قانون تشکیل شهرداری و انجمن شهرها و قصبات

علاوه بر شهرها و قصباتیکه تا بحال در آنجا شهرداری تاسیس شده است در هر شهر و قصبه که وزارت کشور با توجه بجمعیت -وضع اقتصادی و نیازمندی مقتضی بداند و هیئت وزیران نیز تصویب کند شهرداری دایر می‌گردد.

منظور از تشکیل شهرداری تدارک وسائل آسایش و تامین نیازمندیهای عمومی مربوط باهالی شهر و قصبه است.

شهرداری بنگاهی است ملی و دارای شخصیت حقوقی.

هر شهرداری انجمنی خواهد داشت که از طرف اهالی مستقیما و با رای مخفی و باکثریت نسبی برای مدت چهار سال انتخاب می‌شود -عده آن‌ها در مرکز شهرستانها و قصباتی که عده نفوس آن از ده هزار نفر تجاوز نکند شش نفر و حداکثر تعداد نمایندگان یک شهر از 25 نفر تجاوز نمیکند مگر شهر تهران که سی نفر نماینده خواهد داشت. نمایندگان هر شهر بتناسب جمعیت از سی هزار نفر ببالا به محلات مختلف تقسیم و هر محل نماینده خود را تعیین و برای تشکیل انجمن شهر اعزام میدارد. وزارت کشور تعداد نمایندگان هر شهر را با توجه بجمعیت تعیین و همچنین نقشه محلات شهر را ترسیم و نواحی را اعلام میدارد.

انتخاب‌کنندگان باید واجد شرایط ذیل باشند: 1 - تابعیت ایران. 2 - داشتن لااقل بیست سال تمام. 3 - توطن در محل انتخاب و یا لااقل سکونت در محل انتخاب از ششماه قبل از انتخابات و یا اینکه شخصا در آن محل بکسب و یا حرفه و کاری اشتغال داشته باشند. 4 - عدم محکومیت بجنایت یا جنحه که موجب محرومیت از حقوق اجتماعی است. 5 - عدم ورشکستگی به تقصیر و حجر

شرایط انتخاب‌شوندگان همان شرایط انتخاب‌کنندگان است ولی انتخاب‌شونده باید حداقل سی سال شمسی تمام سن داشته و بیش از هفتاد سال تمام نداشته باشد و بعلاوه در انتساب بآن محل معروف بوده و لااقل پنج سال در آن جا سکونت نموده و خواندن و نوشتن زبان فارسی را بداند.

اشخاص زیر از انتخاب کردن و انتخاب شدن محرومند مگر اینکه قبل از آگهی انتخابات از شغل خود استعفا دهند. 1 - نخست‌وزیر و وزیران و معاونین آن‌ها از تمام کشور - استانداران و فرمانداران و بخشداران و معاونین آن‌ها و روسای محاکم و دادستان و بازپرس و روساء ادارات محلی در حوزه ماموریت خود. 2 - عمال و مامورین شهربانی - ژاندارمری و نظامیان. از هر دسته موقعیکه در خدمت هستند لیکن در مرخصی میتوانند در رای دادن شرکت‌نمایند.

برای تعیین داوطلب عضویت انجمن ده روز قبل از دعوت اعضای انجمن انتخابات اعلانی از طرف فرماندار یا بخشدار در شهر یا قصبه منتشر می‌شود باینمضمون. کسانیکه داوطلب بوده یا حاضر هستند بعضویت انجمن شهرداری انتخاب شوند باید داوطلب بودن خود را برای شهر یا قصبه یا محله شخصا یا بوسیله اشخاص دیگر بفرمانداری یا بخشداری کتبا اطلاع دهند ضمنا به نسبت جمعیت محل بامضاء 100 نفر در حوزه‌هائیکه از یکصد هزار نفر‌بیشتر جمعیت دارند و پنجاه نفر در حوزه‌هائیکه از پنجاه هزار نفر بیشتر و سی نفر در حوزه‌های از پانزده هزار نفر بیشتر و پانزده نفر در حوزه‌هائیکه کمتر از پانزده هزار نفر جمعیت داشته باشد معرفی نامه ضمیمه نماید. فرماندار یا بخشدار اسامی داوطلبان را در شهر یا محله و قصبه اعلان می‌کند و رای‌دهندگان در موقع رای دادن فقط میتوانند بآنها رای بدهند.

قبول مشاغل دولتی از طرف رئیس و اعضاء انجمن موجب استعفای آنان از عضویت انجمن خواهد بود همچنین رئیس اعضای انجمن نمیتوانند ریاست و مدیریت عامل شرکتها و بنگاه‌هائیکه مربوط بحوزه شهر یا قصبه است داشته باشند مگر سازمان‌هائیکه از طرف شهرداری تاسیس و تصدی بمشاغل مزبور از طرف انجمن تکلیف شده باشد همچنین یکنفر نمیتواند در آن واحد در بیش از یک انجمن عضویت و یا ریاست‌داشته باشد.

در کرسی شهرستان فرماندار و در قصبات بخشدار کمیسیونی از خود و مامور اول دادگستری تشکیل داده و 15 نفر از طبقات پنجگانه (علماء- ملاکین - بازرگانان - اصناف - کشاورزان) از هر طبقه سه نفر و 12 نفر از معتمدین محل را معین نموده و توسط فرماندار یا بخشدار دعوت می‌شوند تا 9 نفر از بین خود یا خارج برای تشکیل انجمن اصلی نظارت انتخابات و 9 نفر علی‌البدل باکثریت و با رای مخفی انتخاب نمایند.

اعضاء انجمن نظارت پس از انتخاب شدن تحت ریاست مسن‌ترین اعضاء تشکیل جلسه داده یکنفر رئیس و یکنفر نایب رئیس و دو‌نفر منشی از بین خود با رای مخفی باکثریت انتخاب مینمایند نظم جلسات انجمن و رعایت قوانین و مقررات با رئیس و در غیاب رئیس با نایب‌رئیس خواهد بود. نوشتن صورت مذاکرات و خلاصه اقدامات هر جلسه بعهده منشی است.

انجمن نظارت و شعب آن غیر قابل انحلال است مگر آنکه اسباب تعطیل و تعویق انتخابات را فراهم نمایند و در اینصورت اگر اخلال از‌طرف شعب باشد رئیس انجمن با موافقت فرماندار یا بخشدار شعبه مزبور را منحل مینمایند و اگر از طرف انجمن اصلی باشد فرماندار یا بخشدار‌مراتب را بوزارت کشور مراجعه و انحلال انجمن و تجدید آنرا تقاضا می‌نماید -- رای وزارت کشور قاطع است.

هر گاه در حین جریان انتخابات یک یا چند نفر از اعضاء انجمن از حضور در جلسات تعلل یا استنکاف نمایند مادام که اکثریت باقی است‌جریان امر تعقیب و بعضو یا اعضاء مستنکف اخطار می‌شود که حضور یابد چنانچه تا دو جلسه در استنکاف و تعلل خود باقی باشد انجمن با اطلاع فرماندار یا نماینده او یا بخشدار یک یا چند نفر از اعضاء علی‌البدل را بحکم قرعه برای عضویت انجمن دعوت مینماید اگر اکثریت اعضاء انجمن نظارت از حضور در انجمن استنکاف نمایند یا پس از ختم انتخابات از دادن اعتبارنامه خودداری کنند فرماندار یا بخشدار علل و موجبات آنرا تحقیق و‌در رفع محظور اهتمام مینماید و هر گاه در استنکاف خود باقی باشند با حضور باقی اعضاء کسری عده را از بین اعضاء علی‌البدل دعوت مینماید.

همینکه انجمن نظارت تشکیل شد و شعب فرعی را تعیین نمود اعلانی ترتیب می‌دهد و نسبت باهمیت محل از سه تا پنج روز قبل از‌شروع باخذ رای در تمام شهر منتشر میسازد اعلان مزبور حاوی مطالب ذیل خواهد بود: 1 - محل انعقاد انجمن و شعب آن و ساعات دادن رای که باید در یک روز جمعه و کمتر از ده ساعت نباشد. 2 - شرایط انتخاب‌کنندگان و انتخاب‌شوندگان. 3 - عده نمایندگانیکه در هر حوزه یا تقسیمات آن انتخاب شوند. 4 - اسامی داوطلبان و معرفی‌شدگان برای عضویت انجمن شهر.

دادن رای باید مخفی باشد و همینکه رای‌دهنده باطاق انجمن یا شعبه وارد و صلاحیت او بدادن رای تشخیص داده شد رای خود را‌که نباید از یکبرک بیشتر باشد زیر نظر انجمن در صندوق اندوخته خارج می‌شود.

در پایان ساعتی که برای اخذ آراء معین گردیده است درب ورود بمحل انجمن یا شعبه بسته می‌شود اگر عده از کسانیکه حق رای دادن دارند در داخل محل حاضر باشند رای خود را بترتیب بالا در صندوق انداخته و انجمن یا شعبه به رای گرفتن خاتمه می‌دهد و بعد از آن دیگر از کسی‌رای قبول نمیشود.

پس از اعلام ختم اخذ آراء رئیس انجمن یا شعبه بفاصله 24 ساعت صندوق رای را در حضور اکثریت اعضاء و حاضرین باز نموده و آراء را شماره می‌کنند سپس قرائت اوراق رای شروع می‌شود اگر عده آراء زیادتر از عده که رای داده‌اند باشد زیادی را از مجموع برداشته باطل می‌کنند حداکثر مدت استخراج آراء پنج روز است در آخر هر روز اگر قرائت آراء خاتمه نیافته باشد بقیه آراء و دفاتر مربوط در صندوقی گذاشته و لاک و مهر شده تحویل مامورین انتظامی می‌گردد و روز بعد پس از معاینه صحت لاک و مهر بقرائت آراء ادامه خواهند داد و انجمن موظف است در مدت مذکور آراء ماخوذه را قرائت نماید.

اوراق رایرا یکی از اعضاء بصوت بلند یکی یکی خوانده بیکنفر دیکر از اعضاء می‌دهد و اسامی را بترتیبی که خوانده می‌شود در دفتری که برای اینکار تخصیص داده شده است مینویسند.

صورتمجلس استخراج آراء را هر شعبه در ورقه مخصوص با ذکر تمام اسامی وعده آراء هر یک نوشته اعضاء شعبه آنرا امضاء مینمایند پس از آن در پاکت گذاشته با مهر شعبه لاک کرده بانجمن مرکزی میفرستند انجمن مرکزی اسامی مندرجه در صورتمجلس شعب را با‌آرائیکه خود استخراج نموده است در ورقه جداگانه جمع کرده و کسانیرا که از مجموع آراء دارای اکثریت هستند معلوم می‌کنند.

منشی انجمن نظارت مرکزی صورتمجلس انتخابات را در 3 نسخه حاضر کرده بامضاء فرماندار یا بخشدار و اعضاء انجمن میرساند یک نسخه در بخشداری یا فرمانداری و یک نسخه بتوسط فرماندار بوزارت کشور ارسال می‌گردد نسخه سوم با کتابچه ثبت اسامی در انجمن ولایتی و در صورت نبودن انجمن ولایتی در خود انجمن بایگانی می‌شود اسامی انتخاب‌شدگان از طرف بخشدار یا فرماندار فورا در محل اعلان می‌شود.

همینکه انتخابات خاتمه یافت و اعتبارنامه منتخبین صادر و بنها داده شد فرماندار یا بخشدار مکلف است در ظرف یکهفته وسایل تشکیل انجمن را فراهم سازد اولین جلسه تحت ریاست مسن‌ترین اعضاء انجمن تشکیل و یکنفر رئیس و یکنفر نایب رئیس و دو نفر منشی با رای مخفی به اکثریت برای یکسال انتخاب می‌شود هر گاه در مورد انتخاب رئیس تساوی آراء حاصل شود مسن‌ترین آن‌ها بریاست انتخاب خواهد شد.

نظم جلسات با رئیس و در غیاب او با نایب رئیس است و کسانیکه مخل نظم باشند بامر رئیس اخراج می‌شوند و در صورت وقوع جنحه یا جنایت مرتکب با صورت مجلس بدادگاه تسلیم می‌شود.

برای رسمیت جلسات لااقل حضور دو ثلث از کلیه اعضاء لازم است و تصمیماتشان باکثریت بیش از نصف حاضرین معتبر است و در‌صورت تساوی آراء طرفی که رئیس موافقت دارد مناط اعتبار است هر گاه برای مذاکره و اخذ رای در مطلبی عده لازم در جلسه حاضر نشد در جلسات بعد حضور بیش از نصف کلیه اعضاء کافی خواهد بود ولی در مسائل مهم از قبیل تغییر نقشه شهر - احداث خیابان - لوله‌کشی آب ساختن زیرآبها - وضع عوارض و نظایر آن لااقل حضور دو ثلث لارم است.

عضویت انجمن افتخاری است و چنانچه عضوی بدون عذر موجه سه جلسه متوالی یا چهار جلسه متناوب غیبت نمود مستعفی محسوب و در صورتیکه بیش از یکسال بپایان دوره مانده باشد برای انتخاب تعداد کسری طبق اینقانون اقدام خواهد شد و اگر کمتر از یکسال باقی مانده باشد از شخصی که در فهرست منتخبین حائزاکثریت و واجد شرایط باشد دعوت بعمل میاید و در صورت تساوی آراء بقید قرعه تعیین خواهد شد و در مورد فوت یا استعفا بطریق فوق تعیین جانشین بعمل خواهد آمد.

بعد از تعیین هیئت رئیسه در جلسه رسمی و علنی رئیس و اعضاء انجمن قسم یاد خواهند کرد که وظایف خود را مطابق قانون با کمال راستی و درستی انجام خواهند داد.

انجمن شهر ماهی یکبار در محل شهرداری تشکیل می‌شود مگر اینکه تشکیل جلسه بیش از ماهی یکبار ضرورت داشته باشد. ضرورت تشکیل جلسه فوق‌العاده موکول بنظر رئیس انجمن یا تقاضای سه نفر از اعضاء انجمن یا تقاضای شهردار یا فرماندار یا بخشدار خواهد بود.

جلسات انجمن علنی و با حضور تماشاچی خواهد بود ولی بتقاضای شهردار یا فرماندار و بخشدار و یا ثلث اعضاء حاضر ممکن است‌جلسه سری تشکیل شود رای در جلسات انجمن علنی بوده و با قیام و قعود یا ورقه اخذ می‌شود ولی به تقاضای ثلث اعضاء حاضر ممکن است رای مخفی گرفته شود مکر در امور مالی و در انتخابات که رای مخفی خواهد بود.

صورت مذاکرات و تصمیمات هر جلسه انجمن با تاریخ در دفتر مخصوص ثبت می‌شود و صورت جلسات را رئیس و منشی انجمن باید امضاء نمایند.

وزارت کشور مجاز است همه‌ساله ده نفر از بین کارمندان مرکز و شهرستانها و ادارات تابعه خود که حداقل دارای تحصیلات معادل دوره دوم دبیرستان باشند و یک زبان خارجی بدانند برای مطالعه و کسب اطلاعات در امور شهرسازی و اداری با دریافت حقوق و مزایای ریالی خود که قابل تبدیل بارز باشد حداکثر برای مدت دو سال بخارجه اعزام دارد.

چنانچه اکثریت انجمن اظهار عدم اعتماد نسبت بشهردار نمود شهردار از کار بر کناو خواهد شد و فورا گزارش لازم را بوزارت کشور‌خواهند داد.

برای شهرداری یک معاون به پیشنهاد شهردار از طرف انجمن با موافقت و حکم فرماندار و یا بخشدار معین می‌گردد که در غیاب شهردار یا ایام تعطیل او تا تعیین شهردار جدید انجام وظیفه نماید شهردار می‌تواند قسمتی از وظایف خود را بموجب دستور کتبی باو محول نماید.

در مواردیکه بین انجمن شهر و شهردار اختلافات نظری در انجام وطایف مربوط یا تصمیمات متخذه ایجاد شود نظر انجمن مرجح است.

در صورتیکه تصمیم انجمن با قوانین موضوعه تناقض پیدا کند و یا خارج از حدود وظایف انجمن باشد و یا آنکه بعضی از اعضاء انجمن شخصا یا به نمایندگی در آنکار ذینفع باشند و در رای شرکت کرده باشند و یا در غیر موعد و محل رسمی انجمن اتخاذ شده باشد فرماندار یا بخشدار بانجمن تذکر داده که در تصمیم متخذه تجدید نظر شود چنانچه تجدید نظر شد فبها والا بانجمن ولایتی و در صورت نبودن بوزارت کشور‌مراجعه می‌شود.

وظایف انجمن بقرار ذیل است: 1 - نظارت در اداره کردن و حفظ سرمایه و دارائی نقدی و جنسی اموال منقول و غیر منقول متعلقه بشهر یا قصبۂ و نگاهداری حساب درآمد و‌هزینه شهر. 2 - تصویب بودجه سالیانه و متمم و اصلاحی شهرداری و بیمارستانها و تیمارستان و پرورشگاه و یا سایر بنگاههای وابسته بشهرداری و‌تصویب برنامه ساختمانی که از طرف شهرداری پیشنهاد می‌شود و تصویب لایحه تفریغ بودجه و وضع مقرراتی برای بنگاههای خیریه که از طرف شرکتها یا افراد تاسیس می‌گردد. 3 - تصویب و نظارت در معاملات اعم از خرید و فروش و مقاطعه و اجاره و استیجاره بنام شهر با در نظر گرفتن صرفه و صلاح شهر و رعایت اصول مزایده و مناقصه. 4 - نظارت در اقامه دعوی در دادگاه‌های ذیصلاحیت در مسائل حقوقی که یکطرف دعوی شهرداری باشد. 5 - رفع اختلافات صنفی در صورت مراجعه از طرف شهرداری یا اصناف. 6 - مراقبت برای اجرای وظایف شهرداری در امور بهداشت حوزه شهر و نظارت در امور بیمارستانهای شهرداری و تیمارستان و دارالایتام و سایر موسساتیکه از طرف شهرداری ایجاد می‌شود. 7 - نظارت در جمع‌آوری ولگردان - گدایان و کودکان بی‌سرپرست و دستور تهیه مشاغل برای آن‌ها و تاسیس نوانخانه و دارالعجزه و پرورشگاه و شیرخوارگاه. 8 - مراقبت در توسعه امور تعلیمات عمومی و ابتدائی و حرفه‌ای بوسیله تاسیس دبستان و کلاسهای اکابر و استفاده از رادیو - مجلات و دستور برای ایجاد کتابخانه و قرائتخانه و موزه و جلسات سخنرانی و حفظ ابنیه و آثار عتیقه. 9 - اظهار نظر برای دائر کردن نمایشگاههای صنعتی و تجارتی. 10 - تصویب لوایح برقراری یا الغاء یا تغییر نوع میزان عوارض شهرداری و تصویب آئین‌نامهای پیشنهادی شهرداری. 11 - مراقبت برای ایجاد رختشورخانهای عمومی و آبریزها و گورستان و مرده‌شویخانه و حمل اموات مطابق اصول بهداشت. 12 - نظارت در تاسیس نمایشگاه سینما و امثال آن در حوزه شهر در صورتیکه از طرف اشخاص یا شرکتهای خصوصی اقدام نشود یا اگر اقدام شود کافی و کامل نباشد. 13 - نظارت در حفر مجرا برای فاضل آب شهر با لوله آب یا برق و تصویب قراردادهای مربوط بآنها. 14 - ایجاد و اجازه تهیه وسایل اتوبوس‌رانی و برق برای شهر از طریق تاسیس شرکتها و موسسات و غیره از این تاریخ ببعد و سایر نیازمندی‌های‌عمومی. 15 - تصویب نرخ خواربار. 16 - تصویب نرخ سایر نیازمندیهای عمومی و خدمات با موافقت وزارت کار و اقتصاد. 17 - تدوین مقررات انتظامی برای عبور و مرور وسائط نقلیه در شهر و تصویب نرح کرایه وسایط نقلیه با موافقت شهربانی. 18 - تصویب مقررات برای تنظیم آبهای معبری و اجاره و استیجار آبهائی که برای مصرف شهر ضروری است با رعایت قوانین و مقررات. 19 - موافقت با ایجاد و توسعه معابر و خیابان‌ها و میادین و باغهای عمومی. 20 - اظهار نظر نسبت بموضوعاتیکه از طرف مقامات دولتی ارجاع می‌شود.

ارتکاب باعمال زیر در صورت ثبوت در مراجع قانونی علاوه بر مجازاتیکه در قوانین برای این‌گونه اعمال مقرر گردیده مرتکبرا از حق عضویت در انجمن شهر نیز محروم خواهد کرد. 1 - در مورد تبانی با مقاطعه‌کاران و اشخاص طرف معامله با شهرداری اعم از اینکه تبانی مستقیم باشد یا مع‌الواسطه. 2 - در مورد اعمال اغراض شخصی در کارهای شهرداری که بالنتیجه باعث اختلال امور و موجب اضرار شهر و شهرداری شود.

استانداران و فرمانداران و بخشدارها حق نظارت در کارهای انجمن شهر و شهرداری دارند چنانچه یکی از آنان یا اهالی محل اعتراضی بتصمیمات انجمن شهر داشته باشند در ظرف مدت ده روز از تاریخ اعلام نظر انجمن بخود انجمن اظهار و تقاضای تجدید نظر مینماید در صورتیکه انجمن در رای اولیه خود باقی باشد برای رفع اختلاف بانجمن ولایتی و در صورت عدم تاسیس انجمن ولایتی بوزارت کشور مراجعه و رفع اختلافرا میخواهند رای انجمن ولایتی یا وزارت کشور قاطع خواهد‌بود.

مدلول مقررات شهرداری که جنبه عمومی دارد پس از اعلام وصول و انتشار بر تمام افراد لازم‌الرعایه است و اگر تصمیمی راجع بشخص معین اتخاذ شود پس از ابلاغ در صورتیکه آن شخص بتصمیم متخذه تسلیم نباشد می‌تواند ابتدا بانجمن شهر در ثانی بانجمن ولایتی در‌ظرف ده روز مراجعه و رای انجمن ولایتی قاطع خواهد بود و در صورت نبودن آن بوزارت کشور مراجعه می‌شود این تصمیم باید در حدود قوانین و‌وظایف مربوط بانجمن و امور مربوط بشهر باشد.

وظایف شهرداری بشرح ذیل است: 1 - ایجاد و توسعه و تنظیف خیابانها و انهار عمومی و مجاری آبها و کوچه‌ها و میدانها و باغ‌های عمومی و تامین روشنائی شهر بوسائل ممکنه. 2 - تامین آب آشامیدنی بمقدار احتیاج اهالی و جلوگیری از آلودگی بکثافات. 3 - مراقبت در اجرای نرخ‌های مصوب انجمن و مراقبت کامل در ارزانی و فراوانی مواد مورد احتیاج عمومی و جلوگیری از فروش اجناس فاسد و‌معدوم نمودن آن‌ها. 4 - مراقبت در امور بهداشت و سلامت سکنه شهر و ایجاد وسائل برای آبله‌کوبی و سرم و واکسن زدن برای جلوگیری از امراض مسریه منجمله حصبه و دیفتری. 5 - جلوگیری از تکدی و واداشتن گدایان بکارهای صنعتی و غیره. 6 - تاسیس مسکین‌خانه و نوانخانه دارالعجزه برای جمع‌آوری مستمندان و عجزه با رعایت اعتبارات موجوده. 7 - تاسیس شیرخوارگاه و پرورشگاه برای جمع‌آوری اطفال بی‌بضاعت و بی‌صاحب و نگاهداری و تربیت آن‌ها در حدود اعتبارات شهرداری و‌مساعدت با اولیای اطفالی که استطاعت تامین هزینه تربیت اولاد خود را ندارند. 8 - تاسیس تیمارستان برای نگاهداری و معالجه مجانین. 9 - مساعدت در بسط و توسعه فرهنک و پیشرفت تعلیمات اجباری و تاسیس کلاسهای اکابر و حرفه‌ای و تشریک مساعی با فرهنک شهر در کلیه امور فرهنگی و کمک مالی بانجمن تربیت بدنی. 10 - تاسیس کتابخانه‌ها و موزه‌ها و مراقبت در حفظ و مرمت ابنیه تاریخی و آثار باستانی. 11 - اداره کردن دارائی منقول و غیر منقول متعلق بشهر. 12 - تعیین میزان درآمد شهرداری و هزینۂ آن. 13 - تنظیم بودجه در حدود اعتبارات و تسلیم آن برای تصویب انجمن شهر که پس از تصویب انجمن شهر و انجمن ولایتی بوسیله فرمانداری برای اطلاع بوزارت کشور ارسال گردد و تنظیم برنامه ساختمانی و تسلیم آن بانجمن شهر که پس از تصویب انجمن بموقع اجرا گذارده شود. 14 - خرید و فروش اموال منقول و غیر منقول برای شهر پس از تصویب انجمن شهر. 15 - قبول اعانه بنام شهر. 16 - نظارت در صحت اوزان و مقیاسها. 17 - تهیه آمارهای مربوط بامور شهری. 18 - مراقبت در انتظام امور مرده شوی خانه‌ها و گورستانها. 19 - حفظ شهر از آفات سیل و حریق و جلوگیری از شیوع امراض ساریه حیوانی و انسانی و اطلاع دادن بشهرداری‌های مجاور در موقع بروز‌امراض و اعدام و بر طرف نمودن حیواناتیکه مبتلا بامراض ساریه بوده و یا در شهر بلاصاحب بوده و مضر هستند. 20 - مدعی و مدعی‌علیه واقع شدن در دادگاه‌ها نسبت بامور شهر. 21 - تهیه و تکمیل مقررات صنفی و پیشنهاد آن بانجمن شهر و مراقبت در امور صحی آن‌ها. 22 - پیشنهاد تغییر نقشه شهر و تعیین قیمت عادله اراضی و ابنیه متعلق باشخاص که مورد احتیاج شهر باشد و تامین محل پرداخت آن مطابق‌قانون توسعه معابر و ایجاد و توسعه معابر و خیابانها و میدانها و باغهای عمومی. 23 - تهیه و تعیین میدانهای عمومی برای خرید و فروش ارزاق و توقف وسائط نقلیه و غیره. 24 - تصدی در جمع‌آوری عایدات شهرداری و مراقبت در رساندن آن بمصرف خود در حدود بودجه مصوب. 25 - تهیه قراردادهای لازم برای تسهیل امر خبازی و قصابی و اداره نمودن آن. 26 - شهرداری چهار ماه بآخر هر سال مانده بودجه سال آینده خود را باید تنظیم نموده بانجمن شهر بدهد انجمن شهر در ظرف دو هفته مطالعات خود را در بودجه بعمل آورده پس از تصویب بانجمن ولایتی ارسال میدارد و انجمن ولایتی نیز مکلف است در ظرف 15 روز مطالعات خود را نموده اگر نظری نباشد با موافقت انجمن شهر و شهردار در اصلاح آن اقدام و پس از تصویب نسخه‌ای از بودجه را لااقل در اول اسفند برای اطلاع وزارت کشور بوسیله فرمانداری بفرستد. 27 - جلوگیری از گذاردن اشیاء در ایوانها و پنجره‌های مشرف بمعابر عمومی از نظر مخاضره پرت شدن بعمبر(بمعبر) و صدمه رسانیدن بعابرین. 28 - جلوگیری از نصب نادائیکه موجب ریختن آب بسر عابرین باشد و تبدیل آن بناودانهای لوله که بکف خیابان یا کوچه‌ها برسد. 29 - جلوگیری از افتتاح و دائر نگهداشتن دکاکین و مراکزی که مواد محترقه میسازند در داخله شهر و همچنین ممانعت از دایر نگهداشتن کوره‌پزخانه و دباغی و نظایر آن‌ها رر داخله شهر. 30 - ساختن کشتارگاه – رخت شوی خانه مستراح و حمام عمومی و میادین و باغ اطفال و ورزشگاه. 31 - پیشنهاد مقاطعه - یا اداره نمودن مستقیم خود شهرداری یا شرکت یا اجاره در کارهای مربوطه شهر بانجمن. 32 - تهیه لایحه برقراری یا الغاء یا تغییرعوارض شهرداری و اصلاح آئین‌نامه‌ها برای تصویب انجمن. 33 - هر گاه شهرداری بخواهد بیش از عوارض مصوبه انجمن عوارض دریافت نماید یا بمیزانی که تعیین شده بیفزاید لوایح آنرا تنظیم و پس از‌تصویب انجمن شهر بموقع اجرا گذارده و نسخه‌ای از آن برای وزارت کشور ارسال می‌شود عوارضی که مانع قانونی برای اخذ آن هست بوسیله وزارت کشور بمجلس شورای ملی پیشنهاد و پس از تصویب بموقع اجرا گذارده می‌شود.

کلیه پرداختهای شهرداری بوسیله تنظیم اسناد مثبته ممضی بامضاء رئیس حسابداری و شهردار که ذیحساب است خواهد بود.

کلیه عوارض و درآمد شهرداری منحصرا بمصرف همان شهر و یا قصبه خواهد رسید و بوسیله مامورین مخصوصی که از طرف شهرداری بنام مامور وصول تعیین می‌شوند دریافت خواهد شد و تعیین مامورین وصول با تضمین کافی خواهد بود.

شهرداری در آخر هر سال صورت جامعی از درآمد و هزینه شهرداری را که بتصویب انجمن شهر رسیده برای اطلاع عموم منتشر خواهد‌کرد.

کارمندان شهرداری از بین مستخدمین رسمی و مستخدمین دون پایه و جزء و مامورین تنظیف و رانندگان وسائط نقلیه شهرداری و غیره مطابق پیشنهاد شهرداری و تصویب انجمن شهر تعیین می‌شوند. شهرداری‌ها رونوشت ابلاغ این قبیل مامورین را بوسیله وزارت کشور برای اداره بازنشستگی ارسال و از حقوق تمام کارمندان شهرداری که مشمول مقررات قانون استخدام باشند حقوق بازنشستگی کسر و بوسیله دارائی محل بصندوق بازنشستگی فرستاده می‌شود و خدمت در شهرداریها جزء ایام خدمت آن‌ها محسوب خواهد شد.

آئین‌نامه مورد داخلی شهرداری و تقسیم کارها را شهردار تهیه نموده پس از تصویب انجمن شهر بموقع اجرا میگذارد.

انجمن شهرداری هر محل می‌تواند بر ذبایح و مستغلات تیز عوارض بنفع شهر تصویب کند.

وزارت کشور برای راهنمائی شهرداریها نقشه‌های ساختمانی و آئین‌نامه‌های لازم را در هر قسمت تهیه و بوسیله بخشنامه‌ها شهرداریها را بجریان خواهد گذارد - سایر وظایف انجمن شهر و چگونگی ارتباط با وزارت کشور و جزئیات دیگر ضمن آئین‌نامه از طرف وزارت کشور تهیه و بتصویب هیئت وزیران خواهد رسید ولی نباید مخالف این قانون و منافی با استقلال شهرداریها باشد.

در قصباتیکه در فصول معینی برقراری شهرداری لازم باشد برای فصل مزبور و همچنین برای چند قصبه که بیکدیگر نزدیک باشند می‌توان یک شهرداری تاسیس نمود در صورت اخیر تقسیم هزینه به نسبت درآمد هر یک از قصبات می‌باشد.

از اول آذر ماه 1328 در تمام کشور انتخابات انجمن‌های شهرداری طبق مقررات این قانون شروع و انجمن‌هائیکه طبق مقررات سابق دائر‌است در همان تاریخ منحل خواهد شد و از تاریخ تصویب اینقانون وزارت کشور قائم مقام انجمن شهرهائیکه فاقد انجمن بوده یا خواهد شد می‌باشد.

قوانینی که با این قانون مغایرت دارد و منجمله مواد 6 و 11 و 12 و 18 و 19 و 20 و 27 و 28 و 34 و 35 و 36 و 37 و 120 [102]و 108 قانون بلدیه مصوب بیست ربیع‌الثانی 1325 قمری ملغی است.

وزارت کشور مامور اجرای این قانون است .