قانون اصلاح قانون تاسیس بنگاه آبیاری و امور مربوط به آبیاری کشور

بنگاه مستقل آبیاری که بموجب قانون اجازه تاسیس بنگاه آبیاری مصوب 29 اردیبهشت ماه 1322 بمنظور توسعه و اصلاح امور‌آبیاری کشور و نظارت در آن تحت نظر وزارت کشاورزی تاسیس شده است دارای شخصیت حقوقی بوده وظایف مندرج در این قانون را‌دارا می‌باشد.

دولت مکلف است از سال 1334 ببعد اعتبارات مورد نیاز بنگاه آبیاری را در بودجه کل کشور پیش‌بینی نماید و حداقلی که به بنگاه‌مزبور میپردازد 600 میلیون ریال در سال خواهد بود.

نظارت در امور آبیاری از قبیل تاسیسات آبیاری - ساختمان - تقسیم آب رودخانه‌ها و انهار عمومی و استخرهای عمومی و چشمه‌های‌سارهای عمومی که مالک یا مالکین خاصی نداشته باشند بعهده بنگاه مستقل آبیاری است بنگاه مستقل آبیاری همچنین بمنظور تثبیت میزان سهمیه‌آب و حق‌الشرب کسانیکه از منابع آب استفاده می‌کنند مکلف است بتدریج میزان سهم آب (مجری‌المیاه) و حق‌الشرب را تا ماخذ تصرفات و سوابق‌موجود مطابق معمول محل تشخیص و در دفاتر مخصوص بنام دفاتر ثبت سهم آب درج نماید.

آبهائیکه مورد استفاده قرار نگرفته و بهدر میرود در اختیار بنگاه مستقل آبیاری خواهد بود که راسا یا توسط مالکین و یا اشخاص و‌شرکتها مورد استفاده کامل قرار دهد.

استفاده از آب رودخانه بوسیله ساختمان سد و یا نصب تلمبه از منابع آبهای سطحی با توجه بحقابه‌های موجود باید با اجازه قبلی‌بنگاه مستقل آبیاری باشد. استفاده از آبهای زیرزمینی تابع قانون آبهای زیرزمینی خواهد بود.

بنگاه مستقل آبیاری موظف است ساختمانهای آبیاری و زهکشی را که تاکنون نقشه‌های آن‌ها حاضر شده یا بعدا بتدریج تکمیل و آماده‌خواهد شد یا سایر عملیات آبیاری را که بررسی آن‌ها تکمیل و اجرای آن‌ها لازم شمرده شود بتدریج عملی نماید.

بنگاه مستقل آبیاری مجاز است برای انجام عملیات آبیاری و یا زهکشی هر نقطه شرکتهائی با سرمایه بنگاه و سرمایه مالکین تشکیل‌دهد ولی چنانچه پس از خاتمه عمل مالکین و یا اشخاص دیگری حاضر باشند که تمام یا قسمتی از سهام دولت را خریداری نمایند بنگاه آبیاری مجاز‌است طبق آئین‌نامه که بتصویب هیئت وزیران خواهد رسید سهام خود را بمصرف فروش برساند و مبلغ حاصله از فروش سهام را بر طبق ماده‌ششم برای امور آبیاری تخصیص دهد در خرید سهام مالکین محل که از آب استفاده می‌کنند حق تقدم خواهند داشت و همچنین بنگاه آبیاری میتواند‌سهام شرکاء دیگر را با رضایت آن‌ها خریداری نماید. بهای آب حاصل از تاسیسات آبیاری با توجه بهزینه انجام شد با سود حداکثر 12% بوده و توسط بنگاه آبیاری تعیین و شرکتها یا اشخاص و یا بنگاهها بهیچوجه حق تجاوز از آن میزان را نخواهند داشت چنانچه شرکت یا اشخاص از مقررات بنگاه آبیاری تخلف نموده و یا بهای آب تعیین شده را‌مراعات ننمایند بنگاه آبیاری می‌تواند با نظر کمیسیونی مرکب از نمایندگان بنگاه مستقل آبیاری نماینده صاحبان سهام و مامور عالیرتبه قضائی محل‌موضوع تخلف را رسیدگی و رای کمیسیون نسبت بجرائم قطعی است.

هر گاه شخص یا شرکتی جهه احداث تاسیسات آبیاری و یا انجام عملی بمنظور جلوگیری از اتلاف آب و یا حسن استفاده از آن حداقل50% هزینه انجام کار را بتشخیص بنگاه مستقل آبیاری تقبل نماید بنگاه می‌تواند از محل اعتبارات خود بقیه هزینه را پرداخت و عملیات ساختمانی را‌با نظارت خود انجام داده و سپس مبلغ پرداختی خود را باقساط طویل‌المده از شخص یا شرکت مزبور دریافت نماید. مشروط بر آنکه در انجام عمل حقوق مکتسبه شخص یا اشخاص ذی حق تضییع نگردد.

افراد یا شرکتها یا موسسات اعم از دولتی یا غیر دولتی که از این تاریخ میخواهند در رودخانه‌های عمومی تاسیسات آبیاری ایجاد نمایند‌پس از کسب اجازه از بنگاه مستقل آبیاری طبق آئین‌نامه مربوطه موظفند نقشه و طرح قطعی عملیات مورد نظر را با هزینه خود تهیه و به تصویب بنگاه‌مستقل آبیاری برسانند.

هر گاه بنگاه مستقل آبیاری برای اجرای عملیات عمرانی و نیازمندیهای عمومی باستهلاک اراضی (اعم از دائر و بائر) و ابنیه و‌تاسیسات احتیاج پیدا کند بطریق زیر عمل خواهد کرد:

مالکین اراضی واقع در زیردست تاسیسات آبیاری که اراضی آن‌ها بتشخیص بنگاه مستقل آبیاری باید از تاسیسات مزبور مشروب‌شود مکلفند پس از اتمام عملیات آبیاری و اخطار بنگاه مزبور در ظرف 3 تا 5 سال بتدریج با توجه به آیش‌بندی کلیه آن اراضی را آبیاری و زراعت کنند‌و الا بنگاه مستقل آبیاری پس از اخطار در راس سال سوم و انقضاء سال پنجم حق دارد اراضی مزبور را تملک و بهای آنرا بنرخ عادله یکسال قبل از‌شروع عملیات ساختمانی آبیاری بمالک بپردازد در صورت بروز اختلاف در قیمت زمین طبق ماده 16 عمل خواهد شد.

در مورد فروش مازاد آب رودخانه‌های عمومی که آن مازاد توسط بنگاه مستقل آبیاری تولید و ایجاد شده باشد و آبی که در نتیجه‌ایجاد تاسیسات آبیاری توسط بنگاه بدست میآید تعیین آب‌بهای مربوطه اعم از آنکه بمصرف شهر یا کشاورزی برسد و همچنین تعیین بهای نیروی‌برق حاصل از تاسیسات آبیاری مذکور با توجه بمعمول محل و رعایت حال کشاورزان و شرایط اقتصادی با خود بنگاه مستقل آبیاری خواهد بود.

بنگاه مستقل آبیاری می‌تواند آسیابها و آبدنگ هائی را که بوسیله آب انهار عمومی گردش می‌کند بشکایت شاکی خصوصی و بتشخیص بنگاه آبیاری موجب نقصان آب و یا اخلال در تقسیم آب می‌شود با رعایت ماده 11 این قانون خریداری نموده و از بین ببرد.

برای حسن جریان تنظیم و تقسیم آبها و نگاهداری سدهای کوچک مخزنها و انهار عمومی و سردخانه‌ها و مقسم‌ها و آب‌بند آن‌ها و‌استخرها بنگاه مستقل آبیاری مجاز است صندوق‌های مخصوصی برای تامین این منظور ایجاد نماید. کلیه مالکین و حقابه‌برها موظف خواهند بود که بنسبت آبیکه از آن استفاده می‌کنند یا مالک هستند سالیانه مبلغی که بتشخیص بنگاه و تصویب‌هیئت منتخب مالکین معین خواهد شد به صندوق مزبور بپردازند تا تحت نظر هیئت منتخب مالکین به مصرف مرمت سدها و انهار و ساختمان‌مقسم‌ها و هزینه جاری تقسیم آب و نظایر آن برسد پرداخت هر هزینه از این محل جز برای انجام منظور مذکور در این ماده ممنوع است. عوایدی که از‌این بابت از مالکین و حقابه‌برها حاصل می‌شود صرفا صرف مرمت منابع آبیاری حوزه مربوطه خواهد شد.

در صورتی که مالکی تا دو ماه از اخطار بنگاه آبیاری سهمیه مذکور در ماده 16 را نپردازد بنگاه آبیاری مجاز است از اعتبارات آبیاری سهم‌او را بصندوق مربوطه پرداخت و مبلغ پرداختی را بانضمام سود 12 درصد بعلاوه 10 درصد جریمه تاخیر پرداخت استیفا کند.

درآمدهای حاصل از تاسیسات آبیاری علاوه بر اعتبارات مصوب در این قانون کلا در اختیار بنگاه مستقل آبیاری خواهد بود که برای‌توسعه و اصلاح امور آبیاری کشور بمصرف برسد.

نسبت بوصول مطالبات بنگاه مذکور در مواد 16 و 17 و در صورتیکه بدهکاران از پرداخت بدهی خودشان استنکاف نمایند بنگاه‌مستقل آبیاری توسط فرماندار یا بخشدار محل کمیسیونی در مرکز شهرستان یا مرکز بخش مرکب از نماینده بنگاه مستقل آبیاری - نماینده بنگاه خالصه- نماینده دادستانی - نماینده فرمانداری و یا بخشداری و نماینده دارائی دعوت مینماید. کمیسیون مزبور مکلف است در اسرع اوقات تشکیل جلسه‌داده و بمیزان طلب بنگاه و اسناد و مدارک مربوطه بآن رسیدگی نمایند. چنانچه اکثریت کمیسیون مزبور میزان طلب بنگاه را تایید نمود مراتب بوسیله ثبت محل یا آگهی در جراید به بدهکاران ابلاغ و در صورتیکه ظرف دو ماه اقدام بتادیه دین خودشان ننمایند بنا بتقاضای نماینده بنگاه و بر‌اساس نظریه کمیسیون مزبور ثبت محل اقدام بصدور اجرائیه نموده و طلب بنگاه مستقل آبیاری را وصول خواهد نمود.

نظریات فنی و کارشناسی بنگاه مستقل آبیاری در خصوص قنوات و رودخانه‌ها و سایر امور مربوطه مانند نظر کارشناس رسمی وزارت‌دادگستری است.

وزارت کشاورزی مکلف است ظرف 3 ماه از تاریخ تصویب این قانون آئین‌نامه‌های مربوطه را تنظیم و برای تصویب به‌کمیسیون‌های مربوطه مجلسین تقدیم نماید و تا تصویب نهائی کمیسیونها آئین‌نامه قانون قدیم قابل اجراء خواهد بود.

وزارت کشاورزی مامور اجرای این قانون می‌باشد.