اساسنامه مرکز منطقهای همکاری دستگاههای مبارزه با فساد و نهادهای نظارتی (آمبودزمانی) کشورهای عضو سازمان همکاری اقتصادی (اکو) مشتمل بر یک مقدمه و نوزده ماده به شرح پیوست، تصویب و اجازه مبادله اسناد آن داده میشود.
در اجرای مواد (14) و (17) اساسنامه رعایت اصول یکصد و سی و نهم (139) و هفتاد و هفتم (77) قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران الزامی است.
بسم الله الرحمن الرحیم اساسنامه مرکز منطقهای همکاری دستگاههای مبارزه با فساد و نهادهادی نظارتی (آمبودزمانی) کشورهای عضو سازمان همکاری اقتصادی (اکو)
مقدمه: با تاکید بر اهمیت ارتقای همکاری میان کشورهای عضو اکو در زمینه مقابله با کلیه اشکال فساد به عنوان بخشی جدایی ناپذیر از تلاشهای صورت گرفته در راستای تحقق اهداف مشترک مندرج در عهدنامه ازمیر، برنامه عمل کویته و سایر اسناد بنیادی اکو با آگاهی کامل از اهمیت همکاری منطقهای در زمینه مبارزه با فساد به عنوان واکنش مشترک و اثربخش نسبت به تمامی اشکال فساد در منطقه اکو با عنایت به کنوانسیون سازمان ملل متحد برای مقابله با فساد که کلیه کشورهای عضو اکو، عضو آن هستند و ارتقای همکاری بینالمللی و منطقهای از طریق نهادهای ملی مبارزه با فساد را توصیه میکند. همچنین با توجه به لزوم ترویج مفهوم نظارتی (آمبودزمانی) ، توسعه حرفهگرایی در انجام وظایف نظارت (آمبودزمان) و انجام امور دیگری که برای پیشبرد اهداف فوق الذکر مرکز ضروری است. با یادآوری بیانیه اولین اجلاس وزرای کشورهای عضو اکو در تاریخ اول نوامبر 2006 (10/8/1385 ) در تهران، دومین اجلاس در تاریخ 27 مه 2008 (7/3/1387) در عشق آباد و سومین اجلاس در تاریخ 24 دسامبر 2010 (3/10/1389) در استانبول که با حضور وزرای کشور و نیز روسای هیاتهای کشورهای عضو اکو برگزار گردید. با یادآوری تصمیم اولین اجلاس روسای دستگاههای مبارزه با فساد و نهادهای نظارتی (آمبودزمانی) کشورهای عضو اکو که در تهران در تاریخ 21 و 22 مه 2011 (31/2/1390 و 1/3/1390) تشکیل گردید و خواستار ارتقای همکاری منطقهای برای مبارزه با فساد و تاسیس مرکز منطقهای برای مبارزه با فساد و تشویق فعالیتهای نظارتی (آمبودزمانی) شد. به شرح زیر توافق نمودند:
تعاریف: از نظر اساسنامه: 1 - «اساسنامه» یعنی اساسنامه مرکز منطقهای همکاری دستگاههای مبارزه با فساد و نهادهای نظارتی (آمبودزمانی) اکو 2 - «مجمع» یعنی مجمع عمومی مرکز منطقهای همکاری دستگاههای مبارزه با فساد و نهادهای نظارتی (آمبودزمانی) اکو 3 - «شورا» یعنی شورای اجرائی مرکز منطقهای همکاری دستگاههای مبارزه با فساد و نهادهای نظارتی (آمبودزمانی) اکو 4 - «مرکز»یعنی مرکز منطقهای همکاری دستگاههای مبارزه با فساد و نهادهای نظارتی (آمبودزمانی) اکو 5 - «دبیرخانه» یعنی دبیرخانه مرکز منطقهای همکاری دستگاههای مبارزه با فساد و نهادهای نظارتی (آمبودزمانی) اکو 6 - «کشورهای عضو» یعنی کشورهای عضو سازمان همکاری اقتصادی (اکو) که اساسنامه را تصویب میکند. 7 - «ناظر» یعنی کشورها، سازمانها و موسساتی که وضعیت ناظر توسط مرکز به آنها اعطاء شده است.
تاسیس مرکز: مرکز همکاری منطقهای دستگاههای مبارزه با فساد و نهادهای نظارتی (آمبودزمانی) اکو که از این پس «مرکز» نامیده خواهد شد، به عنوان یک مرکز منطقهای زیر نظر اکو تشکیل میگردد و دارای شخصیت حقوقی و استقلال مدیریتی میباشد.
اهداف اهداف مرکز شامل موارد زیر است: 1 - تقویت اقداماتی به منظور پیشگیری و مبارزه با فساد به شکلی موثرتر و کارآمدتر 2 - تشویق سیاستهای مبارزه با فساد و نظارتی (آمبودزمانی) کشورهای عضو 3 - همکاری با یکدیگر در فراهمایی (کنفرانس) های مبارزه با فساد منطقهای یا بینالمللی 4 - ترغیب، تسهیل و حمایت از همکاری منطقهای و بینالمللی و ارائه کمک فنی در زمینه فعالیتهای نظارتی (آمبودزمانی) و نیز پیشگیری و مبارزه با فساد 5 - ارتقای رتبه کشورهای عضو در شاخصای جهانی مبارزه با فساد 6 - با توجه به ابزار موجود، تشویق مشارکت فعال بخش دولتی و مشارکت فعال سازمانهای دولتی و غیردولتی در پیشگیری و مبارزه با فساد و نیز ارتقای فعالیتهای نظارتی (آمبودزمانی) 7 - ایجاد هماهنگی و ارتقای همکاری میان سازمانهای مبارزه با فساد و نهادهای نظارتی (آمبودزمانی) کشورهای عضو اکو 8 - برگزاری فرآهمایی (کنفرانس) های منطقهای تخصصی برای تبادل اطلاعات ، تجارب و دانش در خصوص مبارزه با فساد 9 - انجام مطالعه و تحقیق در خصوص چالشهای ناشی از فساد و ارائه راهکار و نیز تبادل تجربیات مرتبط با مبارزه با فساد از طریق بهبود و تشویق فعالیتهای نظارتی (آمبودزمانی) 10 - تدوین استانداردهای مشترک همکاری در جهت مبارزه با فساد
عضویت: کلیه کشورهای عضو اکو میتوانند به عضویت این مرکز درآیند. کشورهای دیگر میتوانند به شرط تایید مجمع، در فعالیتهای مرکز به عنوان ناظر مشارکت داشته باشند.
ارکان: ارکان مرکز عبارتند از: الف - مجمع عمومی که از این پس «مجمع» نامیده میشود. ب - شورای اجرائی که از این پس «شورا» نامیده میشود. پ - دبیرخانه
الف - مجمع عمومی: 1 - مجمع بالاترین رکن سیاستگذاری و تصمیمگیری مرکز خواهد بود و متشکل از روسای دستگاههای مبارزه با فساد و نهادهای نظارتی (آمبودزمانی) کشورهای عضو اکو خواهد بود. 2 - مجمع دست کم یک بار در سال جلسه خواهد داشت. جلسات فوق العاده مجمع نیز میتواند بنا به درخواست هر کشور عضو و تایید دوسوم کشورهای عضو برگزار گردد. 3 - جلسات مجمع در مکان دبیرخانه یا سرزمین کشورهای عضو مرکز برگزار خواهد شد. حد نصاب کلیه جلسات مجمع، دوسوم کلیه اعضاء خواهد بود. 4 - وظایف مجمع به شرح زیر خواهد بود: الف - تصویب سیاستها، راهبردها و برنامههای کاری مرکز ب - انتخاب اعضای شورا طبق مفاد اساسنامه پ - انتخاب رئیس و نائب رئیسها ت - انتصاب دبیرکل و معاون دبیرکل بر اساس پیشنهاد شورا ث - انتخاب حسابرسها بر اساس پیشنهاد شورا ج - تصویب مقررات مالی و استخدامی و آیین کار مرکز چ - دریافت و تایید گزارش حسابرسها و ملاحظات آنها ح - اصلاح اساسنامه خ - تصویب بودجه سالانه مرکز د - نظارت بر فعالیتها و اقدامات به عمل آمده توسط دبیرخانه ذ - تصویب عضویب متقاضیان جدید به عنوان عضو ناظر ر - بررسی و تایید گزارشهای فعالیتهای مرکز 5 - رئیس، ریاست مجمع را بر عهده خواهد داشت و وظایفی را که به وی محول شده است انجام خواهد داد. 6 - رئیس مسوولیت مجمع را بر عهده خواهد داشت.
ب - شورای اجرائی: 1 - شورا، رکن اجرائی مرکز تلقی میگردد. تعداد اعضای شورا طبق آیین کارمجمع تعیین خواهد شد. 2 - شورا، دست کم هر سال دو بار تشکیل جلسه خواهد داد. 3 - شورا، یک رئیس و نائب رئیس از میان اعضای انتخابی خود برای انجام وظیفه به مدت یکسال انتخاب خواهد نمود. 4 - وظایف شورا به شرح زیر خواهد نمود: الف - انجام هرگونه اقدام لازم با مشورت دبیرکل برای اجرای تصمیمهای و پیشنهادهای مجمع و اعلام گزارش آن به مجمع ب - دریافت گزارشهای دبیرکل در زمینه فعالیتهای مرکز پ - ارائه پیشنهاد به مجمع ت - بررسی برنامه عمومی کار مرکز که توسط دبیرکل پیشنهاد شده، قبل از تقدیم آن به مجمع ث -ارائه گزارش و پیشنهاد به مجمع در خصوص حسابها و تخمین بودجه مرکز ج - انجام هرگونه وظیفه دیگری که ممکن است مجمع بر عهده آن نهاده باشد.
پ - دبیرخانه: 1 - دبیرخانه از یک دبیرکل و تعدادی کارمند که مورد نیاز مرکز است، تشکیل خوهد شد. مکان دبیرخانه در تهران میباشد. 2 - دبیرکل توسط مجمع عمومی برای یک دوره سه ساله غیرقابل تجدید از میان نامزدهای معرفی شده از سوی کشورهای عضو برای یک دوره سه ساله بر اساس صلاحیت، تجربه و شایستگی به گونهای که در مقررات استخدامی دبیرخانه درج شده است انتخاب خواهد گردید. 3 - معاون دبیرکل ، توسط مجمع عمومی منصوب خواهد شد. 4 - دبیرکل وظایف خود را در راستای خط مشی مجمع و شورا انجام خواهد داد و در مقابل آنها پاسخگو خواهد بود. دبیر کل گزارشهای اداری و مالی مرکز را به شورا ارائه خواهد کرد. 5 - وظایف دبیرخانه به شرح زیر خواهد بود. الف - اجرای سیاستهای کلی و تصمیمهای اتخاذ شده توسط مجمع و انجام اقدامات مقتضی برای اجرای برنامههای مصوب مرکز ب - ارائه حمایتهای اداری و فنی و هرگونه ترتیبات لازم دیگر برای برگزاری فرآهمایی (کنفرانس) ها و انجام فعالیتهای مرکز و کمک به تدوین گزارشها و سایر اسناد مربوط پ - تنظیم و ارائه گزارش سالانه به مجمع در خصوص عملکرد مرکز از طریق شورا ت - ارتقای روابط همکاری و تعامل با سازمانهای بینالمللی و منطقهای ث - تسهیل در امر تامین مالی پروژههای مورد توافق از طریق سازمانهای مالی بینالمللی، سرمایهگذاران و اعانهدهندگان ج - تنظیم گزارش مربوط به بودجه سالانه دبیرخانه برای بررسی و تایید مجمع چ - انجام وظیفه به عنوان امین کلیه اسناد و بایگانی مرکز ح - هرگونه وظیفه دیگری که مجمع تعیین کند.
مزایا و مصونیتها: 1 - مرکز از مزایا و مصونیتهای مورد نیاز برای انجام وظایف و تحقق اهداف خود برخوردار خواهد بود. این مزایا و مصونیتها میتواند از طریق موافقتنامه منعقده بین مرکز و کشور میزبان تعریف گردد. 2 - مزایا و مصونیتهای کارکنان دبیرخانه و نمایندگان کشورهای عضو شرکتکننده در جلسات مرکز میتواند از طریق توافق کشورهای عضو تعریف شود.
مقررات مالی 1 - منابع مالی مرکز به شرح زیر خواهد بود: الف - کمکهای مالی کشورهای عضو با توجه به مقررات جاری اکو و توان پرداخت آنها و معیارهای رایج ارزیابی کمکهای مالی سازمان ملل متحد ب - کمکهای مالی داوطلبانه پ – سایر منابع ممکن با تایید مجمع 2 - بودجه تنظیم شده توسط دبیرکل از طریق شورا برای بررسی و تایید به مجمع تقدیم خواهد گردید. 3 - حسابهای مرکز توسط دو حسابرس که توسط مجمع به پیشنهاد شورا برای یک دوره دوساله انتخاب میشوند، مورد رسیدگی قرار خواهد گرفت. 4 - حسابرسها، علاوه بر رسیدگی به حسابها میتوانند در صورت لزوم در خصوص کارآمدی رویههای مالی و مدیریتی، نظام حسابداری، نظارتهای مالی داخلی و در کل، آثار مالی عملکردهای اجرائی به مجمع اظهارنظر کنند. 5 - سال مالی، از اول ژانویه تا 31 دسامبر سال تقویمی (11 دی تا 10 دی سال تقویمی بعد) خواهد بود.
تصمیمگیری: 1 - کلیه تصمیمهای مهم مجمع در خصوص پذیرش عضویت کشورهای غیرعضو و ناظرین، ترتیبات بودجهای موضوعات مرتبط با امور مالی، انتصاب رئیس، دبیرکل و معاون دبیرکل، اصلاحات اساسنامه با رای دوسوم اعضاء اتخاذ خواهد گردید. 2 - تصمیمگیری در خصوص سایر موارد بر اساس اکثریت ساده کل اعضای مرکز صورت خواهد پذیرفت.
همکاری بینالمللی: مرکز میتواند با نهادها و سازمانهای منطقهای و بینالمللی مربوط دیگر، رابطه همکاری برقرار نماید. ماهیت و میزان چنین همکاریهایی توسط مجمع مشخص خواهد شد.
پرچم و نشان: پرچم و نشان مرکز هماهنگ با اکو خواهد بود که بیانگر اهداف و مقاصد آن میباشد. پرچم و نشان مصوب مرکز در امور اداری و سایر موارد مرتبط مرکز قابل استفاده خواهد بود.
حل و فصل اختلافات 1 - کشورهای عضو تلاش خواهند کرد تا اختلافهای ناشی از تفسیر یا اجرای این اساسنامه را از طریق مذاکره حل و فصل کنند. 2 - هر اختلافی بین دو یا چند کشور عضو در مورد تفسیر و اجرای اساسنامه که نمیتوان آن را از طریق مذاکره در مدت زمان متعارف حل و فصل نمود، بنا به درخواست یکی از کشورهای عضو مزبور به مجمع ارجاع داده خواهد شد.
لازم الاجراء شدن: 1 - این اساسنامه طبق رویهها و قواعد مربوط قانون اساسی کشورهای عضو به تصویب خواهد رسید. 2 - این اساسنامه پس از آنکه چهار کشور عضو سندهای تصویب خود را نزد دبیرخانه اکو تودیع نمایند، لازم الاجراء خواهد شد. دبیرخانه نسخه مصدق سندهای مزبور را برای سایر کشورهای عضو ارسال خواهد نمود.
انصراف: 1 - هر کشور عضو میتواند از این اساسنامه با اعلام قبلی خطاب به دبیرخانه انصراف دهد و سایر کشورهای عضو را از طریق دبیرکل در جریان امر قرار دهد. 2 - کشور عضو انصرافدهنده موظف است تعهدات خود را تا اتمام سال مالی جاری انجام دهد.
اصلاح: 1 - هر کشور عضو میتواند از طریق دبیرخانه پیشنهادهای ارائه شده، برای اصلاح یا بازنگری این اساسنامه را به مجمع تقدیم نماید. 2 - پس از تایید اکثریت دوسوم شورای اجرائی، بازنگری یا اصلاحات پیشنهادی جهت تایید نهائی به مجمع تقدیم خواهد شد. لازم الاجراء شدن هر اصلاحیه مشروط به تایید مجمع است.
انحلال: مرکز به اتفاق آراء اعضای مجمع، در جلسه فوق العادهای که به همین منظور تشکیل شده است، منحل خواهد گردید. چنین تصمیمی پس از تصویب آن در جلسه شورای وزیران اکو لازم الاجراء خواهد شد.
زبان: زبان رسمی مرکز، انگلیسی و روسی است.
این اساسنامه در شهر دوشنبه جمهوری تاجیکستان در تاریخ 21 نوامبر 2012 (1/9/1391) توسط امضاءکنندگان زیر امضاء گردید.
از طرف جمهوری اسلامی افغانستان از طرف جمهوری آذربایجان از طرف جمهوری اسلامی ایران از طرف جمهوری قزاقستان از طرف جمهوری قرقیزستان از طرف جمهوری اسلامی پاکستان از طرف جمهوری تاجیکستان از طرف جمهوری ترکیه از طرف ترکمنستان از طرف جمهوری ازبکستان
قانون فوق مشتمل بر ماده واحده و یک تبصره منضم به متن اساسنامه شامل مقدمه و نوزده ماده در جلسه علنی روز یکشنبه مورخ بیست و نهم آذرماه یکهزار و سیصد و نود و چهار مجلس شورای اسلامی تصویب شد و در تاریخ 23/10/1394 به تایید شورای نگهبان رسید.
رئیس مجلس شورای اسلامی - علی لاریجانی