قرارداد ضمیمه که طبق ماده دوم قانون نفت مصوب 1336 راجع بپیمانکاری اکتشاف و تولید بین شرکت ملی نفت ایران از یکطرف و آنترپریز دورشرش اداکتیویته پترلیر (اراپ) Recherche et d`Activite Petroliere (ERAP) Entreprise de از طرف دیگر امضاء شده و بتایید دولت رسیده و مشتمل بر 44 ماده و یک ضمیمه است تصویب و بدولت اجازه مبادله و اجراء آن داده میشود.
قانون بالا مشتمل بر ماده واحده و متن قرارداد ضمیمه در جلسه روز سهشنبه اول آذر ماه یکهزار و سیصد و چهل و پنج بتصویب مجلس شورای ملی رسیده بود در جلسه روز شنبه نوزرهم آذر ماه یکهزار و سیصد و چهل و پنج شمسی بتصویب مجلس سنا رسید
رئیس مجلس سنا _ مهندس شریف امامی _رئیس مجلس شورای ملی - مهندس عبدالله ریاضی
مقدمه نظر باینکه دولت ایران بمنظور تامین منافع بیشتری برای مملکت ایران و توسعه مناسبات اقتصادی بین دو مملکت ایران و فرانسه علاقهمند استکه همکاری پیمانکاران ذیصلاحیت فرانسوی را جلب نماید و نظر باینکه شرکت ملی نفت ایران بمنظور تامین مخارج و انجام عملیات نفتی درقسمتی از نواحی دریائی و زمینی کشور ایران مایل است همکاری پیمانکار ذیصلاحیتی را جلب نماید و نظر باینکه مقامات فرانسوی مایلندپیمانکاران فرانسوی را در بذل هر گونه کمک ممکنه فنی و مالی بمقصود توسعه روابط اقتصادی بین دو مملکت تشویق نمایند و نظر باینکه موسسهدولتی فرانسوی اراپ دارای سرمایه و صلاحیت فنی و تخصصی لازم در امور اداری برای بعهده گرفتن و انجام موفقیتآمیز عملیات بمقصود توسعهتولید و صادرات نفت خام ایران میباشد و نظر باینکه شرکت ملی نفت ایران و اراپ (یا شرکتهای وابسته بآن) مصمم میباشند که شرایط این قرارداد را با صمیمیت و حسن نیت بموقع اجراء بگذراند. علیهذا طرفین بشرح زیر توافق مینمایند.
تعریفات جز در مواردیکه سیاق عبارت مفهوم دیگری را اقتضاء کند معنی بعضی از اصطلاحاتی که در این قرارداد بکار رفته از لحاظ این قرارداد بشرح تعاریف زیر خواهد بود: الف - منظور از کلمه «قرارداد» عبارت است از این سند و ضمیمه آن. ب - «پیمانکار کل»عبارت است از شرکت وابستهای که از طرف اراپ جهت انجام عملیات مشروحه در قسمت اول این قرارداد تشکیل گردیده است. ج - «نفت» عبارت است از نفت خام و گاز طبیعی. د - «نفت خام» عبارت است از نفت خام طبیعی - اسفالت طبیعی - و کلیه هیدروکربورهای مایع که بحالت طبیعی یافت شود منجمله موادی که درنتیجه جدا کردن باقی میماند. ه - «گاز طبیعی» یعنی گاز تر و گاز خشک و کلیه هیدروکربورهای گازی دیگر که از چاههای نفت یا گاز و هیدروکربورهای مایع که از طریق جدا کردن ازگاز طبیعی بدست میآید و نیز گاز باقیمانده (منجمله گاز ترش) که پس از سوا کردن هیدروکربورهای مایع از گاز تر باقیمانده باشد. و - «قیمتهای واقعی» عبارت است از قیمتهائیکه بر طبق مقررات ماده 30 این قرارداد تعیین میگردد. ز - «عملیات نفتی» عبارت است از کلیه کارهای مشروحه در ماده 8 این قرارداد. ح - «متر مکعب» عبارت است از یک متر مکعب در شصت درجه فارنهایت تحت فشار عادی جو. ط - «تاریخ اجراء» عبارت از تاریخی است که قانون مربوط به تصویب این قرارداد بتوشیح اعلیحضرت همایونی میرسد. ی - «اراضی» عبارت است از اراضی پوشیده از آب و غیره آن. ک - «تاسیسات»عبارت است از کلیه تاسیسات ثابت و منقول. ل - «تاسیسات ثابت» عبارت است از تاسیسات نصب شده یا کار گذاشته شده یا ساخته شده که بطور ثابت مستقر گردیده و مستقیما برای عملیات موضوع این قرارداد مورد استفاده قرار گیرد. م - تاسیسات منقول عبارت است از کلیه ماشین آلات - وسائل - وسائط نقلیه آبی - دستگاهها - افزار - ادوات - قطعات یدکی - مصالح – وسائل خودرو و سایر وسائط نقلیه - اثاثیه - مواد خواربار و کلیه اجناس دیگری که برای انجام عملیات و وظائف مقرر در این قرارداد بشرح مندرج در جزء 1از ماده 35 این قرارداد مورد نیاز باشد. ن - ناحیه اصلی (در خشکی یا دریا) عبارت از ناحیهای است که در ضمیمه (الف) مشخص گردیده است. س - «ناحیه واگذاری» (در خشکی یا دریا) عبارت از ناحیهای است که در مواد 14 و 16 مشخص گردیده است. ع - «ناحیه بهرهبرداری» (در خشکی یا دریا) عبارت از ناحیهای است که در ماده 18 مشخص گردیده است. ف - ناحیه عملیات (خشکی یا دریا) عبارت است از ناحیه اصلی و یا ناحیه واگذاری و یا ناحیه بهرهبرداری که عملیات مقرر در این قرارداد میتواند درآنجا انجام گیرد.
طرفین قرارداد طرفهای این قرارداد بشرح زیر میباشند: 1 -شرکت ملی نفت ایران که از این به بعد در این قرارداد شرکت نامیده میشود. 2 - الف - انترپریز دورشرش آداکتیویته پترولیر (اراپ) که از این به بعد در این قرارداد «اراپ» نامیده میشود. ب - سوسیته فرانسزده پترول دیران(سوفیران) که یک شرکت وابسته اراپ میباشد که تعهدات آن از طرف اراپ ضمانت گردیده و از این به بعد در اینقرارداد «پیمانکار کل» نامیده میشود.
موضوع قرارداد طرفهای مذکور در ماده 2 این قرارداد برای خدمات فنی مالی و بازرگانی که بر طبق مقررات زیر توسط اراپ و یا شرکتهای وابسته بآن انجام خواهد گرفت و حقالزحمهای که در ازای آن خدمات پرداخت خواهد شد بدینوسیله بعقد قرارداد مبادرت مینمایند.
خدمات فنی شرکت وظایف پیمانکار کل را بطور مانعالغیر بعهده سوفیران میگذارد.وظایف مزبور شامل اداره و انجام عملیات نفتی مربوط به اکتشاف وبهرهبرداری نفت بشرح مذکور در این قرارداد خواهد بود که اراپ راسا یا بتوسط پیمانکاران فرعی انجام خواهد داد. توافق حاصل است که با رعایتمقررات این قرارداد پنجاه درصد از ذخائر قابل استخراج کشف شده بشرح مقرر در این قرارداد به عنوان ذخایر ملی باقی مانده و کنار گذارده خواهد شد.
خدمات مالی برای اینکه شرکت بتواند هزینههای مربوطه را تامین کند اراپ بشرح مقرر در این قرارداد وجوه لازم برای عملیات اکتشافی و در صورت پیدایش نفت جهت انجام عملیات ارزیابی و توسعه در اختیار شرکت خواهد گذارد وجوه مزبور مربوط به عملیات اکتشافی بصورت وام بدون بهره تادیه خواهد شدو استرداد آن موکول به کشف و تولید نفت بمقادیر تجارتی خواهد بود. وجوه مربوط به مخارج ارزیابی و توسعه وام با بهره تلقی شده و طبق روش مقرر در این قرارداد مسترد خواهد شد.
خدمات بازرگانی اراپ بعنوان واسطه مقادیر معینی از نفت خام را از طرف شرکت در بازارهای جهان بفروش خواهد رسانید و طبق مقررات این قرارداد قسمتی ازوجوه حاصله از فروش را بابت استرداد وامهای مربوطه برداشت نموده و قسمت دیگر وجوه مزبور را شرکت و دولت ایران برای خرید کالا و خدماتفرانسوی بمصرف خواهند رسانید .
در قبال خدماتی که اراپ انجام خواهد داد شرکت فروش مقادیر معینی نفت خام را به اراپ به بهای توافق شدهای در مدت بهره برداری از میدانهای نفت تجاری طبق این قرارداد تضمین خواهد نمود.
مدت قرارداد
مدت این قرارداد از تاریخ اجرای آن شامل دو مرحله متوالی خواهد بود که بر طبق مقررات مواد 13 - 15 - 18 تعیین خواهد گردید.
مرحله اکتشاف برای نواحی واقع در خشکی و دریا بمدت شش سال خواهد بود ولی شرکت هرگاه ضرورت ایجاب نماید میتواند ازپیمانکار کل تقاضای ادامه عملیات اکتشافی برای یک دوره دوساله اضافی در نواحی خشکی و یک دوره سهساله اضافی در نواحی دریائی بنماید. بمجرد وصول چنین تقاضائی پیمانکار کل عملیات اکتشافی را برای مدتهای اضافی مذکور ادامه خواهد داد. چنانچه در پایان مرحله شش ساله اولیه یادر آخر سال هشتم در مورد ناحیه واقع در خشکی یا در پایان سال نهم در مورد ناحیه واقع در دریا عملیات اکتشافی منتج بکشف میدان تجاری نگردد مرحله اکتشاف بخودی خود پایان خواهد یافت و این قرارداد خاتمه یافته تلقی خواهد شد. معذلک چنانچه در انقضای مدت مرحله اکتشاف مزبور درمیدان یا میدانهای تجاری کشف شده باشد فقط ناحیه یا نواحی مورد بهرهبرداری بطوریکه در ماده 18 تشریح گردیده است در اختیار پیمانکار کل باقی خواهد ماند.
شروع مرحله تولید در مورد هر یک از نواحی واگذاری موقعی خواهد بود که کشف چاه تجاری بر طبق تعریف ماده 19 محرز شده باشد. مدت این قرارداد نسبت بهر یک از نواحی مورد بهرهبرداری که طبق این قرارداد محرز گردیده باشد 25 سال از تاریخ شروع تولید تجاری خواهد بود.
شروع بهرهبرداری تجاری در تاریخی خواهد بود که تا تاریخ مزبور مقدار یکصد هزار متر مکعب نفت تولیدی را از ناحیه مورد بهره برداری براساس صدور منظم صادر و تحویل شده باشد.
تامین مخارج -جزء 1 - شرکت در همه اوقات مسئولیت مالی کلیه عملیات موضوع این قرارداد را بعهده خواهد داشت با این تفاهم که کلیه وجوه لازم برای انجامعملیات اکتشافی و ارزیابی و توسعه از طرف اراپ تامین خواهد گردید و این وضع ادامه خواهد داشت تا زمانی که وجوه حاصله از عملیات موضوعاین قرارداد که عاید شرکت میگردد بحدی برسد که شرکت بتواند مخارج عملیات ارزیابی و توسعه را راسا تامین کند. -جزء 2 - همچنین تفاهم حاصل است که شرکت فقط در موقعی مسئول استرداد کلیه وجوه پرداختی از طرف اراپ خواهد بود که میدان نفت تجاری بشرح تعریف ماده 20 این قرارداد کشف و تولید بمیزان تجاری شروع شده باشد.
حق مالکیت شرکت نسبت به نفت و تاسیسات -جزء 1 - تمام نفتی که بموجب مقررات این قرارداد تولید میشود کلا در سر چاه به شرکت تعلق خواهد داشت. -جزء 2 - شرکت بشرح مقررات زیر مالک کلیه تاسیساتی خواهد بود که برای عملیات پیمانکار کل ایجاد و یا مورد استفاده قرار میگیرد: الف - اراضی و تاسیسات ثابت بمجرد تحصیل بملکیت شرکت در خواهد آمد. ب - اموال منقول که بمنظور انجام عملیات موضوع این قرارداد اختصاص یافته تنها در مواردی به شرکت متعلق خواهند گردید که بطور دائم برای عملیات نفتی مورد استفاده قرار گیرند و کلیه بهای آنها بطور موثری بحساب مخارج عملیات برده شده و قرار باشد بهاء آن از طرف شرکت بر طبق روش استرداد وجوه بشرح مقرر در مواد 27 و 28 مسترد گردد. اموال منقولی که بطور موقت مورد استفاده قرار خواهد گرفت و بهای آنها بکلی مستهلک نشده است در ملکیت پیمانکار کل باقی خواهد ماند مشروط بر اینکه موافقت شرکت نسبت به استفاده از آنها بطور موقت قبلا تحصیل وهزینه استهلاک آنها فقط برای مدت مربوطه به حساب عملیات منظور و جزء هزینه آورده شده باشد. تفاهم حاصل است که پیمانکار کل حق خواهدداشت چنین اموالی را با اجازه شرکت آزادانه از ایران خارج نماید، ارزش بحساب آورده شده کلیه تاسیساتی که در مدت هر سال مالی خریداری وایجاد میگردد در 31 مارس سال بعد یا قبل از تاریخ مزبور باطلاع شرکت رسانیده خواهد شد. -جزء 3 - در مدت اعتبار این قرارداد پیمانکار حق استفاده کامل از کلیه اراضی و تاسیسات ثابت و اموال منقول مشروحه در فوق در ناحیه و یا نواحیعملیات را دارا بوده و شرکت اقدام به واگذاری آنها بدیگری نخواهد نمود.
: وظایف و خدمات
مقررات کلی
ثبت پیمانکار کل پیمانکار کل مکلف است ظرف مدت شصت روز از تاریخ اجراء درخواست ثبت خود را طبق قوانین و مقررات ثبت شرکتها در ایران به اداره ثبت ایرانتسلیم نماید توافق حاصل است که کلیه وظایف و عملیات پیمانکار کل از نوع غیر انتفاعی خواهد بود.
عملیات مجاز
عملیات مجاز عبارت است از : الف - اکتشاف نفت از طریق زمینشناسی - ژئوفیزیکی و طریق دیگر منجمله حفر چاه بمنظور تعیین شرایط زمینشناسی حفاری چاههای نفت وهر گونه وظایف دیگری که بطور معمول با عملیات اکتشاف و تولید مربوط باشد. ب - حمل نفتی که بر طبق مقررات این قرارداد تولید شده از مناطق تولید به تصفیه خانهها و دستگاههای توزیع و سایر وسائل حملونقل و یا بکناردریا و چنانچه بموجب مقررات این قرارداد پالایشگاههائی ایجاد گردند حمل نفت از پالایشگاههای مزبور بنقاط مذکور در فوق - انبار کردن نفت و تحویل نفت تولیدی ناحیه قرارداد با هر نوع وسیله منجمله وسائل بارگیری در کشتی و هر گونه وظائف دیگری که بطور معمول با انبار کردن و حمل نفت مربوط باشد.
پیمانکار کل حقوق و اختیارات لازم را خواهد داشت که تا حدودی که امور زیر برای اجرای عملیات مقرر در این قرارداد لازم باشد در مورد آبادکردن اراضی و ایجاد جزیرهها و نیز در اجرای عملیات حفر و گود کنی و سوراخ کردن و ساختمان و نصب و پیریزی کردن و تهیه و گرداندن ونگاهداری کردن و اداره کردن نسبت به حفرهها گودالها و چاهها و خندقها و حفارها و سدها و فاضل آبها و مجاری آب و دستگاهها و مخازن آبگیرها وسایر انواع انبارها و دستگاههای تقطیر میدان نفت و دستگاههای استخراج گازولین در سر چاه و کارخانجات گوگرد و سایر دستگاههای لازم برای تولیدو عمل آوردن نفت - خطوط لوله و تلمبه خانهها و مراکز کوچک و بزرگ تولید نیرو و خطوط انتقال نیرو و تلگراف و تلفن و رادیو و سایر وسائل مخابراتی و کارخانجات و انبارها و ساختمانهای اداری و منازل و عمارات و بنادر و حوضچهها و لنگرگاهها و اسکلههای کوچک و بزرگ ودستگاههای لاروبی و موج شکنها و لوازم بارگیری زیر دریائی و سایر وسائل بارگیری انتهائی و کشتیها و وسائط نقل و انتقال و خطوط آهن و راهها وپلها و پلهای متحرک و سرویسهای هوائی و فرودگاهها و سایر لوازم نقلیه و گاراژها و آشیانههای هواپیما و کارگاههای تعمیر و کارگاههای ریختهگری ومراکز تعمیر و کلیه سرویسهای فرعی که برای اجرای عملیات مقرر در این قرارداد لازم یا بآن مرتبط باشد و نیز کلیه حقوق اضافی دیگری را که برایاجرای چنین عملیاتی لازم بوده یا بشود و یا بطور معقولی مرتبط بآن باشد و اقدامات لازم بعمل آورد دستگاههای مذکور ممکن است در محل یامحلهائیکه تعیین میگردد قرار داده شود مشروط بر اینکه: الف - چنانچه بنا باشد دستگاههای مزبور در خارج از ناحیه قرار گیرد تعیین محل آن با موافقت شرکت خواهد بود. اعطای موافقت مزبور با توجه بهحداکثر رعایت صرفه و اقتضای عملیات خواهد بود و نباید بدون دلیل معقول رد شود و یا بتاخیر افتد. ب - در مورد آباد کردن اراضی و ایجاد جزیره و ساختمان راهآهن و بندر و سرویسهای تلفن و تلگراف و بیسیم و وسائل سرویسهای هوائی در ایراناجازه قبلی و کتبی دولت ایران لازم خواهد بود که شرکت آنرا در مدت معقولی تحصیل خواهد نمود. بمنظور تسریع در اجرای عملیات مقرر در اینقرارداد پیمانکار کل میتواند بدون اینکه از میزان مسئولیت پیمانکار کل در برابر شرکت طبق مقررات ماده 11 این قرارداد چیزی کاسته شود اجرای هریک از عملیات و وظایف مشروح در این قرارداد را بر عهده پیمانکارانیکه واجد صلاحیت بداند بگذارد.
استفاده از اراضی و اب
پیمانکار کل حق خواهد داشت که از کلیه اراضی بایر متعلق بدولت که برای استفاده بمنظور عملیات مقرر در این قرارداد بنحو معقول مورد لزوم باشد مجانا استفاده نماید استفاده از اینگونه اراضی مشروط بموافقت قبلی و کتبی دولت خواهد بود درخواست موافقت از طریق شرکت بعمل خواهد آمد و نباید بطور غیر معقول مورد رد یا تاخیر واقع شود.
در مواردیکه پیمانکار کل برای اجرای عملیات مقرر در این قرارداد احتیاج به استفاده از اراضی دائر متعلق بدولت داشته باشد تحصیل ایناراضی در مقابل پرداخت بهای عادله یا مالالاجاره بدولت خواهد بود درخواست تحصیل اراضی مزبور از طریق شرکت انجام خواهد گرفت.
هرگاه پیمانکار کل احتیاج باراضی داشته باشد که متعلق بمالک خصوصی باشد خرید یا اجاره آنها از طریق مذاکره مستقیم با مالک انجامخواهد گرفت معذالک شرکت میتواند در مذاکرات مزبور مداخله و با استفاده از مقررات اساسنامه شرکت در مورد تحصیل اراضی به پیمانکار کل کمککند.
پیمانکار کل میتواند برای عملیات خود که در این قرارداد مقرر گردیده با موافقت کتبی دولت از کلیه آبهائی که در سطح یا در تحت اراضی که بموجب این قرارداد حق استفاده از آن را دارد و یا در اراضی متعلق بدولت که مورد استفاده دولت یا دیگران نباشد یافت شود استفاده نمایددرخواست موافقت از طریق شرکت بعمل خواهد آمد و نباید بطور غیر معقول مورد رد یا تاخیر واقع شود. استفاده از آب مجانی لیکن مشروط به رعایت حقوق اشخاص ثالث و پرداختهای متداول دیگر خواهد بود.
هرگاه پیمانکار کل بطور معقول احتیاج به استفاده از آبهائی داشته باشد که در اراضی غیر از آنچه فوقا ذکر شد واقع باشد برای کسب حقوق مزبور از طریق مذاکره مستقیم اقدام خواهد کرد بها یا مالالاجارهای که در مقابل حقوق مزبور پرداخته میشود باید معقول بوده و از بهای عادله حقوقمشابه در اراضی مجاور تجاوز ننماید.
هیچگونه تقلیلی که بموجب مقررات مواد 14 و 16 این قرارداد در ناحیه حاصل میشود نسبت بحقوقی که بموجب مقررات این ماده دراراضی مورد استرداد کسب شده باشد موثر نخواهد بود.
حقوق ارتفاقی - مصالح ساختمانی -جزء 1 - هرگاه پیمانکار کل بمنظور انجام عملیات خود در حدود معقول در سطح دریا یا در زیرزمین (خواه در داخل ناحیه عملیات یا خارج از آن) حقی از قبیل حقوق ارتفاقی و حق عبور و مرور و حق احداث و کشیدن راه و راهآهن و لوله و خطوط لوله و مجرای فاضلاب و زه کشی سیمکشی وخطوط و نظایر آن لازم داشته باشد مراتب را کتبا به شرکت اطلاع خواهد داد و شرکت حقوقی را که پیمانکار کل لازم دارد در مورد اراضی مشروح دربند 1 ماده 9 بطور مجانی و در موارد دیگر در مقابل پرداخت قیمت یا اجاره بهای عادله برای پیمانکار کل تحصیل خواهد نمود. -جزء 2 - پیمانکار کل میتواند برای عملیات خود و با رعایت حقوق اشخاص ثالث از زمینهائیکه مورد استفاده اوست و همچنین از زمینهائیکه درداخل ناحیه عملیات متعلق بدولت است و مورد استفاده دولت یا دیگران نیست هر نوع خاک و شن و آهک و سنگ و گچ و سایر مصالح ساختمانی رابرداشت و استفاده نماید مشروط بر اینکه خسارات وارده بر اشخاص ثالث را که در نتیجه این برداشت یا استفاده ممکن است متضرر بشوند بمیزانعادلانهای جبران نماید.
اداره عملیات
بدینوسیله به پیمانکار کل از تاریخ اجراء قرارداد اجازه و حق انحصاری اداره عملیات نفتی مربوط به ناحیه و یا نواحی عملیات با رعایت مقررات مواد 17 و 22 این قرارداد اعطاء میگردد.
پیمانکار کل ملزم بانجام تعهدات زیر خواهد بود: الف - سعی کامل در اینکه عملیات اکتشافی در نواحی اصلی و واگذاری در خشکی و دریا بحد اعلاء طبق اصول صحیح فنی معمول به صنعت نفتجریان یابد. ب - تسلیم گزارش ماهیانه پیشرفت کار در مورد عملیاتی که انجام شده و تسلیم گزارش جامع و گزارش نهائی در پایان کار به شرکت. ج - فراهم کردن وسائل تا نمایندگان شرکت بتوانند در هر موقع معقولی عملیات مقرر در این قرارداد را بازرسی نمایند. د - نگاهداری ارقام و اطلاعات کامل از جمیع عملیات فنی که طبق این قرارداد انجام میگردد: ه - نگاهداری حسابهای عملیات خود بطریقی که ارقام و اطلاعات مربوط بهزینههای عملیات مزبور بطرز درست و واضح و دقیق نشان داده شودو برای انجام این منظور باید روش حسابداری مناسبی اتخاذ کند و روش مزبور گاه بگاه با توجه به پیشرفتهائی که در آینده حاصل میشود تجدید نظربعمل آورد. و - استخدام حداقل کارمندان خارجی و اطمینان از اینکه تا حدودی که بطور معقول عملی باشد بیگانگان فقط برای تصدی مقاماتی استخدام شوند که پیمانکار کل نتواند ایرانیانی حائز معلومات و تجربه لازم برای احراز آن مقامات بیابد. ز - توجه دائم به حقوق و منافع ایران در جریان عملیات خود. ج - تامین این منظور که شرکت در هر موقع که لازم بداند بتواند ظرف مدت معقولی هر گونه اطلاعی بصورت رونوشتهای دقیق نقشهها و مقاطع وگزارشهای مربوط به نقشهبرداری و زمینشناسی و ژئوفیزیکی و حفاری و تولید و سایر امور مربوط بعملیات مقرر در این قرارداد و همچنین جمیعاطلاعات علمی و فنی مهم را که در نتیجه عملیات مزبور حاصل شده باشد بدست آورد.
پیمانکار کل مجاز خواهد بود که انجام هر قسمت از عملیات مجاز خود را آزادانه به هر پیمانکاری بسپارد مشروط بر اینکه: الف - قبلا درباره انتخاب پیمانکار با شرکت مشاوره نماید. ب - رونوشتی از قرارداد مربوطه تسلیم شرکت نماید. ج - پیمانکار بر اساس مناقصه انتخاب گردد و در صورت تساوی شرائط به پیمانکاران ایرانی حق تقدم داده شود.
حسابرسی رسیدگی سالیانه محاسبات پیمانکار کل بوسیله هیئتی مرکب از دو نفر حسابرس بعمل خواهد آمد که یکی از آنها از طرف شرکت و دیگری از طرف اراپ منصوب خواهد شد نتیجه حسابرسی مزبور برای هر سال مالی در 31 مارس سال بعد یا قبل از تاریخ مزبور تسلیم شرکت خواهد گردید.
مرحله اکتشاف
مدت مرحله اکتشاف و حداقل تعهد - در ناحیه واقع در دریا
دوره اولیه شش ساله در ناحیه در دریا به دو مرحله متوالی سه ساله تقسیم خواهد شد .
در مرحله سه ساله اول که از تاریخ اجراء شروع خواهد شد پیمانکار کل عملیات مشروحه زیر را انجام خواهد داد. الف - سال اول - تکمیل 6000 کیلومتر خطوط لرزه نگاری در منطقه اصلی بشرح مذکور در ضمیمه. (الف) بمنظور انتخاب ناحیه واگذاری مشروحه در ماده 14 این قرارداد. ب - سالهای دوم و سوم - حفاری حداقل 3 چاه در ناحیه واگذاری.
در صورتیکه پیمانکار کل تعهدات خود را که در جزء 2 این ماده مقرر گردیده انجام داده باشد میتواند بعد از تقلیل ناحیه واگذاری واقع در دریا طبق مقررات ماده 14 این قرارداد برای یک مرحله دوم سهساله بعملیات اکتشافی ادامه دهد در مرحله مزبور پیمانکار کل عملیات اکتشافی را باحداقل هزینه سالیانه 15 میلیون فرانک فرانسه انجام خواهد داد.
در خاتمه دوره دوم مرحله سه ساله و بعد از تقلیل قسمت باقیمانده ناحیه واگذاری بر طبق جزء 2 از ماده 14 این قرارداد در صورت احراز لزوم و بالنتیجه تقاضای شرکت پیمانکار کل برای مرحله دیگری بمدت 3 سال با مخارج حداقل سالیانه 15 میلیون فرانک فرانسه بعملیات اکتشافی ادامهخواهد داد ضمنا خود پیمانکار کل نیز میتواند درخواستی مبنی بر ادامه عملیات برای مرحله سهساله سوم تسلیم نماید بدیهی است که تمدید مزبورمنوط به تصویب شرکت خواهد بود.
پیمانکار کل مکلف است حداقل دو ماه قبل از انقضای اولین سال مرحله اول عملیات و از آن ببعد حداقل دو ماه قبل از انقضای هر یک ازمراحل سه ساله گزارشی تسلیم شرکت نماید گزارش مزبور باید دال بر این باشد که پیمانکار حداقل تعهدات خود را نسبت به سال یا مرحله مربوطهانجام داده است و یا در حال انجام دادن آن میباشد هرگاه ظرف مدت شصت روز بعد از تسلیم هر یک از گزارشات مزبور شرکت پاسخی درباره آن برای پیمانکار کل نفرستد چنین تلقی خواهد شد که پیمانکار کل حداقل تعهدات خود را نسبت به سال یا مرحله مربوطه انجام داده است و لذا حق ادامهعملیات در ناحیه تقلیل یافته را نمیتوان از او سلب نمود.
هرگاه مبلغ حداقلی که برای سالهای اول و دوم مراحل دوم و سوم مقرر گردیده خرج نشده باشد پیمانکار کل میتواند مبلغ باقیمانده را کهخرج نشده است بحساب سال بعد انتقال دهد.
الف - هرگاه پیمانکار کل عملیاتی را که در قسمت (الف) جزء 2 این ماده قید گردیده در پایان سال اول مرحله سهساله اولیه باتمام نرسانیده باشد شرکت حق خواهد داشت پیمانکار کل را از ادامه عملیات ممنوع نموده و بدون اینکه تعهدی در قبال پیمانکار کل داشته باشد این قرارداد را فسخ نماید. ب - هرگاه در پایان مرحله سه ساله اولیه پیمانکار کل کارهای تعهد شده را که در جزء 2 این ماده تصریح گردیده است انجام نداده باشد شرکت حق خواهد داشت بدون اینکه تعهدی در قبال پیمانکار کل داشته باشد این قرارداد را فسخ نماید.
در طول مدت مرحله سه ساله اول پیمانکار کل حق نخواهد داشت که عملیات اکتشافی را تحت هیچ عنوانی بجز در موارد فرس ماژور بنحو مقرر در این قرارداد متوقف یا تعطیل نماید لیکن در انقضای مرحله سهساله مزبور و هر یک از دورههای یکساله بعدی در صورتیکه پیمانکار کل ملاحظه نماید که شرایط زیرزمینی ناحیه واگذاری واقع در دریا طوری است که نمیتوان بطور معقولی انتظار داشت که نفت بمیزان تجاری کشف گردد میتواند از ادامه عملیات اکتشافی خودداری نماید و در این صورت باید قصد خود را بشرکت اعلام نموده و از حقوق خود نسبت به ناحیه مزبورصرفنظر کند لیکن باید ثابت نماید که کلیه امور اکتشافی تا تاریخ اعلام مزبور طبق برنامه بموقع اجراء گذارده شده و حداقل تعهداتی که برای مخارج دوره مقدم بر اعلام مزبور پیشبینی شده بود تماما خرج شده است هرگاه تا تاریخ اعلام مزبور مبلغی باقیمانده باشد که خرج نشده است اراپ باید نصف مبلغ باقیمانده مزبور را بشرکت بپردازد.
الف - چنانچه در پایان مرحله سه ساله اولیه نفت بمقادیر تجاری در ناحیه واگذاری واقع در دریا کشف شده باشد پیمانکار کل حق نخواهد داشت که عملیات اکتشافی را در طول مدت مرحله سهساله دوم یا سوم موقوف یا تعطیل نماید و بایستی تعهدات خود را نسبت به ادامه عملیات بموجب جزءهای 3 و 4 این ماده انجام دهد تفاهم حاصل است که ادامه عملیات اکتشافی به مرحله سهساله سوم تابع مقررات جزء 4 این ماده خواهدبود. ب - هرگاه در پایان مرحله سهساله دوم و مرحله سهساله سوم (هر کدام که مورد پیدا کند) مبلغ حداقل مقرر در جزءهای 3 و 4 فوق خرج نشده باشداراپ باید نصف مبلغ خرج نشده مزبور را بشرکت بپردازد.
با رعایت مقررات جزء 9 این ماده: الف - هرگاه در پایان مرحله سهساله دوم پیمانکار کل حداقل تعهدی را که در جزء 3 این ماده تصریح گردیده انجام نداده باشد مرحله اکتشاف خاتمه یافته تلقی خواهد شد و همچنین هرگاه پیمانکار کل بتعهد خود مبنی بر ادامه عملیات بتقاضای شرکت طبق جزء 4 این ماده عمل ننماید معهذا مرحله اکتشاف خاتمه یافته تلقی خواهد شد و از آن پس حدود عملیات پیمانکار کل منحصر به عملیات در ناحیه یا نواحی مورد بهرهبرداری (درصورت وجود چنین ناحیه یا نواحی) مشروحه در ماده 18 این قرارداد خواهد گردید در صورتیکه چنین نواحی مورد بهرهبرداری موجود نباشد شرکتحق خواهد داشت بدون اینکه برای او تعهدی در قبال پیمانکار کل ایجاد شود این قرارداد را فسخ نماید. ب - هرگاه پیمانکار کل بر طبق مقررات جزء 4 این ماده وارد مرحله سه ساله سوم شده اما در پایان مدت مرحله مزبور حداقل تعهداتی را که برای ادامهعملیات تعیین گردیده است انجام نداده باشد شرکت حق خواهد داشت بنحوی که در بند (الف) این جزء راجع به پایان مرحله سه ساله دوم تصریح گردیده است اقدام نماید.
در کلیه مواردیکه در این ماده پیشبینی شده است شرکت مختار خواهد بود چنانچه اوضاع و احوال را مقتضی تشخیص دهد برای انجامتعهدات پیمانکار کل حداکثر شش ماه دیگر به او بدهد.
ناحیه واقع در دریا و تقلبهای بعدی ان
در پایان سال اول ناحیه اصلی واقع در دریا بمیزان 50 درصد تقلیل خواهد یافت و پیمانکار کل از آن پس به عملیات اکتشافی در قسمتباقیمانده که ذیلا «ناحیه واگذاری در دریا» نامیده میشود خواهد پرداخت.
در پایان مرحله سهساله اول ناحیه واگذاری در دریا بمیزان یک ثلث تقلیل خواهد یافت هرگاه در پایان مرحله سه ساله دوم عملیات اکتشافی طبق مقررات جزء 4 ماده 13 این قرارداد مرحله سوم شود قسمت باقیمانده ناحیه واگذاری در دریا بار دیگر بمیزان یک ثلث ناحیه واگذاری در دریاتقلیل خواهد یافت.
پیمانکار کل حق خواهد داشت محدودههائی را که بمنظور تقلیل یا تقلیلهای مشروحه فوق کسر میگردد و نیز شکل و اندازه آنها را آزادانهانتخاب نماید مشروط بر اینکه چنین محدودهها از قطعاتی تشکیل شود که مساحت هر کدام از آنها از 200 کیلومتر مربع کمتر نبوده و متوسط طول هریک از قطعات بیشتر از شش برابر میزان متوسط عرض آن نباشد در صورتیکه اجرای روش مزبور در انتخاب محدودههای مورد تقلیل مناسب نباشد شکل و اندازه محدودههای مزبور بنحوی که شرکت مقتضی بداند معین خواهد شد.
بعد از انجام هر یک از تقلیلهای مشروحه فوق پیمانکار کل نواحی را که پس از تقلیل بموجب مقررات این قرارداد باقی خواهد ماند باطلاعشرکت خواهد رسانید اطلاع مزبور در گزارشی که در جزء 5 ماده 13 این قرارداد بآن اشاره شده است گنجانیده خواهد شد.
مدت مرحله اکتشاف و حداقل تعهد - در ناحیه واقع در خشکی
دوره اولیه ششساله در ناحیه واقع در خشکی بر طبق مقررات زیر بدو مرحله متوالی یک بمدت 4 ساله و دیگری بمدت 2 سال تقسیم خواهد شد.
در مرحله 4 ساله اول که از تاریخ اجراء شروع خواهد شد پیمانکار کل عملیات مشروحه زیر را انجام خواهد داد: الف - سال اول - نقشه برداری و عملیات مقدماتی زمینشناسی و ژئوفیزیکی در ناحیه اصلی بشرح مقرر در ضمیمه (الف) بمنظور انتخاب «ناحیهگذاری در خشکی»مصرحه در ماده 16 این قرارداد. ب - سالهای دوم و سوم و چهارم - انجام عملیات لرزهنگاری منجمله لااقل 2000 کیلومتر خطوط لرزه نگاری و حفاری لااقل 3 چاه در ناحیه واگذاری در خشکی.
در صورتیکه پیمانکار کل تعهدات خود را طبق مقررات جزء 2 این ماده انجام داده باشد برای یک مرحله دوساله دیگر بعملیات اکتشافی ادامه خواهد داد. در مرحله مزبور پیمانکار کل عملیات اکتشافی را با هزینهای که حداقل آن سالیانه 10 میلیون فرانک فرانسوی خواهد بود انجام خواهدداد.
در پایان مرحله دو ساله مقرر در جزء 2 و بعد از تقلیل قسمت باقیمانده ناحیه واگذاری در خشکی بشرح مقرر در جزء 2 ماده 16 این قرارداددر صورت لزوم و بالنتیجه تقاضای شرکت پیمانکار کل برای یک دوره اضافی دوساله با مخارج حداقل 10 میلیون فرانک در سال به عملیات اکتشافی ادامه خواهد داد ضمنا خود پیمانکار کل نیز میتواند درخواستی مبنی بر ادامه عملیات برای مرحله اضافی دوساله تسلیم نماید بدیهی است که تمدید مزبور منوط بموافقت شرکت خواهد بود.
پیمانکار کل مکلف است حداقل دو ماه قبل از انقضای مرحله اول چهارساله و سپس نیز حداقل دو ماه قبل از انقضای هر یک از مراحل دوساله گزارشی تسلیم شرکت بنماید دال بر اینکه حداقل تعهد خود را که نسبت به مرحله مربوطه مقرر گردیده است انجام داده است و یا در حال انجام دادن آن میباشد هرگاه شرکت در ظرف مدت شصت روز بعد از تسلیم هر یک از گزارشات مزبور پاسخی درباره آن برای پیمانکار کل نفرستد اینطور تلقیخواهد شد که پیمانکار کل حداقل تعهدات خود را نسبت به مرحله مربوطه انجام داده است و لذا حق ادامه عملیات در ناحیه تقلیل یافته را نمیتوان از او سلب نمود.
هرگاه مبلغی که برای سال اول مرحله دوساله دوم یا سوم منظور شده است خرج نشده باشد پیمانکار کل حق خواهد داشت مبلغ باقیماندهخرج نشده را به وجوهی که برای مخارج سال بعد پیشبینی شده اضافه نماید.
هرگاه در انقضای مرحله چهارساله اول پیمانکار کل تعهد خود را در مورد انجام کارهای مقرر در جزء 2 این ماده انجام نداده باشد شرکت حقخواهد داشت بدون اینکه برای او تعهدی در قبال پیمانکار کل ایجاد شود این قرارداد را فسخ نماید.
در طول مدت مرحله چهارساله اول پیمانکار کل حق نخواهد داشت که عملیات اکتشافی را تحت هیچ عنوانی بجز در مورد فرس ماژور بنحو مقرر در این قرارداد متوقف یا تعطیل نماید لیکن در پایان مرحله چهارساله مزبور و در پایان هر یک از دورههای یکساله بعدی در صورتیکه پیمانکار کل ملاحظه نماید شرایط زیرزمینی ناحیه واگذاری در خشکی طوری است که نمیتوان بطور معقولی انتظار داشت که نفت بمیزان تجاری کشف گردد میتواند از ادامه عملیات اکتشافی خودداری نماید و در این صورت باید قصد خود را به شرکت اعلام نموده و از حقوق خود نسبت به ناحیهمزبور صرفنظر کند لیکن باید ثابت نماید که کلیه امور اکتشافی تا تاریخ اعلام مزبور پیشبینی شده بود تماما خرج شده است هرگاه تا تاریخ اعلام مزبورمبلغی باقیمانده باشد که خرج نشده است اراپ باید نصف مبلغ باقیمانده مزبور را بشرکت بپردازد.
الف - چنانچه در انقضای مرحله چهارساله اول نفت بمقادیر تجاری در ناحیه واگذاری در خشکی کشف شده باشد پیمانکار کل حق نخواهد داشت که عملیات اکتشافی را در طول مدت مرحله دوساله دوم یا سوم متوقف یا تعطیل نماید و بایستی تعهدات مربوط به ادامه عملیات را بر طبقجزءهای 3 و 4 این ماده انجام دهد. تفاهم حاصل است که ادامه عملیات اکتشافی در مرحله سوم دوساله تابع مقررات جزء 4 فوق خواهد بود. ب - هرگاه در پایان مرحله دوساله دوم و مرحله دوساله سوم (هر کدام که مورد پیدا کند) حداقل مبلغی که در جزءهای 3 و 4 فوق تصریح گردیده استخرج نشده باشد اراپ باید نصف مبلغ خرج نشده مزبور را بشرکت بپردازد:
با رعایت مقررات جزء 9 این ماده: الف - بوجود شرائط مذکور فوق هرگاه تا پایان مرحله دوساله مقرر در جزء 3 مانده پیمانکار کل حداقل متعهدی را که در جزء 3 این ماده مقرر گردیده انجام نداده باشد و یا هرگاه پیمانکار کل تعهد ادامه کار را بتقاضای شرکت بر طبق جزء 4 این ماده انجام نداده باشد مرحله اکتشاف خاتمه یافته تلقی خواهد شد و از آن پس حدود عملیات پیمانکار کل منحصر به عملیات در ناحیه یا نواحی بهرهبرداری (در صورت وجود چنین ناحیه یا نواحی) مشروحه در ماده 18 این قرارداد خواهد گردید در صورتی که چنین نواحی مورد بهرهبرداری موجود نباشد شرکت حق خواهد داشت بدون اینکه برای او تعهدی در قبال پیمانکار کل ایجاد شود این قرارداد رافسخ نماید. ب - هرگاه پیمانکار کل بر طبق مقررات جزء 4 این ماده وارد مرحله اضافی دوساله شده اما در انقضای مرحله مزبور حداقل تعهداتی را که برای ادامه عملیات در مرحله مزبور مقرر گردیده است انجام نداده باشد شرکت حق خواهد داشت بهمان طریقی که در بند (الف) فوق راجع به پایان مرحله دوساله مقرر گردیده است اقدام نماید.
در کلیه مواردیکه در این ماده پیشبینی شده است شرکت مختار خواهد بود چنانچه اوضاع و احوال را مقتضی تشخیص دهد برای انجامتعهدات پیمانکار کل حداکثر شش ماه دیگر به او مهلت بدهد.
ناحیه واقع در خشکی و تقلیلهای بعدی ان -جزء 1 - در پایان سال اول مرحله اول پیمانکار کل با موافقت شرکت 20000 کیلومتر مربع از ناحیه اصلی واقع در خشکی را انتخاب خواهد نمود تا درحدود ناحیهای که باین ترتیب انتخاب مینماید و از این به بعد در این قرارداد ناحیه واگذار در خشکی نامیده میشود به عملیات اکتشافی بپردازد . -جزء 2 - در پایان مرحله چهارساله اول ناحیه واگذاری در خشکی بمیزان 50 درصد تقلیل خواهد یافت هرگاه در پایان مرحله دوم (دوساله) عملیاتاکتشاف طبق مقررات جزء 4 ماده 15 این قرارداد تا مرحله سوم (دوساله) ادامه یابد قسمت باقیمانده ناحیه واگذاری در خشکی مجددا بمیزان 25درصد از ناحیه واگذاری در خشکی تقلیل خواهد یافت. -جزء 3 - مقررات جزء 3 و جزء 4 ماده 14 این قرارداد ناظر بر تقلیلهای مقرر در جزء 2 فوق نیز خواهد بود.
تنظیم برنامه و بودجه عملیات اکتشافی -جزء 1 - پیمانکار کل برای هر سال تقویمی برنامه و بودجه جداگانهای برای ناحیه واگذاری در خشکی و ناحیه واگذاری در دریا تنظیم خواهد نمود بنحوی که دست کم انجام و اجرای حداقل تعهداتیکه در مواد 13 و 15 این قرارداد تصریح گردیده است تامین شود. -جزء 2 - برنامهها و بودجههای مقرر در جزء 1 فوق برای هر سال تقویمی حداکثر تا 15 اکتبر سال ماقبل آن تسلیم شرکت خواهد گردید و اجرای آنهاپس از مشاوره با شرکت شروع خواهد شد.
دوره بهرهبرداری ارزیابی - توسعه و تولید
مقررات مربوط به دوره بهرهبرداری -جزء 1 - دوره اکتشاف در تمام یا قسمتی از نواحی واگذاری در خشکی یا دریا موقعی پایان خواهد پذیرفت که یک چاه تجارتی به مفهومی که در ماده19 این قرارداد تعریف گردیده است کشف گردد و دوره بهرهبرداری در مورد« ناحیه بهرهبرداری» مربوطه از تاریخ کشف چاه تجاری شروع خواهد گردیدو حدود ناحیه بهرهبرداری منطبق خواهد بود با پست ترین خطوط منحنی طراز در اطراف ساختمان تحتالارضی که چاه تجاری در آن حفر شده است ناحیه یا نواحی بهرهبرداری مزبور بشرط رعایت مقررات مواد 4 و 13 و 15 این قرارداد از بقیه ناحیه واگذاری که در آن عملیات اکتشافی ادامه خواهدیافت مجزا خواهد گردید. -جزء 2 - دوره بهرهبرداری مشتمل بر 3 مرحله جداگانه بشرح زیر خواهد بود: الف - مرحله ارزیابی - از تاریخ کشف اولین چاه تجارتی در ناحیه بهره برداری تا تاریخی که ساختمان تحتالارضی مربوطه بعنوان میزان نفتتجاری بر طبق مقررات ماده 20 این قرارداد شناخته شود. ب - مرحله توسعه - از تاریخ شناختن میدان نفت بعنوان یک میدان تجاری تا تاریخ شروع تولید بمیزان تجاری. ج - مرحله تولید - از تاریخ شروع تولید بمیزان تجاری در هر میدان نفت تجاری آغاز خواهد گردید و برای مدت 25 سال ادامه خواهد یافت.
چاه تجاری -جزء 1 - بمجرد اینکه پیمانکار کل باین نتیجه رسید که چاه نفت تجاری کشف گردیده است اظهاریهای حاکی از این امر بشرکت تسلیم خواهد نمود این اظهاریه بعدا باید بوسیله گزارشی که درباره تکمیل چاه تجاری تنظیم و تسلیم خواهد شد مورد تایید قرار گیرد. تفاهم حاصل است کهآزمایشهائی که برای اثبات تکمیل چاه تجاری بعمل میآید در حضور نمایندگان شرکت انجام خواهد گرفت و باین منظور وجود نفت بهر نوع کهباشد باید فورا به اطلاع نماینده شرکت برسد. -جزء 2 - صرف کشف چاه تجاری به مفهومی که در جزء 3 این ماده تعریف گردیده است دلیل قاطعی بر این نخواهد بود که ساختمان تحتالارضی ومخازن نفتی مربوطه میدان تجاری باشد. -جزء 3 - چاه موقعی تجاری شناخته خواهد شد که قابلیت بهرهدهی فرضی آن بر اساس ضخامت طبقه بهره ده و خصوصیات پتوفیزیکی سنگهای مخزن و اطلاعات حاصله از تجزیه و آزمایش عوامل فشار و حجم و درجه حرارت سیالات موجود در مخزن PVTو ضریبهای بهره دهی درمیزانهای مختلف تولید و حریم زهکشی مفروضی به شعاع نیم میل در اطراف حلقه چاه حاکی از این باشد که چاه در ظرف مدت دوازده سال میتواند مقادیر کافی نفت تولید کند بطوریکه ارزش آن بر اساس قیمت واقعی مربوطه معادل یک و نیم برابر هزینه تمام شده حفر چاه مزبور باشد.
میدان نفت تجاری
بمجرد اینکه پیمانکار کل باین نتیجه رسید که عملیات وی به کشف میدان قابل تولید بمیزان تجاری منجر شده است گزارش تفضیلی نتیجهگیری خود را به شرکت تسلیم خواهد کرد.
گزارشیکه پیمانکار کل بموجب جزء 1 فوق به شرکت تسلیم میکند باید بطور وضوح حاوی اطلاعات فنی و منجلمه اطلاعات فنی زیرباشد : الف – اطلاعات زمینشناسی و ژئو فیزکی ضخامت طبقه بهره ده –فاصله یا فواصل بین سطوح مختلف تماس سیالات – خصوصیات پترو فیزیکی سنگهای مخزن – تجزیه و آزمایش و عوامل فشار و حجم و درجه حرارت سیالات موجود در مخزن PVT قابلیت بالقوه بهره دهی مخزن – قابلیت بالقوه بهره دهی روزانه هر چاه – خصوصیات و ترکیبات مربوطه نفت خام مکشوفه – عمق فشار و سایر خصوصیات مخزن ب – فاصله و میزان دسترس بودن مخزن از کنار دریا و نقاط پخش و مصرف – فراهم بودن وسائل حملونقل تا بازارهای فروش یا میزان هزینه ایجاد یا تکمیل وسائل مزبوره ج – هرگونه اطلاعات مربوطه دیگری که پیمانکار کل آنها را مستند استنباطهای خود قرار داده باشد بالاخص اولین برنامه توسعه بشرح مذکور در جزء 2 ماده 23 این قرارداد . این برنامه بایستی با رعایت مقررات بند ( الف ) از جزء 2 ماده 21 این قرارداد تنظیم شود : د- نظریاتی که بوسیله کارشناس یا کارشناسانیکه تصدی عملیات را بر عهده داشتهاند ابراز گردیده است .
شرکت گزارش مزبور را فورا با کمال حسن نیت مورد بررسی قرار خواهد داد تا تشخیص دهد که آیا میدان تجاری بدان معنی که در جزء 4 این ماده تعریف گردیده کشف شده است یا نه
میدان فقط در موقعی تجاری تلقی میشود که مقدار نفت خامیکه طبق پیشبینی معقول از آن میدان قابل استخراج است بحدی باشد که تحویل نفت در کنار دریا بر اساس زیر امکانپذیر باشد : هرگاه از ارزش فعلی مجموع مقادیر نفت خامیکه انتظار میرود در ظرف مدت اولین 25 سال تولید گردد و ارزش مزبور بر اساس قیمت واقعی مربوطه محاسبه شده باشد ( از این پس در این قرارداد « ارزش تخفیف یافته » نامیده میشود ) اقلام زیر کسر گردد سودی که میزان آن از بیست درصد « ارزش تخفیف یافته » کمتر نباشد باقی بماند : الف – مجموع هزینههای جاری ( ارزش فعلی ) مقادیر نفت خامیکه انتظار میرود در ظرف اولین 25 سال تولید گردد منجمله هزینههای برداشت – عمل آوردن – انبار کردن – حملونقل – بارگیری و مخارج دیگر . ب - مجموع هزینههای اکتشافی در نواحی واقع در خشکی و دریا که تا تاریخ کشف میدان تجاری صرف شده باشد باضافه هزینههای اکتشافی برآورد شده که باید در مدت باقیمانده مرحله 6ساله اکتشاف خرج گردد. ج - هزینههای پیشبینی شده ارزیابی و توسعه باضافه بهره سرمایهای که شرکت برای میدان مربوطه پرداخت مینماید (بهره مزبور بر اساس «ارزش فعلی» محاسبه شود). د - مبلغی معادل 2/1 12درصد ارزش تخفیف یافته.
بمنظور احتساب «ارزش فعلی» در کلیه مواردی که در این ماده ذکر شده است نرخ تخفیف عبارت بود از 5 درصد بمدت 25 سال.
موافقت میشود که هرگاه تجاری بودن میدانی باشد طرفین بتقاضای اراپ برای تجاری اعلام نمودن چنین میدانی با یکدیگر مشورت بنمایند مشروط بر این که میزان استهلاک و وجوه پرداختی شرکت به اراپ بابت استرداد کل هزینههای اکتشافی بر مبنای تعداد معینی سنت برای هر بشکه تعیین گردد تا باین ترتیب طرفین بتوانند مادام که میدان تجاری دیگری کشف نگردیده است میدان مزبور را بر طبق مقررات این ماده بعنوان یکمیدان تجاری بشناسند.
مقررات این ماده متساویا در مورد هر میدان دیگری که متعاقبا کشف گردد نیز قابل اجرا خواهد بود.
ذخائر ملی
بعنوان یک اصل کلی تفاهم حاصل است که 50 درصد ذخائر مکشوفه قابل استخراج از حدود این قرارداد خارج بوده و بعنوان ذخائر ملی نگاهداری و کنار گذارده خواهد شد. تخصیص ذخائر بترتیب مزبور بر اساس اطلاعات فنی موجود با توافق طرفین در مورد میدانهای مکشوفه درناحیه واقع در دریا و در ناحیه واقع در خشکی جداگانه بعمل خواهد آمد.
اصل فوق طبق مقررات مشروحه زیر در مورد نواحی در خشکی و در دریا جداگانه اعمال میشود. الف - تخصیص ذخائر فقط در صورتی بعمل خواهد آمد که این نکته محرز شود که درآمدهای حاصله از اولین میدان (میدانهای) مکشوفه تجاری(بشرح مذکور در جزء 4 ماده 20) تکافوی آنرا مینماید که تمام هزینههای اکتشاف که واقعا مصرف شده است و همچنین هزینه انجام حداقل تعهداتی که در بقیه مدت مرحله اکتشاف باید مصرف شود بنحو مقرر در جزء 4 ماده 20 به اراپ مسترد گردد. ب - تخصیص ذخائر بشرح فوق حتیالامکان عبارت خواهد بود از اختصاص تعداد جداگانهای از میدانها قبل از مرحله توسعه به شرکت بعنوانذخائر ملی. ج - قبل از اینکه میدانهای نفت مذکور در بند (ب(این ماده به شرکت تخصیص داده شود تعداد کافی چاه که طبق اصول صحیح و متداول صنعت نفت در هر یک از میدانها حفر خواهد شد بمنظور ارزیابی مورد استفاده قرار خواهد گرفت تا بتوان ذخائر قابل استخراج هر میدان را بنحو صحیحی ارزیابی و برآورد کرد. د - هرگاه اجرای مقررات بند (ب) فوق کلا یا جزا امکانپذیر نباشد نسبت به روش تعدیل مجدد نحوه تخصیص نفت تولیدی که در ماده 29 مقررگردیده توافق حاصل خواهد شد. ه - تقسیم ذخائر بین میدانها در فواصل معین بطور صحیحی مورد تعدیل قرار خواهد گرفت تا بتوان میدانهای مکشوفه جدید را نیز منظور داشت. و - تفاهم حاصل است که با رعایت نسبت موجود بین ارزش ذخائر مورد بهرهبرداری و ذخائری که بهرهبرداری نمیشود مقررات فوقالذکر درخصوصیات بازرگانی و مالی اقتصاد این قرارداد تغییری حاصل نخواهد نمود.
تنظیم برنامهها و بودجه عملیات بهرهبرداری -جزء 1 - در طول مدت بهره برداری برنامههای عملیات و بودجههای مربوطه بوسیله پیمانکار کل با مشورت شرکت تهیه و بشرح زیر به مورد اجراءگذارده خواهد شد. -جزء 2 - در مرحله ارزیابی پیمانکار کل بعد از مشورت با شرکت و با رعایت کامل اصول صحیح صنعت نفت به اجرای برنامهها و بودجههای مربوطه مبادرت خواهد کرد. برنامهها و بودجهها برای هر یک از نواحی مورد بهره برداری تهیه و ظرف مدت دو ماه از تاریخ اعلام اولین چاه تجاری بشرح مقرر در ماده 19 باطلاع شرکت رسانیده خواهد شد. برنامهها و بودجههای مزبور ممکن است برای مدتی متجاوز از یکسال باشد. -جزء 3 - بمحض اینکه میدانی از طرف شرکت تجاری شناخته شد پیمانکار کل با در نظر گرفتن برنامه پنجسالهای که بمنظور تعیین میزان تولید مذکور در ماده 23 تهیه میگردد برنامههای سالیانه توسعه و بودجههای مربوطه را تنظیم خواهد نمود. برنامهها و بودجههای مزبور قبل از 15 اکتبر هرسال برای سال بعد تسلیم شرکت خواهد گردید و قبل از آنکه بموقع اجراء گذارده شود بایستی مورد توافق مشترک شرکت و پیمانکار کل قرار گیرد. -جزء 4 - در 31 مارس هر سال یا قبل از آن پیمانکار کل گزارش سالیانهای مشتمل بر اطلاعات کامل درباره اجرای برنامهها و بودجهها در سال قبل تسلیمشرکت خواهد نمود.
میزان تولید -جزء 1 - با در نظر گرفتن ذخائر قابل استخراج میدانهای تجاری مکشوفه و توسعه قابل پیشبینی بازارهای مربوطه آنها شرکت و اراپ درباره میزان بهرهبرداری میدانهای مزبور مشترکا اتخاذ تصمیم خواهند نمود و باین ترتیب ظرفیت تولید را که «ظرفیت تولید قابل بهرهبرداری» میدان نامیده میشود تعیین خواهند نمود. -جزء 2 - بر اساس «ظرفیت تولید قابل بهرهبرداری» برنامه توسعه پنج سالهای برای اجراء تهیه خواهد شد. برنامه مزبور میزان تولید سالیانه را تعیین خواهد نمود این میزان تولید ممکن است هر سال بمنظور تعیین «ظرفیت تولید تصحیح شده» بشرح مقرر در ماده 24 مشترکا مورد تجدید نظر قرارگیرد برنامه مزبور با روش صحیح صنعت نفت انطباق داشته باشد.
روش برداشت نفت خام
بمجرد اینکه میدانی تجاری اعلام گردید شرکت و اراپ یک کمیسیون تعیین سهمیه چهار نفری که دو نفر از آنها را شرکت و دو نفر را اراپ تعیین خواهند کرد تشکیل خواهند داد. اعضای کمیسیون تعیین سهمیه بعد از مطلع شدن از احتیاجات طرفین قبل از تاریخ 30 ژوئن هر سال تشکیل جلسه خواهند داد تا در آن تاریخ به پیمانکار کل اطلاع دهند که در سال بعد چه مقدار نفت در سر چاه به نمایندگی از طرف شرکت باید برداشت کند و درمحل بارگیری بمنظور تامین احتیاجات طرفین تحویل دهد.
هر یک از طرفین حق خواهند داشت که در مدت این قرارداد بطور متوسط سهمیه خود را از درصد « ظرفیت تولید قابل بهرهبرداری» هر میدان بموجب مقررات ماده 29 این قرارداد در محل بارگیری در کشتی برداشت نماید. کمیسیون تعیین سهمیه با در نظر گرفتن ظرفیت تولید قابل بهرهبرداری و مقادیر مورد احتیاج خود شرکت و مقادیر فروش تضمین شده مقرر در ماده 29 مقادیری را که: الف - برای استرداد وامهای مربوط به مراحل ارزیابی و توسعه بموجب مقررات ماده 28 باید تحویل اراپ شود. ب - طبق مقررات ماده 31 (فروش اختیاری) باید تحویل اراپ شود. تعیین خواهد کرد.
برای اینکه امکان کسری برداشت طرفین و جبران این قبیل کسر برداشت ملحوظ گردد حق برداشت طرفین را میتوان بر مبنای ظرفیت تولیدقابل بهره برداری یا ظرفیت تولید تصحیح شده که در هیچ مورد از 90 درجه ظرفیت تولید قابل بهره برداری کمتر نخواهد بود احتساب کرد. برای انجاماین منظور موافقت میشود که: الف - چنانچه احتیاجات طرفین با درصد سهمیه هر یک از آنها بر مبنای ظرفیت تولید قابل بهرهبرداری مساوی باشد برنامه تولید سال مربوطه برابر باظرفیت تولید قابل بهرهبرداری خواهد بود. ب - چنانچه احتیاجات طرفین از درصد سهمیه هر یک از آنها بر مبنای ظرفیت تولید قابل بهرهبرداری کمتر باشد هر دو طرف حق خواهند داشت که کسری برداشت سهمیه خود را در سالهای بعد جبران نمایند. برای اینکه جبران کسری برداشت امکانپذیر گردد حق برداشت هر یک از طرفین در سالهای بعد بر مبنای ظرفیت تولید تصحیح شده احتساب خواهد شد و برای جبران کسری برداشت طرفین تفاوت بین ظرفیت تولید قابل بهرهبرداری و ظرفیت 0تولید تصحیح شده به نسبت کسری برداشت هر یک بآنها اختصاص داده خواهد شد. ج - چنانچه احتیاجات یکی از طرفین از درصد سهمیه او که بر مبنای ظرفیت تولید قابل بهره برداری محاسبه شده کمتر باشد و احتیاجات طرف دیگر بادرصد سهمیه او که بر مبنای ظرفیت تولید قابل بهره برداری محاسبه شده مساوی باشد طرفی که از درصد سهمیه خود کمتر برداشت کرده حق خواهد داشت که در ظرف سالهای بعد مقادیری را که کمتر از سهمیه خود برداشت نموده است جبران نماید و برای اینکه جبران مقادیر مزبور امکانپذیر گردد درصد سهمیه طرفین در سالهای بعد تا جبران نهائی مقادیر مزبور بر مبنای ظرفیت تولید تصحیح شده احتساب خواهد شد و تفاوت بین ظرفیت تولیدقابل بهرهبرداری و ظرفیت تولید تصحیح شده برای جبران کسری برداشت طرف مربوطه اختصاص داده خواهد شد. د - چنانچه احتیاجات یکی از طرفین بر مبنای ظرفیت تولید قابل بهره برداری کمتر از درصد سهمیه او باشد طرف دیگر میتواند در صورت توافق هر دوطرف مقداری را که باین نحو موجود است برداشت نماید و قیمت آنرا بر مبنای بهای واقعی منهای 5 سنت در هر بشکه بپردازد و در این صورت حقجبران کسری طرفی که از سهمیه خود کمتر برداشت نموده از وی سلب خواهد شد.
شرکت تعهد مینماید مقادیر مشروحه فوق را برداشت نموده و در محل بارگیری تحویل دهد و هر دو طرف تا آنجائی که به آنها مربوط است متعهدند در مورد مقدار مورد احتیاج خود بشرحی که اعلام نمودهاند آن مقدار را تحویل گیرند.
حقالزحمه اراپ و فروش نفت
استرداد پیش پرداخت
روش تامین مخارج
تا زمانیکه شرکت نتواند از محل درآمد حاصله از عملیات مقرر در این قرارداد هزینههای عملیات ارزیابی و توسعه و تامین کند اراپ وجوهلازم برای هزینههای مزبور را فراهم خواهد نمود.
اراپ در هر حال کلیه وجوه لازم برای مخارج اکتشاف را فراهم خواهد نمود و همچنین اراپ هزینههای برنامههای ارزیابی و توسعه و نیزوسائلی که برای تحویل نفت در محل بارگیری و برای انبار کردن و بارگیری نفت در کشتی جهت صدور لازم است تامین خواهد نمود. تفاهم حاصلاست که موقعی که تولید بمیزان تجاری شروع شود وجوهی که در هر سال مالی از عملیات مقرر در این قرارداد عاید شرکت میگردد برای پرداختهزینههای ارزیابی و توسعه در سال مالی بعد تخصیص داده خواهد شد و باین ترتیب اراپ فقط مسئول تامین بقیه مخارج خواهد بود.
بموجب این قرارداد درآمد خالصی که سالیانه از عملیات عاید شرکت میشود تفاوت بین دو قلم زیر خواهد بود: الف - دریافتیهای شرکت -فروش نفت بوسیله شرکت به اراپ (رجوع شود به ماده 29) -فروش مستقیم بوسیله شرکت به اشخاص ثالث منجمله برای مصارف داخلی. فروش نفت بوسیله اراپ بعنوان واسطه شرکت (رجوع شود بمواد 31 و 32 این قرارداد). ب - پرداختیهای شرکت پرداختیهائی که بعد از هر فروش بایستی بشرح مقرر در بند (الف) و (ب) جزء 5 این ماده بابت هزینه عملیات به صندوق هزینههای جاری واریز گردد. وجوهی که در نتیجه افزایش سهم پرداختی طرفین بصندوق هزینههای جاری در سال مربوطه بر طبق مقررات بند (ج) جزء 5 این ماده باید بصندوقمزبور بپردازد. -استرداد وامهای مربوط به عملیات ارزیابی و توسعه و بهره متعلقه به آن برای سال مربوطه (رجوع شود به ماده 28). -استرداد وامهای مربوط به عملیات اکتشافی در سال مربوط (رجوع شود به ماده 27). باضافه استهلاک سالیانه هزینههائی که شرکت برای تهیه اسناد زمینشناسی و ژئوفیزیکی مربوط به نواحی اصلی متحمل شده است (رجوع شود به بند (ب) از جزء 2 ماده 29). عین مالیاتهائی که شرکت بابت فروش نفت باید بپردازد.
وجوهی که باید از طرف اراپ بر طبق مقررات جزء 1 و 2 این ماده تادیه شود فراهم خواهد شد و بر طبق روش زیر مورد استفاده قرار خواهد گرفت: الف - حسابهای مخصوصی در ایران و یا در فرانسه گشوده خواهد شد که اراپ وجوه لازم را بر اساس برآورد هزینهها که بوسیله پیمانکار کل بعملخواهد آمد در آن واریز خواهد نمود. ب - پیمانکار کل اختیار خواهد داشت که بابت کلیه پرداختهائیکه بشرح مذکور در فوق باید بوسیله اراپ بعمل آید از حسابهای مزبور برایدریافت وجه استفاده کند. ج - اراپ تضمین مینماید که در همه اوقات وجوه کافی در حسابهای مزبور نگاهداری گردد تا کلیه هزینههائی که پیمانکار کل بطور صحیح صرف نموده است بموقع پرداخت کند. د - موقعیکه وجوه لازم برای عملیات مرحله تولید از محل درآمدهای حاصله قابل پرداخت باشد بطوریکه اراپ تعهدی برای تهیه وامهای دیگری برای عملیات ارزیابی و توسعه نداشته باشد حسابهای مزبور بسته شده و تتمه آن (در صورت وجود تتمهای) به اراپ برگشت داده خواهد شد.
الف - هزینههای جاری هر یک از میدانها که بمرحله بهرهبرداری تجاری برسد از صندوق کل هزینههای جاری که وجوه آن مشترکا بوسیلهشرکت و اراپ تامین و نگاهداری میشود پرداخت خواهد شد میزان وجوه اولیه صندوق مزبور بمحض اینکه شرکت و اراپ ظرفیت تولید قابلبهرهبرداری اولین میدان را برای رسیدن بمرحله بهرهبرداری تعیین نمودند یا توافق طرفین معین خواهد گردید. ب - هزینههای جاری از صندوق مزبور پرداخت خواهد گردید و شرکت وجوه مربوطه را به صندوق مسترد خواهد داشت باین نحو که به شرکت بعداز هر فقره فروش مبلغی را که بابت هزینههای جاری جزء بهای نفت مورد فروش طبق تعریف ماده 29 منظور شده به بستانکار حساب صندوق مزبورواریز خواهد کرد. ج - میزان وجوه صندوق در فواصل معین بر حسب تغییراتی که در میزان هزینههای جاری بعمل میآید تعدیل خواهد شد. د - مشارکت اراپ در ایجاد و نگاهداری صندوق مزبور طبق مقررات زیر خواهد بود: نسبت وجوه پرداختی اراپ به کل وجوه پرداختی بصندوق مزبور معادل نسبت درصد تولید که طبق مقررات ماده 29 به اراپ تخصیص داده شدهاست خواهد بود. ه - وجوه پرداختی هر یک از طرفین در ملکیت آنها خواهد ماند و بعنوان پیش پرداخت حساب جاری تلقی خواهد شد و تتمه آن در پایان دوره قرارداد کلا و در هر موقعی که توافق شود که نگاهداری تمام موجودی صندوق مورد احتیاج نیست جزا بطرفین مسترد خواهد گردید.
نحوه عمل در مورد پیش پرداختهای اراپ
وجوهی که بتوسط اراپ بموجب جزء 1 و 2 ماده 25 این قرارداد بطور پیش پرداخت تادیه میشود بعنوان وامی تلقی خواهد شد که دراختیار شرکت گذارده میشود ولی نوع هر یک از وامهای مزبور بستگی به ماهیت مخارجی دارد که وام برای آن مخارج مورد استفاده قرار میگیرد:
وجوهی که برای اجرای برنامههای اکتشافی منجمله حفاری اولین چاه تجاری در هر یک از نواحی بهرهبرداری بمصرف میرسد بعنوان وامهای اکتشافی تلقی خواهد شد که استرداد آنها مشروط به شروع و ادامه تولید بمیزان تجاری بنحو مقرر در ماده 27 این قرارداد خواهد بود.
در مورد وجوهی که برای اجرای برنامههای ارزیابی بمصرف میرسد بشرح زیر عمل خواهد شد: الف - وجوه مزبور چنانچه بمصرف چاههای ارزیابی فاقد نفت (در هر کجا که چنین چاههائی حفر شده باشد) برسد یا چنانچه بمصرف چاههای ارزیابی برسد که در یکی از نواحی بهرهبرداری حفر گردیده ولی آن ناحیه میدان تجاری شناخته نشده باشد وام اکتشافی تلقی خواهد گردید (رجوع شودبه ماده 27). ب - وجوه مزبور چنانچه بمصرف ارزیابی چاههای تجاری (در هر کجا که چنین چاههائی حفر گردیده باشد) برسد وام توسعهای تلقی خواهد شد(رجوع شود به ماده 28) اعم از اینکه: 1 - در ناحیه بهرهبرداری باشد که بعنوان ذخیره ملی مشروحه در ماده 21 کنار گذارده شده است یا. 2 - در ناحیه بهرهبرداری باشد که بموجب این قرارداد آن بهره برداری میشود.
وجوهی که برای انجام برنامههای توسعهای بمصرف میرسد وام توسعهای تلقی خواهد شد)رجوع شود به ماده 28).
وامهای مذکور در جزء 3 و 4 این ماده در 31 دسامبر هر سال تا حدودیکه بمصرف هزینههای واقعی پیمانکار کل در آن سال رسیده و طبق روش مقرر در ماده 12 حسابرسی شده باشد یک کاسه خواهند گردید ولی بمنظور احتساب بهره متعلقه به وامهای مزبور (رجوع شود به ماده 28) یککاسه نمودن وامها عطف بماسبق شده و برای هر دوره سهماهه سال یکبار عملی خواهد شد و بهره از آخرین روز هر دوره سهماهه مالی احتسابخواهد گردید.
استرداد وامهای اکتشافی -جزء 1 - وامهائیکه برای هزینههای اکتشافی در نواحی واقع در خشکی و در دریا بوسیله اراپ در اختیار شرکت گذارده میشود (رجوع شود به جزء2 و بند (الف) جزء 3 ماده 26 قرارداد) بدون بهره بوده و مطابق میزان استهلاک که شرکت بحساب مخارج تولید منظور میدارد به اراپ مسترد خواهدگشت. بجزء در مواردی که مقررات جزء 6 از ماده 20 این قرارداد اجرا میگردد استهلاکهای سالیانه مزبور معادل خواهد بود با یک پانزدهم کلیههزینههای اکتشاف تا تاریخ 31 دسامبر سال مربوطه و یا ده سنت امریکائی برای هر بشکه نفت خام تولید و یا حفظ شد (هرکدام که بیشتر باشد). -جزء 2 - اراپ بمنظور استرداد وجوه فوق حق خواهد داشت که مبلغی معادل استهلاک سالیانه مزبور را از قیمت خرید نفت خام تحویلی شرکت بهاراپ (طبق ماده 29) که اراپ بایستی بشرکت بپردازد کسر نماید. -جزء 3 - مبلغ استهلاک سالیانه در موقع شروع تولید بمیزان تجاری احتساب و در آخر هر سال با در نظر گرفتن عوامل زیر تعدیل خواهد گردید: الف - هزینههای اکتشافی بعد در صورتیکه صرف شده باشد. ب - هزینههای مربوط به چاههای ارزیابی فاقد نفت مقرر در بند (الف) از جزء 3 ماده 26. ج - مخارج مربوط به چاههای ارزیابی که در ناحیه بهرهبرداری حفر گردیده و آن ناحیه میدان تجاری شناخته نشده باشد (طبق بند (الف) از جزء 3 ماده26 ). د - مقادیر واقعی نفتی که از میدانهائیکه بموجب مقررات قرارداد وارد مرحله توسعه شده است تولید و حفظ شده باشد باین ترتیب که اگر در مورداستهلاک هزینههای اکتشاف مبنای احتساب تعداد معین سنت برای هر بشکه ملاک عمل قرار نگیرد مبلغ استهلاک سالیانه برای هر بشکه مساوی با یک پانزدهم کلیه هزینههای اکتشاف تقسیم بر مقدار کل نفت خامی که در سال مربوطه تولید و حفظ گردیده است بشود.
استرداد وامهای مربوط به عملیات ارزیابی و توسعه
وامهائی را که اراپ برای تامین هزینههای ارزیابی نواحی بهرهبرداری (رجوع شود به بند (ب) از جزء 3 ماده 26) و تامین هزینههای توسعهمیدانهای تجاری (که بوسیله پیمانکار کل انجام شده) به شرکت میدهد شرکت باید با بهرهای بشرح محاسبه مندرج در جزء 5 این ماده ظرف مدت 5سال و هر سال مبلغی معادل یک پنجم وامهای مزبور بطریقی که در این ماده مقرر گردیده است به اراپ مسترد نماید.
پرداخت اقساط طی پنج سال مذکور در جزء 1 فوق از تاریخ شروع تولید بمیزان تجاری در هر یک از میدانهای نفت بر طبق یکی از روشهای زیر بانتخاب شرکت بعمل خواهد آمد: الف - استرداد نقدی وامهای فوقالذکر با بهره متعلقه در نه قسط مساوی 6ماهه که اولین قسط 6 ماه بعد از تاریخ شروع تولید بمیزان تجاری خواهدبود پرداخت شود یا. ب - استرداد وامهای فوقالذکر و بهره متعلقه از طریق فروش نفت خام بشرح زیر بعمل آید: 1 - اراپ بعنوان واسطه بنمایندگی از طرف شرکت سالیانه حداکثر یک میلیون تن نفت بمدت پنج سال از تاریخ شروع تولید بمیزان تجاریخواهد فروخت و وجوه حاصله از فروش مزبور را که بر اساس قیمتهای واقعی منهای دو درصد حقالعمل احتساب خواهد شد نزد خود نگاه خواهند داشت : 2 - هرگاه وجوه حاصله از فروش مذکور در قسمت 1 بند (ب) فوق کمتر از یک پنجم مبلغ وام فوقالذکر و بهره متعلقه به آن باشد اراپ حق خواهد داشت از قیمت خرید مربوط به فروش تضمین شده مشروحه در ماده 29 مبلغی معادل اقلام (ه) و (و) از جزء 2 ماده مذکور نزد خود نگاهدارد. 3 - هرگاه در آخر سال پرداختهای مذکور در قسمت (1) و (2) این بند کفاف قسط سالیانه را ننماید شرکت مبلغ باقیمانده را نقدا پرداخت خواهد نمود یا. ج - استرداد وامهای فوقالذکر و بهره متعلقه بآن قسمتی بر طبق مقررات بند (الف) و قسمتی بر طبق مقررات بند (ب) فوق بعمل آید.
شرکت قبل از آغاز مرحله توسعه به اراپ اطلاع خواهد داد که کدام از یک شقوق مقرر در جزء 2 این ماده را انتخاب نموده است این انتخاب درمورد هر یک از میدانها برای مدت پنج سال قطعیت خواهد داشت.
مقررات قسمت (1) از بند (ب) جزء 2 فوق فقط برای مدت 5 سال بعد از تاریخ شروع تولید بمیزان تجاری در اولین میدان تجاری قابل اجراءخواهد بود.
هر یک از اقساط سالیانه مشتمل بر مبلغی بابت استرداد وام بهره متعلقه به آن خواهد بود بهره مزبور مشمول مالیات نبوده و بر مبنای نرخ بهره بانک فرانسه باضافه 2.5 درصد احتساب خواهد شد. تاریخ شروع احتساب بهره تاریخ یک کاسه کردن وامها بشرح مذکور در جزء 5 ماده 26 خواهدبود برای محاسبه اقساط سالیانه مذکور مبلغ وامها بطور متوالی و به ترتیب تاریخ به حساب خواهد آمد و احتساب بهره در تاریخهای زیر بعمل خواهد آمد: الف - در صورت انتخاب شق (الف) یا (ج) مذکور در جزء 2 فوق در تاریخ سررسید قسط هر شش ماه یکبار و در صورتیکه مقررات قسمت (3) بند(ب) از جزء 2 فوق ملاک عمل قرار گیرد هر سال یکبار یا. ب - در مورد فروشهای مقرر در قسمتهای (1) و (2) بند (ب) از جزء 2 فوق در پایان هر دوره 3ماهه متوالی متعاقب تاریخ تحویل.
حقالزحمه اراپ
فروش تضمین شده به اراپ - تعیین مقدار و قیمت
در ظرف مدت 25 سال که تاریخ شروع آن تاریخ آغاز تولید بمیزان تجاری در هر یک از میدانها خواهد بود شرکت متعهد است که از 35 درصد تا 45 درصد از ظرفیت تولید قابل بهرهبرداری یا تصحیح شده هر میدان را ( رجوع شود به مواد 23 و 24) به قیمتهای مشروحه زیر بصورتفوب در محل بارگیری در کشتی به اراپ بفروشد. برای انجام این منظور شرکت مقدار درصدی از ظرفیت تولید مزبور را که بر اساس فاصله میدان تا کناردریا و بر مبنای طول لوله نفت خام از میدان مزبوره به محل بارگیری برای صدور تعیین خواهد شد به اراپ اختصاص خواهد داد تعیین نسبت درصدمربوطه بشرح زیر خواهد بود: الف - چنانچه میدان در فاصله 100 کیلومتری یا در فاصله کمتری از کنار دریا قرار گرفته باشد 35 درصد. ب - چنانچه میدان در فاصله 500 کیلومتری یا در فاصله بیشتری از کنار دریا قرار گرفته باشد 45 درصد. ج - چنانچه میدان در فاصله بین 100 کیلومتر تا 500 کیلومتر از کنار دریا واقع شده باشد میزان درصد متناسب با فاصله مربوطه بین 35 درصد تا 45درصد.
در مورد فروشهای تضمین شده مقرر در فوق قیمت خریدی که اراپ به شرکت خواهد پرداخت از حاصل جمع اقلام زیر بدست خواهد آمد: الف - مبلغی معادل استهلاک هزینههای اکتشاف مذکور در جزء 2 و بند (الف) از جزء 3 ماده 26. ب - مبلغی معادل استهلاک سالیانه هر بشکه بابت مخارج شرکت برای تهیه اسناد زمینشناسی و ژئوفیزیکی مربوط به نواحی اصلی که قبل از آغازعملیات اکتشافی باطلاع اراپ رسانیده شده باشد. استهلاک مزبور بنحو مقرر در جزء 1 ماده 27 این قرارداد احتساب خواهد شد. ج - مبلغی معادل استهلاک سالیانه هزینه عملیات ارزیابی و توسعه که برای تامین ظرفیت تولید قابل بهرهبرداری میدان مربوطه مورد نیاز است با رعایت نکات زیر: 1 - مبلغ استهلاک سالیانه مزبور برای هر بشکه بر حسب نسبت هزینه عملیات ارزیابی و توسعه به آن مقدار فرضی نفتی که در نتیجه ضرب نمودن ظرفیت تولید قابل بهرهبرداری سالیانه در عدد ده (سال) بدست میآید احتساب خواهد شد نرخ استهلاک سالیانه مزبور بر طبق مقررات قسمتهای 2 و3 زیر عنداللزوم تعدیل خواهد گردید. 2 - چنانچه در پایان 5 سال اول مقادیر واقعی نفت تولیدی کمتر از کل مقدار تخصیص یافته بر مبنای ظرفیت قابل بهرهبرداری مشروحه در (1) فوق باشد نرخ استهلاک سالیانه بطوری افزایش خواهد یافت که ظرف مدت پنج سال بعد سرمایهای را که برای عملیات ارزیابی و توسعه بکار رفته بتوان کاملا مستهلک نمود. 3 - چنانچه وسائل حمل و بارگیری برای تحویل نفت خامی که از پیش از یک میدان تولید شده بکار رود هزینه آنها (که معادل با مبلغ استهلاک تاسیسات مزبور طبق محاسبه فوقالذکر در این جزء خواهد بود) در آخر سال بر طبق برداشتهای واقعی از هر میدان تعدیل خواهد گردید. د - مبلغی معادل هزینههای جاری هر بشکه بابت مخارج تولید و حملونقل و انبار کردن و بارگیری در مورد هر میدان که از طریق صندوق کلهزینههای جاری مشروحه در جزء 5 ماده 25 تامین گردیده است. ه - مبلغی معادل 2 درصد جمع اقلام (الف) و (ب) و (ج) و (د) فوق. و - مبلغی معادل 50 درصد از مابه التفاوت بین قیمت واقعی هر بشکه که طبق ماده 30 تعیین میشود و جمع اقلام (الف) و (ب) و (ج) و (د) فوقتفاهم حاصل است که میزان 50 درصد مذکور فوق معادل نرخ مالیات بر درآمدی میباشد که در مواقع مختلف شامل شرکتهائی که با همکاری شرکت در ایران بکار مشغولند میشود.
اراپ بشرط رعایت مقررات مواد 27 و 28 راجع به استرداد وامها قیمت خرید نفت خامی را که بنحو مشروحه فوق تحویل او گردد درخاتمه هر مدت سهماهه مالی پرداخت خواهد نمود.
تعیین قیمت واقعی -جزء 1 - قیمت واقعی مذکور در مواد 28 و 19 و 30 به نحو زیر تعیین خواهد گردید: الف - یک کمیسیون چهار نفری مرکب از افرادی که در امور صنعت نفت تخصص داشته و دو نفر آنها از طرف شرکت و دو نفر دیگر از طرف اراپ تعیین خواهند گردید دو بار در هر سال در آخر ماه مارس و سپتامبر برای انجام منظورهای زیر تشکیل جلسه خواهند داد. - تحقیق و تعیین قیمتهایفروش فوب نفت خام که در خلیج فارس به اشخاص ثالث تحویل و فروخته شده پس از مطالعه اسناد و مدارک و به هر وسیله دیگریکه بتواناطلاعات دقیق و صحیح را بدست آورد. - تعیین قیمت واقعی نفت خامیکه بموجب این قرارداد به اراپ تحویل میگردد بر مبنای اطلاعاتیکه به طریق فوق بدست آمده باشد با در نظر گرفتن مقادیر نسبی فروشها و مدت قراردادهای فروش و درجه و وزن مخصوص و نوع نفت خامیکه برایفروش عرضه شده است. ب - هرگاه کمیسیون مذکور در بند (الف) فوق تشکیل جلسه داده ولی بتوافق نرسد طرفین ابتدا نظر یک نفر متخصص ذیصلاحیت بینالمللی بیطرف را که با توافق طرفین انتخاب خواهد شد کسب خواهند نمود و چنانچه نظری که از طرف متخصص مزبور اظهار میگردد مورد قبول یکی ازطرفین نباشد مقررات ماده 41 اجرا خواهد شد. -جزء 2 - منظور از اصطلاح «شخص ثالث» که در این ماده بکار برده شده عبارت است از هر مشتری اراپ که چنانچه شرکت باشد حداقل 51 درصدسرمایه آن متعلق به شرکت یا شرکتهائی غیر از اعضای تشکیلدهنده شرکت فروشنده باشد.
فروشهای اختیاری
فروشهای وابسته به خرید اجناس و خدمات فرانسوی
اراپ علاوه بر تعهد فروش نفت که بموجب قسمت (1) از بند(ب) جزء 2 ماده 28 عهدهدار گردیده است بعنوان واسطه شرکت متعهد است که مقادیر نفت مشروحه زیر را که بموجب مقررات این قرارداد تولید میگردد بدرخواست شرکت ظرف مدتهای مشروحه زیر به بازارهای جهانی صادر نماید: الف - سه میلیون تن در سال ظرف مدت پنج سال از تاریخ شروع تولید بمیزان تجاری. ب - چهار میلیون تن در سال ظرف مدت پنج سال دوم از تاریخ شروع تولید بمیزان تجاری.
مقادیر فوق شامل نفت خامی که اراپ بموجب مقررات ماده 29 فوق خریداری مینماید نخواهد بود در اینمورد هرگاه با در نظر گرفتنمقررات ماده 29 راجع به فروشهای تضمین شده 35 درصد تا 45 درصد ظرفیت تولید قابل بهرهبرداری ظرفیت تولید میدان یا میدانهای نفت برایتحویل مقادیر فوقالذکر کافی نباشد مقادیر مزبور به نسبت ظرفیت تولید قابل بهرهبرداری میدانهای نفت تقلیل داده خواهد شد.
اراپ قیمت نفت خام تحویل شده بموجب این ماده را بر مبنای قیمت واقعی شرکت پرداخت خواهد نمود و در موقع پرداخت وجوه مزبورحق خواهد داشت دو درصد را بعنوان حقالعمل برداشت نماید.
تفاهم حاصل است که مقررات این ماده موکول باین خواهد بود که دولت ایران طبق شرائطی که بعدا تعیین خواهد شد وجوه حاصله از اینعملیات را صرف خرید لوازم و محصولات ساخت فرانسه بوسیله ایران بموجب توافق حاصله فیمابین دولتین ایران و فرانسه و یا برای استفادهایران از خدمات فرانسوی طبق توافق حاصله فی مابین دولتین مزبور بنماید.
گاز طبیعی
گاز طبیعی که توام با نفت خام تولید میگردد. استفاده از گاز طبیعی که تواما با نفت خام تولید میگردد با رعایت ترتیب تقدم بشرح مذکور درزیر خواهد بود: الف - استفاده پیمانکار کل در جریان عملیات کل. ب - احتیاجات شرکت برای مصرف داخلی در ایران. ج - تخصیص به طرفین به نسبت مقرر در ماده 29. در موارد مذکور در بند (الف) و (ب) فوق گاز در سر دستگاههای تفکیک نفت و گاز تحویل خواهد شد و هیچیک از طرفین بهیچ عنوان از این بابتپرداختی بطرف دیگر نخواهد نمود. در مورد مقادیر گازی که بموجب بند (ج) فوق به اراپ تحویل میشود قیمتی که به شرکت قابل پرداخت خواهد بود با توافق فی مابین طرفین و بر مبنای اصولی که برای تعیین قیمت نفت خام در این قرارداد مقرر شده است تعیین خواهد گردید.
در صورت کشف یک میدان گاز طبیعی اراپ یکی از دو شق مذکور در زیر را انتخاب نموده مراتب را باطلاع شرکت خواهد رسانید: الف - اراپ هر گونه حقوقی را در مورد چنین میدان مکشوفهای از خود سلب مینماید. در این صورت کلیه مخارجی که برای میدان مزبور شده است ازمبلغ حداقل تعهدات عملیات اکتشافی قابل کسر بوده و برای میدانهای نفت خام که وارد مرحله بهره برداری شده است منظور خواهد شد. ب - اراپ تصمیم میگیرد از حقوق خود استفاده نماید در این صورت درباره شرایط بهرهبرداری شرکت و اراپ از این قبیل میدانهای گاز (که تا حدامکان با سایر مقررات این قرارداد هماهنگ خواهد بود) فیمابین طرفین توافق بعمل خواهد آمد از لحاظ این ماده اصطلاح میدان گاز طبیعی عبارتاست از میدانی که فقط دارای ذخائر گاز باشد و نیز میدانیکه هم دارای نفت خام و هم گاز بوده ولی نتوان آنرا میدان تجاری نفت شناخت.
انتقال و واگذاری
اراپ بشرط موافقت شرکت میتواند قراردادهای مشارکت با یک یا چند شرکت نفتی اروپائی امضاء نماید و بموجب آن قراردادهای شرکتیا شرکتهای مزبور را در عملیات و مخارج و حقوق و منافع مقرر در این قرارداد سهیم سازد مشروط بر آنکه: الف - مجموع منافع و سهام چنین شرکت یا شرکتها از 49 درصد کل سهام و منافع موضوع این قرارداد تجاوز ننماید تا بدینوسیله اراپ بتواند نظارت وکنترل خود را بنحو موثری بر عملیات شرکاء مزبور حفظ نماید و ب - عملیاتی را که شرکت یا شرکتهای مزبور بعهده میگیرند بطور وضوح معین شده باشد و اراپ در همه اوقات در قبال شرکت مسئول انجام تعهدات شرکت یا شرکتهای مزبور باقی بماند.
طرفین موافقت مینمایند که بشرط رعایت مقررات بندهای (الف) و (ب) فوق اراپ در همه اوقات مجاز خواهد بود که شرکت وابسته خودموسوم به سوسیته ناسیونال ده پترول دآکیتن S.N.P.Aرا در فعالیتهای فنی و مالی خود بنحوی که در این قرارداد تعریف گردیده است شریک سازددر اینصورت سوسیته ناسیونال ده پترول دآکیتن با اعلام کتبی اراپ به شرکت خودبخود بعنوان یکی از طرفهای این قرارداد شناخته خواهد شد.
اراپ و سوسیته ناسیونال ده پترول دآکیتن در هر موقع و گاهبگاه میت وانند تمام یا قسمتی از منافع خود نسبت به حقوقی که تحصیل نمودهاند و تعهداتی که بموجب این قرارداد بر عهده گرفتهاند بشرکتهای زیر انتقال دهند: الف - شرکت یا شرکتهائیکه کنترل هر یک از آنها را در اختیار داشته باشند. ب - شرکت یا شرکتهائیکه تحت کنترل آنها باشند ج - شرکت یا شرکتهایئ که تحت کنترل هر شرکت یا شرکتائیی که در بند (الف)یا (ب) فوق تعریف گردیده است باشند، از لحاظ مقررات این بند منظور از کنترل یک شرکت عبارت است از مالکیت مستقیم یا غیر مستقیم اکثریت سهام آن شرکت. چنین انتقالی طرف انتقالدهنده را از تعهداتی که طبق این قرارداد بر عهده دارد بهیچوجه معاف و بری نخواهد کرد.
هر گونه انتقال توسط اراپ یا سوسیته ناسیونال ده پترول دآکیتن بجز آنچه که طبق جزءهای 2 و 3 فوق مجاز گردیده است محتاج بکسب موافقت کتبی و قبلی شرکت خواهد بود و شرکت باید قبل از ابراز موافقت تایید هیئت وزیران و تصویب قوه مقننه را نیز تحصیل نماید.
هر گونه انتقالی که بموجب مقررات این ماده عملی گردد از پرداخت هر گونه مالیات انتقال و حقوق و عوارضی معاف خواهد بود.
اطلاعات محرمانه اراپ و پیمانکار کل کلیه طرحهای نقشهها مقاطع و گزارشها و جداول و اطلاعات علمی و فنی و هر گونه اطلاعات مشابه مربوط بعملیات فنی پیمانکار کل را که بموجب این قرارداد مقرر گردیده محرمانه تلقی خواهند کرد. بدین معنی که مندرجات یا مفهوم آنها نباید بوسیله اراپ و پیمانکارکل بدون رضایت شرکت افشا بشود شرکت از دادن رضایت بدون دلیل موجه امتناع یا در اعلام آن تاخیر نخواهد کرد.
واردات و گمرک
کلیه ماشین آلات - وسائل - وسائط نقلیه آبی - دستگاهها - افزار - ادوات - قطعات یدکی - مصالح - الوار - مواد شیمیائی - مواد ضروری برایاختلاط و امتزاج - وسائل خودرو و سایر وسائط نقلیه - هواپیما - هر نوع مصالح ساختمانی - آلات فولادی - اشیاء و اثاثیه و لوازم اداری - حوائج کشتی - مواد خواربار - البسه و لوازم استحفاظی دستگاههای تعلیماتی - محصولات نفتی که در ایران بدست نیآید و کلیه اجناس دیگری که منحصرااز لحاظ صرفهجوئی و حسن جریان عملیات و وظایف پیمانکار کل ضروری باشد بنام شرکت بدون پروانه ورودی و با معافیت از هر گونه حقوق گمرکی و عوارض شهرداری و سایر مالیاتها یا پرداختهای دیگر بایران وارد خواهد شد . مواد فوق شامل حوائج طبی و جراحی و لوازم بیمارستان ومحصولات طبی و دارو و اسباب طبی و اثاثیه و ادواتی که در تاسیس و گرداندن بیمارستان و داروخانه ضروری باشد نیز خواهد بود.
پیمانکار کل با اطلاع شرکت حق خواهد داشت در هر موقع که مایل باشد اشیائی را که بوسیله او وارد شده بدون هیچگونه پروانه و با معافیت ازهر گونه حقوق و مالیات و یا پرداختی مجددا صادر نماید.
پیمانکار کل نیز حق خواهد داشت با تصویب شرکت که بدون جهت از تصویب مزبور خودداری نشده و تاخیر در آن رخ نخواهد داد اشیائی را که بطور موقت وارد کردهاند در ایران بفروش رسانند. در این صورت مسئولیت پرداخت حقوق مربوطه و همچنین انجام تشریفات لازمه طبق مقرراتجاری و تهیه اسناد ترخیص برای پیمانکار کل بعهده خریدار خواهد بود.
اجناسیکه برای استفاده و مصرف کارکنان پیمانکار کل و وابستگان تحت تکفل کارکنان مزبور مناسب تشخیص گردد بدون لزوم هیچگونه پروانه ورودی و یا معافیت از مقررات هر نوع انحصار دولتی ولی با پرداخت حقوق گمرکی و سایر مالیاتهائیکه در موقع ورود معمولا بآن تعلق میگیرد واردخواهد شد. این قبیل اجناس قابل فروش نخواهد بود مگر به کارکنان و مکفولین مذکور آنهم منحصرا برای استفاده و مصرف آنها.
بدون آنکه در کلیات حقوق فوقالذکر محدودیتی حاصل شود پیمانکار کل در تحصیل لوازم و حوایج خود باید نسبت باشیائیکه در ایران ساختهو مهیا میشود رجحان قائل شود با این قید که اشیاء مذکور با مقایسه با اشیاء مشابه خارجی با همان شرائط مساعد از لحاظ نوع جنس و قیمت وسهلالحصول بودن آن در موقع لزوم بمقادیر مورد نیاز و قابل مصرف بودن آن در مواردی که برای آن منظور شده در ایران به دست بیاید. در مقایسهقیمت اشیاء وارداتی با اشیاء ساخته و مهیا شده در ایران کرایه و هر گونه حقوق گمرکی که طبق این قرارداد نسبت باشیاء وارداتی مزبور قابل پرداختباشد باید ملحوظ گردد.
کلیه واردات و صادرات مذکور در این قرارداد مشمول تنظیم اسناد و تشریفات گمرکی بوده که این تکالیف از آنچه معمولا مجری است سنگینترنخواهد بود (ولی مشمول پرداختهائی که بموجب مقررات مربوطه این قرارداد از آن معاف گردیده نمیباشد) این قبیل تشریفات و تنظیم اسناد به طورساده و سریع انجام خواهد شد و باین منظور بین شرکتهای مربوطه و مقامات گمرکی ممکن است عنداللزوم ترتیبات مقتضی داده شود.
مالیات هیچ قسمت از وظائفی که اراپ بموجب این قرارداد بر عهده گرفته است مشمول مالیات نخواهد بود عملیات پیمانکار کل بلحاظ اینکه غیر انتفاعی میباشد مشمول مالیات نخواهد بود . شرکت در مورد درآمد ویژه خود از فروش نفت که بموجب این قرارداد بعمل میآید بر طبق مقررات اساسنامهخود مشمول مالیات خواهد بود. در مواردیکه پیمانکار کل قسمتی از عملیات خود را بپیمانکار فرعی واگذار مینماید مقررات مالیاتی جاری ایران درمورد پیمانکار فرعی مزبور قابل اجرا خواهد بود.
پول رایج و ارز خارجی
بمنظور تامین احتیاجات پیمانکار کل اراپ وجوه لازم را بفرانک فرانسه یا فرانک قابل تبدیل فرانسه (هر کدام که مورد پیدا کند) در حساب یا حسابهای مخصوص مذکور در جزء 4 از ماده 25 این قرارداد واریز خواهد نمود.
شرکت وامهائی را که اراپ به او میدهد بفرانک فرانسه بر طبق مقررات جزء 3 این ماده مسترد خواهد کرد. بدون آنکه در کلیات مراتب فوقمحدودیتی حاصل شود اراپ قیمت خرید مقادیر فروشهای تضمین شده مقرر در ماده 29 را بفرانک فرانسه که قابل تبدیل باشد پرداخت خواهد کرد.
در مورد وامهای مربوط به عملیات ارزیابی و یا توسعه اراپ میتواند آزادانه تصمیم بگیرد که وامهای مزبور را به چه پول رایجی تادیه نماید وشرکت وامهای مزبور را بهمان پول مسترد خواهد ساخت.
دفاتر اصلی و محاسبات پیمانکار کل بفرانک فرانسه نگاهداری خواهد شد و باین منظور تبدیل پول رایج ایران و یا دلار امریکا و یا هر پول دیگری که برای عملیات پیمانکار کل مورد احتیاج باشد به نرخ متوسط ماهیانهای تسعیر خواهد شد که اراپ و یا شرکت وابستهاش بآن نرخ پول ایرانو یا دلار آمریکائی و یا هر پول دیگری را برای عملیات پیمانکار کل در همان ماه با فرانک فرانسه خریداری کردهاند و هرگاه اینگونه خریداری ظرف ماه مزبور بعمل نیامده باشد نرخ خرید در نزدیکترین ماه قبلی ماخذ تسعیر خواهد بود. در آخر هر دوره سالیانه مابهالتفاوت حاصل از تغییرات نرخارز که در دفاتر مربوطه منعکس است بر حسب مورد به هزینههای جاری اضافه یا از آن کسر خواهد شد.
دولت ایران وسائلی فراهم خواهد کرد که اراپ و یا شرکت وابسته به اراپ و یا پیمانکار کل مطمئنا بتوانند پول ایران و یا هر پول دیگری را که برای عملیات پیمانکار کل مورد احتیاج است در مقابل فرانک فرانسه و یا در مقابل پولی که وامهای مذکور در جزء 3 این ماده به آن پول تادیه شده استبه نرخ ارز بازرگانی بانک و بدون تبعیض علیه آنها خریداری نمایند. نرخ ارز بازرگانی بانک عبارت است از نرخ ارز رایج یا متداول بانک در روز مورد بحث برای خرید پول ایران در ازاء پول غیرایرانی که کلا یا بعضا از صدور کالاهای عمده صادراتی ایران (بترتیب ارزش) غیر از نفت خام تولید شده در ایران و محصولات آن بدست آمده باشد اگر در هر موقع بیش از یکچنین نرخ بانک موجود باشد نرخ تسعیر نرخی خواهد بود که در مقابل آنحداکثر واحدهای پول ایران بدست بیاید تمام بهای گواهینامه ارزی و حقالعمل و یا امثال آن جزء لاینفک نرخ ارز محسوب خواهد شد.
اراپ و یا شرکت وابسته به اراپ و یا پیمانکار کل ملزم به تبدیل هیچ قسمت از وجوه خود بپول ایران نخواهند بود ولی وجوهی را که برای پرداخت هزینههای عملیات خود در ایران لازم میدانند باید از طریق بانکهای مجاز بپول ایرانی تبدیل کنند.
در طول مدت این قرارداد و پس از پایان آن اراپ و یا شرکت وابسته به اراپ و یا پیمانکار کل ممنوع نخواهند بود از اینکه هر گونه وجوه یادارائی را آزادانه در خارج از ایران داشته باشند یا آنرا نقل و انتقال دهند ولو آنکه این وجوه یا دارائی از عملیات آنها در ایران بدست آمده باشد وهمچنین ممنوع نخواهند بود از اینکه حسابهائی بارز خارجی در بانک ملی ایران داشته باشند و وجوه موجود در بستانکار حسابهای خود را تاحدودی که وجوه و دارائیهای مزبور بوسیله اراپ و یا شرکت وابسته به اراپ و یا پیمانکار کل طبق مقررات این قرارداد به ایران وارد شده و یا ازعملیات آنها حاصل شده باشد آزادانه نگاه داشته یا منتقل و صادر نمایند.
برای تعیین قیمت واقعی که با ارزی غیر از دلار آمریکائی باشد و یا برای تبدیل نهائی هر قیمت واقعی بفرانک فرانسه نرخ تسعیر مربوطه براساس ارزش برابری روز که طبق مقررات اساسنامه صندوق بینالمللی پول تعیین شده باشد خواهد بود در صورتیکه ارزش برابری مزبور تعیین نشدهباشد شرکت و اراپ سعی خواهند کرد که در خصوص تعیین اساس قابل قبولی برای تسعیر مزبور توافق حاصل نمایند در صورت عدم حصول توافق تسعیر بر اساس متوسط نرخهای خرید و فروش ارز بین فرانک فرانسه و ارز مذکور در پایان وقت اداری روز مورد بحث در زوریخ طبق گواهی بانکمرکزی ایران بعمل خواهد آمد. هرگاه روزی نرخ خرید و فروش ارز در زوریخ معین نگردد نرخی که بجای متوسط نرخ خرید و فروش ارز در زوریخ باید ملاک عمل قرار گیرد عبارت خواهد بود از متوسط آخرین نرخهای قبلی ارز مورد بحث در زوریخ که بوسیله بانک مرکزی ایران گواهی شده باشد.
بعد از خاتمه این قرارداد دولت ایران وسائلی فراهم خواهد کرد که وجوهی که بپول ایران در اختیار اراپ و یا شرکت وابسته به اراپ باشد تاآنجا که وجوه مزبور طبق این قرارداد بایران وارد شده یا از عملیاتیکه بموجب این قرارداد بعهده دارند حاصل شده باشد به درخواست آنان و بدونهیچگونه تبعیض بنرخ بانکی ارز که بطور عموم در دسترس خریداران فرانک فرانسه باشد به فرانک فرانسه قابل تبدیل باشد.
مدیران و کارکنان غیرایرانی شرکت وابسته به اراپ یا پیمانکار کل و خانوادههای آنها ممنوع نخواهند بود از این که وجوه یا دارائی را که در خارج از ایران دارند آزادانه نگاه داشته یا انتقال دهند و میتوانند هر قسمت از این وجوه را که برای حوائج آنها ولی نه بمنظور سفتهبازی ضروری باشدبه ایران انتقال دهند. این قبیل اشخاص مجاز نخواهند بود که در ایران معاملات ارزی از هر قبیل بغیر از طریق بانک مجاز یا طریق دیگر که دولتتصویب کند انجام دهند.
مدیران یا کارکنان غیرایرانی شرکت وابسته اراپ و یا پیمانکار کل که حقوق آنان بریال پرداخت میشود حق خواهند داشت طی هر سال درمدت ادامه خدمت خود در ایران مبلغی معادل حداکثر 50 درصد حقوق خالص (پس از کسر مالیات) خود در آن سال را بارز کشور محل اقامت عادی خود آزادانه از ایران خارج کنند.
مدیران یا کارکنان غیرایرانی شرکت وابسته اراپ و یا پیمانکار کل در خاتمه خدمت خود در ایران که ایران را ترک مینمایند حق خواهند داشت مبلغی که از پنجاه درصد حقوق ناویژه 24 ماه اخیر خدمت آنها متجاوز نباشد بارز کشور محل اقامت عادی خود آزادانه از ایران خارج کنند.
قوه قهریه (فرس ماژور) 1 - در مواردیکه بحکم قوه قهریه (فرس ماژور) مانعی پیش آید که بطور معقول از حیطه اختیار اراپ یا پیمانکار کل خارج بوده و اجرای تعهدات یااعمال حقوق مقرر در این قرارداد را غیر ممکن یا موقوف گرداند و یا تاخیری در آن ایجاد کند: الف - این عدم انجام یا تاخیر اراپ یا پیمانکار کل در اجرای تعهدات مزبور بعنوان قصور یا تخلف از اجرای این قرارداد تلقی نخواهد شد و. ب - مدتیکه تاخیر در اجرا و اعمال حقوق و تعهدات مزبور طول کشیده باشد بمدتی که طبق قرارداد مقرر است اضافه خواهد شد و. ج - هرگاه ادامه مدت فوق قهریه کمتر از یک سال نباشد این قرارداد بخودی خود برای دورهای مساوی با مدت مزبور تمدید خواهد شد و این امر به حقوقی که بموجب قرارداد برای تمدیدهای اضافی در نظر گرفته شده است خدشهای وارد نخواهد ساخت. 2 - در موردیکه اراپ یا پیمانکار کل از انجام تعهدی که بموجب مقررات این قرارداد نموده در نتیجه اطاعت از هر نوع قوانین یا احکام یا مقررات یاتصویب نامههای دولتی قصور یا تخلف ورزد قصور یا تخلف مزبور بعنوان قصور یا تخلف در انجام مقررات این قرارداد تلقی نخواهد شد مشروط براینکه ثابت شود که قصور یا تخلف مزبور نتیجه لازم اجرای قانون یا حکم یا مقررات یا تصویبنامه مربوطه بوده است. 3 - مفاد این ماده مانع نخواهد شد از اینکه اراپ یا پیمانکار کل نسبت باین موضوع که آیا قرارداد بعلت آنکه اجرای آن بکلی غیرمقدور شده بایستی فسخ شود بر طبق مقررات ماده 40 قرارداد بداوری مراجعه کند.
ضمانت اجرا در مورد مقررات مواد 14 و 16 این قرارداد راجع به تقلیل نواحی هرگاه اراپ در مهلتهای مصرحه شرکت را از نظر خود درباره نواحی که باید خارجگردند مطلع نسازد شرکت چنین نواحی را به تشخیص خود تعیین خواهد نمود. این تعیین قطعیت داشته و نواحی را که شرکت باین نحو تعیین نمایداز تاریخ ابلاغ خارج از نواحی اصلی یا واگذاری تلقی خواهد شد.
سازش 1 - هرگاه اختلافی مربوط باجرا یا تفسیر این قرارداد پیش آید طرفین میتوانند موافقت کنند که موضوع به هیئت سازش مختلطی مرکب از چهار عضومراجعه شود که هر یک از طرفین دو نفر آن را تعیین خواهند نمود و وظیفه آنها کوشش در حل موضوع بطریق دوستانه خواهد بود هیئت سازش پساز استماع اظهارات نمایندگان طرفین رای خود را در ظرف سه ماه از تاریخ ارجاع شکایت به هیئت سازش صادر خواهد کرد. رای مزبور در صورتیالزامآور خواهد بود که باتفاق صادر شده باشد 2 - هرگاه طرفین ظرف سی روز نسبت بارجاع اختلاف به هیئت سازش توافق ننمایند و یا اختلاف بعد از ارجاع به هیئت مزبور حل نشده باشد طریق حل آن منحصرا ارجاع بداوری طبق مقررات ماده 41 خواهد بود.
داوری
هر گونه اختلاف ناشی از اجراء یا تعبیر مقررات این قرارداد توسط یک هیئت داوری مرکب از سه نفر حل و فصل خواهد شد. تشریفات داوری بااخطار کتبی طرفی که درخواست رسیدگی داوری مینماید به طرف دیگر شروع خواهد شد رونوشتی از اخطار مزبور به رئیس عالیترین دادگاه دانمارک(یا قاضی همطراز) ارسال خواهد شد و تاریخ دریافت اخطار فوقالذکر بعنوان تاریخ ارجاع امر به داوری بشرح مذکور در زیر تلقی خواهد شد. هریک از طرفین یک نفر داور و دو داور مزبور قبل از شروع برسیدگی داور ثالثی را انتخاب خواهند کرد که سمت ریاست هیئت داوری را خواهد داشت.چنانچه دو نفر داور نتوانند ظرف چهار ماه از تاریخ ارجاع بداوری نسبت به داور ثالث تراضی کنند و چنانچه طرفین بطرز دیگری توافق ننمایند داورثالث به درخواست هر یک از طرفین بوسیله رئیس عالیترین دادگاه دانمارک (یا قاضی همطراز) تعیین خواهد شد.
اگر یکی از طرفین ظرف دو ماه از تاریخ ارجاع امر بداوری خود را انتخاب ننماید و یا انتخابی را که نموده است باطلاع طرف دیگر نرساند طرف دیگر حق خواهد داشت که به رئیس عالیترین دادگاه دانمارک (یا قاضی همطراز او) مراجعه و تقاضای تعیین داور واحد بنماید. شخصی که توسط رئیسمزبور بسمت داور ثالث یا داور واحد برگزیده میشود نبایستی مستخدم ایران یا فرانسه بوده یا باشد و نباید تبعه هیچ یک از ممالک مزبور باشد. چنانچه ثابت شود که روابط وی با یکی از طرفین یا با منافعی که مربوط به اختلاف است بنحوی میباشد که بطور معقول ممکن است این ظن راایجاد نماید که نحوه رسیدگی او نمیتواند بکلی عاری از تبعیض باشد ممکن است بتقاضای یکی از طرفین از وی سلب صلاحیت گردد معذلکچنانچه از دو نفر که باین سمت انتخاب گردیدهاند بدلیل فوق سلب صلاحیت شده باشد طرفین ملزم به قبول هر شخص ثالثی که انتخاب گرددخواهند بود.
داور ثالث یا داور واحد (هر کدام که مورد پیدا کند)قبولی خود را ظرف سی روز از تاریخ دریافت اعلام تعیین خود بطرفین قرارداد (و در صورتیکه توسط رئیس عالیترین دادگاه دانمارک تعیین شده باشد به رئیس مزبور) اطلاع خواهد داد و در غیر اینصورت چنین تلقی خواهد شد که او سمتمزبور را رد کرده است و انتخاب مجدد طبق همان مقررات بعمل خواهد آمد.
اگر اختلاف به هیئت داوری ارجاع شود رای ممکن است با اکثریت صادر شود. رای صادره نهائی و دارای اثر حقوقی خواهد بود و طرفین تعهد مینمایند مفاد آنرا با حسن نیت بمورد اجرا بگذارند و از هر لحاظ هر گونه حق اعتراض باستناد اصل Lis. Pendens(غیر قابل انتقال بودن مالمتنازع فیه مادام که حکم قطعی از طرف دادگاه صادر نشده است) و یا امکان ارجاع قبلی امر بمقام قضائی دیگری را از خود سلب مینمایند.
محل و تشریفات داوری را طرفین تعیین خواهند کرد چنانچه در این باب توافق نشود محل و تشریفات داوری از طرف داور واحد یا داور ثالث (هرکدام که مورد پیدا کند) تعیین خواهد شد. موافقت میشود که هیچ اصل خاص حقوقی برای هیئت داوری یا داور واحد در صدور رای محدودیتی ایجاد نخواهد کرد و آنها اختیار خواهند داشت رای خود را بر مبنای ملاحظات انصاف و اصول حقوقی مورد قبول عام و علیالخصوص اصول حقوق بینالمللی قرار دهند.
طرفین همه نوع تسهیلات (منجمله حق ورود به حوزه عملیات نفتی) را برای هیئت داوری یا داور واحد فراهم خواهند کرد تا هر گونه اطلاعاتی راکه برای تعیین تکلیف اختلاف لازم باشد بدست آورند. عدم حضور یا امتناع یکی از طرفین داوری نمیتواند مانع یا مخل جریان داوری در تمام یا هریک از مراحل داوری بشود. در چنین موردی هیئت داوری یا داور واحد حق خواهد داشت رای غیابی صادر نماید و رای مزبور دارای همان اثر حقوقیخواهد بود که با حضور هر دو طرف صادر شده باشد.
مادام که تصمیم یا رای داوری صادر نشده توقف عملیات یا فعالیتهائیکه موضوع داوری از آن ناشی شده است الزامی نیست معذلک هیئت داورییا داور واحد حق مطلق خواهد داشت که احکام موقت متضمن دستورات موقتی لازم درباره هر دو طرف یا یکی از آنها صادر نماید. دستورات مزبوربرای طرفین دارای اثر حقوقی رای نهائی خواهد بود. در صورتیکه تصمیم یا رای داوری دائر بر موجه بودن شکایت باشد ضمن تصمیم یا رای مزبورممکن است ترتیب مقتضی برای جبران خسارات شاکی مقرر گردد.
تعیین مسئولیت پرداخت هزینههای داوری بسته به تشخیص هیئت داوری یا داور واحد (هر کدام که مورد پیدا کند) خواهد بود.
چنانچه بهر علت یکی از اعضای هیئت داوری یا داور واحد پس از قبول وظایفی که باو محول شده قادر یا مایل بشروع یا تکمیل رسیدگی بمورد اختلاف نباشد و چنانچه طرفین بصورت دیگری هم توافق ننمایند هر یک از طرفین میتوانند از رئیس عالیترین دادگاه دانمارک تقاضا کند که جانشین عضو مزبور یا داور واحد را (هر کدام که مورد پیدا کند) بر طبق مقررات این ماده تعیین نماید.
تا حدی که مورد داشته باشد ضمن تصمیمات داوری که بر طبق این ماده صادر میشود باید مهلت اجرا تصریح گردد.
ظرف مدت پانزده روز از تاریخ ابلاغ تصمیم یا رای بطرفین هر یک از آنها میتواند از هیئت داوری یا داور واحدی (هر کدام که مورد پیدا کند) کهتصمیم یا رای اولیه را صادر نموده تقاضای تفسیر آنرا بنماید. این تقاضا در اعتبار تصمیم یا رای تاثیری نخواهد داشت تفسیر مزبور باید ظرف مدت یکماه از تاریخ تقاضا داده شود و اجرای تصمیم یا رای تا صدور تفسیر یا انقضای یک ماه (هر کدام زودتر واقع شود) معوق خواهد ماند.
مقررات مربوط به داوری که در این قرارداد ذکر شده در صورتی هم که قرارداد خاتمه پیدا کند معتبر خواهد بود.
هرگاه تعیین داور واحد یا داور ثالث طبق مقررات این ماده بهر علت انجام نپذیرد تعیین مزبور (جز در مواردیکه طرفین به ترتیب دیگری کتباتوافق نمایند) بدرخواست یکی از طرفین توسط رئیس عالیترین دادگاه (یا قاضی همطراز وی) از یکی از کشورهای زیر به ترتیبی که نام برده میشود صورت خواهد گرفت. سوئد - نروژ - سویس.
اجرای رای داوری
چنانچه تصمیم یا رای نهائی صادر شده طبق ماده 41 این قرارداد فقط دایر به الزام پرداخت مبلغ معین مصرح در تصمیم یا رای مزبور به شرکت بوسیله اراپ باشد و مبلغ مزبور ظرف مدت مقرر در تصمیم یا رای مذکور یا در صورت عدم قید مدت در تصمیم یا رای ظرف سه ماه از تاریخ آن تصمیم یا رای پرداخت نشود شرکت حق خواهد داشت که کلیه اموال متعلق به اراپ را توقیف و از هر گونه پرداخت یا فروش نفت خام که قرار بوده است بهاراپ بشود خودداری نماید.
در مواردیکه تصمیم یا رای نهائی بر طبق این قرارداد صادر شده باشد چنانچه طرفی که موظف به اجرای رای میباشد ظرف مهلت مقرر در رای یاتصمیم یا (چنانچه مهلتی ضمن رای یا تصمیم معین نشده باشد) در ظرف شش ماه پس از ابلاغ رای یا تصمیم به طرفین مفاد رای یا تصمیم را اجرا نکند طرفی که رای یا تصمیم بنفع او صادر شده حق خواهد داشت که اعلام خاتمه این قرارداد را بوسیله تصمیم هیئت داوری یا داور واحد که بر طبق بند(3) این ماده را اتخاذ خواهد شد بخواهد تصمیم مزبور نسبت به حقوق و تعهداتی که از اجرای این قرارداد تا تاریخ خاتمه قرارداد (طبق این قرارداد) ناشی شده و یا بشود تاثیری نخواهد داشت. حقوق و یا پرداخت وجوه و خسارات دیگری هم که بموجب رای هیئت داوری یا داور واحد مقرر شدهباشد در همین حکم خواهد بود.
تصمیمی که بر طبق مقررات بند (2) این ماده پیشبینی شده فقط با رعایت شرایط زیر ممکن است اتخاذ شود: الف - فقط هیئت داوری یا داور واحدی که رای تصمیم نهائی مربوطه را صادر کرده میتواند این تصمیم را اتخاذ کند. ب - چنانچه هیئت داوری یا داور واحدی که رای یا تصمیم مزبور را صادر کرده بهر علتی قادر یا مایل به اقدام نباشد موضوع خاتمه یافتن قرارداد بعلت عدم اجرای رای بر طبق این قرارداد و بطرزی که برای حل اختلاف پیشبینی شده به داوری ارجاع خواهد شد.
هیئت داوری یا داور واحد قبل از اخذ تصمیم دایر بر خاتمه یافتن این قرارداد بایستی اول یک مدت اضافی (که از نود روز کمتر نخواهد بود) برایاجرای تصمیم یا رای مقرر نماید و تصمیم دائر بر خاتمه دادن قرارداد را فقط در صورتی اتخاذ خواهد کرد که مدت اضافی مقرر منقضی شده و طبق نظرآنها مفاد رای یا تصمیم اجرا نگردیده باشد.
زبانهای متن قرارداد -متن فارسی و فرانسه و انگلیسی این قرارداد هر سه معتبر است در صورتیکه اختلافی پیش آید و بداوری ارجاع شود هر سه متن به هیئت داوری یاداور واحد (هر کدام که مورد داشته باشد) عرضه خواهد شد که قصد طرفین را از روی هر سه متن تفسیر نمایند. هرگاه بین سه متن مزبور اختلافی درمورد حقوق و وظایف طرفین پیدا شود متن انگلیسی معتبر خواهد بود.
مقررات قانون معادن مصوب سال 1336 در مورد این قرارداد مجری نخواهد بود و قوانین و مقرراتیکه کلا یا بعضا مباین با شرایط این قرارداد باشد درحدودی که مباینت دارند نسبت بمقررات این قرارداد بلااثر خواهد بود. بتاریخ ...... مطابق با ...... در تهران -امضاء و مبادله گردید شرکت ملی نفت ایران دکتر منوچهر اقبال ا نتریرپز دورشرش ادآکتیویته پترولیر ج - بلانکار قائم مقام رئیس سوسیته فرانسزده پترول دیران ج - بلانکار از طرف اراپ - مدیر
ضمیمه الف حدود نواحی اصلی حدود نواحی اصلی مذکور در این قرارداد بشرح زیر میباشد: الف - ناحیه واقع در دریا. ناحیه اصلی واقع در دریا که در بخش 2 بخشهای نفتی ایران واقع است شامل آبهای ساحلی و فلات قاره ایران در حدود مشروحه زیر خواهد بود باضافه کلیه جزایری که در ناحیه مزبور و تحت حاکمیت ایران میباشد به استثناء جزایر کیش و هندورابی و قشم و هنگام و آبهای ساحلی آنها تا حدود 3میل. حدود ناحیه اصلی واقع در دریا بشرح زیر است: حد غربی آن از نقطه شماره 19 که در زیر تشریح گردیده است شروع در جهت جنوب در امتداد نصفالنهار 53 درجه و 34 دقیقه طول جغرافیائی شرقیتا جائیکه حد فلات قاره ایران را قطع کند ادامه مییابد . نقطه 19 جائی است که نصفالنهار مزبور حدود دریائی سه میلی ناحیه عملیات شرکتهای عامل نفت ایران را قطع مینماید مختصات جغرافیائیتقریبی نقطه مزبور بشرح زیر است: 53 درجه 34 دقیقه _ طول جغرافیائی شرقی 26 درجه 38 دقیقه _ عرض جغرافیائی شمالی حد شمالی آن از نقطه 19 شروع و در امتداد حدود دریائی سه میلی مذکور در فوق تا جائیکه حدود مزبور نصفالنهار 56 درجه طول جغرافیائی شرقی را در نقطه ت قطع مینماید ادامه مییابد . مختصات تقریبی نقطه ت بشرح زیر است: 56 درجه _ طول جغرافیائی شرقی 26 درجه 40 دقیقه 15 ثانیه _ عرض جغرافیائی شمالی حد شمالی آن از نقطه ت شروع و در جهت جنوب در امتداد نصفالنهار 56 درجه طول شرقی تا جائیکه نصفالنهار مزبور حد فلات قاره ایران را قطعکند ادامه مییابد. ب - ناحیه اصلی واقع در خشکی ناحیه اصلی واقع در خشکی شامل 3 قطعه میباشد: 1 - قطعه یک این قطعه با بخش 18 از بخشهای نفتی ایران انطباق دارد و در داخل نقاط تقاطع نصفالنهارهای 54 درجه و 57 درجه طول جغرافیائی شرقی از یک طرف و نصفالنهارهای 34 درجه و 36 درجه عرض جغرافیائی شمالی واقع است. 2 - قطعه 2 این قطعه شامل بخش 14 بخشهای نفتی ایران و قسمت شمال شرقی بخش 8 بخشهای نفتی ایران میباشد و در داخل خطوط مستقیمی که نقاط زیر رابهم متصل مینماید واقع است از نقطه 101 با مختصات جغرافیائی. 51 درجه _ طول جغرافیائی شرقی 34 درجه _ عرض جغرافیائی شمالی تا نقطه 102 با مختصات جغرافیائی. 51 درجه _ طول جغرافیائی شرقی 32 درجه _ عرض جغرافیائی شمالی تا نقطه 103 مختصات جغرافیائی 54 درجه _ طول جغرافیائی شرقی 30 درجه و 26 دقیقه و 30 ثانیه _ عرض جغرافیائی شمالی تا نقطه 104 با مختصات جغرافیائی 54 درجه _ طول جغرافیائی شرقی 34 درجه _ عرض جغرافیائی شمالی و سپس تا نقطه 101 فوق 3 - قطعه 3 این قطعه شامل بخش 12 و قسمت شمالی بخش 6 و قسمت غربی بخش 11 از بخشهای نفتی ایران میباشد و بین نصف النهارهای 57 درجه و 56درجه طول جغرافیائی شرقی و مدارهای 28 درجه 18 دقیقه و 32 درجه عرض جغرافیائی شمالی واقع است. تبصره خطوط مستقیم فوقالذکر خطوط معرفتالارضی بین نقاطی مبتنی بر «بیضی کلارک 1880» میباشد. نقاط فوقالذکر که با شماره مشخص شدهاند نقاطی میباشند که در نقشه بخشهای نفتی شرکت و نواحی قراردادها نشان داده شدهاند. قرارداد فوق مشتمل بر چهل و چهار ماده و یک ضمیمه منضم بقانون اجازه مبادله و اجراء قرارداد پیمانکاری اکتشاف و تولید نفت با اراپ میباشد. رئیس مجلس شورای ملی - مهندس عبدالله ریاضی