به دولت اجازه داده میشود به کنوانسیون تغییرات آب و هوا مشتمل بر یک مقدمه و بیست و شش ماده و دو ضمیمه به شرح پیوست ملحق شود و اسناد مربوط به آن را تسلیم کند. دولت جمهوری اسلامی ایران در صورتی مجاز به استفاده از ماده 14 کنوانسیون در مورد حل اختلاف میباشد که در این مورد مراتب به تصویب مجلس شورای اسلامی برسد.
بسم الله الرحمن الرحیم کنوانسیون سازمان ملل متحد در مورد تغییرات آب و هوا اعضاء این کنوانسیون: با تصدیق این امر که تغییرات در آب و هوای کره زمین و اثرات سوء آن نگرانی مشترک بشر میباشد، با ابراز نگرانی در مورد اینکه فعالیتهای بشری باعث افزایش قابل توجه تراکم گازهای گلخانهای در جو شده و اینکه این افزایش باعث تشدید اثر طبیعی گلخانهای میشود که این خود بهطور متوسط باعث افزایش گرمای سطح زمین و جو شده و میتواند اثرات سوء بر اکوسیستمهای طبیعی و نوع بشر داشته باشد، با توجه به اینکه سهم عمدهای از گازهای قبلی و فعلی گلخانهای در کشورهای پیشرفته تولید شده و میزان گازهای سرانه در کشورهای در حال توسعه هنوز در سطح نسبتا پائین قرار دارد و سهم جهانی گازهای حاصله در این کشورها جهت جوابگوئی به نیازهای اجتماعی و توسعه آنها رو به افزایش خواهد بود، و با آگاهی از نقش و اهمیت منابع گازهای گلخانهای در اکوسیستمهای زمینی و دریائی، و با توجه به اینکه در مورد پیشبینی تغییرات آب و هوایی مخصوصا در ارتباط با زمان، میزان و الگوهای منطقهای عدم قطعیت زیادی وجود دارد. و با علم به اینکه این تغییرات جهانی آب و هوایی نیاز به گسترده ترین نوع همکاری توسط تمامی کشورها و شرکت آنها در یک واکنش مناسب و موثر بینالمللی دارد که بر مبنای مسوولیتها و توانائیهای مشترک ولی متفاوت و شرایط اجتماعی و اقتصادی آنها تعیین میگردد، و با یادآوری موارد مذکور در اعلامیه کنفرانس سازمان ملل متحد در مورد محیط زیست بشر که در استهکلم[استکهلم] در تاریخ 16/3/1351 هجری شمسی مطابق با ژوئن 1972 میلادی به تصویب رسیده است. و همچنین با یادآوری اینکه کشورها بر مبنای منشور ملل متحد و اصول حقوق بینالملل دارای حق حاکمیت بهره برداری از منابع خود بر اساس سیاستهای داخلی زیست محیطی و توسعهای خود میباشند و دارای این مسوولیت میباشند که اطمینان حاصل نمایند که این فعالیتها در حیطه صلاحیت و کنترل آنها باعث بروز آسیب و خسارت به محیط زیست سایر کشورها یا نواحی ماورای حیطه حقوق ملی آنها نگردد، و با تاکید مجدد بر اصول حاکمیت ملی کشورها در همکاری بینالمللی جهت بررسی تغییرات آب و هوایی، و با قبول این امر که کشورها میبایست اقدام به قانونگذاری موثر برای محیط زیست نمایند و این که استانداردهای زیست محیطی و اهداف و اولویتهای مدیریتی میبایست بیانگر موارد زیست محیطی و توسعهای باشند و اینکه استانداردهای بکار گرفته شده توسط برخی از کشورها میتواند برای سایر کشورها، مخصوصا کشورهای در حال توسعه، نامناسب بوده یا بار اقتصادی یا اجتماعی سنگینی را در بر داشته باشد، و با یادآوری مفاد قطعنامه شماره 228/ 44 مورخ 1/10/1368 (22 دسامبر 1989) مجمع عمومی در مورد کنفرانس سازمان ملل متحد برای محیط زیست و توسعه و قطعنامههای شماره 53/ 43 مورخ 15/9/1367 (6 دسامبر 1988) و 207/ 44 مورخ 1/10/1368 (22 دسامبر 1989) و 212/ 45 مورخ 30/9/1369 (21 دسامبر 1990) و 169/ 46 مورخ 28/9/1370 (19 دسامبر 1991) در مورد حفاظت از آب و هوای جهانی برای نسلهای فعلی و آتی بشر، و همچنین با یادآوری بندهای قطعنامه شماره 206/ 44 مورخ 1/10/1368 (22 دسامبر 1989) مجمع عمومی در مورد اثرات سوء محتمل ناشی از افزایش سطح دریاها بر جزیرهها و نواحی ساحلی، مخصوصا نواحی پست ساحلی و موارد مربوطه قطعنامه شماره 172/ 44 مورخ 28/9/1368 (19 دسامبر 1989) مجمع عمومی در مورد اجرای برنامه عملیاتی مبارزه با پیشروی صحراها و بیابان زائی، و همچنین با یادآوری کنوانسیون 1364 (1985) وین در مورد حمایت از لایه اوزون و پروتکل 1366 (1987) مونترال در مورد موادی که باعث کاهش لایه اوزون میگردند که در تاریخ 8/4/1369 (29 ژوئن 1990) مورد اصلاح قرار گرفت، و با توجه به اعلامیه وزرای شرکتکننده در دومین کنفرانس جهانی آب و هوا در 16/8/1369 (7 نوامبر 1990) ، و با آگاهی از کارهای تحلیلی ارزشمندی که توسط بسیاری از کشورها در مورد تغییرات آب و هوائی در جریان میباشند و کمکهای شایان سازمان هواشناسی جهانی، برنامه زیست محیطی سازمان ملل متحد و سایر ارگانها و سازمانهای سیستم سازمان ملل متحد و همچنین موسسات بینالمللی و بین الدولی برای تبادل نتایج تحقیقات علمی و هماهنگی تحقیقات، و با شناخت این امر که اقداماتی که برای درک و مقابله با تغییرات آب و هوایی مورد نیاز میباشند در صورتی حداکثر تاثیر زیست محیطی و اجتماعی و اقتصادی را خواهند داشت که بر مبنای ملاحظات مربوطه علمی، فنی و اقتصادی استوار باشند و با دستیابی به یافتههای جدید در این زمینهها مورد ارزیابی مجدد و مکرر قرار گیرند، و با تصدیق اینکه فعالیتهای مختلف برای مقابله با تغییرات آب و هوایی را میتوان بصورت اقتصادی توجیه و برای حل سایر مشکلات زیست محیطی نیز به کار برد، همچنین با تصدیق نیاز کشورهای پیشرفته با انجام واکنش فوری بصورت انعطافپذیر و بر مبنای اولویتهای کاملا معین به عنوان اولین گام به سوی استراتژیهای جامع جهانی و ملی و در صورت توافق، منطقهای، که تمامی گازهای گلخانهای را در نظر گیرند و میزان افزایش اثر گلخانهای را نیز مورد نظر قرار دهند، و همچنین با تصدیق اینکه کشورهایی که در زمینهای پست قرار دارند و کشورهای جزیرهای کوچک و آنهایی که دارای سواحل پست میباشند یا دارای نواحی خشک و نیمه خشک یا مناطقی باشند که احتمال بروز سیل، خشکسالی یا پیشروی صحرا و بیابان زائی در آنها وجود دارد و کشورهای در حال توسعه با اکوسیستمهای طبیعی کوهستانی احتمال آسیبپذیری زیادی را در مورد اثرات سوء تغییرات آب و هوایی دارند، و با تصدیق دشواریهای خاص اینگونه کشورها، مخصوصا کشورهای در حال توسعه که اقتصاد آنها بویژه مبتنی بر تولید، استفاده و صادرات سوختهای فسیلی میباشد در نتیجه اقدامات معموله بمنظور محدود نمودن گازهای گلخانهای، و با تایید این که واکنش نسبت به تغییرات آب و هوایی میبایست هماهنگ با توسعه اقتصادی و اجتماعی به صورت جامع باشد تا از بروز حوادث سوء بر توسعه اقتصادی و اجتماعی آنها جلوگیری نماید و نیازهای مشروع اولویت دار کشورهای در حال توسعه برای حصول به رشد اقتصادی و فقرزدایی کاملا مورد نظر قرار گیرد، و با تصدیق اینکه تمامی کشورها مخصوصا کشورهای در حال توسعه نیاز به دسترسی به منابعی دارند که برای حصول به توسعه پایدار اجتماعی و اقتصادی مورد نیاز میباشند و اینکه پیشرفت کشورهای در حال توسعه برای نیل به هدف مذکور، مصرف سوخت آنها افزایش خواهد یافت و با در نظر گرفتن امکان حصول بازدهی بیشتر انرژی و برای کنترل گازهای گلخانهای با استفاده از تکنولوژیهای جدید بر مبنای شرایطی که کاربرد اقتصادی و اجتماعی آنها را سودمند سازد، و با عزم حفاظت از سیستم آب و هوا برای نسل حاضر و نسلهای آتی، موارد زیر را مورد موافقت قرار دادند:
تعاریف : در این کنوانسیون:
«اثرات سوء تغییرات آب و هوا» به معنی تغییرات در محیط فیزیکی یا زندگی گیاهی و جانوری ناشی از تغییرات آب و هواست که دارای اثرات زیان آور بر ترکیب جهندگی یا بهره وری اکوسیستمهای طبیعی یا تحت کنترل یا بر عملکرد سیستمهای اقتصادی، اجتماعی یا سلامت و رفاه بشر میباشد.
«تغییر آب و هوا» به معنی تغییری در آب و هواست که بصورت مستقیم یا غیرمستقیم ناشی از فعالیتهای بشری است که باعث متغییر نمودن ترکیب جو جهان شده و جدا از تغییرات طبیعی آب و هواست که در دورههای زمانی مختلف پدید میآید.
«سیستم آب و هوا» به مجموعه آتمسفر، هیدروسفر، بیوسفر و ژئوسفر و تداخل آنها اطلاق میشود.
«گازهای منتشره» به معنی آزاد نمودن گازهای گلخانهای یا مواد متشکله آنها به آتمسفر در یک ناحیه معین و دوره زمانی خاص میباشد.
«گازهای گلخانهای» به معنی آن قسمت از اجزاء گازی آتمسفر است که طبیعی و ناشی از فعالیت بشر بوده و تشعشع مادون قرمز را جذب نموده و دوباره منتشر مینمایند.
«سازمان منطقهای همبستگی اقتصادی» به معنی سازمانی است که توسط کشورهای حاکم بر یک منطقه تاسیس شده و دارای حق تصمیمگیری در مورد مواد این کنوانسیون یا پروتکلهای آن بوده و بر مبنای اساسنامه خود دارای مجوز امضاء، تصویب، پذیرش، تایید و الحاق به اسناد مربوطه میباشد.
«مخزن» به معنی قسمت یا قسمتهایی از سیستم آب و هوایی است که گاز گلخانهای یا مواد متشکله آن را انبار مینماید.
«حفره» به معنی هر روند یا فعالیتی است که یک گاز گلخانهای، یا مایع گاز شده یا مواد متشکله گاز گلخانهای را از آتمسفر بیرون میبرد.
«منبع» به معنی هر روند یا فعالیتی است که یک گاز گلخانهای، مایع گاز شده یا مواد متشکله گاز گلخانهای را وارد آتمسفر مینماید.
هدف: هدف نهایی این کنوانسیون و هرگونه اسناد حقوقی مربوطه که ممکن است توسط کنفرانس اعضاء مورد تصویب قرار گیرد، دستیابی به ثبات در تراکم گاز گلخانهای در آتمسفر مطابق مفاد مربوطه کنوانسیون در سطحی است که از تداخل خطرناک فعالیتهای بشر با سیستم آب و هوایی جلوگیری نماید. این سطح میبایست در آنچنان چهارچوب زمانی حاصل گردد که اکوسیستمها بتوانند بصورت طبیعی با تغییرات آب و هوا تطابق یابند و اطمینان حاصل شود که تولید مواد غذایی با تهدید روبرو نبوده و توسعه اقتصادی بتواند به صورتی پایدار ادامه یابد.
اصول: اعضاء کنوانسیون در فعالیتهای خود برای دستیابی به اهداف کنوانسیون و اجرای مفاد آن از جمله توسط موارد زیر مورد راهنمائی قرار خواهند گرفت:
اعضاء میبایست سیستم آب و هوا را به نفع نسلهای فعلی و آتی بشر بر مبنای تساوی و بر طبق مسوولیتهای مشترک ولی متفاوت و قابلیتهای خود مورد حمایت قرار دهند. بنابراین کشورهای پیشرفته میبایست پیشرو مبارزه با تغییرات آب و هوا و اثرات سوء آن باشند.
نیازهای خاص و شرایط ویژه کشورهای در حال توسعه بویژه آنهایی که در مقابل اثرات سوء تغییرات آب و هوا آسیبپذیر میباشند و مخصوصا کشورهای در حال توسعهای که توسط این کنوانسیون تحت بار مسوولیت غیرعادی یا نامتناسب قرار میگیرند میبایست مورد توجه کامل قرار گیرند.
اعضاء کنوانسیون میبایست اقدامات پیشگیرانهای جهت پیشبینی، جلوگیری یا به حداقل رساندن دلائل تغییرات آب و هوا و کاهش اثرات سوء آن را به کار گیرند. در مواردیکه احتمال بروز آسیبهای جدی یا برگشت ناپذیر وجود داشته باشد نمیبایست از فقدان قطعیت علمی به عنوان دلیلی برای به تعویق انداختن اینگونه اقدامات استفاده نمود و این نکته را باید در نظر داشت که سیاستها و اقداماتی که در رابطه با تغییرات آب و هوا وجود دارند میبایست از لحاظ مالی قابل توجیه باشند تا منافع جهانی را با حداقل هزینه ممکن تضمین نمایند. برای دستیابی به این امر، اینگونه سیاستها و اقدامات میبایست زمینههای مختلف اقتصادی - اجتماعی را در نظر گرفته و به صورت جامع بوده و تمامی منابع و حفرهها و مخازن مربوطه گازهای گلخانهای و تنظیم آنها را پوشش داده و تمامی بخشهای اقتصادی را دربرگیرند. تلاشها جهت رویارویی با تغییرات آب و هوایی میتوانند به صورت همکاری بین اعضاء ذینفع انجام پذیرند.
اعضاء محق بوده و باید توسعه مداوم را تشویق نمایند. سیاستها و اقدامات بمنظور حفاظت از سیستم آب و هوا در مقابل تغییرات ناشی از فعالیتهای بشر میبایست متناسب با شرایط خاص هر عضو بوده و هماهنگ با برنامههای توسعه ملی باشند و این نکته را در نظر گیرند که توسعه اقتصادی برای بکارگیری سیاستهای مقابله با تغییرات آب و هوا امری ضروری میباشد.
اعضاء میبایست برای ایجاد یک سیستم باز اقتصادی بینالمللی که منجر به رشد اقتصادی پایدار و توسعه در تمامی اعضاء مخصوصا کشورهای در حال توسعه گردیده و بتواند با مشکلات تغییرات آب و هوا بهتر روبرو شود همکاری نمایند. اقداماتی که برای مبارزه با تغییرات آب و هوا معمول میگردد، منجمله اقدامات یکجانبه نباید در تجارت بینالمللی باعث ایجاد ابزار تعیین غیرقابل توجیه یا عمدی یا محدودیتهای پنهان گردد.
تعهدات:
تمامی اعضاء با درنظر گرفتن مسوولیتهای مشترک ولی متمایز خود و اولویتهای خاص ملی و منطقهای برای توسعه و شرایط خود باید:
آمار ملی گازهای حاصله از فعالیتهای بشری بوسیله منابع و نحوه حذف آنها بوسیله حفرههای کلیه گازهای گلخانهای که تحت کنترل پروتکل مونترال نمیباشند را توسعه، مورد بازنگری دورهای، منتشر و در دسترس کنفرانس اعضاء قرار دهند. این امر طبق ماده (12) و با استفاده از روشهایی انجام خواهد گرفت که توسط کنفرانس اعضاء مورد توافق قرار میگیرد.
برنامههای ملی و در صورت نیاز برنامههای منطقهای که شامل اقداماتی برای تعدیل تغییرات آب و هوایی در اثر گازهای ناشی از فعالیتهای بشری بوسیله منابع و رفع آنها توسط حفرههای کلیه گازهای گلخانهای که تحت کنترل پروتکل مونترال نیستند و اقدامات لازم برای تسهیل انطباق آنها با تغییرات آب و هوا میباشند را تدوین، اجراء، منتشر و مورد بازنگری منظم قرار دهند.
توسعه، اجرا، و انتشار و انتقال تکنولوژیها، عملیات تجربی و روندهایی که گازهای گلخانهای ناشی از فعالیتهای بشری که تحت کنترل پروتکل مونترال نمیباشند را کنترل نموده یا کاهش داده یا از ایجاد آنها جلوگیری نماید را ترویج و در موارد مزبور همکاری نمایند. این امر در کلیه بخشها شامل بخش انرژی، حملونقل، صنعت کشاورزی، جنگلداری و دفع زباله صادق میباشد.
مدیریت مستمر را ترویج داده و در صورت اقتضاء حفظ و افزایش حفرهها و منابعی از گازهای گلخانهای که تحت کنترل پروتکل مونترال نمیباشند از جمله موجودات زنده، جنگلها و اقیانوسها و سایر اکوسیستمهای دریایی، ساحلی یا زمینی را تشویق و در موارد مزبور همکاری نمایند.
برای آمادگی جهت تطابق با اثرات تغییرات آب و هوا، ایجاد و بسط برنامههای جامع برای مدیریت نواحی ساحلی، منابع آب و کشاورزی و حمایت و بازسازی مناطق، مخصوصا در آفریقا که تحت تاثیر خشکسالی و پیشروی صحرا یا سیل قرار گرفتهاند همکاری نمایند.
ملاحظات تغییرات آب و هوا را تا حد امکان در سیاستها و اعمال اجتماعی، اقتصادی و زیست محیطی خود در نظر گرفته و روشهای مناسبی نظیر ارزیابی اثرات تنظیم و تعیین شده در سطح ملی را از نظر کاهش اثرات سوء پروژهها یا اقدامات انجام شده برای کاهش تغییرات آب و هوا یا تطابق با آن، بر اقتصاد و بهداشت عمومی و کیفیت محیط زیست در نظر بگیرند.
تحقیقات علمی، تکنولوژیکی، فنی، اقتصادی - اجتماعی و غیره و نظارت منظم و ایجاد آرشیوهای اطلاعاتی مربوط به سیستم آب و هوا به منظور درک بیشتر و کاهش یا حذف عدم قطعیتهای موجود در مورد دلائل، اثرات میزان و زمانبندی تغییرات آب و هوا و پیامدهای اقتصادی و اجتماعی استراتژیهای واکنشی را تشویق و در موارد مزبور همکاری نمایند.
تبادل کامل، آزاد و فوری اطلاعات مربوطه علمی، تکنولوژیکی، فنی، اقتصادی - اجتماعی و حقوقی مربوط به سیستم آب و هوا، تغییرات آب و هوا و پیامدهای اقتصادی و اجتماعی استراتژیهای واکنشی مختلف را تشویق و در موارد مزبور همکاری نمایند.
آموزش، تربیت و افزایش آگاهیهای عمومی در مورد تغییرات آب و هوا را تشویق و نسبت به آن همکاری نموده و شرکت گسترده در این امر، از جمله شرکت سازمانهای غیردولتی را ترغیب نمایند.
مطابق ماده (12) اطلاعات مربوط به اجرا را به کنفرانس اعضاء انتقال دهند.
کشورهای عضو که در زمره کشورهای پیشرفته میباشند و سایر اعضاء مذکور در ضمیمه (1) مشخصا تعهد مینمایند که موارد زیر را به انجام رسانند:
هر یک از این اعضاء برای کندکردن روال تغییرات آب و هوا با محدود نمودن گازهای گلخانهای ناشی از فعالیتهای بشری خود و حفاظت و ارتقاء حفرهها و مخازن گازهای گلخانهای سیاستهای ملی را اتخاذ و اقداماتی را به کار خواهند گرفت. این سیاستها و اقدامات نشان خواهند داد که کشورهای پیشرفته در اصلاح روندهای بلند مدت خود در مورد گازهای حاصله از فعالیتهای بشری به صورت هماهنگ با اهداف کنوانسیون عمل نموده و این نکته که در پایان این دهه بازگشت به سطوح قبلی گازهای ناشی از فعالیتهای بشری شامل دی اکسیدکربن و سایر گازهای گلخانهای که تحت کنترل پروتکل مونترال نمیباشند به انجام اینگونه اصلاحات کمک خواهند نمود را تصدیق نموده و تفاوت موجود در دیدگاهها و نقطه آغاز عملیات و ساختارهای اقتصادی و منابع کشورهای عضو و نیاز به حفظ رشد اقتصادی قوی و پایدار، تکنولوژیهای موجود و سایر شرایط فردی و نیز لزوم سهیم شدن منصفانه و مقتضی هر یک از این اعضاء در تلاش جهانی در خصوص هدف مذکور را مد نظر قرار میدهند. این اعضاء میتوانند اقدام به اجرای اینگونه سیاستها و اقدامات به صورت مشترک با اعضاء دیگر نموده یا دیگر اعضاء را در رسیدن به اهداف کنوانسیون مخصوصا موارد مذکور در این جزء یاری نمایند.
برای رسیدن به این هدف هر یک از این اعضاء طی (6) ماه از لازم الاجرا شدن کنوانسیون در مورد عضو مزبور و پس از آن به صورت دورهای و طبق ماده (12) اطلاعات دقیقی در مورد سیاستها و اقدامات خود در ارتباط با جزء ( الف) فوق و همچنین نتایج حاصله از عملیات مربوط به گازهای ناشی از فعالیت بشری بوسیله منابع و حذف آنها توسط حفرههای گازهای گلخانهای که تحت کنترل پروتکل مونترال نمیباشند را برای دوره مذکور در جزء (الف) را با هدف رساندن سطوح گاز دی اکسید و سایر گازهای گلخانهای که تحت کنترل پروتکل مونترال نمیباشند به سطوح سال 1990 مبادله خواهند نمود. این اطلاعات توسط کنفرانس اعضاء در اولین نشست و سپس به صورت دورهای طبق ماده (7) مورد بررسی قرار خواهند گرفت.
محاسبه میزان تولید گازهای گلخانهای بوسیله منابع و حذف آنها بوسیله حفرهها برای اهداف جزء (ب) فوق میبایست با استفاده از بهترین آگاهیهای علمی انجام پذیرد که شامل ظرفیت موثر حفرهها و اثرات اینگونه گازها بر تغییرات آب و هوا باشد. کنفرانس اعضاء روشهای انجام این محاسبات را در اولین نشست خود مورد بررسی و توافق و سپس به صورت دورهای مورد بازنگری قرار خواهد داد.
کنفرانس اعضاء در اولین نشست خود تناسب جزءهای (الف) و (ب) فوق را بررسی خواهند نمود. این بازنگری در پرتو بهترین اطلاعات موجود علمی و ارزیابی تغییرات آب و هوا و اثرات آن و نیز اطلاعات مربوط فنی، اقتصادی و اجتماعی انجام خواهد پذیرفت. کنفرانس اعضاء بر مبنای این بازنگری اقدام به انجام واکنش مناسب خواهد نمود که ممکن است شامل تصویب اصلاحات تعهدات موضوع جزءهای (الف) و (ب) فوق باشد. کنفرانس اعضاء در اولین نشست خود همچنین اقدام به تصمیمگیری در مورد ضوابط اجرای مشترک کار بر مبنای جزء «الف» فوق خواهد نمود. دومین بازنگری جزءهای (الف) و (ب) حداکثر تا 10/10/1377 (31 دسامبر 1998) و سپس به صورت دورهای انجام خواهد گرفت که طول این دوره توسط کنفرانس اعضاء تا زمان دستیابی به اهداف کنوانسیون تعیین خواهد گردید.
هر یک از اعضاء اقدام به موارد زیر خواهند نمود: 1 - هماهنگی اسناد تهیه شده اقتصادی و سازمانی برای رسیدن به اهداف کنوانسیون با سایر اعضاء در صورت اقتضاء. 2 - تعیین و بازنگری دورهای سیاستها و تجارب خود که مشوق عملیاتی است که منجر به سطوح بالاتری از گازهای گلخانهای ناشی از فعالیت بشر میگردد که تحت کنترل پروتکل مونترال نبوده و در غیر اینصورت پدید خواهد آمد.
کنفرانس اعضاء در صورت انقضاء حداکثر تا 10/10/1377 (31 دسامبر 1998) اقدام به بازنگری اطلاعات موجود از نظر اخذ تصمیماتی در مورد اصلاحیههای لیستهای ضمیمههای (1) و (2) با تصویب عضو مربوطه خواهد نمود.
هر یک از اعضایی که در ضمیمه شماره (1) قید نشده باشد در سند تایید، پذیرش، تصویب یا الحاق و یا هر زمان بعد از آن میتواند قصد خود برای متعهد شدن به جزءهای (الف) و (ب) را به امین اسناد کتبا اعلام نماید. این امر توسط امین اسناد به اطلاع سایر اعضاء و امضاءکنندگان خواهد رسید.
کشورهای پیشرفته عضو و سایر کشورهای پیشرفته مذکور در ضمیمه (2) اقدام به تامین منابع جدید و مضاعف مالی برای پرداخت هزینههایی خواهند نمود که کشورهای در حال توسعه عضو کنوانسیون بر مبنای تعهدات خود به موجب بند (1) ماده (12) صرف نمودهاند. این کشورها همچنین برای پرداخت هزینههای افزوده کامل اجرای اقدامات موضوع بند (1) این ماده که بین یک کشور در حال توسعه عضو و یک موسسه یا موسسات بینالمللی مذکور در ماده (11) طبق ماده مذکور مورد توافق قرار گرفته اقدام به تامین منابع مالی مورد نیاز کشورهای در حال توسعه منجمله برای انتقال تکنولوژی خواهند نمود. اجرای این تعهدات با درنظر گرفتن نیاز به کفایت و قابلیت پیشبینی در واریز اعتبارات و اهمیت مشارکت مناسب کشورهای پیشرفته در تحمل بار مالی مربوطه انجام میپذیرد.
کشورهای پیشرفته عضو و سایر کشورهای پیشرفته مذکور در ضمیمه (2) به کشورهای در حال توسعه که به ویژه در مقابل اثرات سوء تغییرات آب و هوا آسیبپذیر میباشند در پرداخت هزینههای انطباق با اثرات سوء مذکور کمک خواهند نمود.
کشورهای پیشرفته عضو و سایر کشورهای پیشرفته مذکور در ضمیمه (2) در صورت اقتضاء تمامی اقدامات لازم برای ترغیب، تسهیل و تامین اعتبار انتقال یا دسترسی به آگاهیها و تکنولوژیهای کامل و معقول زیست محیطی به سایر اعضاء، مخصوصا به کشورهای در حال توسعه جهت قادرساختن آنها به اجرای مفاد این کنوانسیون را انجام خواهند داد. در این روند، کشورهای پیشرفته عضو از توسعه و ارتقاء تکنولوژیها و قابلیتهای کشورهای در حال توسعه حمایت خواهند نمود. سایر اعضاء یا سازمانهایی که در موقعیت انجام چنین کاری میباشند نیز میتوانند اقدام به تسهیل انتقال اینگونه تکنولوژیها نمایند.
در اجرای تعهدات موضوع بند (2) فوق میبایست درجهای از انعطافپذیری توسط کنفرانس اعضاء برای اعضاء مذکور در ضمیمه (1) که در حال گذر از مراحل انتقال به اقتصاد بازار میباشند در نظر گرفته شود تا اینگونه اعضاء بتوانند به تعهدات خود در مقابله با تغییرات آب و هوا از جمله در خصوص سطح تاریخی گازهای گلخانهای ناشی از فعالیت بشری که تحت کنترل پروتکل مونترال نمیباشند، عمل نمایند.
میزان انجام موثر تعهدات کشورهای در حال توسعه به موجب این کنوانسیون به اجرای موثر تعهدات مالی و انتقال تکنولوژی کشورهای پیشرفته به موجب کنوانسیون بستگی خواهد داشت و این امر را کاملا در نظر خواهند گرفت که توسعه اقتصادی و اجتماعی و فقرزدایی از اولویتهای مهم کشورهای در حال توسعه میباشند.
در اجرای تعهدات موضوع این ماده، اعضاء به نوع اقداماتی که به موجب این کنوانسیون مورد نیاز میباشند، از جمله اقدامات مربوط به تامین اعتبار، بیمه و انتقال تکنولوژی برای جوابگوئی به نیازهای خاص کشورهای عضو در حال توسعه که ناشی از اثرات سوء تغییرات آب و هوا و یا اثرات اجرای اقدامات واکنشی مخصوصا در موارد زیر میباشد، توجه کامل خواهند داشت: الف - کشورهایی که جزیرهای و کوچک میباشند. ب - کشورهایی که دارای نواحی ساحلی پست میباشند. پ - کشورهایی با نواحی خشک، نیمه خشک، نواحی جنگلی و نواحی در معرض نابودی جنگلها. ت - کشورهایی که دارای مناطقی میباشند که در معرض بلایای طبیعی قرار دارند. ث - کشورهایی با مناطقی که در معرض خشکسالی و پیشروی صحرا قرار دارند. ج - کشورهایی با نواحی شهری که از آلودگی جوی بالاتر برخوردارند. چ - کشورهایی با مناطقی که دارای اکوسیستمهای شکننده میباشند، منجمله اکوسیستمهای کوهستانی. ح - کشورهایی که اقتصاد آنها وابستگی زیادی به درآمد ناشی از تولید، به عملآوری و صادرات و یا مصرف سوختهای فسیلی و تولیدات کالاهای مربوطه انرژی زا دارد. خ - کشورهای ترانزیت و آنها که با خشکی احاطه شدهاند. همچنین کنفرانس اعضاء میتواند در صورت اقتضاء در ارتباط با این بند اقداماتی به عمل آورد.
اعضاء نیازهای خاص و شرایط ویژه کشورهایی که از کمترین میزان توسعه برخوردارند را در اقدامات خود در رابطه با تامین اعتبار و انتقال تکنولوژی در نظر خواهند گرفت.
اعضاء بر اساس ماده 10 در اجرای تعهدات خود در این کنوانسیون وضعیت اعضای دیگر مخصوصا کشورهای در حال توسعه که دارای اقتصادهای آسیبپذیر در مقابل اثرات سوء اجرای اقدامات مقابله با تغییرات آب و هوایی میباشند را در نظر خواهند گرفت. این امر مخصوصا در مورد کشورهای عضوی که دارای اقتصادهای متکی به درآمد حاصله از تولید، به عملآوری و صادرات و یا مصرف سوختهای فسیلی و سایر تولیدات مربوطه انرژی زا و یا استفاده از سوختهای فسیلی هستند که تغییر آنها برای اعضاء مذکور دشواریهای جدی در بردارد، اعمال میگردد.
تحقیقات و مشاهده منظم: اعضاء در اجرای تعهدات خود به موجب جزء (چ) بند (1) ماده (4) اقدام به موارد زیر خواهند نمود: الف - حمایت و پیشبرد بیشتر برنامهها و شبکهها یا سازمانهای بینالمللی و بین الدولی به منظور تعیین، هدایت، ارزیابی و تامین هزینههای تحقیقاتی، جمعآوری اطلاعات و مشاهد[مشاهده] منظم با در نظر گرفتن نیاز برای به حداقل رساندن دوباره کاری. ب - حمایت از تلاشهای بینالمللی و بین الدولی به منظور تقویت مشاهده منظم و ظرفیتها و تواناییهای تحقیقات علمی و فنی ملی مخصوصا در کشورهای در حال توسعه و ترغیب دسترسی و تبادل اطلاعات و تحلیلهای مربوطه که از ورای قلمرو صلاحیت ملی بدست آمدهاند. پ - در نظر گرفتن نیازها و امور ویژه کشورهای در حال توسعه و همکاری در پیشبرد ظرفیتها و قابلیتهای درونی آنها برای شرکت در امور مذکور در بندهای ( الف) و (ب) فوق.
آموزش، تربیت، آگاهیهای عمومی: اعضاء در اجرای تعهدات خود به موجب جزء (خ)، بند (1) ماده (4) اقدام به موارد زیر خواهند نمود:
ترغیب و تسهیل موارد زیر در سطح ملی و در صورت اقتضاء در سطح منطقهای یا ناحیهای طبق قوانین و مقررات ملی و در چارچوب ظرفیتهای مربوطه: 1 - توسعه و اجرای برنامههایی برای آموزش و آگاهی به عموم در مورد تغییرات آب و هوا و اثرات آن. 2 - دسترسی عمومی به اطلاعات در مورد تغییرات آب و هوا و اثرات آن. 3 - شرکت عموم مردم در مقابله با تغییرات آب و هوا و اثرات آن و توسعه واکنشهای مناسب. 4 - آموزش پرسنل علمی، فنی و مدیریتی.
همکاری و ترویج در سطح بینالمللی و در صورت نیاز توسط هیاتهای موجود در مورد: 1 - توسعه و تبادل برنامههای تهیه شده برای آموزش و آگاهی عموم در مورد تغییرات آب و هوا و اثرات آن. 2 - توسعه و اجرای برنامههای آموزشی و تربیتی شامل تقویت سازمانهای ملی و تبادل یا اعزام پرسنل برای تربیت کارشناسان در این زمینه مخصوصا برای کشورهای در حال توسعه.
کنفرانس اعضاء:
بدینوسیله کنفرانس اعضاء تاسیس میشود.
کنفرانس اعضاء به عنوان بالاترین مقام این کنوانسیون بر اجرای کنوانسیون و هر نوع سند حقوقی مربوط که ممکن است کنفرانس اعضاء به تصویب برساند نظارت مستمر داشته و در حدود اختیارات خود تصمیمهای لازم برای پیشبرد اجرای موثر کنوانسیون را اخذ خواهد نمود. بدین منظور کنفرانس موارد زیر را به انجام خواهد رساند: الف - بررسی دورهای تعهدات اعضاء و ترتیبات سازمانی طبق کنوانسیون، در راستای اهداف کنوانسیون، تجارب حاصله در اجرای آن و تکامل آگاهیهای علمی و تکنولوژیکی. ب - ارتقاء و تسهیل تبادل اطلاعات در مورد اقدامات انجام شده توسط اعضاء برای مقابله با تغییرات آب و هوا و اثرات آن با در نظر گرفتن شرایط و مسوولیتها و تواناییهای متفاوت اعضاء و تعهدات مربوطه آنها طبق کنوانسیون. پ - تسهیل هماهنگی اقدامات انجام شده توسط اعضاء در مقابله با تغییرات آب و هوا و اثرات آن بنا به تقاضای دو یا چند عضو با در نظر گرفتن شرایط، مسوولیتها و تواناییهای متفاوت اعضاء و تعهدات مربوطه آنها طبق کنوانسیون. ت - ارتقاء و هدایت توسعه و اصلاح دورهای روشهای مقایسهای طبق اهداف و مفاد کنوانسیون که در کنفرانس اعضاء مورد توافق قرار میگیرند از جمله به منظور آمادهسازی فهرست منابع انتشار گازهای گلخانهای و حذف آنها بهوسیله حفرهها و ارزیابی تاثیر اقدامات جهت محدودنمودن میزان تولید گازها و افزایش روند حذف آنها. ث - ارزیابی اجرای کنوانسیون توسط اعضاء، اثرات کلی اقدامات انجام گرفته طبق کنوانسیون مخصوصا اثرات زیست محیطی، اقتصادی و اجتماعی و نیز تاثیر مضاعف آنها و میزان پیشرفت برای دستیابی به اهداف کنوانسیون بر مبنای کلیه اطلاعاتی که طبق مفاد کنوانسیون در دسترس کنفرانس قرار میگیرد. ج - بررسی و تصویب گزارشهای منظم در مورد اجرای کنوانسیون و اطمینان از انتشار آنها. چ - ارائه توصیهها در مورد موضوعات لازم برای اجرای کنوانسیون. ح - تلاش برای بسیج منابع مالی طبق بندهای (3)، (4) و (5) ماده (4) و ماده (11). خ - تاسیس هیاتهای فرعی که برای اجرای کنوانسیون لازم به نظر میرسند. د - بررسی گزارشهای دریافتی از این هیاتها و ارائه رهنمود به آنها. ذ - موافقت با قواعد اجرایی و مالی برای خود و هر هیات فرعی و تصویب آنها به اتفاق آراء. ر - جستجو و استفاده از خدمات و همکاری و اطلاعات ارائه شده توسط سازمانهای بینالمللی و هیاتهای بین الدولی و غیردولتی ذیصلاح در صورت اقتضاء. ز - اجرای وظایف دیگری که برای دستیابی به اهداف کنوانسیون مورد نیاز میباشند و نیز تمامی وظایفی که به موجب کنوانسیون به آن واگذار شده است.
کنفرانس اعضاء در اولین نشست خود اقدام به تعیین آیین رسیدگی خود و هیاتهای فرعی تاسیس شده به موجب کنوانسیون خواهد نمود که شامل تشریفات تصمیمگیری برای اموری است که در تشریفات تصمیمگیری در کنوانسیون تصریح نشده است. اینگونه تشریفات میتواند شامل اکثریت تعیین شده لازم برای اتخاذ تصمیمهای خاص باشد.
اولین نشست کنفرانس اعضاء توسط دبیرخانه موقتی موضوع ماده (21) برگزار میگردد و تاریخ برگزاری آن حداکثر تا یک سال پس از زمان لازم الاجراشدن کنوانسیون خواهد بود. پس از آن نشستهای عادی کنفرانس اعضاء هر سال یک بار برگزار میگردد مگر اینکه کنفرانس اعضاء به نحو دیگری اتخاذ تصمیم نماید.
نشستهای فوق العاده کنفرانس اعضاء در مواقعی که توسط کنفرانس ضروری به نظر رسد یا بنا بر تقاضای کتبی هر یک از اعضاء به شرطی که در ظرف شش ماه پس از ارسال تقاضا به اعضاء توسط دبیرخانه حداقل یک سوم اعضاء از آن پشتیبانی نمایند، برگزار میگردد.
سازمان ملل متحد، آژانسهای تخصصی و آژانس بینالمللی انرژی اتمی و نیز هر یک از کشورهای عضو یا کشورهایی که عضو کنوانسیون نبوده و ناظر میباشند میتوانند به عنوان ناظر در نشستهای کنفرانس اعضاء شرکت نمایند. هر هیات یا آژانس اعم از ملی یا بینالمللی، دولتی یا غیردولتی، که در امور مربوط به این کنوانسیون واجد شرایط باشند و تمایل خود را مبنی بر شرکت در نشست کنفرانس اعضاء به عنوان ناظر به دبیرخانه اعلام نموده باشد میتواند مجوز مربوطه را دریافت نماید مگر اینکه حداقل یک سوم از اعضاء موجود به این امر اعتراض نمایند. پذیرش و شرکت ناظرین منوط به آیین رسیدگی است که توسط کنفرانس اعضاء به تصویب میرسد.
دبیرخانه:
بدینوسیله دبیرخانه کنوانسیون ایجاد میگردد.
وظایف دبیرخانه عبارتند از: الف - ترتیب دادن نشستهای کنفرانس اعضاء و هیاتهای فرعی آن به موجب کنوانسیون و ارائه خدمات لازم به آنها. ب - گردآوری و انتقال گزارشهایی که به دبیرخانه تسلیم میشوند. پ - تسهیل مساعدت به اعضاء، مخصوصا کشورهای عضو در حال توسعه در صورت تقاضا برای گردآوری و تبادل اطلاعات مورد نیاز بر اساس مفاد کنوانسیون. ت - تهیه گزارشهایی در مورد فعالیتهای خود و ارائه آنها به کنفرانس اعضاء. ث - حصول اطمینان از هماهنگی لازم با دبیرخانههای سایر هیاتهای بینالمللی مربوطه. ج - ورود به هرگونه ترتیب قراردادی یا سازمانی مورد نیاز برای انجام موثر وظایف دبیرخانه بر اساس راهنمایی کلی کنفرانس اعضاء. چ - انجام سایر وظایف دبیرخانهای که در کنوانسیون یا هر یک از پروتکلهای آن مشخص شده و هرگونه وظایف دیگری که ممکن است توسط کنفرانس اعضاء تعیین گردد.
کنفرانس اعضاء در اولین نشست خود یک دبیرخانه دائم را تعیین نموده و ترتیبات و نحوه انجام وظیفه آن را مشخص خواهد نمود.
هیات فرعی برای مشاوره علمی و تکنولوژیکی:
بدینوسیله «هیات فرعی ارائه مشاوره علمی و تکنولوژیکی» برای ارائه به موقع اطلاعات و مشاوره راجع به موضوعات علمی و تکنولوژیکی مربوط به کنوانسیون به کنفرانس اعضاء یا در صورت اقتضاء به سایر هیاتهای فرعی آن تاسیس میگردد. شرکت در این هیات برای تمامی اعضاء آزاد بوده و به صورت چند نظامه اداره خواهد شد. این هیات متشکل از نمایندگان دولتی است که از تخصصهای مربوطه برخوردار میباشند. این هیات در مورد تمامی جنبههای کار خود به صورت منظم به کنفرانس اعضاء گزارش ارائه خواهد داد.
این هیات تحت هدایت کنفرانس اعضاء و با کمک هیاتهای ذیصلاح بینالمللی موجود اقدام به موارد زیر خواهد نمود: الف - ارزیابی وضعیت دانش علمی در مورد تغییرات آب و هوا و اثرات آن. ب - تهیه ارزیابی علمی در مورد اثرات اقدامات به عمل آمده در اجرای کنوانسیون. پ - تعیین تکنولوژیهای ابداعی موثر و پیشرفته و ارائه معلومات خاص و مشاوره در مورد روشها و ابزار ترویج توسعه و یا انتقال اینگونه تکنولوژیها. ت - ارائه مشاوره در مورد برنامههای علمی، همکاری بینالمللی در تحقیقات و توسعه مربوط به تغییرات آب و هوا و نیز در مورد روشها و ابزار پشتیبانی از افزایش ظرفیت بالقوه در کشورهای در حال توسعه. ث - جوابگویی به سوالهای علمی، تکنولوژیکی و اصولی که ممکن است از طرف کنفرانس اعضاء یا هیاتهای فرعی به هیات ارائه گردد.
کنفرانس اعضاء میتواند شرح وظایف و حدود اختیارات این هیات را مورد تشریح بیشتر قرار دهد.
هیات فرعی برای اجرا:
بدینوسیله «هیات فرعی برای اجرا» به منظور کمک به کنفرانس اعضاء در ارزیابی و بررسی اجرای موثر کنوانسیون تاسیس میگردد. شرکت در این هیات برای تمام اعضاء آزاد بوده و از نمایندگان دولتی که در امور مربوط به تغییرات آب و هوا تخصص دارند تشکیل میشود. این هیات در مورد تمامی جنبههای کار خود به کنفرانس اعضاء گزارش ارائه خواهد نمود.
این هیات تحت هدایت کنفرانس اعضاء اقدام به موارد زیر خواهد نمود: الف - بررسی اطلاعات مبادله شده بر اساس بند (1) ماده (12) جهت ارزیابی اثرات کلی اقدامات انجام شده توسط اعضاء در پرتو آخرین ارزیابیهای علمی و در مورد تغییرات آب و هوا. ب - بررسی اطلاعات مبادله شده بر اساس بند (2) ماده (12) جهت کمک به کنفرانس اعضاء در انجام بازنگریهای موضوع جزء (ت) بند (2) ماده(4). پ - در صورت اقتضاء کمک به کنفرانس اعضاء در تهیه و اجرای تصمیمهای خود.
ترتیبات مالی:
بدینوسیله ترتیباتی برای تدارک منابع مالی به صورت اعطایی یا واگذاری منجمله برای انتقال تکنولوژی تعیین میگردد. این ترتیبات تحت راهنمایی کنفرانس اعضاء عمل کرده و در مقابل آن مسوول و پاسخگو خواهد بود. کنفرانس در مورد سیاستها، اولویتهای برنامهای و معیارهای مطلوبیت کنوانسیون مربوط هستند تصمیم خواهد گرفت. عملیات این ترتیبات به یک یا چند موسسه موجود بینالمللی محول خواهد شد.
تمامی اعضاء به صورت یکسان و متعادل در این ترتیبات شرکت داشته و سیستم مدیریت آن به صورت باز خواهد بود.
کنفرانس اعضاء و موسسه یا موسساتی که عملیات ترتیبات مالی را بر عهده دارند در مورد ترتیبات لازم جهت اجرای بندهای فوق به توافق خواهند رسید که این ترتیبات شامل موارد زیر میباشند: الف - شروطی برای تضمین اینکه پروژههای تامین شده جهت مقابله با تغییرات آب و هوا با سیاستها، اولویتهای برنامهای و معیارهای مطلوبیت تعیین شده توسط کنفرانس اعضاء هماهنگی دارند. ب - شروطی که بهوسیله آنها میتوان تصمیم تامین اعتبار ویژه را بر مبنای این سیاستها، اولویتهای برنامهای و معیارهای مطلوبیت مورد بازنگری قرار داد. پ - ارائه گزارشهای منظم توسط موسسه یا موسسات به کنفرانس اعضاء در مورد عملیات تامین اعتبار که هماهنگ با مسوولیت پاسخگویی مذکور در بند (1) فوق باشند. ت - تعیین میزان اعتبار موجود و مورد نیاز برای اجرای کنوانسیون به صورت مشخص و قابل پیشبینی و شرایطی که میزان مذکور بر اساس آن به صورت دورهای مورد بازنگری قرار خواهد گرفت.
کنفرانس اعضاء در اولین نشست خود با بازنگری و مد نظر قراردادن ترتیبات موقت مذکور در بند (3) ماده (21) ترتیبات لازم را برای اجرای موارد فوق الذکر اتخاذ نموده و در مورد ابقاء این ترتیبات موقت تصمیمگیری خواهد نمود. در طی چهار سال پس از آن، کنفرانس اعضاء ترتیبات مالی را مورد بازنگری قرار داده و اقدامات لازم را به عمل خواهد آورد.
کشورهای پیشرفته عضو همچنین میتوانند منابع مالی مربوط به کنوانسیون را فراهم و کشورهای در حال توسعه از این منابع از طریق مجاری دوجانبه، منطقهای یا چندجانبه بهره جویند.
تبادل اطلاعات مربوط به اجرای کنوانسیون:
هر یک از اعضاء طبق بند (1) ماده (4) از طریق دبیرخانه کنوانسیون اطلاعات ذیل را به کنفرانس اعضاء ارائه خواهد نمود: الف - آمار ملی کلیه گازهای گلخانهای خارج از کنترل پروتکل مونترال ناشی از فعالیت بشری با ذکر منابع و حذف آنها توسط حفرهها در حدود امکانات خود و با استفاده از روشهایی که توسط کنفرانس اعضاء مورد توافق قرار میگیرند. ب - شرح کلی از اقدامات انجام شده یا آتی آن عضو برای اجرای کنوانسیون. پ - هرگونه اطلاعات دیگری که عضو مربوط آن را در ارتباط با حصول به اهداف کنوانسیون و قابل ذکر در تبادل اطلاعاتی بداند از جمله در صورت امکان مطالب مربوط به محاسبه روند گازهای منتشره در سطح جهان.
هر یک از کشورهای پیشرفته عضو و هر عضو دیگر مذکور در ضمیمه (1) عناصر اطلاعاتی ذیل را مشمول مبادله اطلاعاتی خود خواهد نمود: الف - شرح دقیق سیاستها و اقداماتی که به منظور انجام تعهدات موضوع جزءهای ( الف) و (ب) بند (2) ماده (4) اتخاذ نموده است. ب - برآورد دقیق در مورد اثر سیاستها و اقدامات مذکور در جزء ( الف) فوق الذکر بر گازهای گلخانهای ناشی از فعالیت بشری بهوسیله منابع و حذف آنها از طریق حفرهها در طی دوره مذکور در جزء ( الف) بند (2) ماده (4). 3 بند# - همچنین هر یک از کشورهای پیشرفته عضو و هر کشور پیشرفته عضو مذکور در ضمیمه (2) جزئیات اقدامات انجام شده بر اساس بندهای (3، 4 و5) ماده (4) را در اطلاعات خود وارد خواهد ساخت.
کشورهای عضو در حال توسعه میتوانند به صورت داوطلبانه پروژههایی را برای تامین اعتبار مالی با در نظر گرفتن تکنولوژیهای خاص، مواد، تجهیزات، فنون یا شیوههایی که برای اجرای آن پروژهها مورد نیاز میباشند را پیشنهاد داده و در صورت امکان به همراه آن برآوردی از افزایش هزینهها و کاهش انتشار و افزایش میزان حذف گازهای گلخانهای و نیز فوائد حاصله را ارائه نمایند.
هر یک از کشورهای پیشرفته عضو و هر عضو دیگر مذکور در ضمیمه (1) اقدام به برقراری اولین تماس در طی (6) ماه اول پس از لازم الاجراء گردیدن کنوانسیون برای آن عضو اقدام به اولین مبادله اطلاعاتی خود خواهد نمود. هر عضوی که نام آن در ضمیمه مذکور درج نگردیده میتواند اولین مبادله اطلاعاتی را ظرف (3) سال پس از لازم الاجراء شدن کنوانسیون برای آن عضو یا فراهم شدن منابع مالی طبق بند (3) ماده (4) انجام دهد. کشورهای عضوی که از توسعه بسیار کمی برخوردارند میتوانند اولین مبادله اطلاعاتی خود را بنا بر صلاحدید خود انجام دهند. کنفرانس اعضاء با درنظر گرفتن جدول زمانبندی مذکور در این بند اقدام به تعیین جدول زمانی برای مبادله اطلاعاتی بعدی اعضاء خواهد نمود.
اطلاعاتی که بر مبنای این بند توسط اعضاء مبادله میشود میبایست در اولین فرصت توسط دبیرخانه کنوانسیون در اختیار کنفرانس اعضاء و هر هیات فرعی دیگر قرار گیرد. کنفرانس اعضاء میتواند در صورت نیاز روال تبادل اطلاعات را مورد بررسی مجدد قرار دهد.
کنفرانس اعضاء از اولین نشست خود اقدام به ارائه ترتیبات لازم برای پشتیبانی فنی و مالی از کشورهای در حال توسعه در صورت درخواست و همچنین گردآوری و تبادل اطلاعات بر مبنی این ماده نموده و نیازهای مالی و فنی لازم برای پروژههای پیشنهادی و اقدامات مقابلهای را طبق ماده 4 تعیین خواهد کرد. چنین حمایتی میتواند به شکل مناسب توسط سایر اعضاء، سازمانهای ذیصلاح بینالمللی و یا دبیرخانه کنوانسیون انجام پذیرد.
هر یک از گروههای اعضاء میتوانند بر مبنای ضوابط تعیین شده توسط کنفرانس اعضاء و با اعلام قبلی موضوع به کنفرانس اعضاء در زمینه انجام تعهدات خود بر طبق این ماده اقدام به تبادل اطلاعاتی مشترک نمایند مشروط بر این که این مبادلات شامل اطلاعاتی در مورد انجام تعهدات انفرادی هر یک از اعضاء مزبور در این کنوانسیون باشند.
اطلاعات واصله به دبیرخانه که توسط عضو مربوطه بر اساس ضوابط تعیین شده از سوی کنفرانس اعضاء محرمانه تلقی میگردد قبل از اینکه در اختیار هیاتهای ذیربط مبادله و بازنگری اطلاعات قرار گیرد توسط دبیرخانه جمعآوری میگردد تا جنبه «محرمانه» بودن آنها حفظ شود.
طبق بند (9) فوق و بدون اینکه خدشهای به توانایی هر یک از اعضاء برای افشاء مبادلات اطلاعاتی خود در هر زمان وارد آید، دبیرخانه کنوانسیون مبادلات اطلاعاتی اعضاء بر مبنای این ماده را در زمانی که به کنفرانس اعضاء ارائه میشوند در اختیار عمومی قرار خواهد داد.
حل مسائل مربوط به اجرای کنوانسیون: کنفرانس اعضاء در اولین نشست خود ایجاد یک روند چند جانبه و مشورتی برای حل مسائل مربوط به اجرای کنوانسیون را مورد بررسی قرار خواهد داد. این روند در صورت درخواست اعضاء در دسترس آنها قرار خواهد گرفت.
حل اختلافات:
در صورت بروز اختلاف بین دو یا چند عضو در مورد تفسیر یا اجرای کنوانسیون، اعضاء مذکور برای حل اختلاف، از طریق مذاکره یا هرگونه روش دوستانه دیگر اقدام خواهند نمود.
هنگام تصویب، پذیرش، تایید یا الحاق به کنوانسیون یا هر زمان بعد از آن، هر عضوی که یک سازمان منطقهای همبستگی اقتصادی نباشد میتواند به صورت کتبی به امین اسناد اعلام نماید که در رابطه با اختلاف مربوط به تفسیر یا اجرای کنوانسیون، بالفعل و بدون نیاز به توافق خاص، نسبت به هر عضو دیگری که تعهد یکسانی را پذیرفته باشد، عملا موارد ذیل را مورد قبول قرار میدهد: الف - ارجاع اختلاف به دیوان دادگستری بینالمللی و / یا ب - داوری بر اساس تشریفاتی که کنفرانس اعضاء در اولین فرصت به صورت یک ضمیمه در مورد داوری تدوین میکند. هر عضوی که یک سازمان همبستگی اقتصادی منطقهای باشد میتواند بیانیهای با اثر مشابه در ارتباط با داوری و طبق تشریفات مذکور در بند (ب) فوق صادر نماید.
بیانه صادره طبق بند (2) فوق تا زمانی که طبق شرایط خود منقضی گردد یا تا سه ماه پس از وصول بیانیه کتبی فسخ آن توسط امین اسناد معتبر خواهد بود.
بیانیه جدید، اعلامیه فسخ یا انقضاء یک بیانیه به هیچ عنوان تاثیری بر جریان رسیدگی مطروحه نزد دیوان دادگستری بینالمللی یا دادگاه داوری نخواهد داشت مگر اینکه طرفین اختلاف به نحو دیگری توافق نمایند.
با رعایت عملکرد بند (2) فوق، اگر ظرف (12) ماه پس از اعلام یکی از اعضاء به دیگری دال بر وجود اختلاف بین آنها، اعضاء ذیربط موفق به حل اختلاف از طرق مذکور در بند (1) فوق نشده باشند، بنابر تقاضای هر یک از طرفین، اختلاف به کمیسیون مصالحه ارجاع خواهد شد.
کمیسیون مصالحه بر اساس تقاضای هر یک از طرفین اختلاف تشکیل خواهد شد. این کمیسیون شامل تعداد یکسانی از افراد منتخب هر طرف ذیربط و یک رئیس است که به صورت مشترک توسط اعضاء منتخب هر طرف تعیین میشود. این کمیسیون اقدام به صدور رای توصیهای خواهد نمود که توسط طرفین با حسن نیت مورد بررسی قرار خواهد گرفت.
مراحل دیگر مربوط به مصالحه توسط کنفرانس اعضاء در اولین فرصت ممکن به صورت ضمیمهای برای مصالحه تصویب خواهد شد.
مفاد این ماده برای هر سند حقوقی که کنفرانس اعضاء در نظر میگیرد اطلاق خواهد داشت مگر اینکه سند مذکور به نحو دیگری پیشبینی نموده باشد.
اصلاحیههای کنوانسیون:
هر یک از اعضاء میتواند اصلاحیههایی را برای کنوانسیون پیشنهاد نمایند.
اصلاحیههای کنوانسیون در نشست عادی کنفرانس اعضاء تصویب خواهند شد. متن پیشنهادی اصلاح کنوانسیون میبایست حداقل شش ماه قبل از نشستی که اصلاحیه برای تصویب ارائه میشود توسط دبیرخانه به اطلاع اعضاء برسد. دبیرخانه همچنین نسبت به ارسال اصلاحیههای پیشنهادی به امضاءکنندگان کنوانسیون و نیز به امین اسناد جهت اطلاع اقدام خواهد نمود.
اعضاء تمامی تلاش خود را بکار خواهند گرفت تا به اتفاق آراء در مورد اصلاحیههای پیشنهادی کنوانسیون به توافق برسند. اگر اتفاق آراء حاصل نشود و توافقی بدست نیاید اصلاحیه با رای اکثریت سه چهارم اعضای حاضر و رایدهنده در جلسه به تصویب خواهد رسید. اصلاحیه مصوب توسط دبیرخانه به اطلاع امین اسناد خواهد رسید که وی آن را برای پذیرش به تمامی اعضاء اعلام خواهد نمود.
اسناد پذیرش هر اصلاحیه نزد امین اسناد کنوانسیون سپرده خواهد شد. اصلاحیههایی که طبق بند (3) فوق به تصویب میرسند در روز نودم پس از تاریخ دریافت سند اعلام پذیرش حداقل سه چهارم اعضاء کنوانسیون برای اعضایی که آن را پذیرفتهاند لازم الاجرا خواهد شد.
اصلاحیه برای هر عضو دیگر در روز نودم پس از تاریخ تقدیم سند پذیرش اصلاحیه مذکور توسط آن عضو به امین اسناد لازم الاجرا خواهد شد.
در این ماده « اعضاء حاضر و رایدهنده» به معنی اعضایی است که حاضر بوده و رای مثبت یا منفی میدهند.
تصویب و اصلاح ضمائم کنوانسیون:
ضمائم کنوانسیون یکی از قسمتهای لاینفک آن میباشد، مگر اینکه به نحو دیگری صریحا پیشبینی شده باشد. ارجاع به کنوانسیون به معنی ارجاع به هر یک از ضمائم آن نیز میباشد. بدون خدشه به موارد مذکور در جزء (ب) بند (2) و بند (7) ماده (14) این ضمائم محدود به لیستها و فرمها و هر نوع برگه تشریحی دیگر با ماهیت علمی، فنی، تشریفاتی یا سازمانی میباشند.
ضمائم کنوانسیون میبایست طبق تشریفات مذکور در بندهای (2)، (3) و (4) ماده (15) پیشنهاد شده و به تصویب برسند.
ضمیمهای که طبق بند (2) فوق تصویب شده شش ماه پس از اعلام تصویب آن به اعضاء توسط امین اسناد برای تمام اعضاء به جزء اعضایی که در طی این دوره عدم پذیرش ضمیمه از سوی خود را به صورت کتبی به امین اعلام نموده باشند لازم الاجرا خواهد شد. این ضمیمه برای اعضایی که اعلامیه عدم پذیرش خود را پس میگیرند در روز نودم پس از تاریخ وصول اعلامیه پس گرفتن اعلامیه عدم پذیرش توسط امین اسناد لازم الاجرا خواهد شد.
پیشنهاد، تصویب و لازم الاجراشدن اصلاحیههای ضمایم کنوانسیون مشمول همان تشریفاتی است که برای پیشنهاد، تصویب و لازم الاجرا شدن ضمایم طبق بندهای (2) و (3) فوق بکار گرفته میشود.
چنانچه تصویب یک ضمیمه یا اصلاحیه یک ضمیمه متضمن اصلاح کنوانسیون باشد آن ضمیمه یا اصلاحیه ضمیمه تا زمانی که اصلاحیه کنوانسیون لازم الاجرا نشده باشد معتبر نخواهد بود.
پروتکلها: 1 - کنفرانس اعضاء میتواند در هر یک از نشستهای عادی خود پروتکلهایی را برای کنوانسیون تصویب نماید. 2 - متن هر پروتکل پیشنهادی حداقل شش ماه قبل از برگزاری نشست مربوطه توسط دبیرخانه به اطلاع اعضاء خواهد رسید. 3 - شرایط لازم الاجرا شدن هر پروتکل در همان سند تعیین خواهند شد. 4 - فقط اعضاء کنوانسیون میتوانند عضو پروتکلها گردند. 5 - تصمیمها طبق هر پروتکل فقط توسط اعضای پروتکل مربوطه اخذ میشوند.
حق رای: 1 - هر عضو کنوانسیون دارای یک رای میباشد مگر در مواردی که در بند (2) زیر عنوان شده است. 2 - سازمانهای منطقهای همبستگی اقتصادی در امور مربوطه خود تعداد رای برابر با تعداد کشورهای عضو خود که عضو کنوانسیون نیز هستند خواهند داشت. چنین سازمانی در صورتی که هر یک از کشورهای عضو آن از حق رای خود استفاده نماید اقدام به استفاده از حق رای خود نخواهد نمود، عکس این امر نیز صادق است.
امین اسناد: دبیر کل سازمان ملل متحد امین اسناد کنوانسیون و پروتکلهایی است که طبق ماده (17) تصویب میشوند.
امضاء: این کنوانسیون جهت امضاء کشورهای عضو سازمان ملل متحد یا هر یک از آژانسهای تخصصی آن یا کشورهای عضو اساسنامه دیوان دادگستری بینالمللی و سازمانهای منطقهای همبستگی اقتصادی در طول کنفرانس سازمان ملل متحد در مورد محیط زیست و توسعه که در ریودوژانیرو برگزار میگردد و سپس در مقر سازمان ملل متحد در نیویورک از 30/3/1371 الی 29/3/1372 (20 ژوئن 1992 الی 19 ژوئن 1993) مفتوح خواهد بود.
ترتیبات موقت:
وظایف دبیرخانه که در ماده (8) عنوان گردیده است به صورت موقت توسط دبیرخانهای که طی قطعنامه شماره 212/ 45 مورخ 30/9/1369 (21 دسامبر 1990) مجمع عمومی سازمان ملل متحد ایجاد شده است به اجرا در خواهند آمد که این امر تا پایان اولین نشست کنفرانس اعضاء به طول خواهد انجامید.
ریاست دبیرخانه موقت مذکور در بند (1) فوق همکاری نزدیکی با هیات بین الدولی تغییرات آب و هوا خواهد داشت تا اطمینان حاصل شود که میتواند جوابگوی مشاورههای علمی و فنی مورد نظر باشد. مشاوره مذکور را میتوان از سایر موسسات علمی مربوطه نیز دریافت نمود.
تشکیلات زیست محیطی جهانی برنامه توسعه سازمان ملل متحد، برنامه محیط زیست سازمان ملل متحد و بانک بینالمللی ترمیم و توسعه به صورت موقت انجام عملیات ترتیبات مالی مذکور در بند (11) را بر عهده خواهند داشت. در این رابطه تشکیلات زیست محیطی جهانی باید مورد بازسازی ساختاری مناسب قرار گرفته و عضویت آن به صورت جهانی درآید تا بتواند پاسخگوی الزامات ماده (11) باشد.
تصویب، پذیرش، تایید یا الحاق:
کنوانسیون منوط به تصویب، پذیرش، تایید یا الحاق کشورها و سازمانهای منطقهای همبستگی اقتصادی خواهد بود. کنوانسیون از روز بعد از امضاء برای الحاق مفتوح خواهد بود. اسناد مربوط به تصویب پذیرش، تایید یا الحاق نزد امین اسناد کنوانسیون سپرده خواهند شد.
هر سازمان منطقهای همبستگی اقتصادی که عضو کنوانسیون شود و هیچیک از کشورهای آن عضو کنوانسیون نباشد متعهد به انجام کلیه تعهدات کنوانسیون خواهد بود. در صورتی که یک یا چند کشور عضو سازمان مذکور، عضو کنوانسیون نیز باشند، سازمان مربوطه و کشورهای عضو آن در مورد مسوولیتهای خود برای انجام تعهدات موضوع این کنوانسیون تصمیم خواهند گرفت. در چنین مواردی، سازمان مربوطه و کشورهای عضو آن نمیتوانند مشترکا اقدام به استفاده از حقوق خود در این کنوانسیون نمایند.
سازمانهای منطقهای همبستگی اقتصادی در اسناد مربوط به تصویب، پذیرش، تایید یا الحاق خود اقدام به اعلام حدود صلاحیت خود در رابطه با امور تحت نظارت کنوانسیون خواهند نمود. این سازمانها همچنین هرگونه اصلاح قابل توجه در حدود صلاحیت خود را به امین اسناد کنوانسیون اطلاع خواهند داد که متعاقبا توسط وی به اطلاع اعضاء خواهد رسید.
لازم الاجرا شدن:
کنوانسیون در روز نودم پس از دریافت پنجاهمین سند تصویب، پذیرش، تایید یا الحاق لازم الاجرا خواهد شد.
برای هر کشور یا سازمان منطقهای همکاری اقتصادی که پس از دریافت پنجاهمین سند تصویب، پذیرش، تایید یا الحاق اقدام به تصویب، پذیرش، تایید یا الحاق به کنوانسیون نماید لازم الاجرا شدن کنوانسیون از روز نودم پس از ارائه سند تصویب، پذیرش، تایید و الحاق آن سازمان یا کشور آغاز خواهد شد.
در بندهای (1) و (2) فوق، هر یک از اسنادی که توسط سازمانهای منطقهای همبستگی اقتصادی ارائه شود علاوه بر اسناد ارائه شده از سوی کشورهای عضو آن سازمان در نظر گرفته نخواهد شد.
حق شرط: هیچگونه حق شرطی را نمیتوان برای کنوانسیون قائل شد.
کنارهگیری: 1 - در هر زمان پس از سه سال از تاریخی که کنوانسیون برای یک عضو لازم الاجرا گردیده، آن عضو میتواند با اعلام کتبی به امین اسناد کنوانسیون از کنوانسیون کنارهگیری نماید. 2 - اینگونه کنارهگیری یک سال پس از دریافت اعلام کنارهگیری عضو توسط امین اسناد کنوانسیون یا هر زمان بعدی که در اعلامیه کنارهگیری عنوان شده باشد لازم الاجرا خواهد شد. 3 - هر عضوی که از کنوانسیون کنارهگیری نماید، چنین تلقی خواهد شد از پروتکلهای کنوانسیون نیز که عضو آنها میباشد کنارهگیری نموده است.
متون معتبر: نسخههای اصلی این کنوانسیون به زبانهای عربی، چینی، انگلیسی، فرانسوی، روسی و اسپانیایی از اعتبار یکسان برخوردار بوده و نزد دبیر کل سازمان ملل متحد سپرده خواهند شد. ما امضاءکنندگان زیر که دارای اختیار مجاز میباشیم با رویت موارد فوق اقدام به امضاء این کنوانسیون نموده ایم. انجام شده در نیویورک، نوزدهم اردیبهشت ماه یکهزار و سیصد و هفتاد و یک هجری شمسی مطابق با نهم ماه مه یکهزار و نهصد و نود و دو میلادی.
ضمیمه 1 استرالیا - اتریش - *بیلوروسی - بلژیک - *بلغارستان - کانادا - *چک واسلواکی - دانمارک - جامعه اقتصادی اروپا - *استونی - فنلاند - فرانسه - آلمان - یونان - *مجارستان - ایسلند - ایرلند - ایتالیا - ژاپن - *لاتوی - *لیتوانی - لوکزامبورگ - هلند - زلاندنو - نروژ - *لهستان - پرتقال -* رومانی - *فدراسیون روسیه - اسپانیا - سوئد - سویس - ترکیه - *اوکراین - بریتانیای کبیر و ایرلند شمالی - ایالات متحده آمریکا. *کشورهایی که فرآیند حرکت به سمت اقتصاد بازار را طی میکنند.
ضمیمه 2 استرالیا - اتریش - بلژیک - کانادا - دانمارک - جامعه اقتصادی اروپا - فنلاند - فرانسه - آلمان - یونان - ایسلند - ایرلند - ایتالیا - ژاپن - لوکزامبورگ - هلند - زلاندنو - نروژ - پرتقال - اسپانیا - سوئد - سوییس - ترکیه - بریتانیای کبیر و ایرلند شمالی - ایالات متحده آمریکا.
قانون فوق مشتمل بر ماده واحده منضم به متن کنوانسیون شامل مقدمه و بیست و شش ماده و ضمایم آن در جلسه علنی روز یکشنبه مورخ ششم خردادماه یکهزار و سیصد و هفتاد و پنج مجلس شورای اسلامی تصویب و در تاریخ 13/3/1375 به تایید شورای نگهبان رسیده است.
رئیس مجلس شورای اسلامی - علی اکبر ناطق نوری