پروتکل همکاری فنی بین دولت شاهنشاهی ایران و دولت جمهوری ترکیه راجع به عکسبرداری هوائی جهت تهیه نقشههای مرزی ایران و ترکیه که در تاریخ 4 دیماه 1352 (25 دسامبر 1973) بین نمایندگان مختار دو دولت در تهران بامضاء رسیده است تصویب و اجازه مبادلهاسناد تصویب آن داده میشود.
قانون فوق مشتمل بر یک ماده و متن پروتکل ضمیمه پس از تصویب مجلس سنا در جلسه روز دوشنبه 13ر3ر1353، در جلسه روز یکشنبه شانزدهم تیر ماه یکهزار و سیصد و پنجاه و سه شمسی بتصویب مجلس شورای ملی رسید.
رئیس مجلس شورای ملی - عبدالله ریاضی
پروتکل همکاری فنی بین دولت شاهنشاهی ایران و دولت جمهوری ترکیه راجع بعکسبرداری هوائی جهت تهیه نقشههای منطقه مرزی ایران وترکیه دولت شاهنشاهی ایران و دولت جمهوری ترکیه با تمایل بتعیین نحوه عکسبرداری هوائی در طول مرز ایران و ترکیه برای تنظیم نقشههای منطقه مرزی و با تصمیم انعقاد یک پروتکل همکاری فنی بین دو دولت برای تامین منظور فوق نمایندگان مختار خود را که ذیل این پروتکل را امضاء کردهاند تعیین نمودند. نمایندگان مزبور پس از مبادله اختیارنامههای خود که در کمال صحت و اعتبار بود در موارد زیر توافق نمودند:
طرفین متعاهدین میتوانند در حدود مقررات این پروتکل و بمنظور عکسبرداریهای لازم برای تنظیم نقشههای خود مربوط بمرزهای ایران و ترکیه به پرواز بر فراز خط مرزی مبادرت نمایند.
در پروازهای موضوع ماده اول عبور از مرز مجاز نخواهد بود مگر در مواردیکه الزام فنی ایجاب نماید.
هر یک از طرفین متعاهدین که مایل بانجام پروازهائی بمنظور مقرر در ماده اول باشد باید یکماه قبل از تاریخ شروع پرواز اطلاعات مشروح زیر را باستحضار مقامات ذیصلاحیت طرف متعاهد دیگر برساند: 1 - تاریخ تقریبی شروع و اختتام پروازها و مدت و برنامه پروازهای روزانه. 2 - نوع و رنگ و شماره و سایر علائم مشخصه هواپیماهائی که در عکسبرداری از آنها استفاده خواهد شد. 3 - ارتفاع تقریبی پروازها و مقیاس تقریبی عکسها. 4 - کروکی منطقهای که پرواز بر فراز آن انجام خواهد شد. این کروکیها را ممکن است در مقیاس متغیری از 50000ر1 تا 250000ر1 تهیه نمود. 5 - نام فرودگاه مورد استفاده در پروازها و محل لابراتوار عکاسی.
طرفین متعاهدین تعهد مینمایند که هنگام مبادرت بعکسبرداری برای منظورهای مذکور در ماده اول قواعد مشروحه زیر را رعایت کنند: 1 - هر یک از طرفین متعاهد میتواند هنگام عکسبرداری هوائی یکنفر افسر ناوبر بعنوان ناظر در هواپیمای طرف دیگر و همچنین یک نفر افسر مامور لابراتوار در لابراتوار عکاسی طرف متعاهد دیگر داشته باشد چنانچه پروازی صورت نگیرد افسر ناظر در هواپیما میتواند بکارهای لابراتوار اشتغال ورزد و چنانچه در لابراتوار کاری نباشد افسر مامور لابراتوار میتواند بعنوان ناظر دوم در پرواز شرکت نماید و بدین منظور وسایل لازم جهت سهولت امر نظارت از طریق طرفی که عکسبرداری هوائی مینماید برای ماموریت نمایندگان ناظر طرف مقابل فراهم شود. 2 - در هواپیماها فقط از یک دوربین عکسبرداری که مشخصات آن قبلا اعلام میگردد منحصرا بمنظور عکسبرداری هوائی جهت تبدیل بنقشه با مقیاس معین استفاده خواهد شد و هر نوع عکسبرداری یا بررسیهای هوائی دیگر ممنوع است. افسر ناظر طرف دیگر مجاز خواهد بود در اجرای مفاد این مقررات نظارت نماید. 3 - عکسهای هوائی در لابراتوار طرفی که اقدام بعکسبرداری نموده است ظاهر شده و آن قسمت از مناظر که مربوط بسرزمین طرف متعاهد دیگر باشد در حضور افسر ناظر همان طرف از فیلمها محو خواهد گردید. در مواردیکه الزاما بیش از نصف عکس حذف میشود برای توجیه عکس لااقل چند لکه کوچک در نقاط بالا و پائین محور عکس باقی بماند تا بتوان از روی آن عکسها را توجیه نمود.
طرف متعاهدی که مایل بانجام پروازهای مورد بحث باشد نمیتواند قبل از انجام کلیه تشریفات مقرر در این پروتکل برنامه پروازهای خود را اجرا نماید. با اعلام ختم برنامه پروازها بمقامات صلاحیتدار طرف دیگر ماموریت خاتمه مییابد. پروازهای جدید هنگامی مجاز خواهند بود که طرفین متعاهدین کلیه تشریفات مقرر در مواد قبلی پروتکل حاضر را رعایت نموده باشند.
در مواردیکه پرواز بعلل جوی و یا فنی پیش از زمان پیشبینی شده بطول انجامد و مراتب مورد تایید افسران ناظر طرف مقابل قرار گیرد پرواز برای یکبار با موافقت افسران ناظر و مجریان عکسبرداری تمدید و مراتب باطلاع مقامات ذیصلاحیت طرفین رسانیده میشود.
هنگام انجام پروازهای مقرر در این پروتکل طرف ذینفع اقدامات تامینی لازم را بعمل خواهد آورد.
افسران ناظر یک طرف متعاهد میتوانند بشرط رعایت مقررات داخلی طرف متعاهد دیگر بسرزمین آنطرف وارد و یا از آن سرزمین خارج شوند. طرفین متعاهدین متعهد میشوند که در حدود مقررات داخلی خود کلیه تسهیلات لازم را بمنظور انجام ماموریت افسران ناظر فراهم آورند.
مدت اعتبار این پروتکل پنج سال است و در پایان این مدت ممکن است آن را با توافق طرفین برای دورههای دوساله تجدید نمود.
پروتکل حاضر بتصویب خواهد رسید و یکماه پس از تاریخی که طرفین از طریق دیپلماتیک تصویب آنرا بیکدیگر اطلاع داده باشند لازمالاجراء خواهد شد. بنا بمراتب فوق نمایندگان مختار امضاءکنندگان زیر پروتکل حاضر را امضاء نمودند. این پروتکل در تهران بتاریخ 4 دیماه 1352 برابر با 25 دسامبر 1973 بزبانهای فارسی و ترکی و فرانسه تنظیم شده و در صورت بروز اختلاف متن فرانسه معتبر خواهد بود. از طرف دولت شاهنشاهی ایران از طرف دولت جمهوری ترکیه پروتکل فوق مشتمل بر یک مقدمه و ده ماده منضم بقانون پروتکل همکاری فنی راجع به عکسبرداری هوائی بین دولت شاهنشاهی ایران و دولت جمهوری ترکیه میباشد. رئیس مجلس شورایملی - عبدالله ریاضی