مجلس شورایملی موافقتنامه راجع بسرویسهای حملونقل هوائی بازرگانی منعقده بین ایران و هلند را که در تاریخ نهم آبانماه1328 در تهران به امضاء رسیده تصویب مینماید.
اینقانون که مشتمل بر یک مقدمه و شانزده ماده و یک ضمیمه است در جلسه سه شنبه بیست و چهارم بهمن ماه یکهزار و سیصد و سی و چهار به تصویب مجلس شورایملی رسید.
نایب رئیس مجلس شورای ملی - نورالدین امامی
متن موافقتنامه بین دولت شاهنشاهی ایران و دولت پادشاهی هلند راجع به سرویسهای حملونقل هوائی بازرگانی مابین دو کشور و ماوراء آنها نظر باینکه: اعلیحضرت همایون شاهنشاه ایران و علیا حضرت ملکه هلند مایل هستند بمنظور برقراری و بکار انداختن سرویسهای هوائی بازرگانی مابین کشورهای خود و ماوراء آنها موافقتنامه منعقد نمایند لذا نمایندگان تامالاختیار خود را بدین منظور بشرح زیرین تعیین نمودند: اعلیحضرت شاهنشاه ایران - جناب آقای علیاصغر حکمت وزیر امور خارجه علیا حضرت ملکه هلند جناب آقای و- پ مونتن وزیر مختار و نماینده فوقالعاده نمایندگان مزبور پس از آنکه اختیارنامههای کامل خود را که صحیح و معتبر بود مبادله نمودند در موارد ذیل موافقت حاصل کردند.
مقدمه: در این موافقتنامه مقصود از بعضی اصطلاحات و عبارات مستعمله بشرحی است که در زیر ذکر شده مگر اینکه خلاف آن مستفاد شود. الف - مقصود از مقامات هواپیمائی در مورد ایران اداره کل هواپیمائی کشوری و هر شخص یا هیئتی است که متصدی وظایف فعلی آن اداره یا وظایف مشابه گردد و در مورد هلند مدیر کل هواپیمائی کشوری و هر شخص یا هیئتی است که متصدی وظایف فعلی آن یا وظایف مشابه گردد. ب - مقصود از قرارداد هواپیمائی کشوری بینالمللی قراردادی است که در تاریخ 7 دسامبر 1944 برای امضاء در شیکاگو حاضر شده بود. ج - مقصود از «قلمرو» و «سرویس حملونقل هوائی» و «سرویس حملونقل هوائی بینالمللی» و «موسسه هوائی» و «فرود آمدن بمنظور غیراز حملونقل» همان است که در مواد 2 و 96 قرارداد هواپیمائی کشوری بینالمللی تصریح گردیده. د - مقصود از عبارت « ظرفیت» در مورد یک هواپیما گنجایش بارگیری هواپیماست در تمام یا قسمتی از یک خط هوائی و مقصود از « ظرفیت» دربارهیک « سرویس مورد موافقت» گنجایش هواپیماست که در سرویس مزبور مورد استفاده قرار میگیرد ضرب در تعداد دفعات رفت و آمد هواپیمای مزبوردر زمان معین و خط یا قسمتی از خط معین.
با رعایت مقررات این موافقتنامه هر یک از طرفین متعاهدین به موسسه یا موسسات هواپیمائی که از طرف متعاهد دیگر تعیین شده اجازهمیدهد که بمنظور بکار انداختن سرویسهای مورد موافقت از فراز قلمرو خود پرواز ترانزیتی انجام دهد یا در آن قلمرو در نقاطی که در برنامه پرواز ضمیمه پیشبینی شده بمنظور غیر از حملونقل و یا بمنظور پیاده و یا سوار کردن محمولات بینالمللی از مسافر و بار و محمولات پستی فرود آید.
الف - هر یک از طرفین متعاهدین بمنظور بهرهبرداری طبق این موافقتنامه در خطوط مذکور در برنامه پرواز ضمیمه یک یا چند موسسه هواپیمائی خود را کتبا بطرف متعاهد دیگر معرفی خواهد نمود طرف متعاهد دیگر بمحض دریافت معرفینامه با رعایت مفاد 3 این موافقتنامه بموسسه یا موسسات معرفی شده بدون تاخیر اجازه بهرهبرداری اعطاء خواهد نمود مشروط بر اینکه در صورت لزوم موسسات هواپیمائی معرفی شده مقامات صلاحیتدار هواپیمائی طرفی که حقوق مذکور را اعطاء مینماید قانعکنند که قابلیت انجام شرایطی را که طبق قوانین و مقررات آنطرف برای عملیات موسسات هواپیمائی بازرگانی مقرر است دارا هستند . هر موسسه هواپیمائی که بدین ترتیب تعیین و اجازه بهرهبرداری تحصیل نموده هر موقعی که بخواهد میتواند در سرویسهای مورد موافقت شروع به بهرهبرداری کند. ب - نیز مقرر است که مبادرت باین اقدام در مناطق جنک [جنگ]یا مناطقی که تحت اشغال نظامی یا نواحی مربوط بآنست باید با اجازه و موافقت مقامات صلاحیتدار نظامی بعمل آید.
در هر مورد که یکی از طرفین متعاهدین قانع نشود که مالکیت یا تسلط و نفوذ طرف دیگر یا اتباع او نسبت بموسسه یا موسسات هواپیمائی که معرفی کرده محرز است میتواند از اعطاء حقوق مصرحه در ماده 1 این موافقتنامه خودداری کند یا آن حقوق را تعلیق و نقض نماید یا شرایطی را که لازم میداند برای استفاده موسسه یا موسسات از آن حقوق وضع کند. ب - همچنین هر یک از طرفین متعاهدین در هر مورد که موسسه یا موسسات هواپیمائی طرف متعاهد دیگر مطابق مواد 11 و 13 قرارداد بینالمللی هواپیمائی کشوری بصورت فعلی رفتار نکند و یا شرایطی را که در این موافقتنامه مصرح است مرعی ندارد حق خواهد داشت استفاده موسسه یا موسسات هواپیمائی تعیین شده را از حقوق مصرحه در ماده 1 این موافقتنامه تعلیق نماید یا شرایطی را که مقتضی بداند برای استفاده موسسه یا موسسات هواپیمائی از آن حقوق وضع کند. این عمل یک جانبه اجرا نخواهد شد مگر اینکه قبلا تصمیم طرف متعاهد بطرف دیگر ابلاغ شود و بین مقامات هواپیمائی طرفین تا مدت بیست وهشت روز بعد از تاریخ ابلاغ مذکور توافقی حاصل نشده باشد.
هیچیک از مقررات این موافقتنامه نباید چنین تعبیر شود که حقوق اختصاصی و انحصاری بطرف متعاهد دیگر یا موسسات هواپیمائی آن اعطاء شده و نسبت بموسسات هواپیمائی هر کشور دیگری استثنا یا تبعیض بعمل آمده است.
مفاد این موافقتنامه به موسسه هواپیمائی یکی از طرفین حق نمیدهد که در داخل خاک طرف متعاهد دیگر از یک نقطه بنقطه دیگر مسافر - وبار یا محمولات پستی با دریافت کرایه یا حقالزحمه برای حمل قبول نماید و مفاد مزبور نباید باین منظور تعبیر گردد.
برای موسسات هواپیمائی که بوسیله طرفین متعاهدین معین شدهاند تسهیلات عادلانه و متساوی بعمل خواهد آمد تا سرویسهای موردموافقت را در خطوط هوائی مشخصه بین قلمرو طرفین و ماوراء آنها بکار اندازد. موسسات معینه هواپیمائی هر یک از طرفین متعاهدین باید در موقع بکار انداختن سرویسهای مورد موافقت منافع موسسه یا موسسات هواپیمائی طرف متعاهد دیگر را ملحوظ دارند تا اثر نامطلوبی در جریان امورسرویسهائیکه طرف اخیرالذکر در تمام یا قسمتی از همان خطوط دایر نموده حاصل نشود.
ماده 7 - الف - هدف اصلی سرویسهائی که طبق مقررات مواد 1 و 2 دایر میشود تامین یک ظرفیتی کافی با ضریب بارگیری منطقی است که متناسبباشد با احتیاجات کنونی و احتیاجاتی که بطور معقول برای آتیه از نظر حملونقل مسافر و بار و پست بین قلمروهای طرفین متعاهدین که موسساتهواپیمائی را تعیین مینمایند - پیشبینی میشود: ب - جنبههای بازرگانی سرویسهای مورد توافق - بموجب موافقتنامه جداگانهای بین موسسات هواپیمائی معینه طرفین متعاهدین خواهد بود کهبرای تصویب تسلیم مقامات هواپیمائی طرفین متعاهدین خواهد گردید. موافقتنامه بازرگانی مزبور مسائل مندرج در بند (الف) فوق و همچنین مسائلمربوط به همکاری بازرگانی از جمله حملونقل بار و مسافر از مبدا و بمقصد کشورهای ثالث را شامل خواهد بود.
تعرفههائیکه برای هر یک از سرویسهای مورد موافقت وضع میشود باید عادلانه باشد و میزان آن با رعایت کلیه عوامل مربوطه از جمله صرفهجوئی در عمل و نفع عادلانه و اختلاف و خصوصیات سرویسها (از قبیل میزان سرعت و وسائل راحتی مسافرین) و تعرفههائیکه از طرف موسسات هواپیمائی دیگر در هر قسمت از مسیر وضع شده تعیین شود تعرفهها باید نسبت بهر مسیر در صورت امکان بین موسسات هواپیمائی طرفین متعاهدین پس از مشورت با موسسات هواپیمائی دیگر که در همان مسیر یا در قسمتی از آن عمل مینماید تعیین گردد اینگونه موافقتها درتعیین تعرفه در صورت امکان بوسیله انجمن بینالمللی حملونقل هوائی انجام میگیرد نرخهائی که بدین ترتیب معین میشوند بایستی برای موافقت مقامات هواپیمائی طرفین متعاهدین ارسال شوند و پس از سی روز از تاریخ دریافت آنها قابل اجرا خواهد بود مگر اینکه یکی از آن مقاماتعدم موافقت خود را اعلام کند.
مواد 15 - 24 - -31 - 32 - 33 - 35 قرارداد بینالمللی هواپیمائی کشوری بصورت فعلی آنها بمنزله جزء لاینفک این موافقتنامه درمورد هر یک از طرفین متعاهدین طی مدت اعتبار این موافقتنامه لازمالاجرا خواهد بود مگر اینکه طرفین متعاهدین که قرارداد مذکور را امضاء نمودهاند نسبت بمواد مذکور اصلاحاتی را که طبق ماده 94 آن قرارداد بموقع اجرا گذارده خواهد شد تصویب نمایند و در اینصورت موادیکه باین ترتیب اصلاح شده نسبت بطرفین متعاهدین در مدت اعتبار این موافقتنامه لازمالاجرا خواهد بود.
مقامات صلاحیتدار هواپیمائی هر یک از طرفین متعاهدین در صورت تقاضای مقامات صلاحیتدار هواپیمائی طرف متعاهد دیگر اطلاعات وآماریکه معمولا مورد لزوم و مربوط باشد بتعداد و ظرفیت سرویسهای مورد موافقت و حمل و نقلهائی که توسط موسسه یا موسسات هواپیمائی معینه خود در سرویسهای هوائی بمقصد نقاطی در قلمرو طرف دیگر یا از نقاطی در قلمرو طرف مزبور یا از راه آن قلمرو انجام شده است است همچنین اطلاعات راجع بمبداء و مقصد حملونقلهای مزبور تهیه و تسلیم خواهند نمود این اطلاعات و آمار نباید از آنچه که معمولا شورای سازمان بینالمللی هواپیمائی کشوری از کشورها مطالبه مینماید تجاوز کند.
ماده 11اصلاحی ۱۳۴۶/۱۰/۲۱
الف هر گاه یکی از طرفین متعاهدین مقتضی بداند که شرایط این موافقتنامه را تغییر دهد میتواند تقاضای مشورت بین مقامات رسمی هواپیمائی طرفین متعاهدین را بنماید و این مشورت در ظرف شصت روز از تاریخ تقاضا شروع خواهد شد و هر موقع که مقامات رسمی مذکور با تغییراین موافقتنامه توافق نظر حاصل نمودند تغییر مزبور پس از آنکه بوسیله مبادله یادداشت هائی از مجرای سیاسی تایید گردیده بموقع اجرا گذارده خواهد شد این تغییر بایستی بلافاصله باطلاع شورای سازمان بینالمللی هواپیمائی کشوری برسد. ب - تغییر در ترتیب بهرهبرداری از نقاط مورد استفاده در خطوط هوائی معینه با حذف هر قسمتی از خط هوائی معینه در یک و یا کلیه پروازها باستثنای تغییر نقاطی که موسسه یا موسسات هواپیمائی معینه در قلمرو کشور متعاهد دیگر مورد استفاده قرار میدهند . بعنوان تغییر این موافقت نامهتلقی نخواهد شد. بنابراین مقامات هواپیمائی هر یک از طرفین متعاهدین میتوانند بطور یک جانبه این قبیل تغییرات را معمول داشته یا نقاطی را حذف نمایند - مشروط بر اینکه تغییر یا حذف نقاط را بدون تاخیر بمقامات هواپیمائی طرف متعاهد دیگر اعلام کند.
در صورتیکه نسبت بتفسیر یا اجرای این موافقتنامه اختلافی بین طرفین متعاهدین روی دهد طرفین در وهله اول کوشش خواهد نمود که آن را بوسیله مذاکره مستقیم بین خود حل و فصل نمایند هر گاه باین وسیله رفع اختلاف مزبور میسر نگردد بحکمیت شخص یا هیئتی که با توافق نظر طرفین تعیین شده باشد ارجاع خواهد گردید اگر با ارجاع امر بحکمیت موافقت نظر حاصل نشود یا پس از موافقت با ارجاع امر بحکمیت نسبت بتشکیل آن بین طرفین مزبور اتفاق نظر حاصل نگردد هر یک از طرفین متعاهدین میتواند موضوع مورد اختلاف را برای صدور رای بمحکمهای که صلاحیت اخذ تصمیم دارد و ممکن است در سازمان بینالمللی هواپیمائی کشوری تاسیس گردد ارجاع کند و در صورتیکه چنین محکمهای وجود نداشته باشد بشورای سازمان مزبور و در غیر این صورت بدیوان داوری بینالمللی ارجاع نماید طرفین متعاهدین تعهد مینمایند طبق رایی که بترتیب مقرر در این ماده صادر خواهد گردید عمل کنند. هر گاه و مادام که هر یک از طرفین متعاهدین یا موسسات هواپیمائی معینه آن طبق رایی که بموجب این ماده صادر شود عمل ننماید طرف متعاهد دیگر میتواند هر گونه حقوقی را که طبق این موافقتنامه بطرف متعاهد مستنکف یا به موسسه یا بموسسات هواپیمائی مستنکف متعلق بآن اعطاء نموده محدود یا معلق یا نقض نماید.
در صورتی که یک قرارداد یا موافقتنامه عمومی چند جانبه راجع بحقوق مربوط بحمل و نقل سرویسهای هوائی منظم بینالمللی نسبت بهر دو کشور متعای د [متعاهد]بموقع اجرا در آید موافقتنامه فعلی بطوری اصلاح خواهد شد که با مقررات قرارداد یا موافقتنامه مزبور منطبق گردد.
این موافقتنامه یکسال پس از تاریخ وصول اخطار خاتمه دادن بوسیله یکی از طرفین متعاهدین خاتمه خواهد یافت مگر این که اخطار مذکور قبل از انقضای مدت یکسال با موافقت طرفین پس گرفته شود این اخطار باید در آن واحد بشورای سازمان بینالمللی هواپیمائی کشوری نیزارسال شود طرف متعاهدیکه اخطار خاتمه موافقتنامه را دریافت کرده است بآن پاسخ وصول خواهد داد و در صورت عدم اعلام وصول اخطارمذکور چهارده روز پس از تاریخ وصول از طرف شورای سازمان بینالمللی هواپیمائی کشوری بطرف متعاهد دیگر وصول یافته تلقی خواهد شد.
موافقتنامه فعلی و کلیه قراردادهای مربوط بان در سازمان بینالمللی هواپیمائی کشوری بثبت خواهد رسید.
این موافقتنامه در تاریخ مبادله یادداشت بین طرفین متعاهدین مبنی بر تصویب آن از طرف مجلسین ایران بمورد اجرا گذارده خواهد شد. برای تایید مراتب بالا نمایندگان تامالاختیار امضاءکننده ذیل (که از طرف دول متبوع خود دارای اختیارنامه میباشند) این موافقتنامه را امضاء و بمهرخود ممهور نمودند. این موافقتنامه در تاریخ سی و یکم اکتبر 1949 (9ر8ر1328 در تهران در سه نسخه بزنهای [بزبانهای]فارسی و هلندی و انگلیسی که نسخه انگلیسی آن معتبرمیباشد تنظیم گردید. از طرف دولت شاهنشاهی ایران علیاصغر حکمت از طرف دولت پادشاهی هلند و.پ. مونتن
الف - موسسه یا موسسات هواپیمائی معینه دولت پادشاهی هلند در سرویسهای خود از نقاط هلند بمقصد ایران (تهران و یا آبادان) و یا عبور ازایران از حقوق حملونقل بازرگانی در نقاط زیر برخوردار خواهند بود. 1 - بن - دوسلدرف - اشتوتکارت - نورنبرگ - مونیخ. 2 - نقاطی در اتریش - چکسلواکی - مجارستان و یوگسلاوی - رومانی - بلغارستان - یونان - قبرس و فرودگاه ایدا . 3 - نقاطی در آفریقای شمالی. 4 - نقاطی در اردن. 5 - نقاطی در سیلان - برمه - تایلند - مالزیا - سنگاپور - ویتنام - اندونزی - فیلیپین - هنگکنگ - استرالیا و ژاپن - تعیین سایر نقاط در خاور دورمنوط بمذاکرات بعدی خواهد بود. ب - موسسه یا موسسات هواپیمائی معینه دولت شاهنشاهی ایران در سرویسهای خود بمقصد هلند و یا عبور از هلند - از حقوق حمل و نقلبازرگانی در نقاط زیر برخوردار خواهند بود. نقاطی در ایران - لبنان - ترکیه - یونان - ایتالیا - اتریش - سویس - آلمان - فرانسه - هلند - انگلستان - آمریکای شمالی و جنوبی. بنابراین احتراما پیشنهاد مینماید که چنانچه مراتب فوق مورد موافقت دولت پادشاهی هلند میباشد این نامه و پاسخ آن جناب دایر به تایید مراتب فوقبمنزله پروتکل اصلاحی « موافقتنامه بین دولت شاهنشاهی ایران و دولت پادشاهی هلند راجع به سرویسهای حملونقل هوائی بازرگانی مابین دوکشور و ماوراء آنها» مورخ 9 آبان 1328 برابر با 31 اکتبر 1949 تلقی گردد و از تاریخ نامه تاییدی آنجناب بموقع اجرا گذاشته شود. موقع را برای تجدید احترامات فائقه مغتنم میشمارد. وزیر امور خارجه جناب آقای سفیر هلند – تهران پروتکل اصلاحی فوق مشتمل بر یک مقدمه و چهار ماده منضم بقانون اصلاح بعضی از مواد موافقتنامه بین دولت شاهنشاهی ایران و دولت پادشاهیهلند راجع به سرویسهای حملونقل هوائی بازرگانی مابین دو کشور و ماوراء آنها میباشد. رئیس مجلس شورای ملی - مهندس عبدالله ریاضی