (60) روز از زمان دریافت درخواست، یکی از دو طرف، عضو دیوان را که مسوولیت تعیین آن را دارد، معرفی ننماید، طرف دیگر میتواند مراتب را بهطور مستقیم به اطلاع دبیرکل سازمان رسانده و او باید رییس دیوان را ظرف مدت (60) روز از فهرست موضوع بند (1) این ماده، انتخاب نماید.
رییس دیوان باید پس از معرفی شدن، از طرفی که داور را تعیین ننموده، درخواست نماید که به همان روش و تحت همان شرایط مبادرت به انجام این کار بنماید. چنانچه طرف یاد شده اقدام به انتخاب مورد لزوم ننماید، رییس دیوان باید از دبیرکل سازمان درخواست نماید که این انتخاب را برابر شرایط و ترتیب مطروح در بند پیشین به عمل آورد.
چنانچه رییس دیوان برابر مفاد این ماده انتخاب شود، جز در صورت رضایت طرف یا طرفهای دیگر نباید ملیت یکی از دو طرف مربوط را دارا بوده داشته باشد.
در صورت فوت یا عدم حضور داوری که یکی از دو طرف مسوولیت انتخاب وی را داشته است، طرف یاد شده باید ظرف مدت (60) روز از تاریخ فوت یا عدم حضور نسبت به معرفی جایگزین وی اقدام نماید. اگر طرف یاد شده در مورد معرفی داور اقدامی ننماید، داوری با حضور داوران باقی مانده به کار خود ادامه خواهد داد. در صورت فوت یا عدم حضور رییس دیوان، داوری با حضور داوران باقی مانده به کار خود ادامه خواهد داد. در صورت فوت یا عدم حضور رییس دیوان، جانشین وی برابر مفاد ماده (14) فوق تعیین شده و در صورت عدم توافق بین اعضای دیوان ظرف مدت (60) روز پس از فوت یا عدم حضور، برابر مفاد این ماده تعیین خواهد شد.
چنانچه رسیدگی بین دو طرف شروع شده باشد، هر عضو دیگری که اتباع یا اموال آن تحت تاثیر همان اقدامات واقع شده باشد، یا هر کشور ساحلی عضوی که اقدامات مشابهی را انجام داده، میتواند با دادن اطلاعیه کتبی به طرفهایی که در ابتدا رسیدگی را آغاز نمودهاند، به جریان رسیدگی داوری وارد شود مگر آنکه یکی از دو طرف اخیرالذکر به چنین ورود و الحاقی معترض باشد.
هر دیوان داوری که برابر مقررات این پیوست تشکیل میشود، در مورد آیین رسیدگی خود تصمیم خواهد گرفت.
1 - تصمیمات دیوان در مورد آیین رسیدگی و محل تشکیل جلسات آن، و همچنین در مورد هرگونه اختلاف مطروح نزد آن، باید با رای اکثریت اعضای دیوان اتخاذ گردد. غیبت یا امتناع از دادن رای توسط یکی از اعضاء دیوان که دو طرف مسوولیت انتخاب آن را داشتهاند، مانعی در امر تصمیمگیری دیوان ایجاد نخواهد کرد. در صورت تساوی آرا رای نهایی با رییس خواهد بود. 2 - دو طرف باید موجبات تسهیل کار دیوان را فراهم آورده، و به ویژه برابر قوانین خود وبا بکارگیری کلیه امکاناتی که در اختیار دارند: الف - اطلاعات و مدارک لازم را به دیوان ارایه نمایند. ب - امکان ورود دیوان به قلمرو سرزمین شان برای استماع شهادت شهود یا کارشناسان و دیدن صحنه را فراهم سازند. 3 - غیبیت یا کوتاهی در حضور توسط یک طرف مانعی بر سر راه رسیدگی ایجاد نخواهد کرد.
1 - حکم دیوان باید با شرح دلایل همراه باشد. حکم دیوان نهایی و غیرقابل پژوهش خواهد بود. دو طرف باید فوری حکم دیوان را اجرا نمایند. 2 - هر اختلافی که در ارتباط با تفسیر و اجرای حکم دیوان بین دو طرف ایجاد شود میتواند توسط هر کدام از دو طرف برای قضاوت به دیوانی که حکم را صادر نموده و در صورت عدم امکان چنین امری، به دیوان دیگری که بدین منظور و به همان روش دیوان اولیه تشکیل میشود، ارجاع شود.
پروتکل مربوط به مداخله در دریاهای آزاد در صورت بروز آلودگی ناشی از موادی غیر از نفت (مصوب 1352 هجری شمسی برابر با 1973 میلادی) کشورهای عضو پروتکل حاضر، که عضو کنوانسیون بینالمللی مربوط به «مداخله در دریاهای آزاد در صورت بروز سوانح آلودگی نفتی» انعقاد یافته در بروکسل به تاریخ هشتم آذرماه سال یکهزار و سیصد و چهل و هشت هجری شمسی برابر با بیست و نهم نوامبر سال یکهزار و نهصد و شصت و نه میلادی، میباشند. با در نظر گرفتن قطعنامه همکاریهای بینالمللی در مورد مواد آلودهکننده غیر از نفت مصوب کنفرانس حقوقی بینالمللی در خصوص خسارت آلودگی دریایی (1348) برابر با (1969). و با امعان نظر به اینکه متعاقب قطعنامه فوق، سازمان مشورتی بین الدولی دریانوردی اقدامات خود را در مورد کلیه جنبههای آلودگی ناشی از موادی غیر از نفت تشدید نموده است، به قرار زیر توافق نمودهاند.
اعضاءی این پروتکل میتوانند به دنبال بروز یک سانحه دریایی و یا اعمال مرتبط با چنین سانحهای که به صورت منطقی میتوان انتظار داشت به پیامدهای زیانبار عمدهای منجر شود، در صورت لزوم به منظور جلوگیری، کاهش یا رفع خطرات شدید و قریب الوقوع نسبت به خط ساحلی یا منافع مربوط خود ناشی از آلودگی یا تهدید به آلودگی بهوسیله موادی غیر از نفت، اقداماتی را در دریاهای آزاد به عمل آورند.
«موادی غیر از نفت» مورد اشاره در بند (1) عبارتند از: الف - موادی که در فهرست تعیین شده توسط یک نهاد صلاحیت دار برگزیده بهوسیله سازمان نام برده شدهاند که فهرست مزبور به این پروتکل پیوست خواهد شد. و ب - سایر موادی که احتمال ایجاد خطر برای سلامت انسان، آسیب رساندن به منابع زنده و حیات دریایی، صدمه زدن به تسهیلات رفاهی و یا ایجاد اختلال در سایر بهره برداریهای مشروع از دریا را دارا میباشد.
هرگاه یک کشور عضو مداخلهکننده در ارتباط با یکی از مواد مورد اشاره در جزو (ب) بند (2) فوق اقدامی را به عمل آورد. آن عضو موظف است ثابت نماید که آن ماده تحت شرایط موجود در زمان مداخله منطقا میتوانسته خطر شدید و قریب الوقوعی ایجاد نماید که مشابه خطر ایجاد شده توسط هر یک از مواد یاد شده در فهرست مورد اشاره در جزو (الف) بند (2) فوق میباشد.
1 - مفاد بند (2) ماده (1) و مواد (2) تا (8) کنوانسیون مربوط به مداخله در دریاهای آزاد در صورت بروز سوانح آلودگی نفتی مصوب 1348 هجری شمسی برابر با 1969 میلادی و پیوست آن که مربوط به نفت میشود. نسبت به موارد مورد اشاره در ماده (1) پروتکل حاضر نیز قابل اعمال میباشد. 2 - از نظر پروتکل حاضر، فهرست کارشناسان مورد اشاره در بند (ج) مواد (3) و (4) کنوانسیون به گونهای بسط خواهد یافت که کارشناسان صلاحیت دار برای ارایه مشاوره در ارتباط با موادی غیر از نفت را نیز، شامل شود. معرفی اسامی نامزدهای این فهرست میتواند توسط کشورهای عضو سازمان و کشورهای عضو پروتکل حاضر به عمل آید
فهرست مورد اشاره در جز (الف) بند (2) ماده (1) بهوسیله نهاد صلاحیت دار تعیین شده از طرف سازمان، نگهداری خواهد شد.
هرگونه اصلاحیه فهرست پروتکل حاضر که توسط یک عضو پیشنهاد شده باشد. به سازمان تسلیم خواهد شد و بهوسیله سازمان، حداقل سه ماه قبل از رسیدگی توسط نهاد صلاحیتدار، در میان کلیه اعضای سازمان و اعضای پروتکل حاضر پخش میشود.
اعضای پروتکل حاضر اعم از اینکه عضو سازمان باشند یا نباشند استحقاق شرکت در جریان بررسی توسط نهاد صلاحیت دار را خواهند داشت.
اصلاحیهها تنها توسط اکثریت دوسوم اعضای حاضر و رایدهنده این پروتکل به تصویب خواهد رسید
چنانچه اصلاحیهای برابر بند (4) فوق تصویب شود این اصلاحیه توسط سازمان برای پذیرش به کلیه اعضای پروتکل حاضر، ابلاغ خواهد شد.
اصلاحیه مزبور در پایان مدت شش ماه پس از ابلاغ آن، پذیرفته شده تلقی خواهد شد مگر آنکه در خلال آن مدت توسط حداقل یک سوم از اعضای پروتکل حاضر اعتراضی در مورد این اصلاحیه به سازمان اعلام شده باشد.
اصلاحیهای که طبق بند (6) فوق پذیرفته شده تلقی گردیده است سه ماه پس از پذیرش آن برای کلیه اعضاء پروتکل حاضر، به استثنای اعضایی که اطلاعیهای مبنی بر عدم پذیرش اصلاحیه مزبور صادر نمودهاند، لازم الاجرا خواهد بود.
1 - پروتکل حاضر برای امضاء توسط کشورهایی که کنوانسیون مورد اشاره در ماده (2) را امضاء نموده یا به آن پیوستهاند همچنین برای هر کشوری که به حضور در کنفرانس بینالمللی در مورد آلودگی دریایی 1352 برابر با 1973 دعوت شده، مفتوح میباشد. - پروتکل از تاریخ 25/10/1352 تا 1/10/1353 هجری شمسی، برابر با 15 ژانویه 1974 میلادی تا 31 دسامبر 1974 در مقر سازمان برای امضاء مفتوح خواهد ماند. 2 - با رعایت بند (4) این ماده پروتکل حاضر منوط به تصویب، پذیرش یا تایید کشورهای امضاءکننده آن خواهد بود. 3 - با رعایت بند (4) این پروتکل برای الحاق توسط کشورهایی که آن را امضاء ننمودهاند، مفتوح خواهد بود. 4 - پروتکل حاضر تنها توسط کشورهایی که کنوانسیون مورد اشاره در ماده (2) را تصویب، پذیرش یا تایید نموده و یا به آن پیوستهاند میتواند مورد تصویب، پذیرش، تایید یا الحاق قرار گیرد.
1 - تصویب، پذیرش، تایید، یا الحاق با سپردن سند رسمی به همین مضمون به دبیرکل سازمان، رسمیت خواهد یافت. 2 - هرگونه سند تصویب، پذیرش، تایید یا الحاق، که پس از لازم الاجرا شدن هر اصلاحیه پروتکل حاضر در ارتباط با کلیه کشورهای متعاهد موجود یا پس از تکمیل کلیه اقدامات ضروری برای لازم الاجرا شدن اصلاحیه در ارتباط با کلیه کشورهای عضو موجود، سپرده شده، شامل پروتکل تغییر یافته توسط اصلاحیه تلقی خواهد شد.
1 - پروتکل حاضر در نودمین روز پس از تاریخی که در آن پانزده کشور، اسناد تصویب، پذیرش، تایید یا الحاق را به دبیرکل سازمان سپرده باشند لازم الاجرا خواهد شد، اگرچه پروتکل حاضر تا قبل از لازم الاجرا شدن کنوانسیون مورد اشاره در ماده (2) لازم الاجرا نخواهد شد. 2 - برای هر کشوری که بعدا پروتکل را مورد تصویب، پذیرش یا تایید قرار داده و یا بدان ملحق شود، پروتکل حاضر در نودمین روز پس از سپردن سند مقتضی توسط چنین کشوری، لازم الاجرا خواهد شد.
1 - پروتکل حاضر میتواند توسط هر عضوی در هر زمان پس از تاریخ لازم الاجرا شدن پروتکل برای آن متعاهد مورد انصراف قرار گیرد. 2 - «انصراف» با تسلیم سندی بدین مضمون به دبیرکل سازمان، رسمیت خواهد یافت. 3 - «انصراف» پس از یک سال یا مدت طولانی تری که در سند انصراف بدان تصریح شده، از زمان تسلیم سند انصراف به دبیرکل سازمان، رسمیت خواهد یافت. 4 - انصراف از کنوانسیون مورد اشاره در ماده (2) توسط یک عضو به معنی انصراف از پروتکل حاضر توسط آن عضو تلقی خواهد شد. چنین انصرافی در همان روز رسمیت یافتن انصراف از کنوانسیون برابر بند (3) ماده (12) آن کنوانسیون رسمیت خواهد یافت.
1 - کنفرانسی به منظور تجدیدنظر یا اصلاح پروتکل حاضر میتواند توسط سازمان برگزار شود. 2 - سازمان بنا به تقاضای حداقل یک سوم کشورهای متعاهد به پروتکل حاضر، کنفرانسی از کشورهای عضو را برای تجدید نظر یا اصلاح آن تشکیل خواهد داد.
1 - پروتکل حاضر به دبیرکل سازمان سپرده خواهد شد. 2 - دبیرکل سازمان باید: الف - به کلیه کشورهایی که پروتکل حاضر را امضاء نموده یا به آن ملحق شدهاند مراتب زیر را اطلاع بدهد: 1 - هر امضاء یا سپردن سند جدید به همراه تاریخ آن. 2 - تاریخ لازم الاجرا شدن پروتکل حاضر. 3 - سپردن هرگونه سند انصراف از پروتکل حاضر به همراه تاریخی که در آن انصراف رسمیت خواهد یافت. 4 - هرگونه اصلاحیه پروتکل حاضر یا پیوست آن و هرگونه اعتراض یا اعلام عدم پذیرش اصلاحیههای یاد شده. ب - نسخ برابر با اصل پروتکل حاضر را به کلیه کشورهایی که پروتکل حاضر را امضاء نموده یا به آن ملحق شدهاند، ارسال نماید.
به محض اینکه پروتکل حاضر لازم الاجرا شود، یک نسخه برابر با اصل آن توسط دبیرکل سازمان برای ثبت و انتشار برابر ماده (102) منشور سازمان ملل متحد، به دبیرخانه سازمان ملل متحد ارسال خواهد شد.
- پروتکل حاضر در یک نسخه اصلی به زبانهای انگلیسی، فرانسه، روسی و اسپانیایی تنظیم شده است که هر چهار متن بهطور یکسان معتبر میباشد. در تایید مراتب فوق، امضاءکنندگان زیر که به گونه مقتضی برای این منظور اختیار یافتهاند، پروتکل حاضر را امضاء نمودهاند. لندن به تاریخ یازدهم آبان ماه یکهزار و سیصد و پنجاه و دو هجری شمسی برابر با دوم نوامبر یکهزار و نهصد و هفتاد و سه.
ضمیمه فهرست مواد تعیین شده توسط کمیته حفاظت از محیط زیست دریایی سازمان طبق جز الف بند 2 ماده 1 پروتکل
نفت (هنگام حمل به صورت فله) محلولهای اسفالتی مواد ترکیبی پس ماندههای پودری اضافات گازوییل با نقطه جوش متوسط نفت تصفیه شده ترکیبات حاوی نفت خام نفت سنگین روغن خوشبوکننده (به جز روغن نباتی) مواد ترکیبی روغن معدنی روغن نفوذکننده روغن دوک روغن توربین مواد حاصل از تقطیر گازوییل با نقطه جوش متوسط ترکیبات فلشدفید گازوییل رقیق شده بنزینهای ترکیبی سوخت الکیلی سوختهای با کیفیت بهبود یافته سوخت پلیمری بنزینها روغن سرسیلندر (طبیعی) اتوموتیو (نوعی بنزین) سوخت هواپیما با نقطه جوش متوسط انواع سوخت جت سوخت جت 1، (نفت سفید) سوخت جت 3، سوخت جت 4، سوخت جت 5، (نفت سفید، سنگین) سوخت جت با درجه اکتان بالا حلال معدنی نفتا حلال حلالهای حاصل از پالایش برشهای حاصل از تقطیر
مواد مضر استیک انیدرید استن استون سیانوهیدرین اکرولین اکریلونیتریل آلدرین آلیل ایزوتیوسیانیت فسفید آلومینیوم آمونیاک (مایع 28%) فسفات آمونیوم امیل مرکاپتان آنیلین هیدروکلراید ترکیبات آنتی موآن ترکیبات ارسنیک آترازین متیل آزین فسفات (گوتین) آزید باریم سیانید باریم اکسید باریم بنزن ایزومرهای هگزا کلرید بنزن (لیندن) بنزیدین بریلیم (بصورت پودر) برم سیانید برموبنزیل نرمال بوتیل اکریلات اسید بوتیریک اسید کاکودیلیک ترکیبات کادمیوم کارباریل (سوین) دی سولفید کربن تتراکلرید کربن کلردان کلرواستن کلرواستوفنون کلرو دی نیترو بنزن کلروفرم کلرو هیدرینها (خام) کلرو پیکرین اسید کرومیک (تری اکسید کروم) کوکولوس (جامد) ترکیبات مس کرزولها دی آمین اتیلن مس ترکیبات سیانید برمید سیانوژن کلرید سیانوژن د. د. ت دی کلرو انیلینها دی کلرو بنزن دی آلدرین دی متوآت (سیگون) دی متیل آمین (مایع 40%) دی نیترو انیلنها 4 و6 دی نیترو ارتوکروزل دی نیترو فنلها اندوسولفان (تیودان) اندرین اپی کلرو هیدرین اتیل برمواستیت اتیلن کلرو هیدرین (2، کلرو، اتانول) اتیلن دی کلراید استات فنتین (خشک) اسید فلئوسیکلیک هپتاکلر هکزا کلروبنزن هکزا اتیل تترافسفات اسید هیروسیانیک اسید هیدروفلیوریک (مایع40%) ایزوپرن ترکیبات سرب لیدن (گامگزان BHC) مالاتون ترکیبات جیوه متیل الکل متیل کلراید مولاسها نفتالین (حل شده) نفتیل تیوره اسید نیتریک (90%) روغن پاراتون پاراکوت فنل اسید فسفریک فسفروس (طبیعی) پلی هالوژنت بیفنیلها سدیم پنتا کلروفنات استیرن مونومر تولوئن دی ایزوسیانیت تولوئن توگزافن فسفات تری تولیل (تری کرزیل فسفات) 2، 4، 5 - تی
گازهای مایع (هنگام حمل بصورت فله) استالدئید آمونیاک آنیدروس بوتادین بوتان ترکیب بوتان و پروپان بوتیلنها کلرین دی متیل آمین اتیل کلراید اتان اتیلن اکسید اتیلن متان (LNG) ترکیب متیل استیلن پروپادین متیل برمید متیل کلرید پروپان پروپیلن وینیل کلرید مونومر انیدروس هیدروژن کلرید انیدروس هیدروژن فلیورید دی اکسید سولفور
مواد رادیواکتیو مواد رادیواکتیو شامل عناصر و ترکیبهایی میشوند که ایزوتوپهای آنها مشمول الزامات بخش 835 مقررات حمل بیخطر مواد رادیواکتیو، نسخه تجدیدنظر شده 1973، منتشره توسط آژانس بینالمللی انرژی اتمی، میباشند ولی محدود به این مواد نیستند و میتوان آنها را در بستههای نوع A و نوع B همچون مواد قابل فیزیون یا مواد حمل شده طبق ترتیبات خاص مانند مواد زیر نگهداری یا حمل نمود. اورانیوم 235 پلوتونیم 239 رادیوم 226 سزیم 137 کبالت 60 .
قانون فوق مشتمل بر ماده واحده منضم به متن موافقتنامه شامل مقدمه، هفده ماده و یک پیوست و پروتکل مداخله در دریاهای آزاد در صورت بروز آلودگی غیرنفتی مشتمل بر یک مقدمه و یازده ماده و یک ضمیمه در جلسه علنی روز یکشنبه مورخ هفتم بهمن ماه یکهزار و سیصد و هفتاد و پنج مجلس شورای اسلامی تصویب و در تاریخ 16/11/1375 به تایید شورای نگهبان رسیده است .
رییس مجلس شورای اسلامی – علی اکبر ناطق نوری