شورای عالی انقلاب فرهنگی در جلسه 542 مورخ 82/4/23، به پیشنهاد شورای عالی حوزه علمیه قم (نامه شماره 4767 مورخ 82/11/5)، اساسنامه شورای گسترش حوزههای علمیه را به این شرح تصویب کرد:
مقدمه به منظور نظارت بر تاسیس، توسعه حوزههای علمیه، برنامهریزی و هماهنگی در زمینههای آموزش و پژوهش حوزوی، «شورای گسترش حوزههای علمیه» با جایگاه، اهداف و شرح وظایف و اختیارات پیشبینی شده در این اساسنامه تاسیس میشود.
تعاریف: حوزه علمیه متشکل از یک یا چند واحد آموزشی و پژوهشی حوزوی است که با مجوز شورای گسترش حوزههای علمیه فعالیت میکند. مدرسه علمیه عبارت است از یک واحد آموزشی و پژوهشی حوزوی. به منظور رعایت اختصار در این اساسنامه به «شورای عالی حوزه علمیه»، «شورای عالی» و به «شورای گسترش حوزههای علمیه»، «شورای گسترش» و به «واحد آموزشی حوزوی وابسته به حوزه علمیه»، «مدرسه» اطلاق میشود.
جایگاه: شورای گسترش، بالاترین مرجع تصمیمگیری در زمینه ایجاد و یا صدور مجوز تاسیس، توسعه و انحلال حوزههای علمیه و صدور مدارک تحصیلی و تدوین برنامه درسی این حوزهها براساس رشتههای مصوب شورای عالی انقلاب فرهنگی در سطح کشور است
اهداف: 1 فراهمسازی زمینه گسترش آموزش و پژوهش حوزوی در سراسر کشور. 2 ارتقای سطوح آموزش و پژوهش حوزوی در زمینه علوم و معارف اسلامی.
وظایف و اختیارات:
تعیین راهبردها، سیاستها و ضوابط تاسیس و توسعه ی آموزش حوزههای علمیه در تمامی رشتهها و مقاطع تحصیلی، متناسب با رسالتها و اهداف حاکم بر برنامههای حوزههای علمیه.
تعیین راهبردها، سیاستها و ضوابط توسعه فضاهای آموزشی و پژوهشی حوزه علمیه در سطح ملی و منطقهای، تعیین قطبهای علمی و نحوهی توزیع جغرافیایی آموزشهای حوزوی.
بررسی، تصویب و صدور هر نوع مجوز اعم از دائمی یا موقت برای تاسیس یا تجهیز و توسعه حوزههای علمیه در کشور.
بررسی و تصویب ضوابط و ظرفیت پذیرش در حوزههای علمیه کشور.
تصویب ایجاد و یا توسعه رشتههای تحصیلی حوزوی در مقاطع مختلف در چارچوب مصوبات شورای عالی انقلاب فرهنگی.
تعیین شرایط و ضوابط موارد صدور مدارک تحصیلی برای طلاب حوزههای علمیه.
اتخاذ تصمیم در مورد جلوگیری از ادامه فعالیت و یا انحلال حوزهها و مدارس تابعه.
بررسی و تصویب اساسنامه حوزههای علمیه که با مجوز شورای گسترش ایجاد میشوند.
بررسی و تصویب طرحهای جامع حوزههای علمیه.
بررسی و نظارت بر ایجاد و توسعه حوزههای علمیه تا مرحله صدور مجوز قطعی.
تشکیل کمیتههای تخصصی مورد نیاز و تصویب آییننامههای داخلی.
ماده 5اصلاحی ۱۳۸۸/۰۳/۰۵
ترکیب اعضا اعضای شورای گسترش عبارتند از: 1 مدیر مرکز مدیریت حوزههای علمیه برادران (رئیس) . 2 مدیر مرکز مدیریت حوزههای علمیه خواهران (نایب رئیس) . 3 معاونان آموزشی مراکز مدیریت حوزههای علمیه برادران و خواهران . 4 معاونان پژوهشی مراکز مدیریت حوزههای علمیه برادران و خواهران 5 معاونان امور شهرستانهای مراکز مدیریت برادران و خواهران 6 مسوول دبیرخانه شورای عالی 7 مسوول طرح و برنامه دبیرخانه شورای عالی 8 یک نفر از شخصیتهای برجسته علمی حوزوی (با اولویت اعضای شورای عالی) به انتخاب شورای عالی 9-معاون آموزشی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری
رئیس شورای گسترش میتواند حسب مورد و در صورت لزوم از اشخاص ذی صلاح برای اظهار نظر (بدون حق رای) برای شرکت در جلسات شورا دعوت نماید.
نحوه تشکیل جلسات، رسیدگی به تقاضاها و امور داخلی شورای گسترش طبق آییننامههایی که به تصویب شورای مزبور میرسد، تعیین میشود
شورای گسترش یک نفر را از بین اعضای خود به عنوان دبیر جلسه انتخاب میکند.
شورای گسترش موارد و تقاضاهای دریافتی از سوی اشخاص یا حوزههای علمیه را بر حسب موضوع و نوع تقاضا، برای تحقیق، بررسی و اظهارنظر کارشناسی به مراکز مدیریت حوزههای علمیه (برادران یا خواهران) و یا سایر نهادها و صاحبنظران ارجاع خواهد داد و کلیه موارد و تقاضاها پس از اظهارنظر کارشناسی با تایید رئیس شورای گسترش در جلسات این شورا قابل طرح خواهد بود.
جلسات شورای گسترش با حضور رئیس یا نایب رئیس شورا و اعضا رسمیت مییابد و تصمیمهای آن با رای موافق نصف به علاوه یک کل اعضای شورا اتخاذ میشود.
کلیه تصمیمات شورای گسترش به اطلاع رئیس شورای عالی میرسد و در صورتی که تا دو هفته پس از اطلاع، نظر کتبی مخالف به دبیرخانه شورای گسترش واصل نشود با امضای رئیس شورای گسترش، برای اجرا ابلاغ میگردد
دبیرخانه شورای گسترش زیر نظر رئیس شورای گسترش اداره میشود و مسوول آن توسط ایشان منصوب میشود.
اساسنامه فوق در 8 ماده و 4 تبصره در جلسه542 مورخ 1383/4/23 به تصویب شورای عالی انقلاب فرهنگی رسید و از تاریخ تصویب لازمالاجرا میباشد.
رئیس جمهور و رئیس شورای عالی انقلاب فرهنگی – سید محمد خاتمی