لایحه قانونی راجع به نحوه اداره دوره اول مجلس شورای ملی [مجلس شورای اسلامی] جمهوری اسلامی ایران تا هنگامیکه مجلس اعتبار قانونی مییابد

محل تشکیل مجلس شورای اسلامی جمهوری اسلامی ایران فعلا ساختمان مجلس خبرگان است که قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران در آن بتصویب رسیده است و هیچ محل دیگری برای تشکیل جلسات مجلس رسمیت ندارد.

نخستین جلسه مجلس شورای اسلامی جمهوری اسلامی طبق اصل شصت و پنجم قانون اساسی با حضور حداقل دوسوم مجموع نمایندگان (180 نفر) رسمیت مییابد و پس از گزارش وزیر کشور با قرائت پیام رهبر، مجلس افتتاح می‌شود سپس رئیس جمهور بیانات خود را ایراد می‌کند.

مسن ترین نماینده بریاست سنی و نفر بعدی بعنوان نایب رئیس و شش نفر از جوانترین نمایندگان بسمت منشی معین می‌شوند. رئیس و منشی‌ها بلافاصله پس از گزارش وزیر کشور و با دعوت وی در جایگاه هیات رئیسه قرار میگیرند. در صورت تساوی سن، هیات رئیسه سنی بقید قرعه از بین مسن ترین و جوانترین نمایندگان تعیین خواهد شد. تشخیص هیات رئیسه سنی با اداره قوانین مجلس است.

هیات رئیسه سنی تا انتخاب هیات رئیسه دائمی، کلیه وظایف هیات رئیسه دائمی را بعهده خواهد داشت.

پس از مراسم افتتاح، نمایندگان حاضر در مجلس طبق اصل شصت و هفتم قانون اساسی به هیات اجتماع سوگند یاد می‌کنند. متن سوگندنامه که بر روی ورقه‌ای نوشته شده توسط رئیس قرائت می‌شود و نمایندگان بحالت اجتماع در حال قیام آنرا تکرار و پس از انجام مراسم سوگند ذیل سوگندنامه را امضاء می‌کنند. نمایندگان اقلیت‌های دینی این سوگند را با ذکر کتاب آسمانی خود یاد خواهند کرد. نمایندگانیکه در جلسه نخست شرکت ندارند باید در اولین جلسه‌ای که حضور پیدا می‌کنند مراسم سوگند را بجای آورند.

هیچ شعبه‌ای نمیتواند تقدیم گزارش را بیش از ده روز به تعویق بیندازد در صورتیکه تاخیر بحکم ضرورت پیش آمده باشد، رئیس و در غیاب او نایب رئیس شعبه مکلف است هیئت رئیسه را مطلع سازد و هرگاه هیئت رئیسه علت را موجه دانست موضوع را دوباره بهمان شعبه و در غیر این صورت بشعبه دیگر یا به یک کمیسیون مخصوص ده نفری منتخب از شعبه دهگانه ارجاع مینماید که ظرف ده روز گزارش دهند.

شعب موظفند صورت جلسات خود را با قید اسامی حاضرین به ترتیب ثبت و تنظیم و تقدیم هیات رئیسه مجلس نمایند.

هر شعبه یک نفر از اعضای خود را پس از انتخاب اعضای کمیسیون تحقیق خویش برای تشکیل کمیسیون تدوین آئیننامه داخلی مجلس شورای اسلامی معین خواهد کرد و نتیجه را به مجلس گزارش خواهد کرد. این کمیسیون موظف است طرح تدوین شده را بلافاصله پس از انتخاب اعضای حقوقدان شورای نگهبان تقدیم مجلس نماید.

مناط اعتبار برای رسمیت جلسه کمیسیونها نیز حضور بیش از دوسوم اعضا می‌باشد و تصمیمات به اکثریت آراء عده حاضر معتبر است.

اگر کمیسیون تحقیق ظرف ده روز نظر خود را به مجلس نداد نماینده‌ای که اعتبارنامه او مورد اعتراض واقع یا در شعبه رد شده می‌تواند درخواست طرح اعتبارنامه خود را در مجلس بنماید و این درخواست باید مورد قبول واقع گردد.

اخذ رای نسبت باعتبارنامه مورد اعتراض باید مخفی و با ورقه باشد مگر اینکه نماینده مورد اعتراض درخواست رای علنی با ورقه نماید که در آنصورت رای علنی با ورقه است.

نمایندگانیکه هنوز اعتبارنامه آنان تصویب نشده است حق نطق و دادن رای در مجلس را ندارند ولی حق حضور در شعبه یا کمیسیون تحقیق هنگام رسیدگی باعتبارنامه خود را دارند و در صورتیکه از طرف شعبه یا کمیسیون یا بتقاضای خود برای ادای توضیحات دعوت شوند حق رای نخواهند داشت.

پس از تصویب اعتبارنامه حداقل 180 نفر از نمایندگان طبق اصل نود و یکم قانون اساسی بانتخاب اعضای حقوقدان شورای نگهبان که حداقل معادل دو برابر اعضای مورد نیاز آن از طرف شورایعالی قضائی به مجلس معرفی می‌شوند اقدام خواهد شد. اخذ رای مخفی و با ورقه خواهد بود و هر عضو منتخب لازم است دارای اکثریت مطلق و حداقل یکصد رای باشد.

رئیس سنی پس از انتخاب اعضای شورای نگهبان مطابق اصل نود و سوم قانون اساسی اعتبار مجلس را اعلام داشته و بلافاصله نسبت به انتخاب هیات رئیسه اقدام خواهد کرد.

هیات رئیسه پس از انتخاب اعضای حقوقدان، شورای نگهبان برای مدت یکسال انتخاب می‌شوند.

هیات رئیسه مرکب است از، رئیس - دو نایب رئیس - شش منشی و نه کارپرداز.

انتخاب رئیس فردی و به اکثریت مطلق است و انتخاب نواب و منشی‌ها و کارپردازان جداگانه و جمعی و با اکثریت نسبی (مشروط به اینکه کمتر از سی درصد آراء نباشد) و جملگی با رای مخفی و با ورقه خواهد بود. در صورتیکه در انتخاب رئیس در دفعه اول اکثریت مطلق حاصل نشود، دفعه دوم اکثریت نسبی کافی خواهد بود. رئیس مجلس بر سایر اعضاء هیات رئیسه و تمام ادارات مجلس ریاست دارد.

نواب رئیس به ترتیب تعداد آراء بعنوان نایب رئیس اول و نایب رئیس دوم در غیاب رئیس وظیفه او را به عهده خواهند داشت. در صورت تساوی آراء مسن ترین آن‌ها نایب رئیس اول خواهد بود.

قبل از اخذ رای برای هیات رئیسه اسامی نامزدها به ترتیب وصول به هیات رئیسه سنی در جلسه علنی اعلام خواهد شد.