مجلس شورای ملی عهدنامه عدم تعرض بین دولت شاهنشاهی ایران و دولت پادشاهی افغانستان و دولت جمهوری ترکیه و دولت پادشاهی عراق را که مشتمل بر ده ماده است و در تاریخ 17 تیر ماه 1316 مطابق 8 ژوئیه 1937 در قصر سعدآباد بامضاء رسیده است تصویب مینماید. این قانون که مشتمل بر یک ماده و متن عهدنامه پیوست است در جلسه بیست و پنجم اسفند ماه یک هزار و سیصد و شانزده به تصویب مجلس شورایملی رسید. رئیس مجلس شورای ملی- حسن اسفندیاری
عهدنامه عدم تعرض
مقدمه اعلیحضرت همایون شاهنشاه ایران اعلیحضرت پادشاه افغانستان اعلیحضرت ملک عراق و حضرت رئیس جمهوری ترکیه نظر بتمایلی که در فراهم ساختن موجبات حفظ روابط ودادیه و حسن تفاهم بین خود با تمام وسائل موجوده خود دارند و برای تامین و استقرار صلحو امنیت در شرق نزدیک بوسیله تضمینات تکمیلیه در حدود میثاق جامعه ملل و برای کمک بصلح عمومی و برای ایفاء بوظایفی که بموجب عهدنامه تحریم جنگ مورخه 27 اوت 1928 پاریس و عهود دیگر که در آنها شرکت نمودهاند متقبل شدهاند و تماما با میثاق جامعه ملل و عهدنامه تحریم جنگ موافقت دارد. تصمیم نمودند که این عهدنامه را منعقد نمایند و برای این منظور نمایندگان مختار خود را بقرار ذیل: اعلیحضرت همایون شاهنشاه ایران: جناب آقای عنایتالله سمیعی وزیر امور خارجه ایران. اعلیحضرت پادشاه افغانستان: جناب آقای فیض محمدخان وزیر امور خارجه افغانستان اعلیحضرت پادشاه عراق: جناب آقای دکتر ناجیالاصیل وزیر امور خارجه عراق حضرت رئیس جمهور ترکیه: جناب آقای دکتر توفیقرشدی اراس وزیر امور خارجه ترکیه تعیین نمودهاند و مشارالیهم بعد از ارائه اختیارنامههای خود که بطور مرتب تنظیم شده بود در مقررات ذیل موافقت حاصل نمودند
دول متعاهد متعهد میشوند که سیاست عدم مداخله مطلق در امور داخلی یک دیگر را تعقیب نمایند.
دول متعاهد معظمه صریحا متقبل میشوند که مصونیت حدود مشترک یک دیگر را کاملا محترم بشمارند.
دول متعاهد معظمه موافقت مینمایند که در کلیه اختلافات بینالمللی که با منافع مشترک آنها مربوط باشد با یکدیگر مشورت نمایند.
هر یک از دول متعاهد در مقابل یکدیگر متقبل میشوند که در هیچ مورد خواه بتنهائی و خواه بمعیت یک یا چند دولت دیگر بهیچگونه عملیات متجاوزانه بر علیه یکدیگر مبادرت ننمایند. عملیات ذیل تجاوز محسوب میشوند
اعلان جنک[جنگ]
تهاجم بوسیله قوای مسلح یک مملکت حتی بدون اعلان جنگ بخاک مملکت دیگر
حمله بوسیله قوای بری و بحری یا هوائی حتی بدون اعلان جنک[جنگ] بخاک یا بسفاین و یا بهواپیماهای مملکت دیگر
کمک یا همراهی مستقیم یا غیر مستقیم بمتجاوز. عملیات ذیل تجاوز محسوب نخواهند شد 1 - اجرای حق دفاع مشروع یعنی مقاومت در مقابل یک اقدام متجاوزانه به طوری که فوقا تعریف شد. 2 - اقدام در اجرای ماده 16 میثاق جامعه ملل. 3 - اقدام در اثر تصمیم متخذه بتوسط مجمع عمومی یا شورای جامعه ملل یا برای اجرای بند 7 -ماده 15- میثاق جامعه ملل مشروط بر اینکه درمورد اخیر این اقدام بر ضد دولتی بعمل بیاید که بدوا مبادرت بتجاوز نموده باشد 4 - مساعدت بدولتی که مورد حمله و تهاجم یا اعلان جنک[جنگ] یکی از دول متعاهد برخلاف مقررات عهدنامه تحریم جنک[جنگ] مورخه 27 اوت 1928پاریس واقع شده باشد
هر کاه[گاه] یکی از دول متعاهد معتقد شود که ماده چهارم این عهدنامه نقض و یا در شرف نقض میباشد بلافاصله موضوع را در پیشکاه[پیشگاه] شورای جامعه ملل مطرح خواهد ساخت مقررات مذگوره[مذکوره] در فوق لطمه بحق دولت مزبور دائر باتخاذ هر گونه رویه که در اینموقع لازم بداند وارد نخواهد ساخت
هر کاه[گاه] یکی از دول متعاهد بر علیه دولت ثالثی مبادرت بتجاوز نماید طرف دیکر[دیگر] میتواند بدون اطلاع قبلی این عهدنامه را نسبت بمتجاوز فسخ بنماید
هر یک از دول متعاهد متقبل میشوند که در حدود سرحدات خود از تشکیل و یا عملیات دستجات مسلح و از ایجاد هر کونه[گونه] هیئت و یا تشکیلات دیکری[دیگری] برای تخریب موسسات موجوده و یا برای اختلال نظم و امنیت هر قسمتی از خاک متعاهد (دیگر سرحدی یا غیر سرحدی) و یا برای واژکون[واژگون]ساختن طرز حکومت طرف دیکر جلوکیری[دیگر جلوگیری] نمایند.
نظر باینکه دول متعاهد میثاق عمومی تحریم جنک مورخه 27 اوت 1928 را برسمیت شناختهاند و بموجب میثاق مزبور تسویه یا حل هر گونهاختلاف یا تنازع (قطع نظر از کیفیت یا منشا آن) که ممکن است بین آنها بروز نماید باید فقط بوسائل مسالمتآمیز بعمل آید این مقررات را تائید نموده و اعلام میدارند که بهر طریق مسالمتآمیزی که برای این منظور فعلا بین دول متعاهد موجود و یا در آتیه موجود شود متوسل خواهند شد.
هیچیک از مواد این عهدنامه نمیتواند بهیچوجه تعهداتی را که دول متعاهد بموجب میثاق جامعه ملل متقبل شدهاند تضعیف نماید
این عهدنامه که بزبان فرانسه نوشته شده در چهار نسخه بامضاء رسیده و هر یک از دول متعاهد دریافت یکنسخه آنرا اعتراف مینمایند برای مدت 5 سال منعقد میکردد[میگردد] در انقضاء این مدت عهدنامه مزبور بجز در موردیکه یکی دو سال(یکی از دو) متعاهد با اطلاع قبلی ششماه فسخ آنرا اعلام نماید برای 5 سال دیگر بحودی[بخودی] خود تجدید خواهد شد و این عمل مرتبا تکرار میشود تا آنکه یک یا چند دولت متعاهد فسخ آن را با اطلاع قبلی ششماه اعلام دارند این عهدنامه در صورتی هم که بتوسط یکی از دول متعاهد فسخ شود بین دول متعاهد دیگر معتبر خواهد بود این عهدنامه به توسط هر یک از دول متعاهد بر طبق مقررات قانون اساسی آن مملکت بتصویب خواهد رسید و در جامعه ملل بتوسط رئیس دارالانشاء ثبت خواهد شد و ار[از] رئیس دارالانشاء تقاضا خواهد شد که آنرا با اطلاع[با اطلاع] سایر دول عضو جامعه برساند اسناد تصویب آن بتوسط هر یک از دول متعاهد بدولت ایران تسلیم خواهد گردید بمحض اینکه اسناد تصویب از طرف دو دولت متعاهد تسلیم شده این عهدنامه بین آن دو بموقع اجرا گذارده خواهد شد و راجع بدولت ثالث وقتی بموقع اجرا کدارده[گذارده] میشود که دولت مزبور اسناد تصویب آنرا تسلیم نمایند و بهمین قسم درمورد دولت چهارم نیز رفتار خواهد شد بمحض تسلیم هر یک از اسناد تصویب مراتب بفوریت بتوسط دولت ایران بتمام امضا کنندکان[کنندگان] اینعهدنامه اشعار خواهد شد . در کاخ سعدآباد (تهران) 17 تیر ماه 1316
عهدنامه عدم تعرض موسوم به پیمان سعدآباد منعقده بین دولت شاهنشاهی ایران و دولت افغانستان و دولت عراق و دولت جمهوری ترکیه بشرح بالا در جلسه 25 اسفند ماه 316 تصویب شده است
رئیس مجلس شورای ملی - حسن اسفندیاری