موافقتنامه ترانزیت بینالمللی کالا بین جمهوری اسلامی ایران، جمهوری هند و ترکمنستان مشتمل بر یک مقدمه و (6) ماده به شرحپیوست تصویب و اجازه مبادله اسناد آن داده میشود.
بسمالله الرحمن الرحیم موافقتنامه ترانزیت بینالمللی کالا بین جمهوری اسلامی ایران و جمهوری هند و ترکمنستان
دولتهای جمهوری اسلامی ایران، جمهوری هند و ترکمنستان (که از این پس طرفهای متعاهد نامیده میشوند) به منظور تحکیم پیوندهای ارتباطی بینالدولی و همکاری تجاری و اقتصادی میان خودشان و کشورهای مستقل مشترکالمنافع و ایجاد تسهیلات در زمینه عبور ترانزیتی کالا میان آنان، وبراساس یادداشت تفاهم امضاءشده توسط وزرای خارجه طرفهای متعاهد در 29 فروردین 1374 شمسی برابر با 18 آوریل 1995 میلادی در دهلی نو،به شرح ذیل توافق نمودند:
دامنه و تعاریف
1 (1) مفاد این موافقتنامه شامل حملونقل بینالمللی کالا توسط کلیه وسایل حملونقل در قلمرو کلیه طرفهای متعاهد میباشد. (2) ترانزیت این محمولهها از طریق کلیه بنادر، فرودگاهها یا ایستگاههای گمرک مورداستفاده برای حملونقل بینالمللی مجاز خواهد بود. (3) این موافقتنامه بدون آنکه خدشهای به حقوق و تعهدات هریک از طرفهای متعاهد براساس مفاد سایر موافقتنامههای دوجانبه و چندجانبه در زمینهترانزیت بینالمللی کالا که طرفهای متعاهد عضو آن هستند وارد نماید بهمورد اجرا گذاشته خواهد شد. (4) تسهیلات تحت این موافقتنامه دراختیار حملکنندگانی که در بند(1) ماده 2 - 1 تعریف شدهاند قرار خواهد گرفت.
1 در این موافقتنامه:
اصطلاح «متصدی حملونقل» به هر شخص حقیقی یا حقوقی اطلاق میگردد که بطور قانونی مقیم و تبعه جمهوری اسلامی ایران، جمهوری هندیا ترکمنستان باشد و اجازه حملونقل بینالمللی کالا را طبق مقررات وقوانین مربوط به طرفهای متعاهد داشته باشد.
اصطلاح «ترانزیت بینالمللی کالا» به عبور کالا از قلمرو یکی از طرفهای متعاهد که بین نقطه مبدا و مقصد خارج از قلمرو طرف مذکور قراردارد اطلاق میگردد.
اصطلاح «کالا» به کلیه محمولههائی گفته میشود که حمل آنان برطبق قوانین ملی (طرف) طرفهای متعاهد منعی نداشته باشد و در کانتینر یا بهصورت محموله تفکیک شده حمل گردد.
واژه «کانتینر» بهوسیله حمل کالا (جعبه بستهبندی، مخزن متحرک و سایر ساختارهای مشابه) گفته میشود که:
کاملا یا بخشی از آن محصور شده باشد تا قسمت موردنظر برای نگهداری کالا را تشکیل دهد.
دارای خصوصیات ثابت بوده و در نتیجه به اندازه کافی محکم باشد و بتواند بطور مکرر مورداستفاده قراربگیرد.
به ویژه برای ایجاد سهولت در حملونقل کالا با وسایل مختلف حملونقل بدون آنکه نیاز به بارگیری مجدد میان راهی داشته باشد، طراحی شدهباشد.
برای جابجائی فوری کالا به ویژه از یک وسیله نقلیه بهوسیله دیگر طراحی شده باشد.
به نحوی طراحی شده باشد که پر و خالی کردن آن آسان باشد.
حجم داخلی آن یک متر مکعب یا بیشتر باشد.
منظور از «کلیه وسایل حملونقل» حملونقل کالا از طریق راهآهن، هوا، دریا و جاده است.
«سازمان تضمینکننده» یعنی سازمانی که توسط مقامات گمرک کشورهای امضاءکننده بهرسمیت شناخته شده باشد و میتواند در مقابل مقاماتگمرک مسوولیتهائی که در بند (2) ماده 1 - 5 مشخص شده را از طرف صاحبان کالای ترانزیتی یا موسسات حملونقل بینالمللی در مورد ترانزیت کالا از طریق قلمرو کشورهای امضاءکننده تقبل نماید.
تشریفات گمرکی
2 (1) طرفهای متعاهد برای جابجائی سریع و آسان تر کالای ترانزیتی، کلیه اقدامات لازم را انجام خواهند داد. (2) بهعنوان یک قاعده کلی کالاهای ترانزیتی مشمول این موافقتنامه در مسیر تحت بازرسی گمرکی قرارنخواهد گرفت. معذالک درموارد استثنائی و به منظور جلوگیری از سوءاستفاده، مقامات گمرک ممکن است فقط در مواردی که بهوجود بینظمیهائی مظنون باشند کالا را بازرسی نمایند. (3) با داشتن اسناد ذیل بهکالا اجازه عبور ترانزیت داده خواهد شد: الف) سند اظهارنامه کالا ب) بارنامه ج) صورت کالای بستهبندی شده د) گواهی بهداشتی (اگر لازم باشد) مورد (الف) ضمیمه این موافقتنامه است.
تسهیلات
3 (1) طرفهای متعاهد با موافقت متقابل و براساس قانون ملی خود ممکن است به یکدیگر اجازه تاسیس دفاتر نمایندگی شرکتها، شعبات آنان یامشارکتهائی را در ترانزیت کالا، در قلمرو خود بدهند. (2) طرفهای متعاهد کلیه اقدامات لازم را به منظور تسهیل، آسان نمودن و تسریع هرچه بیشتر تشریفات گمرکی و غیره مربوط به حمل کالا، انجامخواهند داد.
کنسولی
4 طرفهای متعاهد موافقت مینمایند امکانات ایجاد نظام صدور ویزای آسان برای افرادی که به کار ترانزیت محموله کالاهای مشمول این موافقتنامهاشتغال دارند را بررسی نمایند.
مالیات
5 (1) طرفهای متعاهد هیچگونه عوارض گمرکی یا مالیاتهای دیگر برای ورود یا صدور ترانزیتی کالا از طریق قلمروشان دریافت نخواهند کرد به استثنایمخارجی که برای ارائه خدمات خاص در ارتباط با چنین حمل و نقلی همانگونه که بهوسیله قانون داخلی تصریح شده و برای سایر کشورها قابل اجرامیباشد تعیین گردد. (2) درصورت بروز بینظمی در ترانزیت کالا، سازمان تضمینکننده پرداخت مالیاتها و عوارض ورود و صدور کالا بهعلاوه بهره قصور را براساس مقررات و قوانین گمرکی کشوری که در آن بینظمی در ارتباط با این ماده بوجود آمده است تقبل خواهد کرد. (3) کالاهای ترانزیتی که بدون تعهد سازمان تضمینکننده ارسال شود ممکن است بهوسیله اشکال تضمینی دیگر قابل قبول برای کشوری که از آنجاترانزیت میشود جابجا گردد.
امور اداری
6 کمیته مشترکی متشکل از نمایندگان طرفهای متعاهد تشکیل خواهد شد. شرح وظایف کمیته مشترک از قرار ذیل خواهد بود:
نظارت بر اجرای صحیح این موافقتنامه.
مطالعه و ارائه پیشنهادات برای حل مشکلات احتمالی که مستقیما توسط مقامات ذیصلاح رفع نشده باشد.
بررسی سایر موضوعات مربوط مشمول این موافقتنامه و ارائه پیشنهاد برای حل و فصل آن.
پیشنهاد هرگونه اصلاحات در مواد این موافقتنامه و ارائه آنها به مقامات ذیصلاح برای تصویب.
تعیین یک محدودیت زمانی برای ترخیص سریع کانتینرها یا وسایل حملونقل از جمله کالاهائی که در کانتینرها حمل نمیشوند.
حصول اطمینان نسبت به اینکه کلیه اطلاعات در مورد تجارت و ترانزیت در این مسیر بطور گسترده در جوامع تجاری طرفهای متعاهد اعلان شدهاست.
بررسی هر موضوع دیگری که طرفها در ارتباط با تجارت ترانزیتی نسبت بهآن موافقت کرده بودند.کمیته مشترک برمبنای درخواست هریک از طرفها بطور چرخشی در پایتخت هریک از کشورهای طرفهای متعاهد تشکیل میشود. طرفهای متعاهد ازطریق مجاری دیپلماتیک ترتیب تشکیل جلسات آن را خواهند داد.
6 ترانزیت سلاح، مهمات و تجهیزات نظامی و مواد منفجره از قلمرو هریک از طرفهای متعاهد مشمول صدور اجازه خاص از سوی طرف متعاهد ذیربطاست.
ماده 3اصلاحی ۱۳۹۰/۰۳/۳۱
6 مقامات ذیصلاحی که مسئول اجرای مفاد این موافقتنامه هستند عبارتند از: الف) در جمهوری هند، وزارت بازرگانی؛ وزارت امورخارجه. ب) در جمهوری اسلامی ایران، وزارت راه و شهرسازی. پ) در ترکمنستان، وزارت حملونقل موتوری و راهآهن دولتی.
6 این موافقتنامه که در ابتدا بین دولتهای جمهوری اسلامی ایران، جمهوری هند و ترکمنستان منعقد گردیده برای سایر کشورهای مستقل مشترکالمنافعکه علاقمند بهالحاق بهآن باشند با توافق قبلی با طرفهای متعاهد اصلی مفتوح خواهد بود. چنین دولتهائی اسناد الحاق خود را به هر یک از طرفهای متعاهد اصلی ارائه خواهند داد و آن کشور نیز این اطلاعات را به سایر طرفها ارائه میدهد.
6 این موافقتنامه از تاریخ مبادله اسناد تصویب، لازمالاجرا و به مدت (5) سال معتبر خواهد بود و خود به خود برای دورههای (5) ساله بعدی تجدید میگردد مگر اینکه یکی از طرفهای متعاهد کتبا تمایل خویش برای انصراف از این موافقتنامه را (6) ماه قبل به سایر طرفهای متعاهد اطلاع دهد. این موافقتنامه در تاریخ چهارم اسفند 1375 هجری شمسی برابر با 22 فوریه 1997 میلادی در تهران در (3) نسخه اصلی و به زبانهای فارسی، هندی،ترکمن، روسی و انگلیسی که تمام متون دارای اعتبار یکسان است به امضاء رسید. در صورت بروز اختلاف در تفسیر متن انگلیسی معتبر خواهد بود. دکتر علیاکبر ولایتیای _ کی. گوجرال وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی ایران _ وزیر امور خارجه هند بوریس شیخ مرادف نایب رئیس شورای وزیران و وزیر امور خارجه ترکمنستان
قانون فوق مشتمل بر ماده واحده منضم به متن موافقتنامه شامل مقدمه و شش ماده در جلسه علنی روز چهارشنبه مورخ سیام مهر ماه یکهزار و سیصد و هفتاد و شش مجلس شورای اسلامی تصویب و در تاریخ 7/8/1376 به تایید شورای نگهبان رسیده است.
رئیس مجلس شورای اسلامی- علی اکبر ناطق نوری