موافقتنامه همکاری بین دولت جمهوری اسلامی ایران و دولت جمهوری ارمنستان راجع به احداث و بهره برداری از نیروگاههای جریانی بر روی رودخانه ارس به شرح پیوست تصویب و اجازه مبادله اسناد آن داده میشود.
رعایت اصول هفتاد و هفتم (77)، یکصد و بیست و پنجم (125) و یکصد و سی و نهم (139) قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران در اجرای این موافقتنامه الزامی است.
موافقتنامه همکاری بین دولت جمهوری اسلامی ایران و دولت جمهوری ارمنستان راجع به احداث و بهره برداری از نیروگاههای جریانی بر روی رودخانه ارس
مقدمه دولتهای جمهوری اسلامی ایران و جمهوری ارمنستان که از این پس طرفین نامیده میشود با تمایل به بهره برداری از انرژی برق آبی رودخانه مرزی ارس در محلهای قره چیلر و مغری، با توجه به مناسبات حسن همجواری موجود طرفین، به پیروی از تمایل متقابل به تحکیم و توسعه بیشتر همکاری اقتصادی و فنی و بر اساس اصول برابری، عدم مداخله در امور داخلی یکدیگر و احترام متقابل به منافع، در موارد زیر توافق نمودند.
طرفین از طریق سازمانهای ذی ربط در جمهوری اسلامی ایران و جمهوری ارمنستان در امر احداث و بهره برداری از نیروگاههای جریانی قره چیلر و مغری بر روی رودخانه ارس همکاری خواهند نمود. طرفین توافق مینمایند تا در چهارچوب معاهدههای بینالمللی، نسبت به ثبت حق بهره برداری از انرژی برق آبی رودخانه ارس برای دو کشور در سازمانهای بینالمللی و در صورت لزوم دفاع از این حق، اقدامات لازم را به عمل آورند.
عملیات اجرائی احداث نیروگاههای جریانی قره چیلر و مغری از سال 1386 هجری شمسی (2007 میلادی) آغاز خواهد شد و ظرف مدت شش سال به اتمام خواهد رسید.
طرفین اعتبارات لازم برای طراحی و احداث نیروگاههای قره چیلر و مغری و تاسیسات آنها را تامین مینمایند، به نحوی که هر طرف هزینههای احداث نیروگاه واقع در قلمرو خود را (قره چیلر- در قلمرو جمهوری اسلامی ایران و مغری در قلمرو جمهوری ارمنستان) پرداخت نماید.
طرفین به منظور اتمام مطالعات و احداث نیروگاههای جریانی ارس و تاسیسات مربوطه، منطقه مشترک ساختمانی و مطالعاتی را تعیین و امنیت این منطقه را در طول مدت اجراء و بهره برداری تامین مینمایند. نحوه عبور و مرور اتباع دو کشور از مرز جمهوری اسلامی ایران و جمهوری ارمنستان و نحوه ورود تجهیزات و مصالح به منطقه فوق بر اساس مقرراتی خواهد بود که به منظور تسهیل عبور و مرور مرزی ایران و ارمنستان در منطقه یاد شده نیروگاههای جریانی ارس، ظرف مدت دوماه (پس از تاریخ امضای این موافقتنامه) بین مقامات ذی ربط دو کشور به امضاء میرسد.
هر یک از طرفین بهطور مستقل عملیات جاری بهره برداری، تعمیر و نگهداری کلیه تاسیسات، ماشینآلات و مخازن آب سدهای انحرافی و نیروگاههای خود را انجام خواهد داد و از هر گونه اقدامی که به تاسیسات نیروگاه و طرز کار عادی آن خلل و نقصی وارد نماید خودداری خواهد نمود. در صورتی که هر یک از طرفین نیاز به انجام بازرسی یا تعمیرات در تاسیسات خود واقع در قلمرو طرف دیگر را داشته باشد، طرفین همکاریهای لازم را در عبور و مرور آزادانه نمایندگان خود اعمال خواهند کرد. طرفین کلیه هزینههای تعمیرات، نگهداری و بهره برداری از تاسیسات متعلق به خود را تامین خواهند کرد.
طرفین میتوانند بر اساس توافق متقابل به منظور انجام تعمیرات جاری و اساسی تاسیسات سد، تونل، نیروگاه و ماشین آلات تشریک مساعی نموده و بر اساس این موافقتنامه خدمات متقابلی را به یکدیگر ارائه دهند.
طرفین میتوانند با توافق قبلی نسبت به تبادل انرژی از طریق نیروگاههای قره چیلر و مغری اقدام نمایند.
هر طرف خسارتهای ناشی از احداث نیروگاههای قره چیلر یا مغری به طرف دیگر از طریق استغراق اراضی و مستحدثاث را بر اساس توافق قبلی به طرف اخیر پرداخت خواهد کرد. لیکن ایجاد تاسیسات (سدهای انحرافی) در قلمرو طرف دیگر حق هیچگونه مالکیتی را برای طرف اخیر ایجاد نکرده یا خللی به تمامیت ارضی آن وارد نمیکند.
طرفین به منظور تسهیل در احداث نیروگاهها تمایل خود را در خصوص استفاده از ظرفیتهای دو کشور در زمینههای مالی، فنی و مهندسی، اجرائی و نیز امکانات یکدیگر در تهیه مصالح و تجهیزات در چهارچوب مقررات حاکم هر کشور و توافق وزارت نیروی جمهوری اسلامی ایران و وزارت انرژی جمهوری ارمنستان اعلام نمودهاند.
احداث سد و نیروگاههای جریانی ارس هیچگونه تغییری در خطوط مرزی بین دو کشور به وجود نمیآورد و خط مرزی فعلی پس از احداث سد و ایجاد دریاچه در روی آب علامتگذاری و مشخص خواهد شد تا مرز رسمی دو کشور شکل بگیرد.
طرفین حق برداشت آب به جز برای اهداف تعریف شده در این طرح (پروژه) را ندارند و موافقت میکنند که از انجام هرگونه عملی که باعث آلودگی رودخانه ارس و مخزن سدهای انحرافی و محیط زیست از طریق ورود پسابهای آلوده جلوگیری نمایند. همچنین موافقت میکنند که کلیه ضوابط حفاظت محیط زیست را مراعات کنند و در صورت آلودگی مخزن سد و محیط زیست توسط یکی از طرفین، طرف مذکور موظف به رفع آلودگی و جبران خسارت وارده میباشد.
طرفین، اختلافهای ناشی از تفسیر یا اجرای این موافقتنامه را (در صورت بروز) از طریق مشورت و مذاکرات دیپلماتیک حل وفصل خواهند نمود.
این موافقتنامه از تاریخ دریافت آخرین اطلاعیه کتبی از طریق مجاری دیپلماتیک مبنی بر انجام تشریفات مربوط مقرر توسط قانون داخلی طرفین، لازم الاجراء خواهد شد و تا اجرای کامل آن معتبر خواهد بود.
این موافقتنامه در تاریخ 28 اسفند 1385 برابر با 19 مارس 2007 در منطقه مرزی در قلمرو ارمنستان در دو نسخه به زبانهای فارسی، ارمنی و انگلیسی، تنظیم گردید که هر سه متن از اعتبار یکسان برخوردارند و در صورت بروز اختلاف در تفسیر مفاد موافقتنامه، متن انگلیسی ملاک خواهد بود.
از طرف دولت جمهوری اسلامی ایران وزیر نیرو پرویز فتاح از طرف دولت جمهوری ارمنستان وزیر انرژی آرمن موسسیان
قانون فوق مشتمل بر ماده واحده و یک تبصره منضم به متن موافقتنامه، شامل مقدمه و سیزده ماده در جلسه علنی روز چهارشنبه مورخ بیست و نهم فروردین ماه یکهزار و سیصد و نود و هفت مجلس شورای اسلامی تصویب شد و در تاریخ 19/2/1397 به تایید شورای نگهبان رسید.
رئیس مجلس شورای اسلامی - علی لاریجانی