مجلس شورای ملی مقاولهنامه پستی را که در مسکو بین نمایندگان دولتین ایران و اتحاد جماهیر سوسیالیستی شوروی منعقد وامضاء شده است بجزو ذیل تصویب مینماید: 1) مقاولهنامه پستی مورخه 25 آوریل 1923 مسیحی دارای سیزده ماده. 2) اظهارنامه راجع به مقاولهنامه پستی مورخه 25 آوریل 1923 مسیحی یک ورقه. 3) پروتکل ضمیمه مورخه 7 اکتبر 1924 که بین وزارت خارجه دولت ایران و سفارت دولت اتحاد جماهیر سوسیالیستی شوروی در تهران امضاشده است.
این قانون که مشتمل بر یک ماده است در جلسه چهاردهم برج دلو یکهزار و سیصد و سه شمسی بتصویب مجلس شورای ملی رسید.
رئیس مجلس شورای ملی - موتمنالملک
ترجمه قرارداد پستی منعقده فیمابین ایران و روسیه دولت ایران و جمهوری اجتماعی متحدهسویتی روسیه برای توسعه مناسبات ودادیه و بسط روابط اقتصادی مابین دو مملکت تصمیم گرفتند بر طبقماده 21 معاهده منعقده مسکو در تاریخ 26 فوریه 1921 شرایط مبادله پستی فیمابین دو مملکت را بوسیله قرارداد مخصوصی تعیین و برقرار نمایندجهت نیل بدین مقصود آقای آقا سید حسن تقیزاده رئیس هیئت اعزامیه تجارتی ایران در روسیه از طرف دولت ایران و آقای ل. م. کاراخان معاون کمیسرملی امور خارجه از طرف جمهوری اجتماعی متحده سویتی روسیه بعنوان نمایندگی مختار انتخاب گردیدند. نمایندگان مختار فوقالذکر پس از اطلاع از اختیارات یکدیگر و صحت آن مواد ذیل را مقرر داشتند:
اولا- مابین ایران و روسیه مبادله منظم و متناوبی جهت مراسلات معمولی و سفارشی (پاکتها - کارتهای پستی - اوراق کار مطبوعات- و مستوره مالالتجاره) ارسالی از یکی از مملکتین فوقالذکر و همچنین مراسلاتی که مبداء یا مقصد آنها ممالک خارجه باشند که مملکتین متعاهدتینبتوانند بین آنها واسطه واقع شوند برقرار خواهد گردید. ثانیا - مبادله فوقالذکر مستقیما از طریق بری در سرحدات مشترک مابین دو مملکت و از طریق بحری توسط کشتیهائیکه جهت این سرویس تعیینگردیدهاند انجام خواهد گرفت.
اولا - اداره پست هر مملکت پستها را به مخارج و تحت مراقبت خود از طریق بری تا دفتر مبادله مملکت دیگر حمل مینماید در صورتیکه ادارات پستی مملکتین متعاهدتین با موافقت یکدیگر صلاح بدانند که حملونقل پستها را از دو طرف بیکنفر با یک موسسه یا یک شرکتیواگذار نمایند مخارج حملونقل فوقالذکر بین آنها به دو سهم متساوی تقسیم خواهد گردید. ثانیا - راجع بمرابطه از طریق بحری هر یک از ادارات طرفین متعاهد میتواند پستها را توسط کشتیهای مملکت متبوعه خود تا دفاتر مبادله مملکتدیگر حمل نماید و یا آنکه آنها را در بنادر بمامورین کشتیهای مملکت اخیر تحویل دهد در این صورت سهم ادارات پستی راجع بمخارج حملونقل از روی وزن حقیقی معینه جهت هر مسافت تعیین میشود و برای هر کیلو گارام از یک فرانک طلا تجاوز نخواهد نمود بدیهی است که این طریقمعامله راجع بمرسولاتی است که مابین دو مملکت مبادله میشود و بمرسولات سرویس ترانزیت تعلق نخواهد گرفت.
در صورت دائر شدن یک سرویس پستی هواپیمائی با توافق نظر بین دو مملکت جزئیات آن بوسیله مقررات مخصوصی که بعد منعقدخواهد شد تعیین میگردد.
مرسولات عندالتادیه و مرسولات مخصوصه فوری موقتا قبول نمیشود و شرایط مبادله این قبیل مرسولات و تاریخ اجرای آن با توافقنظر ادارات پستی مملکتین متعاهدتین برقرار خواهد شد.
اولا - کلیه مراسلات اداری بین ادارات یا دفاتر پستی دو مملکت بزبان فرانسه نوشته خواهد شد. ثانیا - مکاتبه راجع به تحقیقات محمولات پستی بین دفاتر مبادله رد و بدل خواهد گردید.
نرخهای متعلقه بمرسولات معینه در ماده (1) مطابق نرخهائی است که در معاهده پستی عمومی تعیین گردیده است.
معادله نرخهای متعلقه بمرسولات معینه در ماده(1) در سرویسهای هر یک از مملکتین متعاهدتین و نقاط مبادله و ترتیب و طریق ارسالمراسلات و همچنین کلیه جزئیات سرویس بموجب نظامنامه اجرائی که با توافق نظر مملکتین متعاهدتین تشکیل خواهد گردید تعیین میشود.
اولا - مراسلات اداری معمولی یا سفارشی راجع بسرویس پست و تلگراف و تلگراف بیسیم مبادله بین ادارات مرکزی پست و تلگرافدو مملکت و همچنین مراسلات سرویس متبادله بین دفاتر پست مجانا قبول و حمل میشوند. ثانیا - سایر مراسلات عموما از طرف هر کس برای هر کس که باشد باید مطابق مندرجات معاهده پستی عمومی که فعلا مجری است بمیزان مقررهتمبر زده شود.
اولا - هر یک از ادارات پستی مراسلات معمولی و سفارشی که مبداء یا مقصد آنها ممالک یا نقاطی باشند که با آنها بطور مستقیم یا غیرمستقیم دارای مبادلات پستی است جهت مبادله ترانزیت را در خاک خود خواه بطور سرویس و خواه در کیسههای سر بمهر قبول خواهد نمود. ثانیا - ادارات پستی که عهدهدار حمل مرسولات فوقالذکر میباشند مخارج حقالعبوری که در معاهده پستی عمومی معین شده است دریافت خواهندنمود.
اولا - در صورت فقدان یک مرسوله سفارشی فرستنده حق اخذ غرامتی که میزان آن پنجاه فرانک طلا میباشد خواهد داشت. معادل مبلغفوق به پول مملکتی که در آنجا غرامت تادیه میشود بصاحب آن داده خواهد شد. ثانیا - هر گاه غرامت از طرف اداره پست مملکتی به حساب اداره مملکت دیگر که مسئول فقدان است تادیه شود اداره پست مملکت اخیر باید معادلآنرا تا مدتی که منتهای آن از تاریخ اعلان تادیه غرامت دو ماه خواهد بود مسترد دارد. ثالثا - تا دایر شدن سرویس مانداپست مبالغی که باید بموجب قسمت 2 این ماده تادیه شود توسط نماینده سیاسی مملکت مسئول فقدان که درپایتخت مملکت دیگر مقیم میباشد و بدون اینکه هیچ مخارجی بادارات پست داین یا مدیون تعلق گیرد پرداخته خواهد شد. رابعا - ادارات پست متعاهدتین مسئولیت راجع بفقدان در مواقع فورسماژور را عهدهدار نخواهند بود.
در کلیه موارد پیشبینی نشده راجعه بمرسولات پستی که موضوع این قرارداد است مندرجات قرارداد پستی عمومی که فعلا مجریاست و اظهارنامه متمم و نظامنامه اجرای آن مجری خواهد بود.
این قرارداد بعد از سه ماه از تاریخ امضای آن بموقع اجرا گذارده خواهد شد و مدت اعتبار آن تا موقعی است که یکی از طرفین متعاهدقصد و نیت خود را راجع بعدم اجرای آن یکسال قبل بطرف دیگر اطلاع دهد.
این قرارداد هر چه زودتر و در هر صورت تا مدت شش ماه از تاریخ امضای آن بتصدیق خواهد رسید مبادله تصدیقنامه این قرارداد درشهر مسکو بعمل خواهد آمد بنابر مراتب فوق نمایندگان مختار دولتین متعاهدتین این قرارداد را که به نسختین نوشته شده در شهر مسکو در تاریخ 25آوریل 1923 مهر و امضا نمودند. محل امضاء سید حسن تقیزاده محل امضاء ل. م. کاراخان
اظهارنامه در موقع امضاء قرارداد پستی بین ایران و روسیه در تاریخ امروز مطالب ذیل از طرف متعاهدین اظهار گردید: نظر بوحدت اداری موجوده در امور پستی مابین جمهوریهای متحده ماوراء قفقاز و روسیه چنین مقرر شد که مندرجات این قرارداد شاملجمهوریهای متحده مذکوره خواهد بود و بنابراین کلیه جمهوریهای متحده مذکوره با دولت روسیه تشکیل یک منطقه پستی بنمایندگی یک اداره واحده میدهند بنا بر مراتب فوق نمایندگان مختار مملکتین متعاهدتین این اظهارنامه را مهر و امضا نمودند. در شهر مسکو در تاریخ 25 آوریل 1923 به نسختین نوشته شد. محل امضاء سید حسن تقیزاده محل امضاء ل. م. کاراخان
پروتوکل شهر طهران 7 اکتبر 1924 مطابق 15 میزان 1303
جناب مستطاب اجل آقای مشارالملک وزیر امور خارجه دولت علیه ایران از یکطرف و سیتواین باریس شومیاتسکی نماینده مختار دولت اتحادجماهیر سوسیالیستی شوروی از طرف دیگر این پروتکل را راجع بمطالب ذیل بدین ترتیب منعقد داشته امضاء نمودند: اول - زبان رسمی قراردادهای پستی و تلگرافی مورخ 25 و 27 آوریل 1923 منعقد فیمابین ایران و اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی زبان فرانسهمحسوب است. دوم - قراردادهای مزبوره پس از تصویب آنها در مجالس مقننه مملکتین قطعا بموقع اجرا گذارده خواهد شد. این پروتکل بزبان روسی و فارسی تحریر شده و در موقع تعبیر هر دو متن معتبر میباشد.
مقاولهنامه و اظهارنامه و پروتکل مسطوره در فوق مشمول ماده واحده مصوبه چهاردهم دلو 1303 بوده و صحیح است.
رئیس مجلس شورای ملی - موتمنالملک