وزارت امورخارجه عهده دار اجرای سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران است.
وزارت امورخارجه در اجرای مفاد ماده 1 وظایف اساسی زیر را عهده دار خواهد بود.
بررسی، برقراری، تنظیم، حفظ و توسعه روابط سیاسی جمهوری اسلامی ایران با سایر دولتها و سازمانهای سیاسی بینالمللی و نظارت و اشراف بر سایر روابط خارجی.
برقراری و قطع روابط سیاسی با تصویب هیات وزیران انجام خواهد گرفت.
ایجاد و اداره نمایندگیهای سیاسی و کنسولی در کشورهای خارجی و سازمانهای سیاسی بینالمللی براساس قوانین و مقررات مربوط.
توجه و مراقبت دائم و اقدامات لازم و به موقع نسبت به وقایع بینالمللی بویژه وقایع جهان اسلام و تهیه و تنظیم گزارشهای لازم و دقیق در این زمینه با پیشبینی و پیشنهادات جهت اطلاع مراجع ذیربط.
فراهم آوردن زمینههای مناسب برای انجام وظایف نمایندگیهای دولتهای خارجی و سازمانهای بینالمللی در ایران طبق قوانین و مقررات و عرف داخلی و بینالمللی و براساس اصل عمل متقابل با هماهنگی و همکاری دستگاههای ذیربط.
تدوین و اجرای آئیننامههای مربوط به تابعیت و پناهندگی سیاسی با همکاری و هماهنگی وزارت کشور و سایر دستگاههای ذیربط.
انجام اقدامات لازم در زمینه امور کنسولی اعم از حفظ حقوق و منافع اتباع ایرانی خارج از کشور و امور مربوط به تابعیت و احوال شخصیه آنان با همکاری دستگاههای ذیربط.
همکاری با دستگاههای اجرائی کشور و ارائه نظریات لازم با رعایت ملاحظات سیاسی خارجی در جهت بررسی و تهیه طرحهای مربوط به برقراری و گسترش مناسبات اقتصادی، فرهنگی، علمی، فنی و غیره.
فراهم آوردن موجبات و زمینههای شرکت و عضویت دستگاههای دولتی در مجامع، سازمانها و کنفرانسهای بینالمللی و ایجاد تسهیلات لازم با همکاری و مشارکت دستگاههای ذیربط.
همکاری با وزارت ارشاد اسلامی و دستگاههای ذیربط در اشاعه فرهنگ اسلامی در کشورهای خارجی
همکاری با وزارت ارشاد اسلامی در فراهم آوردن زمینههای لازم برای خبرگزاریها و نمایندگیهای مطبوعاتی خارجی در چهارچوب روابط و مقررات و سیاستهای ارشادی و تبلیغاتی کشور با هماهنگی دستگاههای ذیربط.
همکاری با وزارت فرهنگ و آموزش عالی و سایر دستگاههای ذیربط در انجام امور دانشجویان ایرانی خارج از کشور و بورسهای واگذاری به جمهوری اسلامی ایران و بالعکس.
تهیه و تدوین مقررات و تنظیم لوایح مربوط به وظایف محوله.
همکاری با دستگاههای ذیربط در ایجاد زمینههای مناسب بمنظور بهرهگیری از استعدادها و امکانات دانشجویان و اتباع ایرانی خارج از کشور.
انجام اقدامات لازم منبعث از قوانین و مقررات کشور که در ارتباط با وظایف وزارت امورخارجه میباشد.
تهیه و تنظیم متون معاهدات مربوط به تعیین خطوط مرزی (زمینی، رودخانهای، هوائی، دریائی) و موافقتنامههای انتظامات سرحدی و نظارت بر حسن اجرای آنها، همچنین رسیدگی و حل و فصل اختلافات مربوط به خطوط سرحدی با همکاری و هماهنگی ارگانهای ذیربط با رعایت اصل 78 قانون اساسی.
تهیه لوایح مربوط به تعیین خطوط مبدا و حد دریای سرزمینی، فلات قاره، منطقه انحصاری اقتصادی و منطقه انحصاری ماهیگیری.
بررسی و ابلاغ موافقت با استملاک عین یا منفعت نمایندگیهای خارجی و استملاک اتباع بیگانه در ایران و انجام امور مربوط به استملاک دولت جمهوری اسلامی ایران در کشورهای خارجی.
کلیه نهادها و ارگانهای جمهوری اسلامی مکلفند در تنظیم مناسبات و برقراری هر نوع ارتباط با دول خارجی و انعقاد قرارداد و همکاریهای فنی، اقتصادی، فرهنگی، علمی و نظامی با کشورهای خارج و سازمانهای بینالمللی هماهنگی سیاسی لازم با وزارت امور خارجه بعمل آورده و وزارت امور خارجه نیز مکلف است نسبت به فراهم آوردن موجبات تامین هماهنگی و ایجاد ارتباط و تسهیلات لازم براساس اصول و سیاستهای خارجی و حفظ مصالح جمهوری اسلامی ایران اقدام لازم را معمول دارد.
وزارت امورخارجه باید موجبات حمایت از مبارزه حق طلبانه مستضعفان بالاخص مسلمانان علیه مستکبران را در هر نقطه جهان بدون دخالت در امور ملتهای دیگر براساس اهداف و سیاست خارجی کشور با هماهنگی با سایر دستگاههای ذیربط فراهم آورد.
نحوه هماهنگی براساس آئیننامهای است که به پیشنهاد وزارت امورخارجه بتصویب هیات وزیران خواهد رسید.
وزارت امورخارجه مکلف است به منظور ایجاد زمینههای لازم برای عقد قراردادها، عهد نامهها، موافقتنامهها و مقاوله نامههای دولت جمهوری اسلامی ایران با کشورهای جهان و سازمانهای بینالمللی اقدامات لازم را بعمل آورد.
وزارت امورخارجه مکلف است نیروهای مورد نیاز خود را از طریق آموزشهای لازم قبل از خدمت و ضمن خدمت با هماهنگی دستگاههای ذیربط تامین نماید.
وزارت امورخارجه مکلف است آئیننامه نظارت نمایندگیهای سیاسی و کنسولی جمهوری اسلامی ایران بر نمایندگیهای سایر وزارتخانهها، سازمانها و نهادهای جمهوری اسلامی در خارج از کشور و نحوه هماهنگی فیمابین را ظرف 6 ماه پس از تصویب این قانون تهیه و به تصویب هیات وزیران برساند.
وزارت امورخارجه مکلف است بر اساس موازین اسلامی و اصول مندرج در قانون اساسی تجدیدنظر اساسی در قوانین و مقررات جاریه مورد عمل خود را انجام و جهت تصویب به مراجع ذیربط، ارائه نماید (اصل چهارم قانون اساسی).
سفرا و مسئولان نمایندگیهای سیاسی و کنسولی جمهوری اسلامی ایران در حوزه ماموریت خویش مسئول کلیه فعالیتهای سیاسی و تبلیغاتی و فرهنگی و اقتصادی جمهوری اسلامی ایران بوده و نمایندگان و ماموران سایر وزارتخانهها باید اقدامات و فعالیتهای خود را با آنها هماهنگ سازند.
قانون فوق مشتمل بر نه ماده و دو تبصره در جلسه روز سه شنبه بیستم فروردین ماه یک هزار و سیصد و شصت و چهار مجلس شورای اسلامی تصویب و در تاریخ 28/1/1364 تایید شورای نگهبان رسیده است.
رئیس مجلس شورای اسلامی - اکبر هاشمی