قانون الحاق دولت ایران به قراردادهای بین‌المللی حمل‌ونقل بار و مسافر

بدولت اجازه داده می‌شود که اقدام لازم را برای الحاق به قراردادهای بین‌المللی مربوط بحمل بار و مسافر CIM و CIVو ضمائم آنرا بعمل آورده و قراردادهای لازم را امضاء نماید. قانون بالا مشتمل بر ماده واحده است در جلسه روز یکشنبه بیست و هشتم آذر ماه یکهزار و سیصد و چهل و چهار بتصویب مجلس شورای ملی رسیده بود درجلسه روز دوشنبه نهم خردادماه یکهزارو سیصدوچهل و پنج شمسی بتصویب مجلس سنا رسید رئیس مجلس سنا مهندس شریف امامی

راه‌آهن و حمل و نقل‌هائیکه این مقاوله‌نامه در مورد آن‌ها اجرا می‌شود. 1 این مقاوله‌نامه به استثنای موارد پیش‌بینی شده در زیر و در مواد بعدی در مورد حمل کلیه کالاهائیکه با یک بارنامه مستقیم برای حمل به راه‌آهن واگذار شده است اجراء می‌گردد این حمل‌ونقل در سرزمین‌هائیکه حداقل دو دولت عضو مقاوله‌نامه را بهم پیوند دهد و منحصرا در روی خطوطی که در ماده 59 مندرج است اعمال می‌گردد. 2 محموله‌هائیکه ایستگاه مبدا و مقصد آن در سرزمین یک دولت واقع می‌باشد و از سرزمین دولت دیگری فقط بعنوان ترانزیت عبور مینماید تابع قوانین دولت مبدا است: الف وقتیکه خطوط استفاده شده بعنوان ترانزیت منحصرا بوسیله راه‌آهن دولت مبدا بهره‌برداری شود. ب و نیز موقعیکه خطوط استفاده شده بعنوان ترانزیت منحصرا بوسیله راه‌آهن دولت مبداء بهره برداری نشود ولی راه‌آهن‌های ذینفع توافق‌نامه‌هائی منعقد نموده باشند که بموجب این قبیل حمل و نقل‌ها بعنوان حمل‌ونقل بین‌المللی تلقی نگردد. 3 محمولاتی که بین ایستگاههای دو دولت هم مرز انجام می‌گیرد و خطوطی که در روی آن‌ها حمل‌ونقل اجراء می‌شود منحصرا بوسیله راه‌آهن‌ها یکی از این دو دولت بهره‌برداری شود تابع قوانین آن دولت خواهد بود. این موضوع هنگامی تحقق مییابد که فرستنده کالا بوسیله انتخاب نمونه بارنامه تقاضا کند که مقررات و قوانین داخلی این راه‌آهن‌ها در مورد او اجرا شود و این عمل وقتی قابل اجرا است که مقررات و قوانین هیچیک از‌دول ذینفع با آن مخالفتی نداشته باشد.

مقررات مربوط به حمل و نقل‌های مختلط. در فهرست پیش‌بینی شده در ماده 1 علاوه بر خطوط راه‌آهن‌ها می‌توان خطوط منظم سرویس اتومبیل رانی و یا کشتیرانی را درج نمود بشرطی که‌سرویسهای مزبور تکمیل حمل‌ونقل خطوط راه‌آهن بوده و در روی آن‌ها حمل‌ونقل بین‌المللی صورت گیرد. این عمل هنگامی قابل اجراست که‌این خطوط حداقل دو دولت عضو را بهم ارتباط دهد و با رضایت مشترک این دول در فهرست قید گردند. 2 موسساتی که از این خطوط بهره‌برداری می‌کنند تابع کلیه تعهداتی که مقرر شده است می‌باشند و نیز از کلیه حقوقیکه برای راه‌آهنها توسط این مقاوله‌نامه شناخته شده است بهره‌مند میگردند به‌استثنای تخلفاتی که در اثر موارد خاص حمل‌ونقل لزوما پیش آمد می‌کند در هر حال مقررات مربوط بمسئولیت که از این مقاوله‌نامه ناشی می‌گردد غیر قابل تغییر است. 3 هر دولتی که بخواهد در فهرست یکی از خطوط مندرج در بند 1 را ثبت کند بایستی اقدامات لازم را بعمل آورد برای اینکه تخلفات پیش‌بینی شده در بند 2 بهمان صورتیکه تعرفه‌ها انتشار مییابند در دسترس عامه قرار داده شود. 4 برای حمل و نقل‌های بین‌المللی که از راه‌آهن‌ها و سرویسهای حمل‌ونقل دیگری سوای آنچه در بند 1 پیش‌بینی شده است استفاده می‌شود راه‌آهن‌ها میتوانند با موسسات حمل‌ونقل ذینفع مشترکا مقررات تعرفه خاص که جنبه حقوقی دیگری غیر از مفاد این مقاوله‌نامه داشته باشد وضع‌نمایند بشرط آنکه کلیه موارد خاص و مختلف هر نوع حمل‌ونقل را در مقررات مزبور منظور بذارند(بدارند). در این صورت آن‌ها میتوانند مقررات خاص مربوط بحمل و نقل را بجز آنچه که در این مقاوله‌نامه پیش‌بینی شده است بمورد اجراء بگذارند.

اشیاء ممنوع از حمل‌ونقل. اشیاء زیر برای حمل‌ونقل پذیرفته نمی‌شوند: الف اشیائیکه حمل‌ونقل آن‌ها منحصر و مخصوص اداره پست است ولو اینکه این اختصاص مربوط به یکی از سرزمین‌هائی باشد که خط بین‌المللی از آن عبور مینماید. ب اشیائیکه بواسطه ابعاد، وزن و یا شرایط خاص آن‌ها برای حمل‌ونقل مفروض بعلت نوع جنس و ساختمان آن‌ها مناسب نبوده ولو اینکه این عدم تناسب مربوط به یکی از راه‌آهن‌های مسیر بوده باشد. ج اشیائیکه حمل‌ونقل آن‌ها منع شده است، ولو اینکه این ممنوعیت برای قسمتی از مسیر راه‌آهن مقرر شده باشد. د مواد و اشیائیکه بموجب ضمیمه شماره I این مقاوله‌نامه از حمل‌ونقل مستثنی شده‌اند مگر در موارد پیش‌بینی شده در ماده 4 بند 2.

اشیائیکه در تحت شرایط خاص برای حمل‌ونقل پذیرفته می‌شوند. 1 اشیاء نامبرده پائین تحت شرایط مذکوره ذیل برای حمل پذیرفته می‌شوند:

وظایف راه‌آهن در مورد حمل‌ونقل

متن و شکل بارنامه

مسئولیت مربوط بمندرجات بارنامه بهاء اضافی اقدامات لازمه در مورد اضافه بار.

1 بمحض اینکه ایستگاه فرستنده کالای تجاری را همراه با بارنامه پذیرفت انعقاد قرارداد حمل رسمیت پیدا می‌کند و تاریخ قبول کالا و یا بعبارت دیگر تاریخ شروع عمل قرارداد حمل از تاریخی محسوب می‌شود که در مهر الصاقی ایستگاه فرستنده در بارنامه ذکر گردیده است. 2 الصاق به تمبر بلافاصله پس از قبول تمام محموله مذکوره در بارنامه و دریافت هزینه‌هائی که فرستنده بعهده گرفته است بعمل میآید و با درخواست فرستنده الصاق به تمبر در حضور او باید انجام گیرد. 3 پس از الصاق تمبر در بارنامه بارنامه مزبور عنوان مدرک قرار داد حمل را خواهد داشت. 4 در مواقعیکه طبق مقررات تعرفه‌ها و یا بنا بر قراردادهای منعقده با فرستنده کالا در صورتیکه انعقاد چنین قراردادهائی از طرف ایستگاه فرستنده مجاز باشد و بارگیری کالا بعهده فرستنده واگذار شده باشد و در این حال چنانچه راه‌آهن تحقیقات لازم را در مورد وزن و بسته‌های محمولات مزبور‌بعمل نیاورد و در بارنامه قید نکرده باشد از لحاظ مندرجات بارنامه هیچ‌گونه مسئولیتی متوجه راه‌آهن نخواهد بود. امکان دارد که تحقیق در موارد مذکوره در بالا برای وزن بسته‌هائیکه در بارنامه ذکر شده است از طریق دیگری در اثر مراقبت‌های راه‌آهن معلوم گردد. 5 بوسیله زدن مهر تاریخ دارد روی رونوشت بارنامه قبول کالا و تاریخ تحویل آن برای حمل قبل از واگذاری رونوشت بفرستنده توسط راه‌آهن اعلام می‌گردد این رونوشت ارزش بارنامه که با محموله فرستاده می‌شود و همچنین ارزش یک بارنامه معمولی را ندارد.

تعرفه‌ها موافقت‌نامه‌های خصوصی

مسیرها و تعرفه‌های مورد اجراء

مدت تحویل.

وضع کالا عدل‌بندی

مدارک لازم برای انجام تشریفات گمرکی و اداری بسته‌بندی کالا بر اساس مقررات گمرکی. 1 فرستنده موظف است به بارنامه کلیه مدارکی که از لحاظ انجام تشریفات گمرکی و همچنین مدارکی که برای سایر مقامات اداری لازم است الصاق‌نماید قبل از آن که کالا به گیرنده تحویل شود مدارک مزبور باید منحصرا مربوط به کالاهای مندرج در همان بارنامه باشد مگر آنکه مقررات اداری و‌تعرفه ترتیب دیگری برای آن تعیین نموده باشد. چنانچه پیوست کردن مدارک مزبور به بارنامه مقدور نباشد فرستنده باید آن‌ها را بموقع بدفتر ایستگاه و یا گمرک و یا برای هر گونه مقام ذیربط دیگری که تشریفات مربوطه را باید انجام دهند ارسال دارد و همچنین دفتریکه بوسیله آن مدارک مزبور به راه‌آهن تسلیم می‌شود نیز باید در بارنامه تعیین شده باشد. 2 در صورتیکه مدارک مزبور کامل باشند راه‌آهن حق بازرسی آن‌ها را نخواهد داشت و هر گونه خسارتی که از کسر و عدم تکمیل و یا تنظیم شدن غیر‌قانونی مدارک فوق‌الذکر نسبت به راه‌آهن حاصل شود بعهده فرستنده خواهد بود مگر اینکه تقصیر و یا اشتباه از طرف راه‌آهن بوجود آمده باشد. راه‌آهن نیز بعنوان مامور حمل‌ونقل بعلت ارتکاب اشتباه در مقابل از بین رفتن مدارک مندرج در بارنامه که ضمیمه آن بوده است و یا اینکه جداگانه برای راه‌آهن ارسال شده و همچنین در مقابل عدم استفاده و یا استفاده غیر قانونی از آن‌ها مسئولیت دارد ولی در هر صورت غرامتی که باید پرداخت نماید‌از غرامتی که در صورت گم شدن کالا تعلق می‌گیرد بیشتر نمیباشد. 3 فرستنده موظف است مقررات گمرکی را در موضوع بسته‌بندی و پوشش کالا رعایت نماید و راه‌آهن نیز در صورتیکه محمولات بر اساس مقررات‌گمرکی بسته‌بندی نشده باشند و حتی در مواقعیکه این بسته‌بندی بطور ناقص و زیان‌آوری صورت گرفته باشد از قبول آن‌ها خودداری نماید. چنانچه فرستنده محمولات خود را بر اساس مقررات گمرک عدل‌بندی نکرده و لفاف نکشیده باشد راه‌آهن عمل فوق را انجام داده و هزینه‌های مربوطه را بکرایه حمل محمولات اضافه مینماید.

تحویل کالاها برای حمل و بارگیری 1 عملیات مربوط بتودیع کالا برای حمل تابع قوانین و مقررات جاری در ایستگاه فرستنده است. 2 بارگیری کالا بموجب مقررات معمول در ایستگاه فرستنده یا بعهده راه‌آهن و یا بعهده فرستنده خواهد بود مگر اینکه مقاوله‌نامه فعلی طرق دیگری را برای این کار تعیین نموده باشد و یا اینکه موافقت‌نامه خاصی بین فرستنده و راه‌آهن وجود داشته باشد که در بارنامه ذکر شده بموجب آن‌ترتیب دیگری برای بارگیری اتخاذ گردد. هر گاه بارگیری وسیله فرستنده انجام شود نامبرده مسئول تمام نتایج حاصله از بارگیری ناقص می‌باشد. فرستنده مخصوصا موظف است خسارتی را که راه‌آهن از اینکار متحمل شود جبران نماید اثبات بارگیری ناقص بر عهده راه‌آهن است. 3 کالاهای تجارتی باید بموجب تعرفه‌های بین‌المللی بوسیله واگنهای مسقف و یا مسطح و یا واگونهای مخصوص و یا واگونهای مسطحی که‌روی آن روپوش کشیده باشد حمل گردند مگر آنکه مقاوله‌نامه فعلی مقررات دیگری در این مورد وضع کرده باشد و در صورتیکه تعرفه‌های بین‌المللی وجود نداشته و یا حاوی مقرراتی در این باره نباشند مقررات معمول در ایستگاه فرستنده بر تمام طول مسیر اجراء خواهد شد.

تشریفات گمرک و اداری 1 در طول راه تشریفات گمرک و اداری وسیله راه‌آهن انجام می‌شود و راه‌آهن در این مورد مختار است بمسئولیت خود انجام این کار را بیک نماینده قانونی واگذار نماید و یا خود او انجام دهد ولی در هر دو حال راه‌آهن کلیه وظایف یک نماینده را داراست. در هر صورت فرستنده با ذکر در بارنامه و یا گیرنده که بموجب ماده 22 دستوری را صادر می‌کند میتوانند انجام موارد زیر را بخواهند: الف شخصا در انجام تشریفات پیش‌بینی شده در بند بالا شرکت نموده و یا نماینده قانونی خود را برای تهیه کلیه مدارک لازمه معرفی نماید تا بتواند هرگونه اطلاع لازمی را در اختیار آنان بگذارد. ب در مواردیکه قوانین و مقررات کشورهائیکه تشریفات گمرکی یا سایر مقامات اداری در آنجا انجام می‌شود اجازه دهد. تشریفات مزبور را‌شخصا یا وسیله نماینده خود انجام دهد در صورت لزوم اقدام بپرداخت حقوق گمرکی و سایر مخارج بنماید. در مورد فوق هیچیک از فرستنده و یا گیرنده و همچنین نمایندگان قانونی آن‌ها حق تصاحب کالا را ندارند. چنانچه فرستنده برای انجام تشریفات گمرکی و اداری ایستگاهی را تعیین کرده باشد که مقررات جاریه اجازه انجام تشریفات مزبور را در آن ایستگاه ندهد و یا برای طرز انجام تشریفات طرقی را تعیین نماید که بکار بردن آن‌ها مقدور نباشد راه‌آهن می‌تواند به نحوی که بیشتر به سود شخص ذینفع باشد تشریفات مورد بحث را انجام داده و نتیجه را به اطلاع فرستنده کالا برساند. اگر فرستنده در بارنامه جمله بدون مخارج گمرکی را قید نموده باشد راه‌آهن حق دارد که تشریفات گمرکی را بنا به تصمیم خود در طول راه و یا در‌ایستگاه مقصد راسا انجام دهد. 2 چنانچه در ایستگاه مقصد دفتر گمرک وجود داشته باشد و در بارنامه نیز انجام تشریفات گمرکی را در موقع ورود کالا به ایستگاه مقصد تعیین کرده‌باشد گیرنده کالا با رعایت مورد استثنائی مذکور در بند 1 قسمت اخیر می‌تواند تشریفات مزبور را در ایستگاه مقصد انجام دهد و در صورت فقدان تذکر‌فوق در بارنامه بطریق معمول گمرک رفتار خواهد شد در صورتیکه گیرنده از حق فوق استفاده نماید باید قبلا هزینه‌های مربوطه را بپردازد. اگر در مهلت پیش‌بینی شده در مقررات جاریه در ایستگاه مقصد گیرنده برای اخذ بارنامه محمول اقدام نکند راه‌آهن می‌تواند بطوریکه در بند 1پیش‌بینی شده اقدام نماید.

تحویل

پرداخت مخارج

اصلاح مبالغ دریافتی 1 در صورت اجراء نامنظم تعرفه‌ها و اصلاح مبالغ دریافتی یا اشتباه در تشخیص و دریافت مخارج مبلغ اضافه دریافتی باید از طرف راه‌آهن به فرستنده کالا مسترد و مبلغ اضافه پرداختی باید از فرستنده دریافت گردد. 2 در صورتیکه مبلغ اضافه دریافتی مورد تایید راه‌آهن واقع شود چنانچه از یک فرانک در هر بارنامه تجاوز نماید باید راه‌آهن بنا بر وظیفه خود موضوع را به اطلاع شخص ذینفع رسانده و در کوتاه ترین مدت ممکنه مقررات مربوط را اجرا نماید. 3 چنان چه از مبلغ مقرره وجهی کمتر از فرستنده کالا دریافت شود و در صورتیکه فرستنده کالا بارنامه مربوطه را اخذ نکرده باشد باید مبلغی را که‌کمتر پرداخت نموده است بپردازد و موقعیکه بارنامه توسط گیرنده کالا قبول شده و یا هنگامیکه قرارداد باربری بر طبق ماده 22 تغییر داده شده باشد فرستنده کالا موظف بپرداخت مبلغی که کمتر پرداخت شده است نمیباشد مگر نسبت بمخارجی که طبق مندرجات بارنامه پرداخت آن‌ها را بعهده گرفته است ضمیمه شود و در هر حال پرداخت مبلغی که کمتر پرداخت شده است بعهده گیرنده کالا می‌باشد. 4 بمبالغ مذکور در این ماده در صورتیکه از ده فرانک در هر بارنامه تجاوز نماید سالیانه پنج درصد سود تعلق می‌گیرد و تاریخ محاسبه سود از‌تاریخی است که به ذینفع اخطار می‌شود مبلغ مزبور را بپردازد و یا از روزی می‌باشد که مطابق ماده 41 از طرف اداره اقامه دعوی می‌شود و در غیر این دو صورت از روزی خواهد بود که از طریق قضائی برای تعقیب موضوع شروع به اقدام می‌گردد.

پرداخت‌ها و پیش پرداختها 1 فرستنده می‌تواند برای محموله خود تقاضای استرداد بهائی که از ارزش کالا تجاوز نکند مطالبه نماید مبلغ استرداد باید با پول کشور مبدا تعیین گردد تعرفه‌ها ممکن است موارد استثنائی را پیش‌بینی نماید. 2 راه‌آهن موقعی موظف به استعداد مبلغ پرداختی فوق بفرستنده خواهد بود که مبلغ نامبرده بوسیله گیرنده کالا بصندوق راه‌آهن پرداخت شده باشد این وجه باید در ظرف سی (30) روز از تاریخ پرداخت آن از طرف گیرنده بصندوق راه‌آهن در اختیار فرستنده محمولات قرار داده شود و در غیر این صورت سودی معادل پنج درصد در سال از تاریخ انقضاء مدت مزبور مبلغ مورد بحث تعلق می‌گردد. 3 چنانچه کالا جزئا و یا کلا به گیرنده بدون آنکه نامبرده قبلا مبلغ مربوطه را بپردازد تحویل شود راه‌آهن موظف است به فرستنده مبلغ خسارت را‌معادل مبلغ استردادی بپردازد مگر آنکه تامین خسارت وارده را از گیرنده کالا خواسته باشد. 4 ارسال محموله با طریقه استرداد بها موجب ایجاد نرخی می‌گردد که توسط تعرفه‌ها تعیین خواهد شد این نرخ قابل اجراء است حتی اگر استرداد بها باطل شود و یا بوسیله تغییری که در قرارداد باربری حاصل شود تعدیل گردد (ماده 21 بند 1). 5 پیش پرداخت پذیرفته نمیشود مگر مطابق مقررات مورد عمل در ایستگاه مبداء.

اظهارنامه دال بر سود در تحویل 1 هر حمل‌ونقل کالا ممکن است موضوع یک اظهار انتفاع در تحویل قرار گیرد و در روی بارنامه طبق مندرجات ردیف ج از بند 7 ماده 6 قید شود. مبلغ انتفاع اظهار شده باید بپول کشور مبداء یا فرانک طلا یا هر پول دیگری که تعرفه‌ها مشخص می‌کنند تعیین گردد. 2 نرخ انتفاع در تحویل برای تمام مسیر استفاده شده مطابق تعرفه‌های راه‌آهن مبداء محاسبه می‌شود.

حقوق فرستنده کالا در مقابل تغییر کردن قرارداد باربری

حقوق گیرنده کالا در مورد تغییر قرارداد باربری 1 چنانچه فرستنده کالا مخارج مربوط بمحمولات را در داخل کشور مقصد بعهده نگرفته باشد و موضوع را نیز طبق مقررات ردیف ن از بند 7 از‌ماده 6 در بارنامه قید نکرده باشد گیرنده حق دارد که قرارداد باربری را تغییر دهد دستورات گیرنده کالا فقط وقتی قابل اجرا است که محموله داخل در‌منطقه گمرکی کشور مقصد شده باشد گیرنده کالا می‌تواند دستورات زیر را بدهد: الف کالا در بین راه متوقف شود. ب تحویل کالا معوق بماند. ج کالا در کشور مقصد بشخص دیگری غیر از آنکه در بارنامه بعنوان گیرنده تعیین شده تحویل گردد. د تشریفات لازم گمرکی با سایر تشریفات مقامات اداری بر حسب یکی از ترتیبات پیش‌بینی شده در ماده (15 بند 1 قسمت دوم) اجرا گردد. بعلاوه بغیر از مواردیکه تعرفه‌های بین‌المللی مقررات مغایری داشته باشند گیرنده می‌تواند دستورات زیر را بدهد. ه کالا در کشور مقصد در ایستگاهی غیر از ایستگاه قید شده در بارنامه تحویل شود. و یا آنکه حمل کالا که بطی‌السیر شروع شده سریع‌السیر ادامه یابد‌و بالعکس به شرط این که ایستگاهی که کالا متوقف است برای هر دو نوع حمل‌ونقل مفتوح باشد. گیرنده همچنین می‌تواند تعرفه قابل مورد نظر خود‌و همچنین مسیر جدیدی را تعیین نماید. دستورات دیگری غیر از آنچه که شمرده شده پذیرفته نمیشود. تعرفه‌های بین‌المللی در هر صورت میتوانند به گیرنده کالا حق دهند که علاوه بر‌تغییرات مذکوره در بالا تغییرات دیگری را دستور دهد دستورات گیرنده کالا هرگز نباید منتهی به تجزیه محمول گردد. 2 دستورات فوق‌الذکر بصورت اظهارنامه کتبی مطابق نمونه پیش‌بینی شده در ضمیمه شماره IV مقاوله نامه فعلی در ایستگاه مقصد و یا‌ایستگاه ورودی کشور مقصد تسلیم گردد. هر دستوری که بوسیله گیرنده کالا در نمونه دیگری غیر از آنچه که مقرر گردیده داده شود کان‌لم یکن محسوب می‌شود. برای اعمال حق تغییر قرارداد باربری گیرنده کالا لازم نمیباشد که رونوشت بارنامه را ارائه دهد. 3 بر حسب درخواست گیرنده کالا ایستگاهی که دستور را دریافت داشته است با خرج گیرنده کالا آنرا بوسیله تلگرام یا تلفونگرام که بعدا با اظهار کتبی تایید می‌شود به ایستگاهی که باید آن را اجراء کند اعلام دارد. این ایستگاه می‌تواند بدون اینکه منتظر تایید کتبی باشد دستور واصله را که توسط تلگرام یا اخطاریه تلفنی از ایستگاه ذیصلاحیت رسیده است اجرا نماید در صورت وجود تردید باید صحت آن را تحقیق نماید. 4 حق تغییر قرارداد باربری از طرف‌گیرنده در موارد زیر منتفی می‌گردد: الف وقتیکه بارنامه را دریافت کرده باشد. ب وقتی که گیرنده کالا از حقوق ناشیه از قرارداد باربری مطابق بند 4 از ماده 16 استفاده کرده باشد. ج وقتیکه نماینده گیرنده کالا طبق ردیف ج بند 1 بارنامه را دریافت کرده باشد یا طبق بند 4 از ماده 16 از حقوق خود استفاده کرده باشد. د اگر گیرنده کالا دستور تحویل کالا را بشخص دیگری داده باشد این شخص مجاز به تغییر قرارداد باربری نمیباشد.

اجراء دستورات بعدی 1 راه‌آهن نمیتواند به استثناء موارد مذکور در زیر از اجرای دستوراتی که مطابق ماده 21 و 22 داده شده‌اند خودداری نماید و یا در اجرای آن تاخیر‌کند: الف انجام دستور در لحظه که به ایستگاه انجام‌دهنده واصل می‌شود امکان‌پذیر نباشد. ب انجام دستور طبیعتا بسرویس منظم بهره‌برداری لطمه وارد آورد. ج چنان چه هدف اجرای دستور تعویض ایستگاه مقصد باشد و در این حالت اجرای دستور مزبور با مقررات معموله در یکی از کشورهائیکه کالا‌باید طی نماید و بخصوص از نقطه نظر مقررات گمرکی و اداری مخالفت داشته باشد. د در مورد تغییر ایستگاه مقصد موقعی می‌تواند این عمل انجام گیرد که ارزش کالا مخارج این تعویض ایستگاه را تامین نماید و یا این که گیرنده کالا قبلا آن را‌تامین کرده باشد و یا آن که به فوریت تضمین و یا آن را پرداخت نماید. در موارد فوق‌الذکر کسی که دستورات بعدی را صادر نموده است باید بلافاصله از موانعی که اجرای دستوراتش را بتاخیر میاندازند مطلع گردد. چنانچه راه‌آهن نیز نتوانسته باشد موانعی را که برای اجرای دستورات نامبرده پیش آمد خواهند کرد پیش‌بینی نماید کسیکه دستورات بعدی را صادر نموده است مسئول کلیه نتایجی خواهد بود که از شروع اجرای آن دستورات حاصل خواهد گردید. 2 چنانچه دستور مبنی بر این باشد که کالا در یکی از ایستگاههای بین راه تحویل گردد کرایه حمل در ایستگاه فرستنده تا ایستگاهی که کالا توقف نموده است محاسبه خواهد شد ولی اگر موقعی دستور رسیده باشد که کالا از ایستگاهی که برای تحویل تعیین شده است گذشته باشد کرایه حمل از‌ایستگاه فرستنده تا ایستگاهی که کالا توقف نموده است و همچنین از این ایستگاه تا ایستگاهی که برای تحویل تعیین گردیده است و کالا به‌آن عودت داده می‌شود محاسبه می‌گردد. تعرفه‌هائیکه در این مورد اجراء می‌شود تعرفه‌هائی هستند که در طول این مسیرها هنگام انعقاد قرارداد باربری مجری بوده است مقررات مذکوره در‌مورد هزینه‌های فرعی و سایر هزینه‌ها اجرا می‌گردد. 3 مخارج ناشی از اجراء دستور فرستنده یا گیرنده به استثناء آنهائیکه ناشی از اشتباه راه‌آهن باشد به کالا تعلق خواهد گرفت. 4 بموجب مندرجات بند 1 راه‌آهن در صورت ارتکاب اشتباه مسئول نتایج حاصله از عدم اجرا و یا اجرای ناصحیح دستورات صادره طبق مواد 21و 22 می‌باشد مع‌الوصف غرامتی را که بر عهده راه‌آهن است هرگز از غرامتی که در ازاء فقدان کالا تعلق می‌گیرد تجاوز نخواهد کرد.

موانع و اشکالات در امر باربری

موانع و اشکالات در تحویل کالا 1 هنگامیکه در تحویل کالا موانعی بوجود آید ایستگاه مقصد باید بوسیله ایستگاه مبدا موضوع را به اطلاع فرستنده کالا برساند و کسب دستور نماید در صورتیکه فرستنده در بارنامه تقاضا نموده باشد باید بدون وساطت ایستگاه فرستنده موضوع مستقیما توسط نامه یا تلگراف به اطلاع او برسد و مخارج این اطلاعیه به هزینه‌های کالا افزوده خواهد شد چنانچه موانع موجود برای تحویل کالا قبل از وصول تعلیمات فرستنده به ایستگاه مقصد مرتفع شود کالا تسلیم گیرنده خواهد شد و موضوع تحویل کالا باید بلافاصله توسط نامه سفارشی به اطلاع فرستنده کالا برسد هزینه‌های مربوط به این‌امر به هزینه‌های مربوط به کالا اضافه خواهد شد. چنانچه گیرنده کالا از قبول آن خودداری نماید فرستنده می‌تواند حتی اگر رونوشت بارنامه را در دست نداشته باشد تعلیمات لازم را بدهد. فرستنده همچنین می‌تواند در بارنامه قید نماید که در صورت پیدایش مانعی برای تحویل کالا آن را رسما به او عودت دهند در غیر این حالت کالا برای فرستنده بدون رضایت بعدی او اعاده نمیشود. تعلیمات فرستنده کالا مگر در مواردی که تعرفه‌ها طرق دیگری را پیش‌بینی نمایند بوسیله ایستگاه فرستنده صادر خواهد شد. 2 در جمیع مواردیکه برای اشکالات و موانع تحویل کالا پیش‌بینی شده است و شامل بند 1 و همچنین مقررات ماده 45 می‌باشد چنانچه موردی وجود یابد که در مقررات نامبرده ذکری نشده است در این صورت تسلیم و تحویل کالا طبق قوانین و مقررات راه‌آهنی است که مامور این تحویل می‌باشد. اگر کالا فروخته شود پس از کسر مخارج متعلقه به کالا وجه آن در اختیار فرستنده قرار می‌گیرد. اگر حاصل فروش کمتر از مخارج متعلقه به‌کالا باشد فرستنده باید مابه‌التفاوت را بپردازد. 3 اگر موانع تحویل کالا بعد از آنکه گیرنده قرارداد باربری را بموجب ماده 22 تغییر داده پیش آید راه‌آهن موظف است به این گیرنده مراتب را اطلاع دهد دستورات ردیف 2 از بند 2 عینا درباره گیرنده قابل اجراء می‌باشد. 4 دستورات ماده 23 در باربری‌هائیکه بموجب این ماده انجام شده قابل اجراء است.

مسئولیت مشترک راه‌آهن‌ها 1 راه‌آهن که کالا را با بارنامه برای باربری قبول کرده است مسئول اجرای این باربری روی تمام مسیر تا تسلیم کالا بگیرنده می‌باشد. 2 هر راه‌آهن بعدی بمحض آنکه کالا را با بارنامه اولیه قبول نماید در قرارداد باربری بموجب شرائط این سند شریک است و عهده‌دار کلیه مسئولیتهای ناشی از آن می‌باشد بدون آنکه مقررات بند 3 ماده 43 مربوط به راه‌آهن مقصد را نقض کرده باشد.

حدود مسئولیت 1 راه‌آهن مسئول افزایش مدت تحویل کالا می‌باشد و همچنین در خصوص زیانهای ناشی از فقدان تمام یا قسمتی از کالا و نیز خرابی‌هائیکه به آن وارد شود از لحظه قبول کالا برای تحویل تا موقع تحویل آن بگیرنده مسئولیت دارد. 2 راه‌آهن از مسئولیت مبری می‌شود چنانچه تجاوز از مدت مقرره تحویل و فقدان و یا خسارت وارده بعلت اشتباه و یا دستور ناصحیح ذینفع روی داده باشد. همچنین در مورد عیب خاص کالا (از قبیل خرابی داخلی آفت غیره) و با وجود اوضاعی که راه‌آهن نمیتواند اجتناب نماید. بالاخره پیش آمدهائیکه راه‌آهن قادر به جلوگیری آن نیست مسئولیت از راه‌آهن سلب می‌شود. 3 هنگامیکه فقدان و یا آسیب‌دیدگی کالا از آثار خاص مربوط بیک یا چندین عامل نامبرده زیر نتیجه شود: الف حمل کالا بر طبق مقررات مربوطه و یا در اثر موافقت‌نامه منعقده با فرستنده کالا که در بارنامه قید گردیده در واگون مسطح صورت بگیرد. ب چنانچه کالائی را که بعلت جنس و طبیعت آن همواره در معرض تقلیل و آسیب‌دیدگی قرار خواهد گرفت بسته‌بندی ننموده باشند و یا آنکه آنرا بطور ناقص بسته‌بندی کرده باشند. ج عملیات بارگیری و تخلیه کالا که بوسیله فرستنده و یا گیرنده و طبق مقررات مربوطه و یا بموجب موافقت‌نامه‌های منعقده با آن‌ها که در بارنامه نیز ذکر گردیده است بعمل آمده باشد. بارگیری ناقص وقتیکه این بارگیری توسط فرستنده بعمل آمده باشد مقررات قابل اجراء یا موافقت‌نامه خاص با فرستنده شرائط بارگیری را معلوم میدارد و باید در بارنامه هم قید شود. د اجرای انجام تشریفات گمرکی یا تشریفات سایر مقامات اداری وسیله فرستنده یا گیرنده یا نماینده یکی از آنان صورت گیرد. ه در صورتیکه کالای حمل شده بعلل غیر قابل تفکیک از جنس و طبیعت آن در معرض تلف کلی یا جزئی و یا معیوب شدن قرار گیرد مخصوصا اینکه خسارت در اثر خورد شدن زنگ زدن خرابی داخلی و خود بخود جذب رطوبت تحلیل رفتن بوجود آید. و فرستادن اشیائی که از حمل ممنوع می‌باشند تحت نام دیگری یا با نام غیر صحیح و یا غیر کامل همچنین فرستادن اشیائی که تحت شرایط خاص باید حمل شوند با نام دیگری یا با نام غیر صحیح یا غیر کامل و یا عدم رعایت احتیاطات مقرره از طرف فرستنده صورت گرفته باشد. ز حمل‌ونقل حیوانات زنده. ح حمل‌ونقل محمولاتیکه بموجب مقاوله نامه فعلی و طبق مقررات مجریه و موافقتنامه‌های منعقده با فرستنده که در بارنامه نیز قید شده باشد باید بهمراهی چند نفر که مامور حفظ محمولات از مخاطرات مذکور باشند بعمل آید.

ماموریت تحقیق 1 تحقیق و اثبات اینکه مدت تحویل از موقع معینه تجاوز نموده است و یا اینکه فقدان و آسیب‌دیدگی کالا بعلت وجود اعمال پیش‌بینی شده در‌بند 2 ماده 27 می‌باشد بعهده راه‌آهن است. 2 هر گاه راه‌آهن ثابت کند که با توجه به اوضاع واحوال مربوطه فقدان یا آسیب‌دیدگی بعلت یک یا چندین عامل مخصوصی که در بند 3 ماده 7پیش‌بینی شده‌اند بوجود آمده است و استنباط و قضاوت لازم را در این مورد خواهد کرد ذیحق همیشه می‌تواند ثابت کند که خسارت کلی یا جزئی وارده بعلل یاد شده نبوده است این استنباط در موردی که در ردیف الف از بند 3 ماده 27 پیش‌بینی شده اجراء نمیشود چنانچه نقصان غیر معمولی و یا فقدان کلی محموله وجود داشته باشد.

استنباط در مورد حمل مجدد کالا 1 چنانچه محمولاتی که در تحت شرایط مقاوله‌نامه فعلی حمل شده‌اند مجددا تحت شرایط همان مقاوله‌نامه حمل گردند و در هنگام حمل مجدد فقدان جزئی و یا آسیب‌دیدگی در آن مشاهده گردد: الف چنانچه شرایط زیرین موجود باشد می‌توان استنباط نمود که آن‌ها در طول مسیر اخیر قرارداد باربری بوجود آمده است. ب محموله بهمان وضع که به مقصد رسیده تجدید حمل شده باشد. 2 همچنین استنباط بعمل خواهد آمد هر گاه قرارداد قبلی برای ارسال مجدد کالا تابع شرایط این مقاوله‌نامه نبوده است بشرط آنکه این مقاوله‌نامه برای حمل باربری مستقیم بین اولین ایستگاه فرستنده و آخرین ایستگاه مقصد مورد عمل باشد.

استنباط درباره فقدان کالا موردی که کالا باز یافته می‌شود 1 چنانچه محموله در موعد معینه بگیرنده کالا تحویل نگردد و یا در مدت سی (30) روز پس از انقضای مدت تحویل در اختیار او گذارده نشود ذیحق می‌تواند بدون تهیه مدارک دیگری کالای خود را مفقود شده بداند. 2 شخص ذینفع حق دارد که پس از دریافت غرامت مربوط بکالای مفقوده کتبا تقاضا نماید چنانچه در طول سال که از پرداخت غرامت آغاز می‌گردد بمحض باز یافته شدن کالا او را مطلع سازند برای این درخواست باید اعلامیه کتبی از طرف ذینفع صادر شود. 3 در مدت سی روز پس از دریافت اعلامیه مربوط به پیدا شدن کالا شخص ذینفع می‌تواند تقاضا نماید که کالای او در یکی از ایستگاههای مسیر‌تحویل داده شود مسلم است مخارجی را که بحمل کالا از ایستگاه فرستنده تا ایستگاه تحویل کالا به آن تعلق گرفته است به اضافه غرامتی را که‌دریافت داشته گیرنده کالا باید بپردازد استرداد این غرامت با کسر مخارجی است که احتمالا در این غرامت پرداخت شده است و با رعایت کلیه حقوق مربوط به غرامت که در ماده 34 و در صورت امکان در ماده 36 برای تجاوز از موعد مقرره برای تحویل کالا ملحوظ است. 4 در صورتیکه طبق بند 2 فوق‌الذکر تقاضائی بعمل نیامده باشد و یا در مدت 30 روز بموجب بند 3 اقدامی معمول نگردد و یا آنکه کالا در مدت‌بیش از یکسال از تاریخ پرداخت غرامت پیدا شود راه‌آهن مطابق مقررات و قوانین کشور متبوعه خود عمل خواهد کرد.

مبلغ غرامت در صورت از بین رفتن کالا 1 هر گاه طبق مقررات این مقاوله‌نامه غرامتی برای از بین رفتن کل یا قسمتی از کالا بر عهده راه‌آهن باشد. غرامت بشرح زیر و بر حسب نرخ رسمی بورس محاسبه می‌شود: در صورت نبودن نرخ بورس به قیمت روز بازار در صورت نبودن هیچکدام طبق ارزش معمولی. اجزاء محاسبه برای کالاهائیکه از یک جنس و یکنوع باشند و همچنین محل و موقعیکه کالا از طرف راه‌آهن برای باربری قبول شده است محاسبه می‌شود مع‌الوصف غرامت از صد فرانک برای هر کیلوگرم وزن خالص تجاوز نمیکند با مراعات محدودیتهائی که در ماده 35 پیش‌بینی شده است. بعلاوه کرایه حمل و حقوق گمرکی و کلیه مبالغی که بمناسبت حمل کالا پرداخت شده‌اند بدون هیچ‌گونه سود و زیان دیگر بشخص ذینفع پرداخت خواهد شد. 2 چنانچه عناصری که بعنوان پایه محاسبه پرداخت غرامت بکار میروند به پول کشوری که باید غرامت را بپردازد معلوم نباشد تبدیل پول بر‌اساس نرخهای جاری در کشوریکه باید غرامت پرداخت شود صورت می‌گیرد.

تجدید مسئولیت در صورت افت کردن وزن محمولات در موقع حمل

مبلغ غرامت در مورد آسیب‌دیدگی کالا در مورد آسیب‌دیدگی راه‌آهن موظف است که غرامتی را پرداخت نماید این غرامت بر مبنای کسر ارزش کالای آسیب‌دیده حساب خواهد شد و غیر از‌این غرامت هیچ نوع پرداخت جبران خسارت دیگری بعمل نخواهد آمد. مبلغ این غرامت با در نظر گرفتن ارزش کالا که در ماده 31 تعریف شده است و صدی چندی که از ارزش کالا در مقصد کاسته شده است تعیین می‌گردد همچنین مخارجی که در ردیف آخر بند 1 از ماده 31 پیش‌بینی شده است بهمین نسبت مسترد می‌شود: الف هر گاه تمام محموله در اثر آسیب‌دیدگی ضایع و بی‌ارزش باشد مبلغ غرامت پرداختی از مبلغی که برای فقدان تمام آن پرداخت می‌شود نباید تجاوز کند. ب هر گاه فقط قسمتی از محموله در اثر آسیب‌دیدگی ضایع و بی‌ارزش شده باشد مبلغ غرامت پرداختی نباید از مبلغی که برای فقدان قسمت آسیب‌دیده باید پرداخت شود تجاوز نماید.

مبلغ غرامت در مورد تاخیر در تحویل کالا 1 در صورتیکه مدت تحویل کالا از تاریخ مقرره تجاوز نماید و اگر شخص ذینفع ثابت ننماید که در نتیجه آن خسارتی به کالای او وارد شده راه‌آهن موظف است در صورتیکه مدت تاخیرمعادل10/1مدت تحویل باشد10/1کرایه حمل را مسترد دارد و چنانچه مدت تاخیر در تحویل کالا کمتر از10/1مدت تحویل باشد مبلغ استردادی بر اساس همان10/1کرایه حمل محاسبه خواهد شد و در هر حال باید توجه داشت4/1 کرایه حمل حداکثر غرامت پرداختی را تشکیل می‌دهد. 2 چنانچه ثابت شود که خسارتی در اثر تاخیر در تحویل کالا به آن وارد شده است راه‌آهن غرامتی را که حداکثر از دو برابر کرایه حمل نباید تجاوز‌کند باید پرداخت کند. 3 غراماتی که طبق بندهای 2 و 1 پرداخت می‌شود با غرامت پرداختی برای فقدان تمام کالا توام نمیگردد در صورتی که قسمتی از کالا تلف شود،غرامت تاخیر در تحویل در صورت لزوم فقط برای قسمت تلف نشده مرسله پرداخت می‌شود. در صورت معیوب شدن کالا غرامت تاخیر در تحویل در صورت لزوم با غرامت پیش‌بینی شده در ماده 33 توام می‌گردد. در تمام موارد توام شدن‌غرامت‌های پیش‌بینی شده در بند 1 و 2 با غرامت‌های پیش‌بینی شده در ماده 31 و 33 نباید موجب پرداخت غرامتی بیشتر از غرامت تلف شدن تمام کالا گردد.

محدودیت غرامت بر اساس بعضی از تعرفه‌ها هر گاه راه‌آهن جهت حمل بار با شرایط باربری خاصی موافقت نماید (تعرفه اختصاصی یا استثنائی) و برای کرایه حمل تخفیفی را بر اساس شرایط عادی بپذیرد (تعرفه‌های عمومی) در این حالت راه‌آهن ممکن است برای پرداخت غرامت بشخص ذینفع محدودیتی قائل شود این محدودیت برای تاخیر در تحویل فقدان و یا آسیب‌دیدگی کالا خواهد بود بشرط آنکه این محدودیت در تعرفه قید شده باشد هر گاه محدودیت فوق از اعمال تعرفه‌ها منتج شود که فقط در قسمتی از مسیر کالا اجرا می‌شود تادیه غرامت توسط راه‌آهن فقط برای قسمتی از مسیر که موجب این غرامت شده است بعمل خواهد آمد.

مبلغ غرامت در صورت اظهار انتفاع در تحویل هر گاه در موقع تحویل کالا انتفاع در تحویل تقاضا شده باشد ممکن است علاوه بر غرامات پیش‌بینی شده در ماده 31 و 33 و 34 و در صورت امکان در‌ماده 35 مطالبه غرامتی برای خسارت اضافی که تایید گردیده است بشود مبلغ این غرامت حداکثر بمیزان مبلغی که برای انتفاع در تحویل اظهار شده‌است می‌باشد.

مبلغ غرامت در صورت وجود تقلب و اشتباه فاحش که مسئولیت آن بعهده راه‌آهن است در تمام مواردیکه تاخیر در تحویل کالا و فقدان کلی و یا جزئی آن و یا آسیب‌دیدگی آن در اثر تقلب و یا اشتباه فاحشی باشد که مسئولیت آن متوجه راه‌آهن است. راه‌آهن باید به ذینفع پس از اثبات موضوع خسارت مربوطه را پرداخت نماید در موارد اشتباه فاحش مسئولیت محدود است به دو برابر حداکثر مبالغی‌که در مواد 31 33 34 35 و 36 پیش‌بینی شده است.

بهره غرامت استرداد غرامت‌ها 1 شخص ذینفع می‌تواند تقاضای بهره غرامت بنماید این بهره‌ها که بر مبنای پنج درصد در سال محاسبه می‌شوند فقط در مواردی اجراء می‌شوند که‌غرامت از ده فرانک برای بارنامه تجاوز کند. بهره‌های غرامت از تاریخ اولین روز اقامه دعوای اداری بموجب ماده 41 بعمل میآید و در غیر این‌صورت از تاریخی خواهد بود که از طریق قضائی اقدام به این کار شده باشد. 2 هر غرامتی که من غیر حق دریافت شده باشد باید مسترد گردد.

مسئولیت راه‌آهن در مورد مامورین خود راه‌آهن مسئول اعمال کلیه مامورین رسمی که در اداره کار می‌کنند و همچنین اشخاصی که برای امر باربری استخدام شده و به آن مبادرت میورزند می‌باشد. مع‌الوصف هر گاه بنا بر تقاضای ذینفع مامورین راه‌آهن بارنامه‌ها را تهیه و یا ترجمه‌هائی را انجام دهند و یا خدمات دیگری را که بر عهده راه‌آهن نیست صورت دهند آنان بعنوان مامور اشخاص ذینفع شناخته می‌شوند.

اجراء دعاوی خارج از قرارداد در موارد پیش‌بینی شده در بند 1 ماده 27 هر دعوی مربوط به مسئولیت بهر عنوان که باشد علیه راه‌آهن اعمال نمیشود مگر در شرایط و حدود‌پیش‌بینی شده در مقاوله‌نامه فعلی همچنین است هر دعوی ایکه علیه اشخاصیکه طبق ماده 39 راه‌آهن مسئول آنست اقامه شود.

دعاوی اداری 1 دعاوی اداری مربوط به قرارداد باربری باید کتبا بموجب ماده 43 براه‌آهن ارسال شود. 2 حق ارسال دعوی اداری متعلق به اشخاصی است که حق اقامه دعوی قضائی علیه راه‌آهن بموجب ماده 42 را دارند. 3 اگر دعوی توسط فرستنده کالا اقامه شود باید رونوشت بارنامه را ارائه نماید و اگر اقامه دعوی توسط گیرنده صورت گیرد باید بارنامه را چنانچه به‌او تحویل شده باشد ارائه دهد. 4 بارنامه رونوشت بارنامه و اوراق دیگری که ذیحق ضمیمه کردن آن‌ها را به دعوی خود مفید بداند باید اصل یا رونوشت آن‌ها پیوست شود و در‌صورت تقاضای راه‌آهن رونوشت‌ها باید مصدق باشند موقع رسیدگی به‌دعوی راه‌آهن می‌تواند تقاضای ارائه اصل بارنامه رونوشت بارنامه و یا قبض‌استرداد بها را از نظر تحقیق بیشتر در رسیدگی دعوا بنماید.

اشخاصیکه میتوانند علیه راه‌آهن دعوی قضائی اقامه کنند 1 اقامه دعوی قضائی برای استرداد مبلغ پرداخت شده بموجب قرارداد باربری متعلق بکسی می‌باشد که این مبلغ را پرداخته است. 2 اقامه دعوی قضائی مربوط به استرداد بهای پیش‌بینی شده در ماده 19 فقط به فرستنده کالا مربوط است. 3 اقامه دعاوی دیگر قضائی علیه راه‌آهن که از قرارداد باربری ناشی می‌شود مربوط به اشخاص زیر می‌باشد: الف به فرستنده کالا تا موقعی که گیرنده کالا بارنامه را اخذ و یا از حقوق متعلقه که بموجب بند 4 از ماده 16 و یا ماده 22 برخوردار است استفاده نماید. ب بگیرنده کالا بعد از موقعیکه: 1 بارنامه را دریافت کرده باشد یا. 2 از حقوق خود بموجب بند 4 از ماده 16 استفاده کرده باشد یا. 3 از حقوق متعلقه بخود بموجب ماده 22 استفاده کرده باشد. در هر صورت بمحض این که بارنامه وسیله شخص تعیین شده از طرف گیرنده طبق (ردیف ج از بند 1 ماده 22) دریافت شده باشد و بمحض اینکه‌نامبرده از حقوق متعلقه بخود بموجب بند 4 از ماده 16 استفاده کرده باشد حق اقامه دعوی گیرنده منتفی می‌شود. برای اقامه این قبیل دعاوی فرستنده باید رونوشت بارنامه را ارائه نماید و در صورت نبودن آن او نمیتواند علیه راه‌آهن اقامه دعوی کند مگر با اجازه گیرنده یا این که دلیلی بیاورد که گیرنده کالا را نپذیرفته است.

اقامه دعوی قضائی علیه راه‌آهنها 1 اقامه دعوی قضائی در مورد استرداد مبلغ پرداخت شده بموجب قرارداد باربری ممکن است علیه راه‌آهنی که وجه را دریافت کرده یا راه‌آهنی که‌وجه بنفع او بیشتر دریافت شده اقامه گردد. 2 دعوی قضائی مربوط به استرداد بهای پیش‌بینی شده در ماده 19 اقامه نمیشود مگر علیه راه‌آهن مبداء. 3 دعاوی قضائی دیگر که از قرارداد باربری ناشی می‌شود ممکن است علیه راه‌آهن مبداء یا راه‌آهن مقصد یا راه‌آهنی که عمل اصلی مورد دعوی در آنجا اتفاق افتاده اقامه شود. علیه راه‌آهن مقصد همچنین می‌شود اقامه دعوی کرد حتی اگر او کالا و بارنامه را دریافت نکرده باشد. 4 هر گاه شخصی که دعوی را طرح مینماید بتواند آنرا علیه چندین راه‌آهن اقامه کند بمحض اینکه دعوی علیه یکی از آن‌ها طرح گردید حق او‌نسبت بسایر راه‌آهنها منتفی می‌شود. 5 دعوی قضائی ممکن است علیه راه‌آهن دیگری غیر از آنهائیکه در بند 1 و 2 و 3 تعیین شده اقامه شود هر گاه این دعوی مردود شناخته شده باشد یا بصورت دعوی شخص ثالث در دعوی اصلی مستند بر همان قرارداد باربری اقامه شود.

صلاحیت دعاوی قضائی مستند به این قرارداد نمیتواند مورد اقدام قرار گیرد مگر پیش قاضی صلاحیتدار کشوری که راه‌آهن خوانده از آن تبعیت می‌کند. مگر اینکه در موافقت‌نامه‌های بین دولتها و یا در اسناد امتیازی تصمیم دیگری اتخاذ شده باشد. هر گاه موسسه‌ای شبکه‌های مستقلی از راه‌آهن را در کشورهای مختلف بهره‌برداری کند هر یک از این شبکه‌ها از نظر اجراء این ماده مانند راه‌آهن‌جداگانه تلقی می‌شود.

تحقیق درباره فقدان جزئی و یا معیوب شدن کالا 1 هر گاه فقدان قسمتی از کالا و یا آسیب‌دیدگی آن از طرف راه‌آهن کشف و یا مشاهده شود و یا اینکه ذیحق وجود آن را اثبات کند راه‌آهن موظف است بلافاصله و در صورت امکان با حضور دارنده حق صورت مجلسی تنظیم نماید که نوع خسارت وضع کالا وزن آن و در صورت امکان اهمیت‌خسارت علت آن و زمانیکه خسارت وارد شده در آن تسجیل گردد یک رونوشت از این صورت جلسه در قبال تقاضا به ذیحق برایگان تسلیم می‌شود. اگر ذیحق مفاد صورتمجلس را قبول نکند می‌تواند درخواست تحقیق قضائی را نسبت به وضع و وزن کالا و همچنین عللی که موجب این مبلغ خسارت شده‌اند تقاضا نماید نحوه اقدام تابع قوانین و مقررات کشوری است که تحقیق قضائی در آن جا اجراء می‌شود.

مواردی که اقامه دعوی علیه راه‌آهن ناشی از قرارداد باربری منتفی می‌شود 1 دریافت کالا از طرف ذیحق هر گونه دعوی ناشی از قرارداد باربری را مربوط به انقضاء مهلت تحویل یا فقدان قسمتی از آن و یا آسیب‌دیدگی علیه راه‌آهن منتفی میسازد. 2 مع‌الوصف اقامه دعوی در موارد زیر منتفی نمیگردد: الف اگر دارنده حق اثبات کند که خسارت بعلت یک تقلب یا خطای فاحش منسوب به راه‌آهن بوده است. ب در صورتیکه دعوای اداری برای انقضاء مدت تحویل بموجب بند 3 ماده 43 در مدتی که از 60 روز تجاوز ننماید ارسال شود. روز قبول کالا از‌طرف ذیحق جزو این مدت محسوب نمیشود. ج در صورت ارسال دعوای اداری برای فقدان قسمتی از کالا و یا برای آسیب‌دیدگی کالا بشرح زیر: 1 اگر فقدان یا آسیب‌دیدگی قبل از دریافت کالا وسیله ذیحق طبق ماده 45 به ثبوت رسیده باشد. 2 اگر تحقیق و اثباتی که بموجب ماده 45 باید انجام بگیرد بعلت اشتباه راه‌آهن صورت نگرفته باشد. د در صورت ادعای خسارت برای خسارت‌هائیکه وجود آن‌ها بعد از قبول کالا از طرف ذیحق معلوم می‌گردد بشرط حائز بودن دو شرط زیر: 1 بلافاصله بعد از کشف خسارت و حداکثر در ظرف هفت روز بعد از دریافت کالا تقاضای تسجیل خسارت مطابق ماده 45 وسیله دارنده حق بعمل آمده باشد و اگر خاتمه این مهلت مصادف با روز یکشنبه یا روز تعطیل رسمی باشد خاتمه مهلت به اولین روز اداری بعدی تمدید می‌شود. 2 ذیحق ثابت کند که خسارت در فاصله قبول کالا برای حمل و تحویل آن عارض شده است. 3 اگر کالا مطابق شرایط پیش‌بینی شده در بند 1 ماده 29 تجدید حمل شود اقامه دعاوی مربوط به غرامت برای فقدان جزئی یا آسیب‌دیدگی کالا که ناشی از یکی از قراردادهای باربری قبلی باشند منتفی می‌شود اگر دارنده حق در مورد یکی از قراردادها اقدام نموده باشد.

مرور زمان دعوی ناشی از قرارداد باربری

واریز حساب بین راه‌آهنها 1 هر راه‌آهنی که مخارج یا سایر مطالبات مربوط به قرارداد باربری را چه در مبداء و چه در مقصد دریافت کرده موظف است سهم راه‌آهن‌های ذینفع را از مخارج و مطالبات مزبور بپردازد. تشریفات این پرداخت در موافقت‌نامه‌های متبادله بین راه‌آهن‌ها تعیین شده است. 2 ضمن حفظ حقوق راه‌آهن علیه فرستنده چنانچه راه‌آهن فرستنده کالا کرایه حمل و سایر مخارجی را که بعهده فرستنده کالا طبق بارنامه می‌باشد و دریافت نکرده باشد مسئول آن خواهد بود. 3 اگر راه‌آهن مقصد کالا را بدون دریافت مخارج و سایر مطالبات ناشی از قرارداد باربری تحویل داده باشد در قبال راه‌آهن‌های قبلی و سایر افراد ذینفع مسئول است. 4 در صورت عدم قدرت پرداخت یکی از راه‌آهنها و بر حسب تقاضای یکی از راه‌آهنهای طلبکار موضوع مورد رسیدگی و تحقیق اداره مرکزی حمل و نقلهای بین‌المللی با راه‌آهن قرار گرفته باشد نتایج حاصله از آن از طرف کلیه راه‌آهن‌های دیگر که در حمل‌ونقل شرکت کرده‌اند به نسبت سهم هر یک در کرایه حمل تقبل می‌شود. حق اقامه دعوی علیه راه‌آهن که عدم قدرت پرداخت آن تایید شده محفوظ است.

اقامه دعوی در مورد غرامت برای فقدان کالا و یا آسیب‌دیدگی آن 1 راه‌آهن که غرامتی را برای فقدان کلی و جزئی کالا و یا برای آسیب‌دیدگی آن بموجب مقاوله‌نامه فعلی پرداخت کرده است حق دارد علیه‌راه‌آهن‌هائیکه در حمل‌ونقل شرکت کرده‌اند طبق ترتیبات زیر اقامه دعوی نماید: الف راه‌آهنی که در اثر عمل او خسارت پیش آمده تنها مسئول خسارت است. ب اگر خسارت در اثر عمل چند راه‌آهن پیش آید هر یک از آن‌ها مسئول خسارتی می‌باشند که خود موجب آن شده‌اند و اگر تشخیص کیفیت خسارت ممکن نباشد مسئولیت خسارت با توجه به اصول مذکوره در حرف ج بین آن‌ها تسهیم می‌شود. ج اگر نتوان ثابت کرد که خسارت در نتیجه عمل یک یا چند راه‌آهن پیش آمده است مقدار غرامت بین تمام راه‌آهنها که در این باربری شرکت کرده‌اند بغیر از آنهائیکه ثابت کنند خسارت در خطوط آن‌ها پیش نیامده تسهیم می‌شود. تسهیم مبلغ غرامت به نسبت به تعداد کیلومترهای مسافتی که بموجب تعرفه‌ها پیموده شده است بعمل میآید. 2 در صورت عدم قدرت یکی از راه‌آهنها سهم مربوط به آن که پرداخت نشده بین راه‌آهنهای دیگر که در حمل‌ونقل شرکت کرده‌اند به نسبت تعداد کیلومترهای پیموده شده که در آن‌ها تعرفه اجراء گردیده است تسهیم می‌شود.

اقامه دعوی در مورد غرامت برای انقضاء مهلت تحویل 1 مقررات مندرج در ماده 49 در مورد پرداخت غرامت برای انقضاء مهلت تحویل قابل اجرا می‌باشد چنانچه تاخیر در مدت تحویل کالا در نتیجه نامنظمی‌های حاصله در روی خطوط چندین راه‌آهن باشد مبلغ غرامت به نسبت مدت تاخیریکه روی هر یک از شبکه‌های مربوطه انجام گرفته است تقسیم خواهد شد. 2 مهلت تحویل تعیین شده در ماده 11 بین راه‌آهنهای مختلف که در حمل‌ونقل شرکت کرده‌اند بشرح زیر تقسیم می‌شود: الف بین دو راه‌آهن همسایه. 1 مهلت ارسال بین دو راه‌آهن نصف می‌شود. 2 مهلت حمل‌ونقل به نسبت تعداد کیلومترهای فواصلی که روی هر یک از دو راه‌آهن اجرا می‌شوند تقسیم می‌گردد. ب بین سه راه‌آهن یا بیشتر. 1 مهلت ارسال بین راه‌آهن مبداء و مقصد نصف می‌شود. 2 یک سوم مهلت حمل‌ونقل به سهم مساوی بین تمام راه‌آهنهای شرکت‌کننده در حمل‌ونقل تقسیم می‌شود. 3 دو سوم مهلت حمل‌ونقل به نسبت تعداد کیلومترهای مسافتی که تعرفه‌ها در هر یک از راه‌آهن‌ها اجراء می‌شود تقسیم می‌گردد. مهلت‌های اضافی را که یک راه‌آهن می‌تواند از آن استفاده کند به آن راه‌آهن اعطا خواهد شد. 4 زمانی که بین تحویل کالا به راه‌آهن تا آغاز مهلت ارسال مصروف می‌شود فقط مربوط به راه‌آهن مبدا است. 5 تقسیمی که در بالا مورد بحث قرار گرفت مورد عمل قرار نمیگیرد مگر در صورتیکه مهلت تحویل جمعا رعایت نشده باشد.

رویه اقامه دعوی 1 راه‌آهنی که علیه آن بموجب مواد 49 و 50 اقامه دعوی می‌شود صلاحیت ندارد به صحت پرداختی که از طرف اداره راه‌آهنی که اقامه دعوی کرده‌است اعتراض کند هر گاه مبلغ غرامت بوسیله قوه قضائیه تعیین شده باشد بعد از آنکه ادعانامه به او ابلاغ و از طرف او امضاء گردیده و به او حق داده شد که در محاکمه شرکت نماید قاضی محکمه پس از قبول دعوی طبق جریان کار مهلت‌های مربوط به احضار و شرکت در محاکمه را تعیین مینماید. 2 راه‌آهنی که میخواهد اقامه دعوی کند باید ادعای خود را علیه تمام راه‌آهنهای ذینفع که با آن‌ها اختلاف دارد در یک ادعانامه و با توجه به‌اینکه‌ادعای خود را علیه راه‌آهنهائیکه اقامه دعوا ننموده است از دست خواهد داد تنظیم نموده و در یک محکمه فقط اقامه دعوی نماید. 3 قاضی باید در یک حکم برای تمام دعاوی که پیش او مطرح است رای صادر کند. 4 راه‌آهنهائیکه علیه آن‌ها اقامه دعوی شده دعوی بعدی را نمیتوانند اقامه کنند. 5 مجاز نمیباشد که دعاوی مربوط به تضمین را در دعوی مربوط بتقاضای اصلی غرامت وارد کنند.

صلاحیت برای دعاوی 1 قاضی محل اقامتگاه راه‌آهنی که علیه آن راه‌آهن اقامه دعوی می‌شود در تمام دعاوی مطروحه منحصرا ذیصلاحیت است. 2 وقتی که دعوی علیه چند راه‌آهن باید اقامه شود راه‌آهن خواهان حق دارد از بین قاضی‌های ذیصلاحیت بموجب بند 1 دادرسی را انتخاب کند که‌عرضحال خود را نزد او تسلیم میدارد.

توافق در موضوع دعاوی راه‌آهن‌ها میتوانند با توافق بین خود مقررات مربوط به دعاوی متقابل خود را که در فصل سوم تعیین شده نقض کنند.

اجرای حقوق ملی در صورت عدم وجود شروطی در مقاوله‌نامه فعلی مقررات و قوانین و آئین نامه‌های ملی مربوط به باربری در هر دولتی قابل اجراء می‌باشد.

قواعد عمومی آئین دادرسی برای کلیه اختلافاتی که از حمل و نقلهای تابع مقاوله‌نامه فعلی ناشی می‌شود رویه قضائی که باید اعمال گردد همانست که قاضی ذیصلاحیت آن را‌مورد عمل قرار می‌دهد مگر اینکه مقررات مخالفی در مقاوله‌نامه وجود داشته باشد.

اجرای احکام قضائی ضبط و تضمین 1 موقعیکه احکام قضائی اعم از حضوری و یا غیابی توسط قاضی ذیصلاحیت و بموجب مقررات مقاوله‌نامه فعلی صادر گردید طبق قوانین استنادی این قاضی به مورد اجراء گذاشته خواهد شد و بهمین نهج این احکام در هر یک از کشورهای شریک پس از انجام تشریفات لازم و مقرر در‌هر کشوری اجرا خواهد شد. این رویه در مورد احکامی که جنبه اجرائی موقت دارند اجرا نمیشود و همچنین در مورد محکومیتهای مربوط بمطالبه سود در خسارتهای وارده که با پرداخت هزینه مربوط علیه خواهان بعلت رد درخواست او صادر می‌گردد نیز اجرا نمیشود. 2 مطالباتیکه در اثر یک باربری بین‌المللی به نفع یک راه‌آهن عهده راه‌آهن دیگر که از همان کشور راه‌آهن اولی تبعیت نمیکند ایجاد شود نمیتواند مورد توقیف قرار گیرد مگر بموجب حکم صادره از قوه قضائیه کشور متبوعه راه‌آهنی که دارای مطالبات مورد توقیف است. 3 وسائط نقلیه راه‌آهن همچنین اشیاء مختلف دیگری که در حمل‌ونقل بکار میرود و متعلق به راه‌آهن است مانند مخازن، ابزار آلات بارگیری،واگونهای مسطح که با روپوش حمل می‌شوند و غیره مورد توقیف قرار نمیگیرند مگر آن که متعلق به کشوری باشند که راه‌آهن آن کشور مالک آن‌ها باشد و بموجب حکم صادره از طرف مقامات قضائی کشور اخیرالذکر واگنهای اختصاصی همچنین اشیاء مختلف دیگری که در باربری بکار میروند و در‌وسائط نقلیه فوق‌الذکر موجود باشد و متعلق به‌مالک واگن باشند نمیتوانند مورد توقیف قرار بگیرند مگر در کشوری که مالک آن‌ها تابع آن کشور باشد و‌بموجب رای صادره از طرف مقامات قضائی کشور اخیرالذکر. 4 تضمین برای تامین پرداخت هزینه‌های محاکمات قضائی که بر اساس قرارداد باربری بین‌المللی اقامه می‌شوند مطالبه نخواهد شد.

واحد پول نرخ تسعیر و یا قبول پولهای خارجی 1 مبالغی که بواحد فرانک در مقاوله‌نامه فعلی و ضمائم آن تعیین شده عبارت از فرانک طلا بوزن 31/10 گرم بعیار 900% می‌باشد. 2 راه‌آهن موظف است نرخ‌های تسعیر در مورد عمل خود را در مورد کرایه حمل و سایر مخارج و استرداد بهای کالا که بواحدهای پول خارجی تعیین شده‌اند و به پول کشور خود دریافت میدارد چاپ و منتشر نماید (نرخ تسعیر). 3 همچنین راه‌آهنی که پول خارجی را برای پرداخت قبول می‌کند باید از نرخ‌هائی را که با آن‌ها پول خارجی را قبول می‌کند چاپ و منتشر نماید (نرخ‌قبول ارز).

اداره مرکزی حمل و نقل‌های بین‌المللی با راه‌آهن‌ها 1 برای تسهیل و تامین اجراء مقاوله‌نامه فعلی یک اداره مرکزی حمل و نقلهای بین‌المللی وسیله راه‌آهنها تاسیس گردیده است که مامور اجرای امور زیر می‌باشد: الف دریافت اطلاعات از تمام کشورهای عضو مقاوله‌نامه و هر یک از راه‌آهن‌های ذینفع و اعلام آن‌ها بکشورها و راه‌آهن‌های دیگر. ب جمع‌آوری و تنظیم و چاپ و انتشار اطلاعات از هر نوع که برای سرویس حمل و نقلهای بین‌المللی مفید باشد. ج تسهیل روابط مالی لازم برای سرویس حمل و نقلهای بین‌المللی بین راه‌آهن‌های مختلف و واریز مطالبات معوقه و تامین اطمینان لازم در این مورد در روابط بین راه‌آهنها. د بنا به تقاضای یکی از کشورهای عضو مقاوله‌نامه یا یکی از موسسات حمل‌ونقل که خطوط آن در فهرست خطوط پیش‌بینی شده در ماده 59 ثبت‌شده است دفتر مرکزی با راهنمائیها و خدمات خود از هر طریقی که ممکن باشد اقدام مینماید تا اختلافاتیکه بین کشورهای فوق‌الذکر و سایر موسسات روی می‌دهد از طریق تفسیر و اجرای مقاوله‌نامه فعلی رفع نماید. ه بنا بر تقاضای اعضاء اصلی (کشورها موسسات حمل‌ونقل مشتریان) اطلاعیه مشورتی برای کسب نظر درباره اختلافات مربوط به تفسیر و یا اجراء مقاوله‌نامه منتشر مینماید. و همکاری برای رفع اختلاف مربوط به تفسیر و اجراء مقاوله‌نامه از طریق حکمیت. ز بررسی تقاضاهای مربوط به تغییرات مقاوله‌نامه فعلی و پیشنهاد تشکیل جلسه کنفرانسها در صورت لزوم طبق ماده 69. 2 آئین‌نامه خاصی که ضمیمه V مقاوله‌نامه فعلی را تشکیل می‌دهد اقامتگاه و ترکیب و سازمان این اداره مرکزی را و تشکیلات این اداره و نیز وسایل‌کار و شرایط و طرز عمل و نظارت آن را تعیین می‌کند. ماده* پنجاه ونهم* فهرست خطوط تابع مقاوله‌نامه 1 اداره مرکزی که در ماده 58 پیش‌بینی شده مامور تنظیم و به‌جریان گذاردن فهرست‌های خطوط تابع مقاوله‌نامه فعلی می‌باشد بدین منظور از‌کشورهای عضو اطلاعات مربوطه را برای درج فهرست‌ها یا حذف خطوط یک راه‌آهن یا یک موسسه که در ماده 2 ذکر شده دریافت می‌کند. 2 ورود یک خط جدید در سرویس حمل و نقل‌های بین‌المللی عملی نمیشود مگر یک ماه بعد از تاریخ نامه اداره مرکزی بعنوان کشورهای عضو دیگر مشعر بر اعلام ثبت آن خط در فهرست مربوطه. 3 حذف یک خط از طرف اداره مرکزی موقعی اعلام می‌گردد که بدرخواست کشور عضوی که بنا به تقاضای او این خط در فهرست قید گردیده است‌طی یادداشتی به اداره مرکزی اعلام نماید که آن خط دیگر در وضعیتی قرار ندارد که بتواند تعهدات ناشی از مقاوله‌نامه را انجام دهد. 4 تنها بمحض دریافت ساده اعلامیه منتشره از طرف اداره مرکزی بهر راه‌آهنی حق می‌دهد فورا تمام کلیه روابط حمل‌ونقل بین‌المللی خود را با خط حذف شده قطع نماید مگر در مورد حمل و نقل‌هائیکه در جریان می‌باشد و باید خاتمه پذیرند.

مقررات خاص در مورد بعضی از باربری‌ها مقررات تکمیلی

حل و فصل اختلافات از طریق حکمیت

نقضهای موقتی

مسئولیت در حمل‌ونقل راه‌آهن دریا

مسئولیت در مورد سوانح هسته‌ای (اتمی) راه‌آهن از مسئولیتی که بر حسب مقاوله‌نامه فعلی بر عهده اوست مبری می‌شود هر گاه خسارت معلول یک سانحه هسته‌ای باشد و بموجب مقررات خاصی که در یک دولت عضو مقاوله‌نامه مجرا است و مسئولیت را در قلمرو نیروی اتمی مستقر مینماید و این دولت و یا شخصیکه نماینده آنست‌از این تاسیسات هسته‌ای استفاده می‌کند مسئول زیانی است که در این زمینه وارد می‌شود.

امضاء این مقاوله‌نامه که ضمائم آن قسمت مکمل آن می‌باشد تا اول مه 1961 برای امضاء دولت‌هائیکه از آن‌ها برای شرکت در کنفرانس عادی تجدید نظر‌دعوت شده باز می‌باشد.

تصویب - بموقع اجرا گذاردن این مقاوله‌نامه بتصویب خواهد رسید و اسناد مربوط بتصویب آن بلافاصله نزد دولت سویس تودیع می‌گردد هر گاه مقاوله‌نامه توسط پانزده دولت بتصویب برسد دولت سویس با دولتهای ذینفع جهت بررسی امکان اجرای مقاوله‌نامه تماس خواهد گرفت.

الحاق به مقاوله‌نامه 1 هر دولتی مقاوله‌نامه را امضاء ننموده باشد و بخواهد به مقاوله‌نامه فعلی بپیوندد تقاضای خود را خطاب بدولت سویس ارسال میدارد این دولت‌آن را برای تمام دولتهای عضو بضمیمه یک یادداشت اداره مرکزی که مشخصات راه‌آهن‌های دولت متقاضی را از لحاظ حمل و نقل‌های بین‌المللی روشن میسازد ارسال خواهد داشت. 2 چنانچه در ظرف شش ماه از تاریخ این اعلامیه حداقل دو کشور مخالفت خود را نسبت به تقاضای ارسال شده بدولت سویس اطلاع ندهند تقاضا با حقوق کامل پذیرفته شده تلقی می‌گردد و اعلامیه آن توسط دولت سویس بدولت متقاضی و کلیه دولت‌های عضو مقاوله‌نامه فرستاده خواهد‌شد. در غیر اینصورت دولت سویس به کلیه دولتهای عضو مقاوله‌نامه و همچنین بدولت متقاضی اعلام خواهد داشت که تقاضای عضویت آن بتاخیر افتاده است. 3 هر پذیرشی بعد از یک ماه از تاریخ ارسال اعلامیه توسط دولت سویس رسمیت پیدا می‌کند چنانچه در انقضاء این مهلت هنوز مقاوله‌نامه به موقع اجراء گذارده نشده باشد از تاریخ اجراء مقاوله‌نامه رسمیت خواهد یافت.

مدت تعهد دولتهای عضو مقاوله‌نامه 1 مدت مقاوله‌نامه فعلی نامحدود است مع‌الوصف هر دولت عضو مقاوله‌نامه تحت شرایط زیر می‌تواند از آن کناره‌گیری نماید. مقاوله‌نامه برای هر دولت عضو تا تاریخ 31 دسامبر پنجمین سال بعد از تاریخ اجراء مقاوله‌نامه معتبر است هر دولتی که بخواهد در پایان این دوره از‌عضویت کناره‌گیری کند باید تصمیم خود را حداقل یکسال پیش بدولت سویس اطلاع دهد تا دولت سویس آنرا بکلیه دول عضو مقاوله‌نامه اطلاع دهد. چنانچه در ظرف مدت قید شده در بالا تصمیم دولت طی یادداشتی اعلام نگردد عضویت آن دولت با استفاده از کلیه حقوق مربوطه برای یک دوره سه‌ساله تمدید خواهد شد و همچنین سه سال بسه سال دوره آن تجدید می‌گردد و چنانچه دولت نامبرده از اینکه حداقل یک سال قبل از 31 دسامبر‌آخرین سال هر یک از دوره‌های سه‌ساله از ابلاغ تصمیم خود سر باز زند عضویت آن بنهج مذکور تمدید می‌گردد. 2 دولتهائیکه در خلال دوره پنجساله یا یکی از دوره‌های سه‌ساله برای شرکت در مقاوله‌نامه پذیرفته شوند تا آخر دوره مربوطه متعهد شناخته‌می‌شوند و چنان چه تا پایان هر سال از دوره‌های بعدی حداقل انصراف خود را یکسال قبل از انقضاء یکی از دوره‌های مزبور اعلام ندارند پایه این‌تعهد باقی میمانند.

تجدید نظر در مقاوله‌نامه

متون مقاوله‌نامه ترجمه‌های رسمی مقاوله‌نامه فعلی بر حسب معمول دیپلماسی بزبان فرانسه مورد تصویب قرار گرفته و به امضاء رسیده است به متن فرانسه یک متن بزبان آلمانی و‌یک متن بزبان انگلیسی و یک متن بزبان ایتالیائی که اعتبار ترجمه رسمی را دارند ضمیمه است و در صورت اختلاف متن فرانسه معتبر است. با اعتقاد کامل نمایندگان تام‌الاختیار زیرین با ارائه اعتبارنامه خود که کاملا صحیح و قانونی می‌باشد مقاوله‌نامه فعلی را امضاء نموده‌اند امضاء شده در برن بیست و پنجم فوریه یکهزار و سیصد و شصت و یک. در یک نسخه فقط که در آرشیو کنفدراسیون سویس تودیع شده که از آن یک رونوشت‌رسمی بهر یک از اعضاء تسلیم گردیده است. نمایندگان از طرف اتریش از طرف بلغاری از طرف اسپانی از طرف فرانسه از طرف هنگری از طرف لبنان از طرف لوکزامبورگ از طرف هلند از طرف پرتقال از طرف انگلستان و ایرلند شمالی از طرف سویس از طرف ترکیه از طرف بلژیک از طرف دانمارک از طرف فنلاند از طرف یونان از طرف ایتالیا از طرف لیختنشتن از طرف نروژ از طرف لهستان از طرف رومانی از طرف سوئد از طرف چکسلواکی از طرف یوگسلاوی مقاوله‌نامه فوق که مشتمل بر شش قسمت و شش فصل و هفتاد ماده است منضم به قانون الحاق دولت ایران به قراردادهای بین‌المللی حمل‌ونقل بار و‌مسافر می‌باشد. رئیس مجلس شورای ملی مهندس عبدالله ریاضی

راه‌آهن‌ها و حمل و نقل‌های مشمول مقاوله نامه 1- در مورد کلیه حمل‌ونقل‌های مسافر و توشه که بعنوان حمل‌ونقل بین‌المللی روی خطوط واقعه در سرزمینهای حداقل دو دولت عضو مقاوله هامه انجام شود مقررات این مقاوله نامه (به استثنای مواردی که بعدا ذکر خواهد شد )لازم الاجراء است ضمنا این حمل‌ونقل‌ها باید منحصرا در روی خطوطی که در لیست تنظیمی بموجب ماده 59 مندرج است انجام گردد. 2 حمل و نقل‌هائیکه ایستگاه مبدا و مقصد آن در یک کشور باشد و از سرزمین کشور دیگر فقط بعنوان ترانزیت استفاده شود تابع مقررات دولت‌مبدا حمل‌ونقل بشرح زیر خواهد شد (مگر در مورد اجراء مفاد بند 1 ماده 28 در مورد مسئولیت): الف در صورتیکه خطوط آهنی که بطور ترانزیت از آن‌ها استفاده می‌شود منحصرا وسیله یک راه‌آهن از کشور مبدا حمل‌ونقل بهره‌برداری شود. ب در صورتیکه بجای یک راه‌آهن چند راه‌آهن از خطوط ترانزیتی یک کشور استفاده نمایند ولی طبق توافق قبلی به این بهره‌برداری جنبه بین‌المللی ندهند. 3 در مورد حمل‌ونقل بین ایستگاه‌های دو کشور هم مرز اگر خطوطی که حمل‌ونقل در آن‌ها انجام می‌شود منحصرا وسیله یکی از راه‌آهن‌های دو‌کشور بهره‌برداری شود و قوانین و مقررات دو کشور در این مورد مخالف نباشند این قبیل حمل و نقل‌ها تابع قوانین کشوری خواهدبود که راه‌آهن بهره‌برداری‌کننده از خط مزبور تابع آن کشور باشد. 4 کلیه مدارک مربوط به حمل و نقل‌های بین‌المللی بر حسب مقررات تعرفه‌ها صادر خواهد شد.

مقررات مربوط به حمل و نقل‌های مختلط. 1 ممکن است در فهرست مندرج در ماده 1 علاوه بر خطوط راه‌آهنها خطوط منظم اتومبیل‌رانی و کشتی رانی که مکمل خط سیر راه‌آهن‌هائیکه روی آن‌ها حمل‌ونقل بین‌المللی انجام می‌شود منظور گردد مشروط بر اینکه این خطوط که حداقل دو کشور عضو را به هم متصل میسازد با موافقت مشترک آنان در فهرست منظور شود. 2 متصدیان این خطوط تابع کلیه تعهدات موضوعه بوده و همچنین از کلیه حقوق شناخته شده برای راه‌آهن‌ها بموجب این مقاوله‌نامه بهره‌مند خواهند شد. به استثنای موارد مغایری که الزاما در نتیجه کیفیت‌های مختلف حمل‌ونقل پیش میآید. و در هر صورت مقررات مربوط بمسئولیتهای مندرج در این مقاوله‌نامه نمیتواند موضوع تخلف قرار گیرد. 3 هر کشوری که بخواهد یکی از خطوط مندرج در بند 1 این ماده را در لیست مربوطه قید نماید باید موارد اختلاف مذکور در بند 2 را هم اطلاع دهد که در مدل مربوطه تعرفه چاپ شود. 4 برای حمل و نقل‌های بین‌المللی که بوسیله راه‌آهن‌ها و سرویسهای حمل‌ونقل دیگر (غیر از سرویس‌های نامبرده در بند 1) انجام شود.راه‌آهن‌ها میتوانند مشترکا با موسسات حمل‌ونقل ذینفع مقررات تعرفه‌ای جداگانه تهیه کنند که وضع حقوقی دیگری غیر از این مقاوله‌نامه ایجاد نماید تا خصوصیات هر نوع حمل‌ونقل مشخص باشد و در این حالت میتوانند مقررات حمل‌ونقل دیگری بغیر از مندرجات این مقاوله‌نامه تدوین‌نمایند.

تعهد راه‌آهن در مورد حمل‌ونقل. 1 راه‌آهن‌های عضو این مقاوله‌نامه ملزمند هر نوع حمل‌ونقل مسافر و توشه را طبق شرایط این مقاوله‌نامه قبول و اجراء نمایند. مشروط بر اینکه: الف مسافر مقررات این مقاوله‌نامه و تعرفه بین‌المللی را برای حمل‌ونقل بپذیرد. ب حمل‌ونقل با وسایل معمولی حمل‌ونقل امکان‌پذیر باشد. ج حمل‌ونقل در اثر حوادثی که راه‌آهن نتواند از آن‌ها اجتناب نماید و نیز نتواند در مورد آن‌ها چاره‌جوئی کند غیر ممکن نگردد. 2 هر گاه مقام صلاحیتداری تصمیمی اتخاذ نماید که سرویس حمل‌ونقل کلا یا قسمتی حذف و یا معلق گردد. لازم است تصمیمات متخذه بدون درنگ به اطلاع عموم رسیده و راه‌آهن‌ها موظفند مراتب را جهت انتشار و آگهی عمومی بکشورهای دیگر اعلام دارند. 3 هر راه‌آهن که مقررات این ماده را نقض کند برای جبران خسارت ناشیه علیه آن اقامه دعوی خواهد شد.

مسافر از بدو مسافرت خود (به استثنای مواردی که در تعرفه‌ها پیش‌بینی شده) ملزم است که دارای مدارک مسافرت رسمی و معتبر بوده و‌عند المطالبه آنرا بهر مامور موظف کنترلی ارائه دهد و در پایان مسافرت نیز آنرا تسلیم نماید.

بلیط‌ها. 1 بلیط‌هائیکه برای مسافرت بین‌المللی مربوط به این مقاوله‌نامه تسلیم مسافر می‌گردد لازم است دارای علامت مشخصه باشد. 2 اطلاعات زیر باید حتما روی بلیط‌ها قید گردد (جز موارد استثنائی تعرفه‌ها). الف نام ایستگاه‌های مبدا و مقصد. ب مسیر و اگر استفاده از مسیرها و وسائل نقلیه مختلف مجاز باشد این امر بایستی روی بلیط قید گردد. ج نوع قطار و درجه سالن مسافری. د کرایه مسافرت. ه تاریخ شروع اعتبار بلیط. و مدت اعتبار بلیط. 3 در مورد اینکه بلیط‌ها به چه زبان چاپ و تکمیل گردند و همچنین شکل و مندرجات آن‌ها توسط تعرفه‌ها یا موافقت‌نامه راه‌آهن‌ها معین خواهد شد. 4 دفترچه‌های بلیط بصورت کوپن که بر اساس نرخ تعرفه بین‌المللی تنظیم و تحویل می‌شود عنوان یک مدرک واحد بین‌المللی را طبق این‌مقاوله‌نامه خواهد داشت. 5 بلیط قابل انتقال بغیر نمی‌باشد (جز در موارد استثنائی پیش‌بینی شده در تعرفه‌ها) مگر اینکه بلیط اصولا بدون نام بوده و مسافرت با آن شروع نشده باشد. 6 مسافر موظف است موقع دریافت بلیط دقت نموده و اطمینان حاصل کند که بلیط دریافتی مطابق مشخصات مسافرت او می‌باشد.

تخفیف قیمت بلیط اطفال. 1 اطفال تا پنج سال تمام بدون بلیط و بطور رایگان مسافرت می‌کنند بشرط اینکه برای آنان محل مخصوص خواسته نشود. 2 اطفال بزرگتر از 5 تا 10 سال تمام و اطفال کوچکتر که برای آنان محل مخصوص نخواهند با بلیط با تخفیف مسافرت می‌کنند میزان تخفیف باید بنحوی باشد که کرایه دریافتی از نصف کرایه اشخاص بزرگ تجاوز نکند در مورد اضافه قیمت‌های مربوط به استفاده از واگن مخصوص یا قطار‌مخصوص و همچنین مبالغی که طبق مقررات راه‌آهن‌ها برای محاسبه قیمت‌ها بدون در نظر گرفتن اعشار اخذ می‌شود (عدد کامل) شامل تخفیف نمیشود در مورد بلیط‌ها ئیکه از طریق دیگری بدریافت تخفیف نائل شده‌اند اجرای تخفیف مندرج در این باره اجباری نیست. 3 تعرفه‌ها میتوانند حدود سن‌های مختلفی را برای استفاده از تخفیف و یا مسافرت مجانی مصرح در بند 1 و 2 این ماده وضع نمایند بشرط آنکه سن برای مسافرت مجانی از چهار سال تمام و از ده سال تمام برای استفاده از تخفیف مندرج در بند 2 بیشتر نباشد.

مدت اعتبار بلیط‌ها. 1 مدت اعتبار بلیط‌ها باید در تعرفه‌ها تعیین گردد. 2 اولین روز اعتبار بلیط جزو مدت اعتبار بلیط و یک روز تمام محسوب می‌شود و مسافر می‌تواند در هر تاریخی که جزو مدت اعتبار بلیط باشد مسافرت خود را آغاز نماید مگر اینکه ترتیب دیگری در تعرفه پیش‌بینی شده باشد. مسافر بایستی حداکثر از قطاریکه طبق برنامه در ساعت 24 آخرین روز اعتبار بلیط به ایستگاه مقصد وارد می‌شود استفاده نماید.

تعیین و ذخیره کردن جا در قطار. 1 مسافر می‌تواند با ارائه بلیط مسافرت برای خود و همچنین همراهان خود جا تعیین و ذخیره نماید. اگر مسافر جای خود را ترک نماید بدون اینکه علامت مشخص از خود بجای بگذارد حق اشغال جا را از دست خواهد داد و بعد از آن اشغال مجدد جا تابع مقررات هر راه‌آهن خواهد بود. 2 تعرفه‌ها و برنامه‌های حرکت قطارها تعیین خواهند نمود که با چه شرایطی جای مسافرین در بعضی از قطارها باید ذخیره شود.

توقف در ایستگاههای بین راه. 1 مسافر حق دارد در ایستگاههای بین را بدفعاتی که میخواهد توقف کند بدون اینکه احتیاج به انجام تشریفاتی باشد به استثناء مواردی که در‌تعرفه‌ها پیش‌بینی شده. 2 استفاده از توقف در ایستگاههای بین راه مدت اعتبار بلیط را که در تعرفه‌ها پیش‌بینی شده است اضافه نمیکند. 3 مسافری که در ایستگاهی توقف می‌کند باید مسافرت خود را از همان ایستگاه یا از ایستگاههائیکه در مسیر مسافرت قرار داشته و هنوز مورد عبور‌قرار نگرفته است شروع کند.

تغییر درجه بلیط یا قطار. مسافر می‌تواند از درجه بالاتری که در بلیط او قید شده است و یا از قطاریکه درجه آن بالاتر از قطاریست که در بلیط او تعیین شده است استفاده نماید مشروط بر اینکه اضافه کرایه مربوطه را طبق مقررات تعرفه بپردازد.

مسافر بدون بلیط. 1 مسافری که نتواند بلیط با اعتبار ارائه نماید باید علاوه بر کرایه مسافرت جریمه هم بپردازد جریمه طبق مقررات تعرفه راه‌آهنی محسوب خواهد شد که این عمل در حدود شبکه آن انجام می‌شود. 2 بلیط‌هایی که به‌طور غیر قانونی تغییری در آن داده شده باشد بدون اعتبار تلقی و توسط مامور مربوطه جمع خواهد شد. 3 مسافری که کرایه مسافرت و یا جریمه مربوطه را فورا نپردازد از ادامه مسافرت ممنوع خواهد شد. مسافری که از ادامه مسافرت ممنوع می‌گردد نمی‌تواند تقاضای تحویل توشه خود را در ایستگاهی غیر از ایستگاه مقصد بنماید.

اشخاصی که از قطار طرد می‌شوند و یا تحت شرایطی پذیرفته می‌شوند. 1 اشخاص زیر از مسافرت با قطارها ممنوع و اگر در قطار باشند پیاده خواهند شد. الف اشخاص مست و نیز کسانیکه رفتار ناشایسته در قطار از خود ظاهر سازند و قوانین و نظامات قطار را رعایت نکنند این اشخاص حق ادعای استرداد بهای بلیط و همچنین کرایه حمل و توشه را ندارند. ب اشخاصی که بعلت بیماری یا علل دیگر مسافرین همجوار خود را ناراحت مینمایند و برای این قبیل اشخاص قبلا کوپه دربست خریداری نشده و یا امکان واگذاری کوپه در مقابل دریافت کرایه نباشد. در هر صورت مسافرینی که در بین راه مریض می‌شوند باید تا ایستگاهی که وسایل مداوا و مراقبت آنان موجود باشد مسافرت خود را ادامه دهند. ضمنا قیمت بلیط این قبیل مسافرین طبق شرائط ماده 26 پس از کسر کرایه مسافت استفاده شده مسترد خواهد شد. و در مورد کرایه حمل توشه هم بهمین نحو عمل خواهد شد. 2 حمل نقل اشخاص مبتلا به امراض ساریه تابع قراردادها و مقررات بین‌المللی و در صورت نبودن آن تابع قوانین و مقررات جاریه هر کشور خواهد شد.

آوردن بسته‌های دستی و حیوانات در واگن مسافری. 1 مسافرین مجازند همراه خود اشیائی که حملش آسان است مانند بسته‌های دستی بطور مجانی در واگن مسافری حمل نمایند. هر مسافر برای این قبیل بسته‌ها فقط می‌تواند سطح بالای سر و پائین پای صندلی اختصاصی خود را اشغال نماید. این ترتیب در واگنهای مخصوص هم به تناسب قابل اجراء است مخصوصا واگنهائیکه جایگاه معین برای توشه دارند. 2 اشیاء زیر نباید در سالن مسافری آورده شود. الف مواد و اشیائی که بموجب ماده 17 بند الف از حمل‌ونقل بعنوان توشه ممنوع گردیده است مگر در موارد استثنائی مذکور در تعرفه‌ها. مسافرینی که در حین خدمت عمومی خود یا به استناد اجازه قانونی یا اداری مجازند با خود اسلحه گرم حمل نمایند و نیز می‌تواند با خود تجهیزات و‌لوازم مربوطه را بمیزان حداقل مقرر در منطقه مربوطه همراه داشته باشد. همچنین محافظین زندانیانی که با آنان در سالن و یا کوپه مخصوص مسافرت می‌نمایند مجازند اسلحه گرم پر با خود حمل نمایند. ب اشیائیکه طبعا ایجاد مزاحمت یا ناراحتی برای مسافرین مینماید و یا موجب خسارت میگردند. ج اشیائیکه مقررات گمرکی یا سایر مقامات اداری ورود آن‌ها را به‌واگن منع کرده باشند. د حیوانات زنده ولی حیوانات کوچک بسته شده در قفس یا صندوق یا سبد یا بسته‌بندی مخصوص همچنین سگهای کوچک آزاد را میتوانند در‌واگن بیاورند بشرط اینکه این قبیل حیوانات مسافرین را با صدا یا بوی بد یا ترتیب دیگری ناراحت نکنند و مقررات پلیس کشورهای مختلف مانع حمل حیوانات نبوده و مسافرین نیز به این عمل اعتراضی ننمایند و این حیوانات را بتوان روی زانو یا مانند بسته‌های دستی حمل نمود. بر طبق تعرفه و‌یا برنامه قطارها می‌توان حیوانات را در تعدادی از سالونها و یا قطارها قبول و یا رد نمود. 3 تعرفه‌ها تعیین مینمایند چگونه و برای چه نوع حیواناتی کرایه حمل دریافت شود. 4 مامورین راه‌آهن حق دارند با حضور مسافر بسته‌های موجود در واگن را از لحاظ اطمینان از نوع اشیاء بازدید نمایند در صورتیکه جهات قطعی برای احتمال تخلف از مقررات بند 2 وجود داشته باشد به استثناء اشیائی که مربوط به حرف ج از بند 2 می‌باشد. 5 مواظبت از اشیاء و حیواناتی که مسافر با خود در واگن دارد بر عهده خود او است مگر در مواردی که مسافر نتواند عمل مواظبت را انجام دهد مانند اینکه توشه در واگنهای سری مخصوص در جایگاه معین قرار گرفته باشد بشرحی که در بند 1 پیش‌بینی گردیده. مسافر مسئول کلیه خساراتی است که از اشیاء و حیوانات که با خود حمل مینماید وارد شود و نتواند ثابت نماید که خسارت وارده مربوط به خطای راه‌آهن بوده است.

قطارها برنامه حرکت قطارها. 1 قطارهای دائمی پیش‌بینی شده در برنامه حرکت قطارها و همچنین قطارهای مخصوصی که بر حسب احتیاج حمل‌ونقل اعزام میگردند. 2 راه‌آهن‌ها موظفند ساعت حرکت قطارها را در ایستگاه‌ا و در اوقات مناسب اعلام نمایند و به مسافرین امکان اخذ اطلاعات از برنامه حرکت قطارهای مورد نظر خود را بدهند برنامه‌های این‌گونه قطارها بایستی شامل نوع قطارها، درجه سالونها، شرایط پذیرش مسافرین و ساعت عزیمت قطارها باشد. بالاخص در مورد ایستگاههای ترانزیتی مهم و ایستگاههای مقصد برنامه‌ها بایستی ساعت ورود قطارها و نیز قطارهائیکه لازم است مبادله گردند تعیین نماید.

مبادلات انجام نشده حذف قطارها. هرگاه در اثر تاخیر یک قطار، مبادله با قطار دیگر ممکن نگردد یا اگر قطاری کلا یا در قسمتی از مسیر خود حذف گردد و مسافر بخواهد مسافرت خود را ادامه دهد راه‌آهن موظف است مسافر و توشه او را به وسایل ممکنه و بدون دریافت وجه اضافی به مقصد برساند چه بوسیله قطاری که از همان خط سیر به مقصد حرکت می‌کند و یا توسط خط دیگری که اداره‌کنندگان مسیر اولیه مسافرت از آن بهره‌برداری می‌کنند بنحوی که مسافر با حداقل تاخیر به‌مقصد خود برسد. رئیس ایستگاه مربوطه در صورت لزوم باید روی بلیط مسافر گواهی نماید که مبادله غیر ممکن یا قطار حذف شده و اعتبار بلیط او را برای مدت لازمه تمدید نماید و همچنین اعتبار بلیط را برای خط سیر جدید با درجه بالاتر یا با قطاری با نرخ بالاتر تایید نماید. راه‌آهن در هر صورت می‌تواند نامبرده را از استفاده از بعضی قطارها طبق مقررات تعرفه یا برنامه منع نماید.

اشیائیکه برای حمل قبول می‌شوند. 1 اشیاء زیر بعنوان توشه پذیرفته می‌شوند. اشیاء محتوی در صندوقها سبدها جامه‌دانها کیف‌های مسافرت قوطی‌های مخصوص کلاه و‌سایر بسته‌بندی‌هائی از این قبیل و همچنین خود وسایل بسته‌بندی. 2 همچنین بعنوان توشه اشیائی که طبعا بدون بسته‌بندی شده مهیا برای حمل‌ونقل باشند پذیرفته می‌شوند. الف صندلی‌های راحتی قابل حمل یا چرخ‌دار برای بیماران، صندلی‌های راحتی چرخ‌دار که بوسیله خود بیماران حرکت داده می‌شود خواه با موتور‌یا بدون موتور باشد و صندلی‌های بلند. ب کالسکه بچگانه. ج آلات موسیقی قابل حمل. د آلات حرفه‌ای شامل وسایل نمایش هنرمندان بشرط اینکه شرایط و حجم و وزن آن‌ها اجازه دهد که بفوریت آن‌ها را در واگونهای توشه بارگیری نمود. ه لوازم ورزش. و دوچرخه‌های ساده و یا موتوری موتور سیکلت‌های بدون اطاقک جنبی (سایتکار) و سایر وسایل نقلیه نظیر آن‌ها بشرط اینکه در مدت ماندن در‌واگن از ضمائم غیر ثابت عاری و تفکیک شده باشد. مخزن وسائط نقلیه موتوری می‌تواند دارای بنزین باشد) مسافر باید شیری را که احیانا ممکن است بین مخزن بنزین و موتور موجود باشد ببندد. مخازن کمکی که بطور محکم به وسائط نقلیه متصلند میتوانند همچنین دارای بنزین بوده بشرط اینکه در آن‌ها بسته باشد. موتور سیکلت‌هائی که مخزن آن‌ها دارای بنزین است باید ایستاده روی چرخهای خود بارگیری شود بطوری که از هر گونه افتادن محفوظ باشد. 3 تعرف‌ها میتوانند تعداد حجم و وزن اشیاء منظوره در بند 2 را که برای حمل‌ونقل توشه پذیرفته می‌شوند محدود نمایند و شرایطی را مشخص نمایند که بموجب آن کمک مسافر برای بارگیری و جابجا کردن و تخلیه آن‌ها لازم باشد. تعرفه‌ها میتوانند تحت شرایط معین حمل‌ونقل سایر اشیاء (مانند موتور سیکلت با سایتکار و اتومبیل) و همچنین حیوانات جا داده شده در قفس را‌که تامین کافی داشته باشد بطور توشه اجازه دهند.

اشیاء ممنوع از حمل‌ونقل. اشیاء زیر برای حمل‌ونقل توشه پذیرفته نمی‌شوند: الف مواد و اشیاء خطرناک مخصوصا سلاح‌های پر، مواد و اشیاء قابل انفجار و اشتعال، مواد سوزاننده، سمی، رادیواکتیو، خورنده، همچنین مواد نفرت‌انگیز و مستعد برای تولید عفونت و مرض. ب اشیائیکه حمل‌ونقل آن مخصوص اداره پست است ولو برای یک قسمت از مسیر حمل‌ونقل توشه. ج اشیائی که حمل‌ونقل آن ممنوع است ولو اینکه برای یک قسمت از مسیر حمل توشه باشد. تعرفه‌ها میتوانند در شرایط معین بعضی از مواد و‌اشیاء مذکوره در بند الف را برای حمل‌ونقل توشه قبول نمایند.

مسئولیت مسافر نسبت بتوشه خود اضافه کرایه. 1 دارنده قبض توشه مسئول مراعات مقررات ماده 16 و 17 می‌باشد، ضمنا عواقب هر گونه تخلف از مقررات مزبور بعهده اوست. 2 اگر قوانین و مقررات دولتی محل اجراء منعی نداشته باشد راه‌آهن مجاز است در صورت وجود احتمال قوی بر تخلف از مقررات محتوی بسته‌های توشه را از نظر مطابقت با مقررات مربوطه رسیدگی نماید. دارنده قبض توشه برای حضور و شرکت در رسیدگی دعوت می‌شود و چنانچه دارنده قبض حاضر نباشد یا نتواند حضور بهمرساند. در صورت نبودن قانون و مقررات دولتی خاص باید عملا رسیدگی با حضور دو نفر شاهد غیر راه‌آهنی انجام پذیرد و اگر تخلفی اثبات گردد هزینه که عمل رسیدگی موجب آن شده از طرف دارنده قبض یا توشه باید پرداخت شود. 3 در صورت وجود تخلف از مقررات ماده 16 و 17 دارنده قبض توشه باید علاوه بر کرایه حمل‌ونقل توشه اضافه نرخی را پرداخت کند. اضافه نرخ باید بماخذ هر کیلوگرم وزن غیر خالص معمول که از حمل‌ونقل بعنوان توشه ممنوع بوده بشرح زیر پرداخت گردد. الف بماخذ سه فرانک برای هر کیلوگرم (با حداقل دریافتی شش فرانک) اگر این اشیاء شامل موادی باشند که از حمل‌ونقل بعنوان کالا ممنوع بوده‌باشد. طبق ضمیمه شماره یک مقاوله‌نامه حمل‌ونقل بین‌المللی کالا بوسیله راه‌آهن‌ها (C.I.M). ب بماخذ دو فرانک برای هر کیلوگرم (با حداقل دریافتی چهار فرانک) در سایر مواردیکه از مقررات ماده 16 و 17 تخلف شده باشد.

بسته‌بندی و شرایط توشه. 1 بسته‌های توشه که وضع و شرایط آن‌ها ناقص بوده یا بسته‌بندی آن‌ها غیر کافی باشد یا علائم ظاهری خرابی در آن‌ها مشاهده شود ممکن است از طرف راه‌آهن برای حمل‌ونقل قبول نگردد. اگر با وجود این راه‌آهن حمل‌ونقل چنین اشیائی را قبول نماید حق خواهد داشت در قبض توشه عبارت مخصوصی در این باره قید نماید و دریافت چنین قبضی از طرف صاحب توشه دلیل آن است که عبارت مزبور را ملاحظه کرده و صحت آن را تایید نموده است. 2 روی بسته‌های توشه که به اندازه کافی ثابت بوده و تغییر مکان ندهند بایستی اسم و آدرس مسافر و ایستگاه مقصد نوشته شود. 3 اتیکت‌های سابق اعم از آدرس و سایر مشخصات مربوط بحمل و نقل‌های قبلی باید وسیله مسافر برداشته شود و یا به صورت ناخوانا درآید.

ثبت توشه و حمل‌ونقل آن. 1 ثبت توشه بعمل نمیآید مگر در مقابل ارائه بلیطی که اقلا تا مقصد توشه اعتبار داشته باشد و حمل توشه برای خط سیر تعیین شده در روی بلیط قبول می‌شود. اگر بلیط برای مسیرهای متعددی ارزنده باشد یا توشه در مقصد بوسیله چندین ایستگاه امکان تخلیه و تحویل داشته باشد مسافر باید بطور دقیق خط سیر و نام ایستگاه مقصد را برای ثبت معین نماید و اگر مسافر این مقررات را رعایت ننماید راه‌آهن نتایج و عواقب حاصله را بر عهده نمیگیرد. چنانچه در تعرفه‌ها پیش‌بینی و قید شده باشد مسافر می‌تواند در مدت اعتبار بلیط خود توشه‌هائ را به ثبت برساند چه برای تمام طول مسیر از مبدا تا مقصد چه برای قسمتی از مسیر تعرفه‌ها تعیین مینمایند که در تحت چه شرایطی توشه را می‌توان پذیرفته و بوسیله خط سیری غیر از آن چه در روی بلیط ثبت شده است ارسال داشت و یا توشه را بدون ارائه بلیط قبول کرد. اگر تعرفه‌ها حمل توشه بدون ارائه بلیط را پیش‌بینی کرده باشند مقررات این مقاوله‌نامه که حقوق و تعهدات مسافر را نسبت به توشه که در معیت او‌حمل می‌شود تعیین می‌کند درباره فرستنده توشه بدون ارائه بلیط نیز اجراء خواهد شد. 2 کرایه حمل توشه باید موقع صدور قبض پرداخت شود. 3 علاوه بر این تشریفات ثبت توشه بموجب قوانین و مقررات جاریه ایستگاه مبدا تعیین خواهد شد. 4 تعرفه‌ها میتوانند در مورد ثبت کردن، صندلی راحتی بیماران، کالسکه بچه‌ها و وسایل ورزش، دوچرخه و وسائط نقلیه موتوری مقررات مخصوص پیش‌بینی نمایند. 5 مسافر می‌تواند طبق شرایط مورد عمل در ایستگاه مبدا قطاری را که توشه او با آن باید فرستاده شود معین نماید و اگر مسافر قطاری را تعیین نکند توشه با اولین قطار مربوطه حمل خواهد شد. اگر توشه باید در ایستگاهی برای مبادله از قطار تخلیه و به قطار دیگری تحویل شود در شرایط مشخص شده وسیله مقررات ملی محل باید با اولین قطاری که سرویس معمولی توشه دارا می‌باشد به مقصد حمل گردد. حمل‌ونقل توشه در شرایط نامبرده بالا هنگامی اجرا می‌شود که مقررات گمرکی در مبدا و یا در طول راه که بوسیله گمرکات و سایر مقامات ذیصلاحیت اداری انجام می‌گردد با آن مخالفتی نداشته باشد راه‌آهن حق دارد حمل‌ونقل توشه را در بعضی از قطارها یا قطارهای مخصوصی منع و یا‌محدود نماید.

قبض توشه. 1 در موقع ثبت توشه یک قبض به مسافر داده می‌شود مسافر موظف است موقع دریافت قبض مطابقت قبض را با مشخصاتی که اظهار نموده تحقیق نماید. 2 قبض‌های توشه که برای حمل‌ونقل بین‌المللی تحویل می‌شود باید مطابق نمونه‌ای که در ضمیمه شماره 1 این مقاوله‌نامه پیش‌بینی شده تنظیم شود و حاوی اطلاعات زیر باشد: الف مشخصات ایستگاه مبدا و مقصد. ب خط سیر. ج روز تحویل و قطاری را که برای ارسال توشه در نظر گرفته شده است. د تعداد بلیط‌ها مگر این که توشه بدون ارائه بلیط تحویل شده باشد. ه تعداد و وزن بسته‌های توشه. و مبلغ کرایه حمل و سایر هزینه‌ها. ز در صورت لزوم مقدار رقمی و حروفی مبلغی که برای انتفاع در تحویل بر طبق ماده 22 اظهار شده باشد. تعرفه‌ها میتوانند برای بعضی از ترافیک‌ها نمونه‌های قبض توشه غیر از نمونه فوق‌الذکر با مندرجات دیگری را پیش‌بینی کنند. 3 تعرفه‌ها یا موافقت‌نامه بین راه‌آهنها پیش‌بینی خواهد نمود که قبوض توشه به چه زبانی چاپ و نوشته شود.

اظهار انتفاع در تحویل. 1 هر حمل‌ونقل توشه ممکن است موضوع اظهار انتفاع در تحویل قرار گیرد که در قبض توشه ثبت می‌گردد بطوریکه در ماده 21 حرف (ز) ذکر شده است مبلغ انتفاع در تحویل باید به پول ایستگاه مبدا یا هر پول دیگری که بوسیله تعرفه‌ها تعیین خواهد شد نوشته شود. 2 نرخ انتفاع در تحویل بوسیله تعرفه‌های بین‌المللی تعیین می‌شود.

تحویل توشه. 1 تحویل توشه در مقابل تسلیم قبض توشه انجام می‌شود. راه‌آهن وظیفه ندارد تحقیق کند که دارنده قبض صلاحیت دریافت توشه را دارد یا نه. 2 دارنده قبض توشه حق دارد از سرویس تحویل توشه ایستگاه مقصد تحویل توشه خود را بلافاصله پس از ورود قطاری که توشه او را حمل نموده است بخواهد تحویل این توشه پس از انجام تشریفات گمرکی و سایر مقررات اداری خواهد بود. 3 در صورت عدم تحویل قبض توشه راه‌آهن موظف به تحویل توشه نمیباشد مگر اینکه ادعاکننده حق خود را ثابت کند و اگر این اثبات حق غیر‌کافی باشد راه‌آهن می‌تواند تقاضای ضامن یا وثیقه نماید. 4 توشه در ایستگاهی تحویل می‌شود که در قبض توشه قید شده و احیانا بر حسب تقاضای بموقع صاحب قبض چنانچه امکانات فراهم باشد و‌مخالف مقررات گمرکی و مقامات اداری نباشد ممکن است در مقابل تسلیم قبض توشه در ایستگاه مبدا مسترد و یا در بین راه تحویل شود و اگر‌مقررات تعرفه ایجاب کند بلیط را هم باید ارائه نمایند. 5 دارنده قبض توشه که توشه او طبق مقررات بند 2 تحویل نگردیده می‌تواند تقاضا کند که در روی قبض توشه روز و ساعتی را که نامبرده تحویل توشه را مطالبه کرده قید و مشخص نمایند. 6 مسافر می‌تواند از دریافت توشه امتناع نماید مادام که خسارت ادعائی او مورد رسیدگی و اثبات قرار نگرفته باشد. 7 علاوه از آنچه که گذشت تحویل توشه تابع قانون و مقررات جاریه راه‌آهن تحویل‌دهنده توشه می‌باشد.

تعرفه‌ها توافق‌های خصوصی. 1 تعرفه‌های بین‌المللی که راه‌آهنها تنظیم مینمایند باید محتوی کلیه شرائط خاص حمل‌ونقل و تمام مشخصات لازم برای محاسبه کرایه حمل و سایر مخارج فرعی باشد و در صورت لزوم شرایط مربوط به تبدیل پول را نیز تعیین نماید. 2 طبع و نشر تعرفه‌ها الزامی نیست مگر در کشورهائی که راه‌آهن‌های آن‌ها در این تعرفه‌ها بعنوان شبکه مبدا یا مقصد شرکت نمایند. تعرفه‌ها و تغییرات آن‌ها از تاریخی که در نشریه آن‌ها ذکر شده است قابل اجراء می‌باشد. افزایش نرخ تعرفه‌ها یا سایر تصمیماتی که نتیجتا شرایط حمل‌ونقل را مشکل‌تر نماید قابل اجراء نخواهد بود مگر حداقل شش روز پس از انتشار آن‌ها، تغییراتی که در قیمتهای حمل‌ونقل و سایر هزینه‌های فرعی پیش‌بینی شده در تعرفه‌های بین‌المللی بعمل خواهد آمد برای آن که از نوسانات ارزی تبدیل پول و همچنین در اثر تصحیح اشتباهات فاحش مصون بماند از فردای روز انتشار به مورد اجراء گذارده خواهد شد. 3 در هر ایستگاهی که برای حمل‌ونقل بین‌المللی مفتوح است مسافر می‌تواند اطلاعات لازم از تعرفه‌ها یا خلاصه تعرفه‌ها که قیمت بلیط‌های قابل فروش در آن ایستگاه یا کرایه حمل توشه را معلوم می‌کنند دریافت نماید. 4 تعرفه‌ها باید برای همه بطور یکسان اجراء شود. راه‌آهن‌ها میتوانند موافقت‌نامه‌های خاصی برای دادن تخفیف در کرایه و سایر تسهیلات با تصویب دولت‌های مربوطه تنظیم کنند بشرط اینکه شرایط یکسانی در مورد مسافرینی که در وضع مشابهی هستند رعایت و اجراء گردد. تخفیف قیمت ممکن است برای سرویس راه‌آهن، سرویس سازمان‌های عمومی امور خیریه و کارهای تعلیم و تربیت باشد. طبع و نشر تصمیمات متخذه طبق قسمت دوم و سوم اجباری نمیباشد.

تشریفاتی که بوسیله گمرکات و سایر مقامات اداری انجام می‌شود مسافر ملزم است بمقرراتی که وسیله گمرکات یا سایر مقامات اداری ابلاغ می‌شود تبعیت نماید چه در مورد شخص خود یا در مورد بازدید توشه او و‌یا بسته‌های دستی مسافر باید در بازدید توشه و بسته‌ها حضور پیدا کند مگر در موارد استثنائی که وسیله قانون و مقررات تعیین شده باشد. اگر مسافر مقررات مربوطه را رعایت ننماید راه‌آهن در برابر مسافر هیچ‌گونه مسئولیتی به عهده نمیگیرد.

استردادها و پرداخت‌های اضافی.

اختلافات نظر بین مسافرین یا بین مسافرین و مامورین در ایستگاهها وسیله رئیس سرویس و در طول راه بوسیله رئیس قطار بطور موقت حل و فصل می‌شود.

مسئولیت منتج در حمل‌ونقل مسافرین بسته‌های دستی حیوانات. 1 مسئولیت راه‌آهن در مورد مرگ، مجروح شدن یا هر گونه صدمه وارده بسلامتی جسمی و همچنین خسارت‌های ناشیه از تاخیر یا حذف یک قطار‌یا عدم امکان مبادله بین راه تابع قوانین و مقررات دولتی است که عمل در آن جا اتفاق میافتد مواد مذکور در این فصل قابل اجراء در این‌گونه موارد نمیباشد. 2 راه‌آهن درباره آنچه مربوط به بسته‌های دستی و حیواناتیکه مراقبت آن‌ها بعهده مسافر است (ماده 13 بند 5) مسئولیتی ندارد مگر اینکه خسارت در اثر خطای راه‌آهن باشد. 3 در این مورد مسئولیت مشترک وجود ندارد.

مسئولیت مشترک راه‌آهن‌ها درباره توشه. 1 راه‌آهنی که توشه را برای حمل‌ونقل قبول کرده و قبض توشه بین‌المللی صادر نموده است مسئول اجراء حمل در سراسر خط سیر تا مرحله تحویل می‌باشد. 2 هر راه‌آهن بعدی با تحویل گرفتن توشه در قرارداد حمل توشه شرکت می‌کند و تعهداتی را که از آن ناشی می‌شود بعهده می‌گیرد. بدون نقص مقررات (ماده 43 بند 2) که مربوط به راه‌آهن مقصد است.

دامنه مسئولیت. 1 راه‌آهن مسئول تاخیر در تحویل، خسارت ناشی از اتلاف تمام یا قسمتی از توشه یا معیوب شدن آن از حین قبول محوله تا تحویل نهائی می‌باشد. 2 راه‌آهن از مسئولیت مبرا می‌شود اگر تاخیر در تحویل، اتلاف و یا معیوب شدن بسبب خطای مسافر و یا در اثر دستور او (که ناشی از خطای راه‌آهن نباشد) بعمل آید. عیب ذاتی توشه و حوادثیکه برای راه‌آهن اجتناب‌ناپذیر باشد و نتیجه راه‌آهن نتواند از آن‌ها جلوگیری کند راه‌آهن را از مسئولیت مبرا میدارد. 3 هر گاه اتلاف یا معیوب شدن از زیانهای مربوط بجنس توشه باشد چنانچه بسته‌بندی توشه غیر کافی و یا معیوب بوده باشد و یا اینکه اشیاء ممنوعه بطور توشه حمل شده باشد راه‌آهن مسئولیتی ندارد.

مباشرت تحقیق. 1 تحقیق اینکه تاخیر در تحویل، اتلاف یا معیوب شدن در اثر یکی از امور پیش‌بینی شده در ماده (30 بند 2) پیش آمده است مربوط به راه‌آهن می‌باشد. 2 هر گاه راه‌آهن تایید کند که با توجه بجریان امور اتلاف یا معیوب شدن ممکن است نتیجه یک یا چند از زیانهای خاص پیش‌بینی شده در ماده(30 بند 3) باشد خسارات وارده ناشی شده از موارد مذکوره در فوق شناخته می‌شود مگر اینکه صاحب حق خلاف آن را اثبات کند و مدلل سازد که‌خسارت وارده کلا یا جزئا نامبرده ناشی نشده است.

1 صاحب حق می‌تواند بدون احتیاج به تحقیق دیگری بسته‌هائی را که از تاریخ تقاضای تحویل طبق ماده 23 بند 2 پس از انقضای مدت چهارده روز تحویل نگردد گم شده تلقی نماید. 2 اگر بسته‌ای که گمشده تلقی شده است در مدت یکسال از تاریخ تقاضای تحویل پیدا شود راه‌آهن موظف است مراتب را بصاحب بسته اطلاع دهد هر گاه منزل او شناخته و یا امکان یافتن آن باشد صاحب بسته می‌تواند در مدت سی روز از تاریخ دریافت اعلامیه بخواهد که بسته را در یکی از‌ایستگاههای خط سیر به او تحویل نمایند. صاحب بسته باید کرایه حمل از ایستگاه مبدا حمل تا ایستگاهی که تحویل می‌شود بپردازد و در ازاء غرامتی که از بابت بسته مزبور دریافت داشته مسترد دارد. از مبلغ این استرداد مخارج احتمالی که در مورد این غرامت متحمل شده است کسر می‌شود. ضمنا کلیه حقوق ناشیه از تاخیر در تحویل موضوع ماده 35 و 36 برای صاحب بسته محفوظ است. اگر صاحب بسته در ظرف مهلت سی روز جواب ندهد یا بسته گم شده پس از مدت یکسال از تاریخ تقاضای تحویل پیدا شود راه‌آهن در مورد بسته مزبور طبق مقررات قانونی کشور رفتار خواهد نمود.

مبلغ خسارت در صورت گم شدن توشه. وقتیکه بموجب مقررات این مقاوله‌نامه خسارتی برای از بین رفتن تمام یا قسمتی از توشه بعهده راه‌آهن تعلق بگیرد ممکن است بشرح زیر پرداخت شود: الف چنانچه مبلغ خسارت اثبات شده است: مبلغی برابر با رقم اثبات شده پرداخت خواهد شد بدون این که مبلغ مزبور از هر کیلوگرم وزن غیر خالص از بین رفته چهل فرانک تجاوز کند. ب اگر مبلغ خسارت اثبات نشده باشد: مبلغی بطور مقطوع از قرار هر کیلوگرم وزن خالص محموله از دست رفته بیست 20 فرانک پرداخت خواهد شد. علاوه بر مبلغ خسارت باید کرایه حمل، حقوق گمرکی و سایر مبالغ پرداختی بابت حمل‌ونقل توشه گم شده نیز پرداخت گردد بدون در نظر گرفتن زیانهای ناشی از عدم‌النفع.

مبلغ خسارت در صورت معیوب شدن توشه. در صورت معیوب شدن توشه راه‌آهن باید مبلغ کاهش قیمت وارده بتوشه را بدون سایر عدم‌النفع‌ها بپردازد در هر صورت مبلغ غرامت نباید از مبالغ نامبرده زیر تجاوز کند: الف اگر توشه تماما معیوب باشد مبلغ پرداختی نباید برای فقدان آن تجاوز کند. ب اگر قسمتی از توشه معیوب شود مبلغ پرداختی نباید از میزان مبلغی که در ازای آن جزء معیوب شده در صورتیکه مفقود تلقی شود تجاوز کند.

مبلغ غرامت در مورد تاخیر در تحویل توشه. 1 در صورت تاخیر در تحویل اگر گیرنده اثبات نکند که خسارتی از تاخیر در تحویل ناشی شده راه‌آهن موظف است غرامت ثابتی بمیزان 20 سانتیم برای هر کیلوگرم وزن خالص توشه که دیر تحویل شده برای هر 24 ساعت کامل بپردازد مدت تاخیر از تاریخ تقاضای تحویل و حداکثر برای مدت‌چهارده روز محسوب و پرداخت می‌شود. 2 اگر اثبات شود که از تاخیر در تحویل خسارتی ناشی شده است بابت این خسارت غرامتی پرداخت می‌شود که حداکثر از چهار برابر غرامت مقطوع‌پیش‌بینی شده در بند 1 تجاوز نکند. 3 غرامت‌های پیش‌بینی شده در بند 1 و 2 با غرامت مربوط بفقدان کل توشه تواما پرداخت نمیشود و در صورت فقدان قسمتی از توشه‌غرامت‌های بند 1 و 2 در صورت لزوم فقط برای قسمت مفقود نشده محسوب می‌شود. در صورت معیوب شدن توشه غرامت‌های بند 1 و 2 در صورت‌لزوم با غرامت پیش‌بینی شده در ماده 34 تواما پرداخت می‌گردد. در هر حال توام شدن غرامت‌های پیش‌بینی شده در بند 1 و 2 با غرامتهای پیش‌بینی شده در ماده 33 و 34 نباید موجب پرداخت غرامتی بیش از‌غرامت گم شدن کل توشه گردد. 4 در صورت تاخیر در تحویل اتومبیل یدک کش موتور سیکلت با ساید کار که بطور توشه حمل‌ونقل شده‌اند راه‌آهن موظف بپرداخت‌غرامت نیست مگر این که خسارت وارده اثبات شود در این صورت حداکثر غرامت معادل کرایه دریافتی خواهد بود.

مبلغ غرامت در صورت تقاضای انتفاع در تحویل: اگر چنانچه در موقع تحویل توشه تقاضای انتفاع در تحویل شده باشد می‌توان علاوه بر غرامت‌های پیش‌بینی شده در مواد 33 و 34 و 35 آن را مطالبه نمود جبران خسارت اضافی اثبات شده حداکثر برابر با مبلغ انتفاعی اظهار شده می‌باشد.

مبلغ غرامت در صورت وجود تدلیس یا خطای فاحش منسوب به راه‌آهن: در تمام مواردیکه تاخیر در تحویل فقدان یا قسمتی از توشه یا معیوب شدن آن بسبب یک تدلیس یا خطای فاحش منسوب به راه‌آهن پیش آید راه‌آهن باید غرامت کامل صاحب حق را بمیزان خسارت اثبات شده بپردازد. در صورت خطای فاحش مسئولیت راه‌آهن در هر حال محدود به دو برابر‌حداکثر پیش‌بینی شده در مواد 33 و 34 و 35 و 36 خواهد بود.

بهره غرامت استرداد غرامت. 1 صاحب حق می‌تواند بهره غرامت را مطالبه نماید. این بهره به نرخ پنج درصد در سال محسوب می‌شود و در صورتی الزامی می‌باشد که مبلغ غرامت از ده فرانک برای هر قبض توشه بیشتر نباشد. بهره از تاریخ شکایت اداری پیش‌بینی شده در ماده 41 و در صورت نبودن شکایت اداری از تاریخ تقاضای از دادگستری محسوب می‌شود. 2 هر گونه غرامت که من غیر حق دریافت شده باشد باید مسترد گردد.

مسئولیت راه‌آهن درباره مامورین خود: راه‌آهن مسئول عملیات مامورینی که در خدمت دارد و یا اشخاصی که برای اجراء حمل و نقلی که بر عهده او است میگمارد می‌باشد. در هر صورت اگر در اثر تقاضای مسافرین مامورین راه‌آهن خدماتی انجام دهند که مربوط به راه‌آهن نباشد‌نامبردگان عاملین مسافرینی که برای آنان خدمتی انجام میدهند تلقی میگردند.

اقامه دعاوی خارج از قرارداد. در موارد پیش‌بینی شده در ماده (30 بند یک) هر دعوی مربوط به مسئولیت بهر عنوانی که باشد علیه راه‌آهن موثر نخواهد بود مگر در شرایط و حدود پیش‌بینی شده در این مقاوله‌نامه بهمین طریق است هر دعوی که علیه اشخاص اقامه شود که راه‌آهن بموجب ماده 39 جوابگوی آنان می‌باشد.

دعاوی اداری. 1 دعاوی اداری مربوط به قرارداد حمل‌ونقل باید کتبا و خطاب به راه‌آهنی که در ماده 43 تعیین شده فرستاده شود. 2 حق اقامه دعاوی متعلق به کسانی است که حق تعقیب قضائی راه‌آهن را مطابق ماده 42 دارند. 3 بلیط‌ها قبوض توشه و سایر اوراقی که صاحب حق انضمام آن‌ها را به ادعانامه مفید میداند لازم است اصل یا رونوشت آن‌ها را ارائه نماید و در‌صورت تقاضای راه‌آهن رونوشت‌ها باید مصدق باشد. موقع رسیدگی به دعوی راه‌آهن می‌تواند تقاضا کنند که بلیط‌ها و قبوض توشه را مسترد دارند.

اشخاصی که میتوانند بر علیه راه‌آهن اقامه دعاوی حقوق نمایند. اقامه دعوی حقوقی علیه راه‌آهن که از قرارداد حمل‌ونقل ناشی شود مربوط بکسی است که بلیط یا قبض توشه را در دست دارد و یا کسی که از لحاظ حقوقی جانشینی نامبرده را مدلل سازد.

راه‌آهن‌هائی که علیه آن‌ها اقامه دعوای حقوقی می‌شود. 1 دعوی حقوقی در مورد استرداد مبلغ پرداخت شده بموجب قرارداد حمل‌ونقل ممکن است علیه راه‌آهنی که وجه را دریافت کرده و یا راه‌آهنی که وجه بنفع آن دریافت شده اقامه گردد. 2 سایر دعاوی حقوقی که مربوط به قرارداد حمل‌ونقل باشد منحصرا ممکن است علیه راه‌آهن مبدا یا مقصد حمل‌ونقل یا راه‌آهنی که موضوع دعوی حقوقی در خط آن اتفاق افتاده اقامه شود. علیه راه‌آهن مقصد می‌توان اقامه دعوی حقوقی نمود حتی اگر او توشه و برگ راه را دریافت نکرده باشد. 3 کسیکه اقامه دعوی بر عهده اوست و می‌تواند علیه چندین راه‌آهن شکایت کند بمحض اینکه علیه یکی از آن‌ها اقامه دعوی نمود حق او نسبت بسایرین ساقط می‌شود. 4 دعوی حقوقی ممکن است علیه راه‌آهنی غیر از راه‌آهن‌های مندرجه در بند 1 و 2 اقامه شود در صورتیکه آن دعوی عنوان دعوی متقابل داشته‌باشد یا بعنوان اعتراضی شخص ثالث نسبت بدعوی مربوط به تقاضای اصلی که بر مبنای همان قرارداد حمل‌ونقل اقامه گردیده بوده باشد.

صلاحیت دعاوی حقوقی بر اساس این مقاوله‌نامه مورد اقدام قرار نمیگیرد مگر در محضر دادرس صلاحیتدار دولتی که راه‌آهن مشتکی‌عنه در قلمرو او قرار دارد.مگر بر طبق موافقت‌نامه بین دولتها و یا پیمانهای امتیازی تصمیم دیگری اتخاذ شده باشد. هر گاه موسسه‌ای از شبکه مستقلی در کشورهای مختلف بهره برداری کند هر یک از شبکه‌ها از نظر اجراء این ماده مانند یک راه‌آهن مستقل تلقی می‌شود.

تسجیل فقدان قسمتی از توشه یا معیوب شدن آن. 1 هر گاه یک کسری یا معیوب شدن توشه وسیله راه‌آهن کشف یا قبول شود یا صاحب حق وجود آنرا اثبات کند راه‌آهن موظف است بلافاصله و در‌صورت امکان با حضور دارنده حق یک صورت مجلس قطعی تهیه کند که در آن نوع خسارت و وضع توشه و وزن آن و در حدود امکان اهمیت خسارت و علت آن و زمانیکه خسارت بوجود آمده معلوم گردد. یک رونوشت از این صورتمجلس بطور رایگان در صورت تقاضای صاحب حق به او داده می‌شود. 2 وقتیکه صاحب حق تحقیقات مندرج در صورت مجلس را نپذیرد می‌تواند تقاضای تحقیق قضائی بکند نسبت بوضع، وزن توشه همچنین نسبت بعلل و مبلغ خسارت وارد شده. طرز اقدام در این مورد تابع قوانین و مقررات کشوری است که تحقیق قضائی در آنجا انجام می‌شود. 3 در صورت مفقود شدن بسته‌ها صاحب حق موظف است برای تسهیل امر جستجوی بسته‌ها توسط راه‌آهن مشخصات دقیق آن‌ها را بدهد.

منتفی شدن دعوی اقامه شده علیه راه‌آهن ناشی از قرارداد حمل توشه. 1 دریافت توشه وسیله دارنده حق هر گونه دعوی مربوط به قرارداد حمل‌ونقل را علیه راه‌آهن منتفی میسازد. چه برای تاخیر در تحویل چه کسری یا‌معیوب بودن توشه. 2 در موارد زیر دعوی اقامه شده علیه راه‌آهن منتفی نمیگردد. الف اگر صاحب حق اثبات کند که خسارت در اثر تقلب یا خطای فاحش منسوب به راه‌آهن ایجاد گردیده است. ب در صورت اعتراض نسبت به تاخیر تحویل توشه بیکی از راه‌آهن‌های تعیین شده در ماده 43 بند 2 در مهلتی که از 21 روز تجاوز نکند روز‌دریافت توشه از طرف دارنده حق جزو مهلت محسوب نمیشود. ج در مورد اعتراض نسبت بکسری یا معیوب بودن توشه: 1 چنانچه کسری یا معیوب بودن توشه قبل از دریافت آن وسیله صاحب حق اثبات شده باشد (طبق ماده 45). 2 چنانچه رسیدگی که بر طبق ماده 45 بایستی صورت گیرد بعلت قصور راه‌آهن انجام نشده باشد. د مورد اعتراض نسبت بخسارات غیر محسوس که پس از دریافت توشه بوسیله صاحب حق اثبات شود با توجه به دو شرط زیر اقامه دعوی منتفی است. 1 بلافاصله پس از کشف خسارت و حداکثر در ظرف سه روز از تاریخ دریافت توشه مطابق ماده 45 تقاضای رسیدگی شود. اگر انتهای این مهلت با روز یکشنبه یا روز تعطیل رسمی مصادف شود مهلت به اولین روز اداری بعد تمدید می‌شود. 2 صاحب حق اثبات کند که خسارت در فاصله بین قبول توشه برای حمل و زمان تحویل آن وارده شده است.

مرور زمان در مورد دعوی ناشی از قرارداد حمل‌ونقل:

واریز حسابها بین راه‌آهن‌ها. هر راه‌آهن ملزم است که سهمیه راه‌آهن ذینفع دیگر را از مبلغ کرایه حملی که دریافت نموده و یا دریافت خواهد کرد بپردازد.

دعاوی راه‌آهنها در مورد پرداخت غرامت برای فقدان و یا معیوب شدن توشه. 1 راه‌آهنی که غرامت گمشدن یا کسری یا معیوب شدن توشه را بموجب مقررات این مقاوله‌نامه پرداخت می‌کند حق دارد طبق شرایط زیر از‌راه‌آهن‌های دیگری که در این حمل‌ونقل شرکت داشته‌اند نسبت به تادیه سهم خود اقامه دعوی کند. الف راه‌آهنی که خسارت صرفا از عملیات آن ناشی شده است تنها مسئول تادیه خسارت می‌باشد. ب اگر خسارت در اثر عملیات چند راه‌آهن ناشی شده باشد هر یک از آن‌ها جوابگوی خسارتی می‌باشد که موجب شده است و اگر تشخیص نوع خسارت ممکن نباشد پرداخت مبلغ غرامت‌ها با رعایت اصول مندرجه در حرف ج بین راه‌آهن‌ها تسهیم می‌شود. ج اگر ثابت نشود که خسارت بوسیله عمل یک یا چند راه‌آهن ایجاد شده است مبلغ غرامت حاصله بین راه‌آهنهائیکه در حمل‌ونقل شرکت داشته‌اند تقسیم می‌شود مگر راه‌آهنهائیکه بتوانند ثابت کنند که خسارت در خطوط آن‌ها ایجاد نگردیده است. تقسیم غرامت به نسبت فواصل کیلومترهائی که تعرفه اعمال شده انجام می‌گیرد. 2 در موردیکه یکی از راه‌آهنها قادر به پرداخت سهم متعلقه بخود نباشد سهم او بین سایر راه‌آهنهائیکه در حمل‌ونقل شرکت داشته‌اند به‌نسبت فواصل کیلومترهائیکه تعرفه اعمال شده است تقسیم می‌شود.

اقامه دعوی در مورد غرامت تاخیر در تحویل مقررات مذکور در ماده 49 در مورد پرداخت غرامت تاخیر در تحویل قابل اجراء است. اگر‌علت تاخیر در تحویل بی‌نظمی‌های مدلل شده در چند راه‌آهن باشد مبلغ غرامت بین آن‌ها به نسبت مدت تاخیریکه روی شبکه‌های مربوطه صورت گرفته است تقسیم خواهد شد.

آئین دادرسی. 1 راه‌آهنی که علیه او یکی از دعاوی مندرج در مواد 49 و 50 اعمال شود حق اعتراض به پرداخت انجام شده توسط سازمان راه‌آهنی که اقامه دعوا را نموده است در صورتیکه غرامت وسیله یک مقام قضائی تعیین شده باشد ندارد مشروط بر اینکه مبلغ غرامت توسط یک مقام قضائی تثبیت و ابلاغ اقامه دعوی بطریق صحیحی انجام گرفته و مقام مزبور از مجرای قانونی در این دعوی مداخله کرده باشد. دادرس دادگاه که دعوی اصلی نزد او مطرح است بر حسب اوضاع و احوال مهلت‌های مربوط به ابلاغ و ورود به دعوی را تعیین می‌کند. 2 راه‌آهنی که میخواهد اقامه دعوی کند باید تقاضای خود را فقط در یک ادعانامه بر علیه همه راه‌آهنها که با آن‌ها مصالحه نکرده تنظیم نماید وگرنه‌ادعای او علیه سایر راه‌آهنهائیکه به محاکمه دعوت نشده‌اند منتفی می‌شود. 3 دادرس باید در یک حکم در مورد کلیه دعاوی که به او احاله شده رای دهد. 4 راه‌آهنهای محکوم حق استیناف از حکم صادره را نخواهند داشت در ادعانامه‌های تنظیمی برای دعاوی اصلی مربوط به غرامت نبایستی دعاوی تضمینی را وارد نمود.

صلاحیت برای اقامه دعوی. 1 دادرس قلمرو راه‌آهنی که علیه آن راه‌آهن اقامه دعوی می‌شود منحصرا صلاحیت رسیدگی به تمام دعاوی مطروحه را دارد. 2 اگر دعوی بر علیه چند راه‌آهن باید اقامه شود راه‌آهن تقاضاکننده حق دارد بین دادرسان صلاحیتدار بموجب بند 1 دادرسی را که دعوی خود را‌پیش او طرح می‌کند انتخاب کند.

موافقت در موضوع دعاوی راه‌آهن‌ها. راه‌آهن‌ها میتوانند بموجب موافقت‌نامه‌های خاصی از مقررات مربوط به اقامه دعاوی متقابل علیه یکدیگر که در فصل سوم بیان شده است عدول نمایند.

اجرای حقوق ملی در صورتیکه مندرجات این مقاوله‌نامه نسبت به امور حمل‌ونقل مواردی را پیش‌بینی نکرده باشد قوانین و مقررات ملی خاص هر کشور در امور حمل‌ونقل قابل اجراء می‌باشد.

قواعد عمومی آئین دادرسی. برای تمام اختلافات ناشی از حمل و نقلهای تابع این مقاوله‌نامه آئین دادرسی مربوط به قاضی صلاحیتدار قابل اجراء است به استثنای موارد مغایری که در این مقاوله‌نامه قید شده است.

اجراء دادرسی توقیف و تضمین. 1 وقتیکه بموجب مقررات این مقاوله‌نامه احکام صادره وسیله قاضی صلاحیتدار اعم از حضوری و یا غیابی صادر و طبق قوانین مستنده لازم‌الاجرا شد این احکام در هر یک از کشورهای عضو مقاوله‌نامه پس از انجام تشریفات مربوطه به آن کشور نیز لازم‌الاجراء می‌باشد و تجدید نظر در‌اساس موضوع پذیرفته نمیشود. این مقررات شامل احکامیکه بطور موقت لازم‌الاجراء است می‌باشد همچنین این مقررات در مورد محکومیت‌هائی که مربوط به عدم‌النفع است و‌متضمن هزینه‌های دادرسی بوده و بعلت رد دادخواست خواهان صورت می‌گیرد نیز قابل اجراء نیست. 2 مطالباتیکه در اثر یک حمل‌ونقل بین‌المللی به نفع یک راه‌آهن عهده راه‌آهن دیگری که از یک کشور تبعیت نمیکنند بوجود میآید نمیتواند مورد توقیف قرار گیرد مگر بموجب حکم صادره از قوه قضائیه کشوری که راه‌آهن بستانکار و خواستار توقیف از آن تبعیت می‌کند. 3 کلیه وسائل نقلیه راه‌آهن همچنین اشیاء مختلفی که برای حمل‌ونقل به کار میرود و متعلق به راه‌آهن است مانند مخزن‌دار وسائل بارگیری، پوشش واگنها (Les baches) و غیره میتوانند مورد توقیف قرار گیرد مگر در کشوری که راه‌آهن مالک این اشیاء در آن کشور واقع بوده و بموجب حکم صادره از قوه قضائی کشور راه‌آهن مالک. واگنهای اختصاصی اشخاص همچنین اشیاء مختلفی که از وسایل حمل‌ونقل بشمار میرود و در این واگنها قرار دارند متعلق به مالک واگن‌اختصاصی می‌باشد در منطقه کشوری غیر از کشور اقامتگاه مالک واگن نمیتواند مورد توقیف قرار گیرد مگر بموجب حکم صادره از قوهقضائیه کشور‌اقامتگاه مالک واگن. 4 برای تامین مخارج محاکمه در مورد دعاوی که بر اساس قرارداد حمل‌ونقل بین‌المللی باشد وثیقه مطالبه نمیشود.

واحد پولی نرخ تسعیر و قبول پولهای خارجی. 1 مبالغی که به واحد فرانک در این مقاوله‌نامه یا ضمائم آن تعیین شده عبارت از فرانک طلا به وزن 31/10 گرم بعیار 900/0 می‌باشد. 2 راه‌آهن موظف است نرخهای تسعیری مورد عمل خود را نسبت به تبدیل پولهای خارجی به پول داخلی کشور (نرخ تسعیر) چاپ و منتشر سازد. 3 همچنین راه‌آهنی که پول خارجی را برای پرداخت قبول می‌کند باید نرخ تبدیل آنرا به پول داخلی چاپ و منتشر نماید (نرخ تسعیر پولهای خارجی).

اداره مرکزی حمل و نقل‌های بین‌المللی وسیله راه‌آهن. 1 برای تسهیل و تامین اجراء این مقاوله‌نامه یک اداره مرکزی حمل و نقلهای بین‌المللی وسیله راه‌آهن‌ها تاسیس گردیده که وظایف آن بشرح زیر‌است: الف دریافت اطلاعات از هر یک از کشورهای عضو مقاوله‌نامه و هر یک از راه‌آهن‌های ذینفع و ابلاغ آن‌ها بکشورها و راه‌آهن‌های دیگر. ب جمع‌آوری و تنظیم و چاپ و انتشار اطلاعات مکتسبه از هر نوع که مورد استفاده راه‌آهنهای بین‌المللی باشد. ج تسهیل روابط مالی حاصله از حمل‌ونقل بین‌المللی بین راه‌آهنهای مختلف و واریز مطالبات معوقه و ایجاد اطمینان از این نظر در روابط بین راه‌آهنها. د بنا بتقاضای یکی از کشورهای عضو مقاوله‌نامه یا یکی از موسسات حمل‌ونقل که خطوط آن در لیست خطوط پیش‌بینی شده در ماده 59 ثبت شده است اقدام نمودن برای رفع اختلافات بین کشورها یا موسسات مزبور درباره تفسیر یا اجراء مقاوله‌نامه چه از طریق جلب همکاری وساطت یا هر‌طریقه دیگر. ه در اثر تقاضای اعضاء علاقمند (کشورها موسسات حمل‌ونقل مشتریان). منتشر کردن یک آگهی مشورتی در مورد اختلافات مربوط به تفسیر یا اجراء مقاوله‌نامه. و همکاری برای رفع اختلافات مربوط به تفسیر و اجراء مقاوله‌نامه از طریق حکمیت. ز بررسی تقاضای اصلاح این مقاوله‌نامه و پیشنهاد تشکیل کنفرانس‌های پیش‌بینی شده در ماده 69 در صورت اقتضاء. 2 مقررات مخصوصی کد ضمیمه شماره 2 این مقاوله‌نامه را تشکیل می‌دهد اقامتگاه ترکیب و سازمان این اداره و همچنین وسایل کار، شرایط، طرز‌عمل و نظارت آنرا تعیین می‌کند.

فهرست خطوط تابع این مقاوله‌نامه. 1 اداره مرکزی که در ماده 58 پیش‌بینی شده مامور تهیه و به جریان گذاردن فهرست‌های خطوط تابع این مقاوله‌نامه می‌باشد. بدین منظور اطلاعات‌مربوطه را برای درج در فهرست با حذف خطوط یک راه‌آهن یا یک موسسه حمل‌ونقل که در ماده 2 ذکر شده دریافت می‌کند. 2 ثبت یک خط جدید در سرویس حمل‌ونقل بین‌المللی عملی نمیشود مگر یکماه پس از تاریخ اعلامیه اداره مرکزی در مورد درج این خط در‌فهرست بعنوان سایر کشورهای عضو. 3 حذف یک خط وسیله اداره مرکزی انجام می‌شود به محض این که همان کشوری که بنا به تقاضای او این خط در فهرست حمل‌ونقل بین‌المللی‌ثبت گردیده است اعلام نماید که بنا به مقتضیات موجود نمیتواند خود را ملزم به انجام تعهدات این مقاوله‌نامه بنماید. 4 بمحض دریافت اعلامیه منتشره از طرف اداره مرکزی بهر راه‌آهنی بلافاصله حق می‌دهد که کلیه روابط حمل‌ونقل بین‌المللی خود را با راه‌آهن حذف شده قطع نماید فقط حمل و نقل‌های در جریان بایستی خاتمه پذیرد.

مقررات تکمیلی. مقررات تکمیلی که بعضی از کشورهای عضو مقاوله‌نامه یا بعضی از راه‌آهن‌های شرکت‌کننده برای اجراء همین مقاوله‌نامه منتشر کنند توسط آنان به اطلاع اداره مرکزی خواهد رسید این مقررات تکمیلی ممکن است در راه‌آهن‌هائی که به آن ملحق می‌شوند در قالب قوانین و مقررات خاص هر کشوری مورد اجراء قرار گیرد بدون آنکه ناقص مقررات این مقاوله‌نامه باشد. بموقع اجراء گذاردن مقررات تکمیلی به اداره مرکزی اطلاع داده می‌شود.

حل و فصل اختلافات از طریق حکمیت.

مسئولیت در مورد حمل‌ونقل (راه‌آهن دریا).

مسئولیت در صورت وقوع سانحه ناشی از انفجار نیروی هسته راه‌آهن از مسئولیتی که بموجب این مقاوله‌نامه دارد مبری می‌شود هر گاه خسارت بعلت یک سانحه نیروی هسته‌ای بوجود آید. و به استناد مقررات مخصوص قابل اجراء در هر کشور عضو مقاوله‌نامه که‌نحوه مسئولیت ناشی از انفجار نیروی هسته را داده است بهره‌برداری‌کننده از تاسیسات هسته‌ای یا کسیکه جانشین او باشد مسئول خسارت شناخته می‌شود.

امضاء. این مقاوله‌نامه که ضمائم مربوطه قسمت تکمیلی آنرا تشکیل می‌دهد تا اول ماه مه 1961 برای امضاء کشورهائیکه برای اعزام نماینده به‌کنفرانس عادی تجدید نظر دعوت شده‌اند باز میماند.

تصویب و لازم‌الاجراء بودن. این مقاوله‌نامه بتصویب خواهد رسید و اسناد مصوبه آن هر چه زودتر نزد دولت سویس تودیع خواهد شد. هر گاه مقاوله‌نامه از طرف پانزده کشور‌مورد تصویب قرار گیرد دولت سویس با دولتهای ذینفع موضوع امکان به موقع اجراء گذاردن مقاوله‌نامه را در میان خواهد گذاشت.

الحاق به مقاوله‌نامه. 1 هر دولتی که این مقاوله‌نامه را امضاء نکرده است و بخواهد به آن ملحق شود تقاضای خود را بدولت سویس ارسال میدارد. دولت سویس این تقاضا را به کشورهای عضو مقاوله‌نامه با یک اطلاعیه از طرف اداره مرکزی درباره مشخصات راه‌آهن‌های کشور تقاضاکننده برای مطالعه از لحاظ حمل‌ونقل بین‌المللی ارسال میدارد. 2 در مدت حداقل شش ماه از تاریخ اعلامیه مزبور اگر حداقل دو کشور مخالفت خود را بدولت سویس اطلاع ندهند تقاضای عضویت قانونی تلقی می‌شود و اعلامیه آن از طرف دولت سویس به کشور تقاضاکننده و تمام کشورهای عضو مقاوله‌نامه فرستاده می‌شود. و در صورت عکس دولت سویس‌به دولت تقاضاکننده و دولت‌های عضو مقاوله‌نامه اطلاع می‌دهد که تقاضا معوق میماند. 3 هر پذیرش عضویتی نتایج خود را یک ماه بعد از تاریخ ارسال اعلامیه از طرف دولت سویس به دست می‌آورد و یا اگر در انقضاء این مهلت هنوز مقاوله‌نامه بموقع اجراء گذارده نشده باشد از تاریخ اجراء مقاوله‌نامه خواهد بود.

مدت تعهد کشورهای مقاوله‌نامه. 1 مدت این مقاوله‌نامه نامحدود است ولی هر دولت عضو می‌تواند با توجه به شرایط زیر از عضویت مقاوله‌نامه خارج شود. مقاوله‌نامه برای هر کشور عضو تا 31 دسامبر پنجمین سال از تاریخ اجراء اعتبار دارد و هر دولتی که بخواهد در خاتمه این دوره خود را از عضویت مقاوله‌نامه خارج نماید باید تصمیم خود را حداقل یکسال قبل از خاتمه دوره مذکور بدولت سویس اعلام دارد تا دولت نامبرده مراتب را به تمام دول‌عضو مقاوله‌نامه اطلاع دهد. در صورت عدم اطلاعیه در مدت مذکوره فوق اعلامیه مربوطه داده نشود تعهدات ناشی از مقاوله‌نامه برای مدت سه سال قوت قانونی خواهد داشت و‌نیز در صورت عدم اعلامیه حداقل یک سال قبل از 31 دسامبر تعهدات مقاوله‌نامه سه سال بسه سال تمدید خواهد شد. 2 کشورهائیکه در خلال دوره پنجساله یا یکی از دوره‌های سه‌ساله برای شرکت در مقاوله‌نامه قبول شوند تا انتهای آن دوره تعهد مقاوله‌نامه خواهند بود و همچنین تعهدات آن‌ها پابرجاست تا آخر هر یک از دوره‌های سه ساله چنانچه یکسال قبل از خاتمه دوره سه‌ساله مقاوله‌نامه خروج خود را از آن اعلام ننمایند.

تجدید نظر در مقاوله‌نامه. 1 نمایندگان کشورهای عضو مقاوله‌نامه برای تجدید نظر در مقاوله‌نامه بموجب دعوت دولت سویس بعد از پنجسال از تاریخ اجراء این مقاوله‌نامه تشکیل جلسه خواهند داد قبل از این تاریخ چنانچه حداقل2/1دول عضو امضاکننده مقاوله‌نامه تقاضای تشکیل جلسه بنماینده کنفرانس تشکیل خواهد شد با موافقت اکثریت کشورهای عضو مقاوله‌نامه دولت سویس از کشورهای غیر عضو نیز دعوت مینماید. با موافقت اکثریت دولتهای عضو مقاوله‌نامه اداره مرکزی برای شرکت در کنفرانس از نمایندگان زیر دعوت بعمل می‌آورد: الف از سازمان‌های بین‌المللی دولتی که در امر حمل‌ونقل خبرگی دارند. ب از سازمان‌های بین‌المللی غیر دولتی که در امر حمل‌ونقل شرکت دارند. ترتیب شرکت نمایندگان دولتهای غیر عضو و همچنین نمایندگان سازمانهای بین‌المللی قید شده بالا در مذاکرات برای هر کنفرانس ضمن برنامه مربوطه‌پیش‌بینی خواهد شد. با موافقت اکثریت حکومت‌ها دول عضو مقاوله‌نامه، اداره مرکزی می‌تواند قبل از تشکیل کنفرانس تجدید نظر معمولی یا‌فوق‌العاده کمیسیون‌های مقدماتی را دعوت نماید که موضوعات مورد تجدید نظر را قبلا بررسی نمایند. مقررات ضمیمه شماره 3 عینا در این‌کمیسیون‌ها قابل اجراء می‌باشد. 2 مورد اجراء گذاردن مقاوله‌نامه جدید که کنفرانس تجدید نظر تهیه نموده شامل فسخ مقاوله‌نامه قبلی نیز می‌باشد حتی در مورد دولت‌های عضوی‌که این مقاوله‌نامه جدید را تصویب نکرده‌اند. 3 در فاصله کنفرانس‌های تجدید نظر مواد 5 8 10 12 13 14 15 16 17 20 21 27 48 49 50 53 و ضمائم 1 و 4را در کمیسیون تجدید نظر می‌توان اصلاح نمود. سازمان و طرز کار این کمیسیون در ضمیمه شماره 3 این مقاوله‌نامه ذکر شده است. تصمیمات متخذه کمیسیون تجدید نظر بلافاصله به حکومتهای دول عضو مقاوله‌نامه توسط اداره مرکزی اعلام خواهد شد. این تصمیمات حداقل در ظرف سه ماه از تاریخ اعلام آن چنانچه حداقل پنج دولت عضو مقاوله‌نامه اعتراضی ننمایند تصویب شده تلقی می‌شود این تصمیمات از روز اول ششمین ماه بعد از ماه اعلام تصمیمات از طرف اداره دفتر مرکزی بموقع اجراء گذارده می‌شود. اداره دفتر مرکزی روز اجراء را در اعلام تصمیمات تعیین می‌کند.

متن مقاوله‌نامه ترجمه‌های رسمی. این مقاوله‌نامه طبق معمول دیپلماسی بزبان فرانسه مورد توافق قرار گرفته و امضاء شده است به متن فرانسه نیز یک متن به زبان آلمانی، یک متن به‌زبان انگلیسی و یک متن به زبان ایتالیائی ضمیمه است که اعتبار ترجمه رسمی را دارند و در صورت مغایرت متن فرانسه معتبر است. با اعتقاد کامل نمایندگان مختار زیرین با داشتن اختیار تام که کامل و معتبر بوده مقاوله‌نامه حاضر را امضاء کرده‌اند امضاء شده در برن بتاریخ بیست و‌پنجم فوریه یکهزار و نهصد و شصت و یک و یک نسخه فقط که در آرشیو کنفدراسیون سویس تودیع شده و از آن یک نسخه رسمی بهر یک از‌اعضاء تحویل می‌شود. نماینده اطریش نماینده بلژیک نماینده بلغارستان نماینده دانمارک نماینده اسپانیا نماینده فنلاند نماینده فرانسه نماینده یونان نماینده هنگری نماینده ایتالیا نماینده لبنان نماینده لیشتن‌اشتاین نماینده لوکزامبورگ نماینده نروژ نماینده هلند نماینده لهستان نماینده پرتقال نماینده رومانی