شماره 1788 /32 - 22/8/1361 شورای محترم نگهبان قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران احتراما پیرو مذاکرات حضوری در جلسه تاریخ 12 /8 /61 در حضور جمعی از اعضاء محترم آن شورا و پیرو مکاتبات مختلف از جمله نامه شماره 4220 /م.ن 11/8/1361 و 324 /م.ن - 14 /1361 معاون نخستوزیر در امور حقوقی و پارلمانی و نامه 4744 /م.ن - 18/8/1361 سرپرست محترم دفتر حقوقی نخست وزیری مبنی بر استفسار از آن شورای محترم در مورد عدم شمول مفاد اصل 53 قانون اساسی به درآمدهای اختصاصی جمعیت هلال احمر جمهوری اسلامی ایران مراتب زیر به استحضار میرسد. 1- اصولا جمعیت هلال احمر بنا به مقررات بینالمللی صلیب سرخ که به تصویب مراجع قانونگذاری ایران نیز رسیده برای حفظ مصونیتهای بینالمللی خود نمیتواند موسسهای دولتی یا وابسته به دولت شناخته شود و الزاما مقررات دولتی شامل جمعیت نخواهد شد. با اینکه امر غیردولتی بودن جمعیت را قبلا سازمان امور اداری و استخدامی کشور و سازمان برنامه و بودجه هر یک بنا به موردی در ارتباط با جمعیت طی مکاتباتی اعلام نمودهاند (فتوکپی نامهها ضمیمه است) و با توجه به اینکه عنصر تشکیلدهنده جمعیتهای هلال احمر در ایران و در سطح جهانی افراد داوطلب و خیر هستند که جمعیت را پایگاهی برای ارائه خدمات نیکوکارانه خود میدانند و در واقع جمعیت متکی به اعانات اینگونه افراد است به طوری که با جمع اعانات دریافتی از آنان تاسیس شده، معهذا بعضی از سازمانهای دولتی، جمعیت را در زمره موسسات دولتی منظور میکنند که مشکلاتی را در اجرای برنامههای جمعیت با توجه به اساسنامه تنظیمی به وجود میآورد با بیان دیگر اگر جمعیت هلال احمر طبق مقررات بینالمللی اتحادیه صلیب سرخ و هلال احمر جهانی بخواهد با برخورداری از مصونیتهای بینالمللی وظائف خود را در زمان صلح و جنگ انجام دهد نمیتواند موسسهای دولتی باشد و اگر موسسهای دولتی بخواهد چنین وظائفی را انجام دهد آن موسسه بدون تردید جمعیت هلال احمر نخواهد بود که بتواند از مصونیتهای بینالمللی بویژه در زمان جنگ برخوردار باشد. 2- بنا به مراتب فوق با قبول اصل غیردولتی بودن جمعیت و با علم به اینکه هیچ قانونی دال بر دولتی بودن جمعیت وجود ندارد نمیتوان درآمدهایی که به نام جمعیت و هر یک به موجب مجوز قانونی خاص (فتوکپی متن قوانین ضمیمه است) به همکاری و کمک دولت وصول میشود به حساب درآمدهای دولت منظور نمود. در حالیکه سازمانهای دولتی در وصول درآمدهای مزبور به عنوان نماینده و وکیل جمعیت عمل میکردهاند و حتی در بعضی موارد مامورینی از طرف جمعیت این درآمدها را وصول مینمودهاند. و دولت علاوه بر این همکاری سالیانه مبالغی به عنوان کمک یا اعانه در بودجه سالیانه پیشبینی و به این جمعیت پرداخت مینموده با این وجود از سال 1358 تا کنون با تفسیر خود از قانون بودجه سال 1358 و اصل 53 قانون اساسی نه تنها خزانهداری کل از واریز درآمدهای وصولی به حساب این جمعیت خودداری مینماید بلکه سازمان برنامه و بودجه هم که خود غیردولتی بودن جمعیت را اذعان نموده، درآمدهای به نام جمعیت را در قانون بودجه ضمن در آمدهای عمومی دولت منظور کرده است. خواهشمند است با توجه به مراتب مذکور و با در نظر گرفتن فرموده امام مدظله العالی که جمعیت را موسسهای عام المنفعه و سازمان کمکرسانی به طبقه محروم و گرفتار میداند و اکنون تحت نظر نماینده محترم امام مدظله العالی در نهایت جدیت به وظائف امدادی، اجتماعی، درمانی در جبهههای جنگ و در سطح کشور میپردازد. لذا از آن مسئول محترم تقاضا میشود در موارد زیر اظهارنظر فرمایند تاراهنمای ما در انجام وظائفمان باشد: 1- آیا استقلال و غیردولتی بودن جمعیت هلال احمر به عنوان یک جمعیت عام المنفعه مغایر قانون اساسی است. 2- وجوهاتی که بهعنوان کمک و اعانه در بودجه دولت برای کمک به خدمات خیریه و امدادی این جمعیت منظور میشود نیاز به پاسخگویی یک نفر وزیر در مجلس دارد؟ 3- درآمدهای اختصاصی جمعیت هلال احمر که مطابق قانون مصوب به نام این جمعیت توسط دولت وصول میشود آیا دریافتی دولت تلقی میشود و بایستی مطابق اصل 53 قانون اساسی به خزانه واریز شود؟ یا این درآمدها به جمعیت هلال احمر اختصاص دارد و بایستی صرف انجام خدمات خیریه و امدادی آن شود. برادر شما دکتر سید حسن فیروزآبادی - سرپرست و دبیرکل جمعیت هلال احمر جمهوری اسلامی ایران
شماره 6671 - 22 /9 /61 جمعیت هلال احمر جمهوری اسلامی ایران عطف به نامه شماره 1788/32 - 22 /8 /61 نظر شورای نگهبان را در مورد سوالات آن جمعیت در رابطه با قانون اساسی و اصل 53 آن به شرح زیر اعلام میدارد: 1- استقلال و غیردولتی بودن جمعیت هلال احمر مغایر قانون اساسی نیست. 2- وجوهی که بهعنوان کمک و اعانه در بودجه دولت برای کمک به خدمات خیریه و امدادی جمعیت هلال احمر منظور میشود از نظر قانون اساسی نیاز به اینکه وزیر یا شخص دیگری مسئول پاسخگویی آن در مجلس باشد ندارد. 3- درآمدهای اختصاصی جمعیت هلال احمر که مطابق قانون توسط دولت وصول میشود دریافتی دولت تلقی نمیشود و به هلال احمر اختصاص دارد. قائم مقام دبیر شورای نگهبان - محسن هادوی
قائم مقام دبیر شورای نگهبان - محسن هادوی