شماره 83240 – 8/1/1360 شورای محترم نگهبان قانون اساسی همانطور که استحضار دارند حسب اصل هشتاد و یکم قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران مقرر است « دادن اختیار تشکیل شرکتها و موسسات در امور تجارتی و صنعتی و کشاورزی و معادن و خدمات به خارجیان مطلقا ممنوع است» و از طرفی بموجب ماده 3 قانون ثبت شرکتها از تاریخ اجرای قانون مزبور به شرکت خارجی برای اینکه بتواند بوسیله شعبه یا نماینده خود بامور تجارتی و صنعتی و یا مالی در ایران مبادرت نماید باید در مملکت اصلی خود شرکت قانونی شناخته شده و در اداره ثبت شرکتها و مالکیت صنعتی در تهران به ثبت رسیده باشد، برخی از وزارتخانهها و موسسات دولتی در رابطه با بهرهگیری از متخصصین خارجی ناگزیر به انعقاد قرارداد با شرکتهای خارجی میباشند و بهمین لحاظ لازم است حسب ماده 3 قانون ثبت شرکتها این شرکتها شعب خود را در ایران به ثبت برسانند تا اولا اقامتگاه قانونی آنها معلوم و ثانیا از نظر حقوق بینالملل بتوان در محلی که شعبه خود را به ثبت رساندهاند عنداللزوم علیه آنها اقامه دعوی نمود و بدین ترتیب علی الاصول تعیین اقامتگاه قانونی و ثبت شرکتهای طرف قرارداد با دولت ایران بمنزله دادن امتیاز تاسیس شرکت نبوده بلکه ثبت شرکت در جهت انجام امور قانونی مربوط در حدود قرارداد منعقده خواهد بود پس از تصویب قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران اداره ثبت شرکتها و مالکیتهای صنعتی با استناد به اصل هشتاد و یکم قانون اساسی از ثبت شرکتهای خارجی امتناع مینماید که این امر برای وزارتخانهها و موسسات دولتی که طرف قرارداد شرکتهای خارجی میباشند مشکلاتی را بوجود آورده است و فعالیت برخی از این شرکتها که طرف قرارداد با دولت ایران میباشند بلحاظ عدم ثبت آنها در ایران تاکنون امکانپذیر نگردیده است خواهشمند است با عنایت به اصل هشتاد و یکم قانون اساسی نظر شورای محترم نگهبان را در اینمورد که آیا شرکتهای خارجی طرف قرارداد با دستگاههای دولتی ایران که در کشور خود به ثبت رسیده و فعالیت دارند میتوانند جهت انجام امور قانونی و فعالیتهای خود در حدود قراردادهای منعقده با دولت جمهوری اسلامی ایران به ثبت رسیده و فعالیت نمایند یا خیر؟ نخستوزیر محمد علی رجائی
جناب آقای رجائی نخستوزیر جمهوری اسلامی ایران عطف به نامه شماره 83240 8/1/1360: موضوع در جلسه شورای نگهبان مطرح و مورد بحث قرار گرفت. نظر شورا بشرح زیر اعلام میگردد: «شرکتهای خارجی که با دستگاههای دولتی ایران قرارداد قانونی منعقد نمودهاند میتوانند جهت انجام امور قانونی و فعالیتهای خود در حدود قراردادهای منعقده طبق ماده 3 قانون ثبت شرکتها به ثبت شعب خود در ایران مبادرت نمایند و این امر با اصل 81 قانون اساسی مغایرتی ندارد.»
دبیر شورای نگهبان لطف الله صافی