بدولت اجازه داده میشود موافقتنامه ضمیمه راجع به ترانزیت بین دولت شاهنشاهی ایران و دولت پادشاهی افغانستان وپروتکلهای مربوطه و نامههای منضم به آنرا که در تاریخ 12ر11ر1340 منعقد شده اجراء نمایند.
قانون بالا مشتمل بر یک ماده و متن موافقتنامه و پروتکلها و نامههای منضم بآن که در جلسه روز پنجشنبه بیست و نهم مهرماه یکهزار و سیصد وچهل و چهار بتصویب مجلس شورای ملی رسیده بود در جلسه روز دوشنبه بیستم دیماه یکهزار و سیصد و چهل و چهار شمسی بتصویب مجلس سنا رسید.
رئیس مجلس سنا- مهندس شریف امامی
موافقتنامه ترانزیت بین دولت شاهنشاهی ایران و دولت پادشاهی افغانستان اعلیحضرت همایون شاهنشاه ایران و اعلیحضرت همایون پادشاه افغانستان بمنظور تحکیم و تشیید روابط اقتصادی بین دو کشور بر اساس منافع مشترک و برای فراهم آوردن تسهیلات ترانزیتی جهت عبور و مرور اجناس ومالالتجاره در خاک یکدیگر با در نظر گرفتن حجم کنونی و توسعه آینده آن تصمیم گرفتهاند موافقت نامهای امضاء کنند و به این منظور نمایندگانتامالاختیار خود را بشرح زیر تعیین نمودند: اعلیحضرت همایون شاهنشاه ایران جناب آقای دکتر حیدرعلی غفاری معاون وزارت بازرگانی ایران اعلیحضرت همایون پادشاه افغانستان جناب آقای محمد سرور عمر معاون وزارت تجارت افغانستان مشارالیهما پس از ارائه و مبادله اختیارنامههای خود که در کمال صحت و اعتبار بود نسبت بمواد آتی موافقت نمودند:
طرفین متعاهدین موافقت مینمایند که مطابق مواد این موافقتنامه به یکدیگر آزادی ترانزیت از خاک خود بخاک طرف دیگر اعطا و آن راتضمین کنند. هیچ تمیز و تبعیضی بر اساس پرچم کشتی - کشور تولیدکننده - محل مبدا- محل حرکت - مرز ورودی و خروجی - مقصد کالا (منزل مقصود)مالکیت اجناس و مالالتجاره کشتیها یا سایر وسائل حملونقل بمیان نخواهد آمد.
حق مذکور در این ماده شامل ترانزیت اسلحه و مهمات جنگی از کشور ثالث یا بکشور ثالث نخواهد بود و همچنین اموالی که بعلل بهداشت انسانی و حیوانی و نباتی ورودشان بکشور پادشاهی افغانستان یا کشور شاهنشاهی ایران ممنوع است از حق مقرر در این ماده مستثنی میباشد.
اجناس و مالالتجاره که شامل اثاثیه مسافرین کشتیها و سایر وسایل حملونقل خواهد بود در صورتی در حال ترانزیت از خاک یک کشورمتعاهد شناخته میشود که عبور آن از خاک آن کشور قسمتی از یک مسافرت کامل باشد و محل آغاز و انجام آن مسافرت ماوراء سرحدات کشوری کهاین عبور و مرور در قلمرو آن صورت میگیرد واقع باشد. طی این عبور و مرور تبدیل و یا عدم تبدیل کشتی - نگاهداری در انبار- بستهبندی مجدد یا تبدیل وسیله حملونقل امکان خواهد داشت. عبور و مروراجناس و مالالتجاره که دارای این خصوصیات باشد در این موافقتنامه عبور و مرور ترانزیتی محسوب میگردد.
راههای ترانزیتی در ضمیمه شماره- 1 - این موافقتنامه تعیین و تصریح گردیده است و طرفین متعاهدین میتوانند علاوه بر آن نسبت براههای دیگر نیز موافقت نمایند.
طرفین متعاهدین بمنظور حسن اجرای ترانزیت تعهد مینمایند که در خاک خود راهآهن و جادههائی را که ممکن است طبق ماده سوماین موافقتنامه در امر ترانزیت مورد استفاده قرار گیرد طوری نگاهداری نمایند که استفاده ترانزیتی از آنها به آسانی مقدور باشد.
هر یک از طرفین متعاهدین در قلمرو خود در آن قسمت از مسیر راههای ترانزیتی که بوسیله راهآهن با یکدیگر متصل نیست تسهیلات ووسائل لازم را برای حملونقل اجناس و مالالتجاره ترانزیتی فراهم خواهند آورد.
طرفین متعاهدین برای عبور و مرور اجناس و مالالتجاره ترانزیتی تسهیلات لازم را فراهم میکنند بنحوی که تشریفات گمرکی اجناس ومالالتجاره ترانزیتی که در ضمیمه شماره 2 این موافقتنامه توضیح گردیده است در کوتاهترین مدت انجام پذیرد.
طرفین متعاهدین بشرط معامله متقابله به ادارات و شرکتهای حمل و نقلی که بیکدیگر معرفی خواهند کرد اجازه خواهند داد سرویسهای حملونقل خود را در داخل خاک یکدیگر در جادههای معینه به ترتیبی که در ضمیمه شماره 3 این موافقتنامه تصریح شده است بکاراندازند ادارات و شرکتهای مزبور از کلیه تسهیلاتیکه مطابق با مقررات هر یک از دو کشور باشد بهرهمند خواهند شد.
هیچگونه حقوق گمرکی یا عوارض دولتی - ایالتی و شهرداری (بلدی) بهر عنوان و منظور که باشد بر عبور و مرور اجناس و مالالتجارهترانزیتی تحمیل نخواهد شد و صرفا مخارج حملونقل و اداری و سایر خدمات انجام شده مربوط به عبور و مرور اجناس و مالالتجاره ترانزیتیپرداخته خواهد شد.
دولت شاهنشاهی ایران برای اجناس و مالالتجاره ترانزیتی افغانستان انبارها و محوطه لازم را در مشهد و بنادر شاهپور و خرمشهر تخصیصخواهند داد. برای انبار نمودن اجناس و مالالتجارههای خطرناک و اموالی که حملونقل آنها بصورت عادی مقدور نیست ترتیبات جداگانه داده خواهد شد که درضمیمه شماره(2) این موافقتنامه توضیح گردیده است.
طرفین متعاهدین تعهد مینمایند که واگنها و سایر وسائل باربری مورد لزوم حملونقل اجناس و مالالتجاره ترانزیتی طرف دیگر را بنحوی که در عبور و مرور آن معطلی رخ ندهد حتیالامکان تهیه نمایند.
طرفین متعاهدین موافقت مینمایند برای ترانزیت اجناس و مالالتجاره یکدیگر در قسمت کرایه وسایل باربری خود نرخ مساعدی مقرردارند.
ماده دوازدهماصلاحی ۱۳۹۰/۰۴/۰۸
بمنظور تسهیل و انتظام امور ترانزیت طرفین متعاهدین موافقت مینمایند که در نقاطی از قلمرو هر یک از دو کشور در مسیر راه ترانزیت که مورد توافق قرار گیرد اجازه دهند نمایندگیهای وزارت صنعت، معدن و تجارت (وکالتالتجاری) طرف دیگر تاسیس شود.
طرفین متعاهدین موافقت مینمایند که کمیسیون مختلطی مرکب از نمایندگان دو کشور بمنظور مراقبت در حسن اجرای اینموافقتنامه و رفع مشکلات احتمالی تعیین نمایند جلسات کمیسیون مذکور بنا بر پیشنهاد یکی از طرفین بطور متناوب در کابل و تهران تشکیلخواهد گردید.
طرفین متعاهدین موافقت مینمایند در صورت بروز اختلاف در تفسیر این موافقتنامه از طریق مذاکره اقدام برفع آن نمایند و هر گاه بدین ترتیب اختلاف حاصله فیصله نیابد بترتیبی که نسبت بآن موافقت خواهند نمود موضوع را بحکمیت ارجاع نمایند.
این موافقتنامه از تاریخ امضاء موقتا بموقع اجرا گذاشته خواهد شد و بعد از تصویب مراجع صلاحیت دار دو کشور و مبادله اسناد مصوبه که در اسرع اوقات در کابل صورت خواهد گرفت قطعیت پیدا نموده مدت پنج سال معتبر میباشد. اگر شش ماه قبل از انقضای مدت پنج سال یادداشتی مبنی بردرخواست اختتام این موافقتنامه از طرف یکی از متعاهدین بطرف مقابل داده نشود این موافقتنامه خود بخود تمدید میگردد بعد از این هر یک از طرفین متعاهدین میتوانند هر وقت درخواست فسخ این موافقتنامه را بنماید مشروط بر اینکه قصد خود را دائر بر فسخ موافقتنامه شش ماه قبل ضمن یادداشت رسمی به طرف متعاهد دیگر اطلاع دهد. این موافقتنامه در دو نسخه بفارسی و پشتو تنظیم و تحریر گردید و هر دو متن متساویا معتبر خواهد بود. ولی در صورت بروز اختلاف در تفسیر مواد این موافقتنامه متن فارسی معتبر شناخته خواهد شد. علیهذا اختیارداران نامبرده در فوق این موافقتنامه را امضاء و به مهر خود ممهور نمودند. تهران بتاریخ پنجشنبه دوازدهم بهمن ماه سال یکهزار و سیصد و چهل شمسی از طرف دولت شاهنشاهی ایران از طرف دولت پادشاهی افغانستان
پروتکل شماره (1) دولت شاهنشاهی ایران و دولت پادشاهی افغانستان بمنظور تسهیل در امر ترانزیت که در موافقتنامه مورخه امروز پیشبینی شده است راههای ترانزیتی را بشرح زیر تعیین نمودند راههای دیگری ممکن است بعدا مورد توافق طرفین متعاهدین قرار گیرد. اجناس و مالالتجارهای که از این راهها حمل میشوند از پستهای گمرکی که بوسیله هر یک از طرفین معین میشود عبور خواهند کرد. 1 - خط ترانزیتی از افغانستان به بندر شاهپور (در خلیج فارس) و یا بندر خرمشهر: کالکله (نقطه مرزی کشور افغانستان) طیبات - تربت جام - فریمان - مشهد و از آنجا بهوسیله راهآهن ایران تا بندر شاهپور و یا خرمشهر. 2 - خط ترانزیتی از افغانستان به بندر عباس. نقطه مرزی ایران و افغانستان - زابل - زاهدان - کرمان - بندر عباس. 3 - خط ترانزیتی از افغانستان به بندر چاهبهار. نقطه مرزی ایران و افغانستان زابل - زاهدان - چاهبهار. 4 - خط ترانزیتی از افغانستان به بازرگان (مرز ترکیه). کالکله (نقطه مرزی افغانستان ) فریمان - تهران - تبریز - بازرگان (مرز ترکیه) تهران در تاریخ پنجشنبه دوازدهم بهمن ماه سال یکهزار و سیصد وچهل شمسی بدو زبان فارسی و پشتو تنظیم گردید. از طرف دولت شاهنشاهی ایران از طرف دولت پادشاهی افغانستان
پروتکل شماره (2) مربوط بمراسم گمرکی عطف بموافقتنامه ترانزیت بین دولتین ایران و افغانستان که بتاریخ امروز امضاء گردید دولت شاهنشاهی ایران موافقت دارد که نسبت باجناس ومالالتجاره که در راههای ترانزیتی معینه در ضمیمه شماره (1 ) موافقتنامه ترانزیت حمل میشود مراسم گمرکی طبق مقررات ذیل بموقع اجرا گذارده شود:
مراسم گمرکی مربوط باجناس و مالالتجارهای که بمنظور عبور از طریق ایران بمقصد افغانستان حمل میشود.
اجناس و مالالتجاره ترانزیتی بر حسب مندرجات مانیفست در انبار ترانزیت اجناس افغانی که برای این کار تخصیص مییابد گذارده خواهد شد اجناس و مالالتجاره سنگین وزن و مواد منفجره و اجناس سریعالاشتعال و خطرناک در محوطههای جداگانه نگاهداری و برای حفاظت آنها ترتیباتلازم اتخاذ خواهد شد.
صاحب مالالتجاره یا نماینده وی برای حمل اجناس و مالالتجاره به افغانستان اظهارنامه ترانزیتی مقرر را بضمیمه ورقه ترخیصیه که نماینده موسسه کشتیرانی صادر میکند و یک نسخه بارنامه کشتی و دو نسخه سیاهه خرید (بیجک) و یک نسخه صورت عدلبندی (در صورت لزوم) بگمرک تسلیم مینماید.
تشریفات بازرسی طبق آئیننامه و مقررات گمرکی ایران به ترتیبی که برای اموال ترانزیتی تعیین گردیده بحداقل و بار رعایت تسهیلات لازم صورت خواهد گرفت.
برای اجناس و مالالتجاره بعد از انجام تشریفات گمرکی و دریافت مخارج - خدمات محلی جواز ترانزیت صادر و تحت مراقبت گمرک تمام بستهها سیم و سرب شده بواگن بارگیری و در واگن توسط گمرک قفل و سیم و سرب میشود و شماره واگن در ظهر اظهارنامه و جواز ترانزیت قید میگردد.
علاوه بر ترتیبات خاصی که برای توزیع نسخ اظهارنامه و جواز ترانزیت طبق آئیننامه گمرکی مقرر است یک نسخه از اظهارنامه بضمیمه یکنسخه از سیاهه خرید (بیجک) که بآن لاک و مهر میشود بنماینده وزارت بازرگانی دولت افغانستان (وکالتالتجاری) در بندر ورود تسلیم خواهد شد.
اجناس و مالالتجاره ترانزیتی از بندر ورودی تا مشهد مطلقا با راهآهن حمل خواهد شد و از مشهد بوسیله موسسات و شرکتهائیکه طرفین رسما بهمدیگر معرفی مینمایند با اخذ تضمین حمل میگردد و اگر صاحب اجناس و مالالتجاره بخواهد آنرا با وسائل آزاد تا خاک افغانستان حمل نماید در آن صورت مالالتجاره و اجناس باید تحت مراقبت مامورین بدرقه گمرک تا مرز حمل و یا وثیقه قانونی را طبق مقررات گمرکی ایران بپردازد.
تعهد یا تضمین یا سپرده نقدی در مقابل ارائه گواهی خروج اجناس و مالالتجاره از مرز و گواهی گمرک هرات مبنی بر وصول جنس بکشورافغانستان ابطال یا مسترد خواهد شد.
نسبت به عدلها و صندوقها و بستهها که احیانا سیم و سرب آنها در طول راه از بین رفته باشد گمرک مشهد بعد از رسیدگی و تطبیق با اظهارنامه وجواز ترانزیت اجازه سیم و سرب مجدد خواهد داد نسبت به بستهها و صندوقها و عدلهایی که تجدید بستهبندی یا تبدیل آنها به بستههای دیگرضرورت پیدا کند طبق تقاضای صاحب اجناس و مالالتجاره یا نماینده او این عمل تحت نظارت مامورین گمرک و نماینده وزارت بازرگانی افغانستان( وکالتالتجاری) در مشهد انجام و تغییرات بستهبندی از طرف گمرک در ظهر جواز و اظهارنامه ترانزیتی با توضیح کافی قید میگردد.
در گمرک مشهد صاحب مال یا نماینده او باید اظهارنامه برای اجازه خروج اجناس و مالالتجاره از خاک ایران تنظیم و تسلیم نماید اداره گمرکمشهد پس از تطبیق مشخصات مالالتجاره با مندرجات جواز ترانزیت اجازه بارگیری و حمل آن را بوسیله کامیون صادر نموده شماره کامیونها را درظهر اظهارنامه و جواز ترانزیت قید خواهد نمود.
برای اجناس و مالالتجاره بمحض ورود به گمرک مرز ایران(یوسفآباد) بایستی از طرف نماینده صاحب مال یا نماینده موسسه حملونقل اظهارنامه پاساوان تسلیم و گمرک یوسفآباد با تطبیقمشخصات اجناس و مالالتجاره با جواز گمرکی صادره از گمرک هرات که یک نسخه از سیاهه کالا (لیست اموال) ضمیمه آن است جواز پاساوان صادرو کامیون را بنحوی که دخل و تصرف در محمولات آن ممکن نباشد سیم و سرب مینماید و باتکای تضمین موسسه حملونقل معرفی شده طرفینبه مشهد حمل میشود.
اداره گمرک مشهد پس از وصول اجناس و مالالتجاره در مقابل درخواست صاحب مال یا نماینده او جواز ترانزیت با رعایت مقررات و منظورداشتن تسهیلات لازم صادر و مالالتجاره را به واگن بارگیری، در واگنها را سیم و سرب و قفل نموده بمقصد بندر خروجی حمل و شماره واگن وبارنامه را در ظهر اظهارنامه و جواز ترانزیت قید و گواهی وصول اجناس و مالالتجاره را در دو نسخه صادر یک نسخه از آن را بگمرک هرات ارسال ونسخه دیگر را بنماینده وزارت بازرگانی افغانستان (وکالتالتجاری) در مشهد تسلیم مینماید.
اجناس و مالالتجاره ترانزیتی تا بندر خروج مطلقا با راهآهن حمل خواهد شد.
چنانچه صاحب مالالتجاره یا نماینده او بخواهد بستهبندی اجناس را تغییر بدهد و یا عملیات تکمیلی از قبیل شستن و دباغی و استاندارد وسرب کردن اجناس و مالالتجاره ضرورت پیدا کند طبق مقررات مربوطه و بهمان ترتیبی که در بند 8 قسمت اول ذکر شده اقدام خواهد شد.
در گمرک بندر خروجی اظهارنامه خروج اجناس ترانزیتی تسلیم و با تطبیق مشخصات جواز ترانزیتی که در گمرک مشهد صادر شده است اجازهبارگیری و خروج اجناس و مالالتجاره داده شده و گواهی خروج را در دو نسخه صادر و یک نسخه بگمرک مشهد ارسال و نسخه دیگر بنماینده وزارت بازرگانی افغانستان ( وکالتالتجاری) در بندر خروج تسلیم خواهد شد.
اجناس و مالالتجارهای که از طریق کشور ایران بطور ترانزیت به افغانستان حمل میشود همچنین اجناس و مالالتجاره افغانی که از طریقکشور ایران بطور ترانزیت بکشورهای خارج صادر میگردد مجاز بفروش در داخله ایران نخواهد بود و اگر بر خلاف آن عمل شود طبق مقرراتمربوطه به اجناس غیر مجاز با مرتکب رفتار خواهد شد و موضوع به اطلاع نماینده وزارت بازرگانی دولت افغانستان (وکالتالتجاری) خواهد رسید درمورد اجناس و مالالتجاره ترانزیتی ایران در قلمرو افغانستان نیز بنحو فوق عمل خواهد شد.
اجناس و مالالتجاره ترانزیتی که بمقصد افغانستان میباشد و یا از افغانستان بخارج صادر میشود پس از وصول بیکی از نقاطی که درضمیمه موافقتنامه ترانزیت بین دولتین ایران و افغانستان تعیین گردیده در صورتی که بخواهد توسط هواپیما به افغانستان و یا از افغانستان بخارج نقلداده شود از طرف گمرک مربوطه سیم و سرب شده به فرودگاه حمل و تحت نظارت گمرک در هواپیمای حامل گذاشته خواهد شد تشریفات گمرکی ایننوع اجناس طبق مقررات آئیننامه گمرکی دولت شاهنشاهی ایران صورت خواهد گرفت.
دولت پادشاهی افغانستان تعهد مینماید که در مورد اجناس و مالالتجاره ترانزیتی ایران که از قلمرو افغانستان عبور مینمایند متقابلا تسهیلات گمرکی مندرج در این پروتکل را منظور و مجری دارند. تهران بتاریخ پنجشنبه دوازدهم بهمن ماه سال یک هزار و سیصد و چهل شمسی. از طرف دولت شاهنشاهی ایران از طرف دولت پادشاهی افغانستان
جناب آقای رئیس عطف به ماده 4 قسمت اول پروتکل شماره 2 ضمیمه موافقتنامه ترانزیت که بتاریخ امروز به امضاء رسیده فهرست مخارج خدمات گمرکی اجناس ومالالتجاره ترانزیتی که از کشور افغانستان از طریق مشهد بوسیله راهآهن بگمرک بندر خروجی حمل میگردد و همچنین اجناس و مالالتجاره که ازبنادر شاهپور یا خرمشهر وارد و از طریق مشهد بوسیله راهآهن بمرز کشور افغانستان فرستاده میشود مطابق قوانین و مقررات موجود به شرح زیراست: مصارف خدمات گمرکی اجناس ترانزیتی بین ایران و افغانستان 1 - باجناس ترانزیتی که از طریق بنادر شاهپور یا خرمشهر بایران وارد و از مشهد بمقصد افغانستان خارج خواهد شد مخارج خدمات گمرکی زیرتعلق میگیرد: الف - در هنگام ورود اجناس به بندر. حق تخلیه به قرار هر تن چهل ریال عوارض بندری به قرار هر تن سی ریال بهداشت بندری به قرار هر تن پنج ریال حق بیمه برای ماه اول توقف اجناس در انبار گمرک بقرار 2/1-1. در هزار ارزش و برای توقف بیش از یکماه بماخذ 4/1 حق بیمه ماه اول در هر ماه اضافه دریافت میشود. حق بیمه در صورتی دریافت میگردد که اجناس و مالالتجاره برای مدت توقف در گمرک در مقابل حریق بیمه نشده باشد. باربری برای بستههای تا 100 کیلو هر تن 160 ریال و بستههای از 100 کیلو به بالا تنی 320 ریال وصول میشود. تمبر اظهارنامه هر اظهارنامه بیست ریال. تمبر ورقه ترخیصیه - بیست ریال. سرب هر عدد یک ریال. ب - در هنگام خروج اجناس ترانزیتی از مشهد. باربری بماخذ 4/1 حق باربری اجناس ورودی تمبر اظهارنامه طبق نرخ مقرر برای واردات. سرب در صورت مصرف طبق نرخ مقرر در واردات. 2 - باجناس ترانزیتی که از طریق مشهد بایران وارد و از یکی از بنادر شاهپور یا خرمشهر خارج خواهد شد مخارج خدمات گمرکی بشرح زیروصول میشود: الف - در موقع ورود اجناس ترانزیتی از افغانستان به مشهد. باربری مطابق نرخ مذکور در بند الف ماده 1 تمبر اظهارنامه مطابق نرخ مذکور در بند الف ماده 1 تمبر ورقه ترخیصیه مطابق نرخ مذکور در بند الف ماده 1 حق بیمه مطابق نرخ مذکور در بند الف ماده 1 سرب مطابق نرخ مذکور در بند الف ماده 1 ب - در موقع خروج اجناس ترانزیتی از یکی از بنادر شاهپور یا خرمشهر حق بارگیری تنی بیست ریال عوارض بندری تنی ده ریال عوارض بهداشت تنی پنج ریال تمبراظهارنامه تنی بیست ریال سرب طبق نرخ مذکور در فوق حق انبارداری برای مدت توقف اجناس ترانزیتی در انبارها و محوطههای گمرک حق انبارداری دریافت میشود اجناس وارده از تاریخ تسلیم مانیفست یا بارنامه حمل بگمرک تا سی روز از پرداخت حق انبارداری معاف است و از روز سی و یکم حق انبارداری بشرح زیر دریافت میشود ولی در هر حال قبل از روز دهم تخلیه اجناس حق انبارداری دریافت نمیشود. اجناس و مالالتجارهای که در عرض 30 روز از تاریخ تعلق حق انبارداری ترخیص و از گمرک خارج میشود از قرار روزی 5 دینار برای هر ده کیلو حقانبارداری میپردازد. اجناس و مالالتجارهای که بیش از 30 روز ولی کمتر از 61 روز در گمرک مانده باشد حق انبارداری از تاریخ تعلق تا روز ترخیص از قرار روزی 25ر6 دینار برای هر ده کیلو خواهد بود. اجناس و مالالتجارهای که بیش از 60 روز ولی کمتر از 91 روز در گمرک مانده باشد حق انبارداری را از روز تعلق تا روز ترخیص از قرار روزی 50ر7دینار برای هر ده کیلو خواهد پرداخت. اجناس و مالالتجارهای که بیش از 90 روز ولی کمتر از 120 روز در گمرک بماند حق انبارداری آن از تاریخ تعلق تا روز ترخیص از قرار روزی 10 دیناربرای هر ده کیلو خواهد بود. اجناس و مالالتجارهای که بیش از 120 روز ولی کمتر از 151 روز در گمرک مانده باشد حق انبارداری از تاریخ تعلق تا روز ترخیص از قرار روزی 5ر12 دینار برای هر ده کیلو خواهد بود. اجناس و مالالتجارهای که بیش از 150 روز ولی کمتر از 181 روز در گمرک مانده- باشد حق انبارداری آن از قرار روزی 15 دینار برای هر ده کیلو از تاریختعلق تا تاریخ روز ترخیص خواهد بود. اجناس و مالالتجارهای که بیش از 180 روز ولی کمتر از 211 روز در گمرک مانده باشد حق انبارداری را از تاریخ تعلق تا روز ترخیص از قرار روزی 5ر17 دینار برای هر ده کیلو خواهد پرداخت. اجناس و مالالتجارهای که توقف آن در گمرک بیش از 210 روز ولی کمتر از 241 روز بوده باشد حق انبارداری آن از روز تعلق تا روز ترخیص از قرارروزی 20 دینار برای هر ده کیلو خواهد بود. اجناس و مالالتجارهای که بیش از 240 روز در گمرک مانده باشد حق انبارداری را از تاریخ تعلق تا روز ترخیص از قرار روزی 25 دینار برای هر ده کیلوخواهد پرداخت. در مورد اجناس و مالالتجارهای که در محوطههای پوشیده (هانگار) گذارده میشود 75 درصد. در مورد اجناس و مالالتجارهای که در محوطههای باز گذارده میشود ماخذ 60 درصد نرخهای مذکور در جدول بالا احتساب و دریافت میگردد. از اجناس ترانزیتی در موقع خروج از کشور در صورت توقف در انبارها و محوطههای گمرکی حق انبارداری بماخذ (4/1) حق انبارداری اجناس دریافت میشود. پس از صدور جواز ترانزیت چنانچه اجناس در انبارها و محوطههای گمرکی متوقف باشد تا مدت 15 روز از حق انبارداری معاف و برای مدت توقف بیشتر از 15 روز حق انبارداری بماخذ نرخهای فوق دریافت خواهد شد. اداره کل گمرک هر موقعی که لازم تشخیص بدهد میتواند حق انبارداری مذکور در جدول بالا را در گمرک خانه که مقتضی بداند با نشر آگهی تا میزان 25درصد تقلیل یا افزایش دهد ترتیب وصول این افزایش و همچنین ترتیب و شرایط استفاده از تقلیل را اداره کل گمرک ضمن آگهی تعیین خواهد نمود. در این مورد برای اینکه نسبت به اجناس و مالالتجارههای ترانزیتی افغانی تسهیلاتی فراهم شود وزارت بازرگانی دولت شاهنشاهی ایران موافقت نموده است که حق انبارداری در گمرک مشهد و بندر شاهپور 25 درصد کمتر از میزان مندرج در جدول بالا دریافت گردد. مشروط بر اینکه توقف کالا در انبارهای گمرک از سه ماه تجاوز نکند و الا انبارداری مقرر در جدول دریافت خواهد شد. اجناس و مالالتجاره موجود در گمرک مدتی را که مقررات و دستورات دولتی من غیر حق مانع از ترخیص آن شده یا میشود با تصویب اداره کل گمرک در هر مورد از انبارداری معاف خواهد بود. خواهشمند است وصول این نامه را اعلام فرمایند. موقع را مغتنم شمرده احترامات فائقه را تقدیم میدارد. رییس هیات نمایندگی دولت شاهنشاهی ایران جناب آقای محمد سرور عمر رییس هیات نمایندگی اقتصادی دولت پادشاهی افغانستان
مپروتکل شماره 3 مربوط به وسائل ارتباط و حملونقل عطف بموافقت نامه ترانزیت که در تاریخ امروز به امضاء رسیده است دولتین ایران و افغانستان نسبت بموارد زیر توافق نمودند: 1 - ادارات رسمی و شرکتهای خصوصی حملونقل که مرکز آنها در افغانستان است از طرف دولت شاهنشاهی ایران اجازه دارند که سرویس حملونقل موتوری خود را تا مشهد بسط دهند. ادارات رسمی و شرکتهای خصوصی حملونقل که مرکز آنها در ایران است از طرف دولت پادشاهی افغانستان اجازه دارند سرویس حملونقل موتوری خود را تا هرات بسط دهند بسط و توسعه فوق منحصر به حملونقل مالالتجاره ترانزیتی یا اجناس و مالالتجارهای که مبدا و یا مقصد آن یکی از دو کشور باشد خواهد بود. 2 - هر یک از طرفین متعاهدین به ادارات و شرکتهای حملونقل طرف دیگر (مذکور در بند یک بالا) اجازه خواهند داد که نمایندگی خود را در خاک آندولت بر طبق قوانین جاریه کشور تعیین و تاسیس نمایند. 3 - راه آهن دولتی ایران کرایه حملونقل اجناس و مالالتجاره ترانزیتی افغانستان را طبق تعرفهای که ضمیمه این پروتکل میباشد دریافت خواهدنمود. این تعرفه هر سال یک مرتبه قابل تجدید نظر بوده و چنانچه اجناس و مالالتجارهای بطور ترانزیت با راه آهن حمل شود که در تعرفه مزبور پیشبینینشده باشد بر اساس تعرفه معمولی راه آهن دولتی ایران و تخفیف 20 درصد حمل خواهد شد. سایر مقررات و آئیننامههای راهآهن دولتی ایران در مورد حمل کلیه اجناس و مالالتجاره ترانزیتی اجراء خواهد گردید. 4 - ورود موقت و میزان بارگیری وسائط نقلیه متعلق بیکی از طرفین متعاهدین که حامل اجناس و مالالتجاره ترانزیتی میباشد بقلمرو طرف دیگرقرارداد تابع قوانین و مقررات عمومی کشور ورود خواهد بود. در این موارد به جای وثیقه نقدی یا تضمین بانکی تعهد کتبی موسسات حملونقل که بوسیله دولتهای طرفین رسما بیکدیگر معرفی و تضمین میشوند پذیرفته خواهد شد. این قبیل وسایط نقلیه منحصرا برای حمل اجناس و مالالتجاره ترانزیتی یا اجناس و مالالتجارهای که مبداء و یا مقصد آن یکی از دو کشور باشد مورداستفاده بوده و حق بارکشی و حمل مسافر در خاک طرف دیگر را مطلقا نخواهند داشت. 5 - طرفین متعاهدین تدابیر لازم را اتخاذ خواهند نمود که نرخ حملونقل اجناس و مالالتجاره در راههائی که اجناس ترانزیت از آن حمل میشود حتیالامکان تقلیل داده شود بطوری که در هر حال میزان این نرخ از نرخهائی که در سایر خطوط نسبت بهمان طبقه اجناس و مالالتجاره اعمالمیشود تجاوز ننماید. 6 - طرفین متعاهدین موافقت مینمایند که برای رانندگان و کمک رانندگان وسائط نقلیه که بر طبق موافقتنامه ترانزیت و پروتکلهای ضمیمه آن بکارحمل و نقل اجناس و مالالتجاره ترانزیتی بین ایران و افغانستان اشتغال دارند روادید (ویزا) ورود کثیرالمسافره شش ماهه صادر گردد. 7 - هر یک از طرفین متعاهدین موافقت مینمایند که جواز رانندگی صادره از مقامات صالحه طرف دیگر را در خطوط ترانزیت مذکور در بند - 1- اینپروتکل معتبر بشناسند. تهران بتاریخ پنج شنبه دوازدهم بهمن ماه سال یکهزار و سیصد و چهل شمسی از طرف دولت شاهنشاهی ایران از طرف دولت پادشاهی افغانستان
موافقتنامه پرداخت بین دولت شاهنشاهی ایران و دولت پادشاهی افغانستان دولت شاهنشاهی ایران و دولت پادشاهی افغانستان بمنظور تسهیل و تنظیم روابط ترانزیتی و همچنین تصفیه پرداختهای مربوط به مخارج ترانزیتی دو کشور نسبت بمراتب زیر توافق نمودند:
بانک مرکزی ایران در دفاتر خود حسابهائی به نام د افغانستان بانک و یک یا دو بانک دیگر که ممکن است دولت پادشاهی افغانستان معرفیکند بنام (حساب ترانزیت) به دلار آمریکا یا لیره استرلینگ باز خواهد کرد. همچنین د افغانستان بانک و یک یا دو بانک دیگر که دولت پادشاهیافغانستان ممکن است معرفی نماید حسابهائی بنام بانک مرکزی ایران (حساب ترانزیت) به دلار آمریکا یا لیره استرلینگ باز خواهند نمود.
هر یک از طرفین متعاهدین در مقابل خدماتیکه برای طرف دیگر در کشور خود انجام میدهد حساب طرف مزبور را بطریقی که در مواد زیرپیشبینی شده بدهکار (دبیت) خواهند نمود.
پرداختهائیکه در ایران باید بعمل آید مربوط به کرایه حملونقل- انبارداری - باربری و سایر مخارجی که در نامه ضمیمه شماره دو (2)مربوط به تشریفات گمرکی ذکر گردیده است خواهد بود که به اجناس و مالالتجاره ترانزیتی افغانستان از طریق ایران تعلق میگیرد.
اجناس و مالالتجارهای که از افغانستان بمقصد خارجه به ایران وارد میشود در نقطهای که در پروتکل شماره دو (2) تصریح شده تحویل یکی از ادارات یا موسسات حقالعملکاری که حملونقل اجناس و مالالتجاره را بعهده خواهد داشت (بار چالان) داده خواهد شد و اداره موسسهمزبور مسئول انجام کلیه خدمات ترانزیتی اعم از حملونقل و پرداخت کلیه مخارجی که در ماده 3 این موافقتنامه ذکر شده است بوده و نیز مسئولتحویل اجناس و مالالتجاره در خرمشهر یا بندر دیگر ایران میباشد. اداره یا موسسه حقالعملکاری عملیات مربوط به ترانزیت را بعهده گرفته و اسناد حمل را که دایر بر مشخصات کامل اجناس و مالالتجاره مورد بحث و کرایه و سایر مخارج مربوط به ترانزیت باشد در هشت نسخه از ادارات و موسسات مربوطه اخذ و بگواهی نماینده وزارت بازرگانی دولت پادشاهیافغانستان (وکالتالتجاری) در مشهد میرساند و برای اخذ وجه به شعبه مشهد بانک ملی ایران یا نزدیکترین شعبه بانک مزبور ارائه میدهد.
پس از رسیدن اجناس و مالالتجاره به گمرک بندر خروجی اداره یا موسسه حقالعملکاری که حملونقل اجناس و مالالتجاره را بعهده دارد اجناس و مالالتجاره را از راه آهن تحت نظر گمرک تحویل گرفته و اسناد مربوط به کلیه مخارج انتقال را از راه آهن تا روی کشتی در هشت نسخه تنظیم و بگواهی نماینده وزارت بازرگانی دولت پادشاهی افغانستان (وکالتالتجاری) در بندر میرساند و برای اخذ وجه به شعبه بانک ملی در بندر یا نزدیکترین شعبه بانک ملی ایران ارائه میدهد. از 8 نسخه اسناد بالا چهار نسخه تسلیم شعبه بانک ملی ایران و سه نسخه تحویل نماینده وزارت بازرگانی دولت پادشاهی افغانستان (وکالتالتجاری) شده و یک نسخه نزد حقالعملکار (بارچالان) باقی میماند.
در مورد اجناس و مالالتجارهای که از خارج از طریق ترانزیت ایران بمقصد افغانستان وارد میشود طرز عمل مانند ترتیباتی خواهد بود که درفوق در مورد صادرات ترانزیتی افغانستان شرح داده شد.
شعب بانک ملی ایران پس از پرداخت وجوه مذکور در فوق اسناد مربوطه را ببانک مرکزی ایران ارسال خواهند داشت و بانک مرکزی ایرانحساب د افغانستان بانک و یک یا دو بانک دیگر را که ممکن است از طرف دولت پادشاهی افغانستان معرفی شده باشند معادل مبالغ مذکور بدهکار(دبیت) خواهد نمود.
بانک مرکزی ایران در پایان هر ماه شمسی صورت حساب کاملی که حاوی مبالغ پرداخت شده از طرف بانک مرکزی ایران بحساب عملیات ترانزیت باشد ببانکهای افغانی مذکور در بالا ارسال خواهد داشت و همچنین د افغانستان بانک و یا یک یا دو بانک افغانی دیگری که رسما معرفی شده باشند در پایان هر ماه شمسی صورت حساب کاملی که حاوی مبالغ پرداخت شده توسط بانکهای افغانی بحساب عملیات ترانزیت باشد به بانک مرکزی ایران ارسال خواهند نمود.
مخارج مربوط به ترانزیت اجناس و مالالتجاره افغانی بحساب د افغانستان بانک و یا یک یا دو بانک دیگر افغانی که رسما معرفی شده باشند بر اساس نرخ رسمی خرید دلار آمریکائی یا لیره استرلینگ معینه بانک مرکزی ایران به ریال ایرانی محاسبه خواهد شد و تصفیه حسابها به لیره و دلار بشرح [ به نرخ ] رسمی خرید بانک مرکزی ایران در تاریخ پرداخت خواهد بود.
مانده حسابهای حاصله از عملیات موضوع این موافقتنامه در دفاتر بانکهای طرفین پس از مدت یکسال بوسیله پرداخت دلار آمریکا یا لیره استرلینک [استرلینگ] تصفیه خواهند شد چنانچه در پایان هر ماه شمسی ماندههای بدهکار (مدیون) یا بستانکار (دائن) حسابهای مذکور در بالا از مبلغ دویستهزار (دو صد هزار) دلار تجاوز کرده باشد مبلغ تجاوز شده در آخر هر ماه پس از اعلام طرف بستانکار (دائن) به دلار آمریکا یا لیره استرلینک[استرلینگ] واریز( تصفیه) خواهد شد. بعد از انقضای سه ماه بمبلغ متجاوز از دویست هزار (دو صد هزار) دلار بهره از قرار 4 درصد در سال تعلق خواهد گرفت.
چنانچه در انقضای این موافقتنامه در حسابهای و مذکر [مذکور] ماندههائی به نفع یکی از طرفین متعاهدین باقی باشد بطرف بدهکار شش ماه مهلتداده میشود تا بدهی خود را بوسیله مطالباتی که در نتیجه این موافقتنامه به وجود آمده با پرداخت دلار آمریکا یا لیره استرلینک [استرلینگ] تصفیه نماید.
نظر باینکه ممکن است پرداخت هائی به پول رایج ایران در مرز ایران و افغانستان برای مسافرت مربوط به ترانزیت ضرورت پیدا کند به ادارههای گمرک مرزی ایران در مقصد و مبدا اجازه داده خواهد شد که مبالغ ارز (دلار آمریکا یا لیره استرلینگ) مورد ضرورت مسافرین ترانزیت را ازفروشندگان افغانی بحساب نزدیکترین شعبه بانک ملی ایران خریداری و ریال حاصله را در اختیار فروشنده افغانی بگذارند. و همچنین در موردمسافرین ایرانی که به افغانستان بمنظور ترانزیت مسافرت مینمایند عینا همین رویه عملی خواهد شد.
بانک مرکزی ایران و د افغانستان بانک ترتیبات فنی دیگری را که احیانا در موافقتنامه حاضر پیشبینی نشده و در عمل ضرورت پیدا کند طبق ماده 13 موافقتنامه ترانزیت بین دولت شاهنشاهی ایران و دولت پادشاهی افغانستان انجام خواهند داد و کلیه اقدامات و ترتیبات مزبور بر طبق قوانین ومقررات موضوعه در هر یک از دو کشور خواهد بود.
این موافقتنامه از همان تاریخی قابل اجرا خواهد بود که موافقتنامه ترانزیت امضاء شود.
مدت اعتبار این موافقتنامه پرداخت یکسال خواهد بود و اگر یکی از طرفین با دو ماه پیش آگهی قبل از انقضای مدت اعتبار آنرا فسخ ننماید موافقتنامه حاضر بخودی خود برای مدت یکسال دیگر تمدید خواهد شد. تهران بتاریخ پنجشنبه دوازدهم بهمن ماه سال یکهزار و سیصد و چهل شمسی از طرف دولت شاهنشاهی ایران از طرف دولت پادشاهیافغانستان
جناب آقای رییس افتخار دارد وصول نامه مورخ امروز آنجناب را که بشرح زیر است: عطف بماده 12 موافقتنامه ترانزیت که امروز بین دو هیات بامضاء رسید افتخار دارد به اطلاع برساند که دولت پادشاهی افغانستان بمنظور تسهیلعبور و مرور اموال ترانزیتی افغانی در نظر دارد با استفاده از راههای ترانزیتی ایران بنمایندگیهای [ نمایندگیهای] وزارت صنعت، معدن و تجارت (وکالتالتجاری) خود را در مشهد - بندر شاهپور و خرمشهر تاسیس نماید. خواهشمند است موافقت دولت شاهنشاهی ایران را با این پیشنهاد دولت پادشاهی افغانستان اعلام فرمائید. تایید و موافقت دولت شاهنشاهی ایران را با پیشنهاد دولت پادشاهی افغانستان اعلام دارد. موقع را مغتنم شمرده احترامات فائقه را تجدید مینماید. رییس هیات نمایندگی ایران جناب آقای محمد سرور عمر رئیس هیات نمایندگی اقتصادی دولت پادشاهی افغانستان
جناب آقای رییس عطف بماده 12 موافقتنامه ترانزیت که امروز بین دو هیئت به امضاء رسید افتخار دارد به اطلاع برساند که دولت شاهنشاهی ایران بمنظور تسهیلعبور و مرور اموال ترانزیتی ایرانی در نظر دارد با استفاده از راههای ترانزیتی افغانستان نمایندگیهای وزارت صنعت، معدن و تجارت (وکالتالتجاری) خود را در هرات و قندهار تاسیس نماید خواهشمند است موافقت دولت پادشاهی افغانستان را با این پیشنهاد دولت شاهنشاهی ایران اعلام فرمائید. موقع را مغتنم شمرده به تجدید احترامات فائقه میپردازد رییس هیات نمایندگی ایران جناب آقای محمد سرور عمر رییس هیات نمایندگی اقتصادی دولت پادشاهی افغانستان
جناب آقای رییس افتخار دارد وصول نامه مورخ امروز آنجناب را که حاوی فهرست مخارج گمرکی اجناس و مالالتجاره ترانزیتی افغانستان است اعلام دارد. موقع را مغتنم شمرده احترامات فائقه را تقدیم میدارد. جناب آقای دکتر حیدرعلی غفاری رییس هیات نمایندگی اقتصادی دولت شاهنشاهی ایران. موافقتنامه مربوط به ترانزیت مشتمل بر پانزده ماده و سه پروتکل و موافقتنامه پرداخت مشتمل بر پانزده ماده و چهار نامه منضم بآن ضمیمه لایحه قانونی موافقتنامه ترانزیت بین دولت شاهنشاهی ایران و دولت پادشاهی افغانستان میباشد. رئیس مجلس سنا – مهندس شریف امامی