کلیات
در اجرای ماده 2 و تبصره ماده 4 قانون تاسیس وزارت اطلاعات و جهانگردی مصوب 26 خرداد ماه 1353 و بمنظور اداره امور و توسعه و ایجاد خانههای ایران در خارج از کشور و نظارت بر آنها شرکت سهامی مرکز خانههای ایران مطابق مقررات این اساسنامه تشکیل میگردد.
شرکت مرکز خانههای ایران که در این اساسنامه شرکت نامیده میشود بصورت شرکت سهامی و بمدت نامحدود تشکیل و اداره خواهدشد.
مرکز اصلی شرکت تهران است ولی شرکت میتواند در صورت اقتضاء با تصویب مجمع عمومی مرکز شرکت را بنقاط دیگر کشور منتقلکند. شرکت میتواند در سایر نقاط داخل و خارج کشور شعبه تاسیس کند همچنین نمایندگی واگذار یا قبول نماید.
سرمایه شرکت دویست میلیون ریال نقدا پرداخت شده است که به بیست هزار سهم ده هزار ریالی با نام تقسیم شده و کلیه سهام متعلق بدولت و غیر قابل انتقال میباشد.
افزایش سرمایه شرکت با تصویب مجمع عمومی خواهد بود.
موضوع شرکت عبارتست از شناساندن بیشتر پیشرفتها و تحولات و تدوین کشور به خارجیان از طریق خانههای ایران در داخل و خارجاز کشور با استفاده از کلیه وسایل و امکانات.
خانههای ایران که از تاریخ تصویب این اساسنامه در خارج از کشور تاسیس شود طبق اساسنامهای که پس از تایید شورا بتصویب مجمععمومی این شرکت خواهد رسید با رعایت مقررات مربوط اداره خواهد شد.
خانههای ایران که تا این تاریخ در خارج از کشور از طریق سرمایهگذاری شرکتهای دولتی تاسیس گردیدهاند نیز تابع این شرکت بوده باحفظ شخصیت حقوقی خود و طبق اساسنامه و مقررات و قوانین مربوط بکار ادامه خواهند داد.
شرکت موظف است ظرف شش ماه اساسنامه خانههای ایران را که تا این تاریخ تشکیل شدهاند بتصویب شورا و مجمع عمومیشرکت برساند.
شرکت دارای شخصیت حقوقی و استقلال مالی است و طبق اصول بازرگانی و مفاد این اساسنامه اداره میشود و مشمول قانون محاسباتعمومی و قوانین و مقررات معاملاتی و استخدامی و مالی مربوط به وزارتخانهها و موسسات دولتی نیست مگر در مواردی که در قانون خلاف آنتصریح و از شرکت سهامی مرکز خانههای ایران نام برده شود.
آئیننامههای مالی و معاملاتی و استخدامی شرکت پس از تایید شورا با تصویب مجمع عمومی قابل اجرا خواهد بود.
ارکان شرکت
شرکت دارای ارکان زیر است: 1 - مجمع عمومی. 2 - شورا. 3 - هیئت مدیره. 4 - مدیر عامل. 5 - حسابرس (بازرس).
نمایندگی سهام دولت در مجمع عمومی شرکت بعهده وزیر اطلاعات و جهانگردی و وزیر امور اقتصادی و دارائی، وزیر امور خارجه،وزیر فرهنگ و هنر و وزیر مشاور و رئیس سازمان برنامه و بودجه خواهد بود. ریاست مجمع عمومی با وزیر اطلاعات و جهانگردی است.
وظایف و اختیارات مجمع عمومی بقرار زیر است:
تصویب خط مشی کلی شرکت و خانههای ایران در خارج از کشور با رعایت مصوبات و پیشنهادهای شورایعالی اطلاعات و جهانگردی.
انتصاب اعضای هیئت مدیره و مدیر عامل و حسابرس (بازرس).
رسیدگی و تصویب ترازنامه و حساب سود و زیان و گزارش سالانه هیئت مدیره و ترتیب پرداخت سود ویژه شرکت.
رسیدگی و تصویب بودجه شرکت همچنین تصویب بودجه خانههای ایران در خارج از کشور.
تصویب سرمایهگذاری از طریق خرید و تملک سهام و یا تاسیس شرکت شرکتهای فرعی و مشارکت با شخصیتهای حقوقی خارجی و بررسیو تصویب اساسنامه آنها پس از تایید شورا.
تصویب آئین نامههای مالی و معاملاتی و استخدامی شرکت پس از تایید شورا.
اتخاذ تصمیم نسبت به موضوعهائی که از طرف هیئت مدیره در دستور جلسه قرار گرفته و یا مجمع عمومی طرح آن را لازم بداند.
افزایش سرمایه شرکت.
اظهار نظر نسبت به تغییر مواد این اساسنامه.
مجمع عمومی شرکت سالی دو بار تشکیل میشود یکبار حداکثر تا پایان تیر ماه برای تصویب ترازنامه و حساب سود و زیان سال قبل ویک بار در ششماهه دوم برای تصویب بودجه و خط مشی سال آینده و سایر موضوعهائی که در دستور جلسه قرار دارد.
مجمع عمومی بطور فوقالعاده برای اتخاذ تصمیم در مورد مسائلی که جزو وظایف مجمع عمومی شرکت میباشد تشکیل خواهدشد.
در مواقعی که صاحبان سهام در مجمع عمومی حاضر باشند دعوت کتبی ضرورت نخواهد داشت.
رئیس و اعضای هیئت مدیره و مدیر عامل و حسابرس (بازرس) بدون داشتن حق رای برای حضور در جلسه مجمع عمومی و شورادعوت خواهند شد.
تصمیمات مجمع عمومی به اکثریت آراء معتبر است. صورت جلسههای مذاکرات و تصمیمات بامضای رئیس و منشی مجمع میرسدو در مرکز شرکت نگاهداری میشود. رونوشت یا خلاصه صورت جلسه مجمع برای ارائه و تسلیم به مراجع مربوط با امضای رئیس هیئت مدیره و یا مدیر عامل معتبر خواهد بود.
شورای شرکت مرکب از وزیر اطلاعات و جهانگردی، وزیر فرهنگ و هنر وزیر بازرگانی، دبیر کل سازمان امور اداری و استخدامی کشورو سه نفر از افراد با تجربه و با سابقه در تاسیس و اداره خانههای ایران بانتخاب مجمع عمومی خواهد بود. ریاست شورا بعهده وزیر اطلاعات وجهانگردی است.
جلسات شورا با حضور رئیس و چهار نفر از اعضاء رسمیت خواهد داشت و تصمیمات با رای اکثریت حاضر در جلسه معتبر خواهد بود.
وظایف و اختیارات شورا بشرح زیر است: 1 - پیشنهاد برنامههای کلی و خط مشی شرکت و خانههای ایران در خارج از کشور به مجمع عمومی. 2 - اظهار نظر درباره سرمایهگذاری و مشارکت با شخصیتهای حقوقی و یا حقیقی داخلی و یا خارجی و بررسی نحوه مشارکت و اساسنامه آنها. 3 - اظهار نظر درباره بودجه و آئیننامههای مالی و معاملاتی و استخدامی شرکت که از طرف هیئت مدیره پیشنهاد میشود. 4 - اظهار نظر نسبت به تاسیس خانههای ایران در خارج از کشور و تعیین رابطه حقوقی هر یک از خانههای مذکور با شرکت سهامی مرکز خانههایایران و واگذاری نمایندگی در خارج کشور و یا قبول آن.
شورا حق دارد کلیه اطلاعاتی را که در اجرای وظایف خود لازم میداند از هیئت مدیره بخواهد.
شورای شرکت هر دو ماه یکبار جلسه خواهد داشت و در صورت ضرورت بنا بدعوت رئیس شورا جلسه فوقالعاده تشکیل خواهدداد.
هیئت مدیره شرکت مرکب از پنج نفر خواهد بود. یکنفر از اعضای هیئت مدیره بانتخاب مجمع عمومی و بموجب فرمان مبارک ملوکانه بسمت رئیس هیئت مدیره انتخاب میشود.
مدت تصدی اعضای هیئت مدیره دو سال است و تا مدتی که تجدید انتخاب بعمل نیاید در سمت خود باقی خواهند بود و انتخابمجدد آنان بلامانع است
هیئت مدیره حداقل ماهی یکبار تشکیل جلسه خواهد داد. صورتجلسات هیئت مدیره باید در دفتر مخصوص ثبت و به امضای اعضای حاضر در جلسه برسد. رونوشت یا خلاصه صورتجلسات مذکور با امضای رئیس هیئت مدیره برای تسلیم به مراجع مربوط معتبر خواهد بود. تصمیمات هیئت مدیره باکثریت آراء معتبر است.
وظایف و اختیارات هیئت مدیره بشرح زیر است:
اداره کلیه امور شرکت اعم از امور مالی، استخدامی، اداری و بازرگانی.
اجرای مصوبات مجمع عمومی و شورای شرکت.
رسیدگی به بودجه و برنامه سالانه و پیشنهاد آن به مجمع عمومی و شورای شرکت.
تصویب طراحهای کلی در حدود مصوبات مجمع عمومی و شورای شرکت.
اتخاذ تصمیم در مورد گزارش سالانه و ترازنامه عملیات یکساله شرکت برای طرح در مجمع عمومی.
پیشنهاد افزایش سرمایه شرکت به مجمع عمومی.
پیشنهاد تغییر مواد اساسنامه به مجمع عمومی.
پیشنهاد آئیننامههای مالی و معاملاتی و استخدامی و اداری شرکت بشورا و مجمع عمومی.
نمایندگی شرکت در برابر اشخاص و مراجع قضائی و سازمانهای دولتی و موسسات عمومی و خصوصی اعم از داخلی یا خارجی یا حقانتخاب وکیل یا حق توکیل تا یک درجه.
پیشنهاد سازش در دعاوی همچنین پیشنهاد ارجاع دعوی بداوری و تعیین داور برای طرح در مجمع عمومی.
انجام کلیه معاملات منقول و غیر منقول اعم از قطعی و رهنی و معاملات با حق استرداد و اجاره و استیجار و انجام هر گونه عملیات بازرگانی و بانکی در داخل و خارج از کشور مربوط بموضوع شرکت در حدود مقررات این اساسنامه.
هیئت مدیره میتواند اجرای قسمتی از وظایف و اختیارات خود را بمدیر عامل تفویض کند.
مدیر عامل به پیشنهاد وزیر اطلاعات و جهانگردی و تصویب مجمع عمومی شرکت برای مدت دو سال انتخاب خواهد شد و انتخاب اوهمزمان با انتخاب اعضاء هیئت مدیره صورت میگیرد. انتخاب مجدد مدیر عامل بلامانع است.
مدیر عامل مسئول امور اجرائی شرکت است و عهدهدار اجرای تصمیمات مجمع عمومی و مصوبات هیئت مدیره میباشد.
مدیر عامل میتواند در مقام اجرا قسمتی از اختیارات خود را با مسئولیت خود به هر یک از کارمندان شرکت تفویض کند.
کلیه قراردادها و چکها و اسناد تعهدآور شرکت را رئیس هیئت مدیره و مدیر عامل امضاء خواهند کرد.
رئیس هیئت مدیره میتواند با تصویب هیئت مدیره تمام یا قسمتی از اختیار امضای خود را با مسئولیت خود به یکی از اعضای هیئتمدیره واگذار نماید.
شرکت دارای یک حسابرس (بازرس) خواهد بود که به پیشنهاد وزیر امور اقتصادی و دارائی و تصویب مجمع عمومی برای مدت یکسال انتخاب میشود و تا زمانی که جانشین او انتخاب نشده است بوظایف خود ادامه خواهد داد و انتخاب مجدد او بلامانع است.
وظایف و اختیارات حسابرس )بازرس) بقرار زیر است: الف - انجام کلیه وظایفی که بموجب قانون تجارت بر عهده بازرس محول است. ب - رسیدگی به ترازنامه و حساب سود و زیان شرکت که بایستی حداقل یکماه قبل از تشکیل مجمع عمومی به حسابرس (بازرس) تسلیم گردد.حسابرس (بازرس) مکلف است حداقل ده روز قبل از تشکیل مجمع عمومی گزارش خود را برای نمایندگان صاحب سهام و شرکت ارسال نماید. ج - حق مراجعه بکلیه دفاتر و پروندهها و اسناد و قراردادهای شرکت با اطلاع مدیر عامل.
حسابرس (بازرس) حق مداخله در امور جاری شرکت را ندارد و اقدامات او در اجرای وظایف نباید مانع جریان کارهای شرکت گردد.
مقررات مختلف
سال مالی شرکت از اول فروردین هر سال آغاز و روز آخر اسفند همان سال به پایان میرسد به استثنای سال اول که آغاز آن از تاریخاجرای این اساسنامه خواهد بود.
از کلیه درآمدهای شرکت پس از وضع هزینهها و ذخایر استهلاک و مطالبات مشکوکالوصول و ذخیره احتیاطی بقیه بعنوان سود ویژهتعیین میگردد.
سایر موضوعات و مواردی که در این اساسنامه قید نشده تابع مقررات قانون تجارت و شرکتهای دولتی است.
اساسنامه فوق مشتمل بر بیست و نه ماده و یازده تبصره باستناد تبصره ماده چهار قانون تشکیل وزارت اطلاعات و جهانگردی پس از تصویب کمیسیونهای استخدام امور اقتصادی و دارائی و اطلاعات و جهانگردی مجلس سنا در جلسات روزهای چهارشنبه و پنجشنبه بیست و هشتم و بیستو نهم اسفند ماه 1353 به ترتیب در جلسات روزهای پنجشنبه و دوشنبه و سه شنبه بیست و یکم و بیست و پنجم و بیست و ششم فروردین ماه یکهزار و سیصد و پنجاه و چهار شمسی بتصویب کمیسیونهای امور استخدام و سازمانهای اداری - امور اقتصادی و دارائی و اطلاعات و جهانگردی مجلس شورایملی رسید.
رئیس مجلس شورایملی - عبدالله ریاضی .