مقدمه دانشگاهها و مراکز آموزشعالی هر جامعه معرف و مبین بالاترین سطح تفکر و علم آن جامعه محسوب میشود و اصول جهانبینی و نظام اعتقادی و ارزشی جامعه را در خود متجلی میسازند و با تربیت متفکران و دانشمندان و مدیران آینده، در جهت بخشیدن به حرکتهای گوناگون فکری، اعتقادی، فرهنگی و سیاسی جامعه موثر واقع میشوند. از اینجا میتوان گفت که دانشگاههای مختلف جهان، علاوه بر اشتراکاتی که به اعتبار دانشگاه بودن، با یکدیگر دارند به اعتبار تعلق به جوامعی با بینشها و ارزشهای مختلف واجد خصوصیاتی هستند که آنها را از یکدیگر متفاوت و متمایز میسازد جامعه ایرانی که در انقلاب اسلامی خود با رویکردهای الهی و معنوی، جهانبینی و نظام ارزشی اسلام را مبنای شئون گوناگون خود قرار داد، خواهان آن است که دانشگاههای متناسبی با مبانی و ارزشهای اسلامی داشته باشد تا هم بتواند در آن دانشگاهها از مبانی و معیارهای خود آگاهی و شناخت دقیقتر و ژرفتر حاصل کند و هم با تربیت متفکران و مدیران بر وفق آن مبانی و معیارها، به ترویج و تعمیم آنها در کل جامعه مبادرت نماید. ایفای چنین رسالت مهمی نیازمند تلاش و کوشش سازمان یافته دانشگاهیان در پرتو نظم و انضباط و قانونمندی است. آییننامه حاضر بر مبنای چنین تفکری، با نظر به اصول عمومی و اختصاصی حاکم بر دانشگاهها براساس مصوبه شورایعالی انقلاب فرهنگی و به منظور توسعه و تشویق فعالیتها و حمایت از حقوق سیاسی و اجتماعی دانشگاهیان در چهارچوب قوانین موضوعه کشور تدوین گردیده است
: کلیات و تعاریف
:
1. دانشگاه: به هر یک از دانشگاهها و موسسات آموزشعالی و پژوهشی اعم از دولتی و غیردولتی اطلاق میشود.
تبصره هر مرکز یا واحد دانشگاهی وابسته به دانشگاههای دولتی در دیگر شهرها و نیز هر واحد دانشگاه غیردولتی در این آییننامه همانند دانشگاه محسوب میشود.
1 .دانشگاهیان : عبارت از دانشجویان و اعضای هیئت علمی دانشگاه میباشد.
1 .تشکل اسلامی: جمعیتی مرکب از دانشگاهیان است که پس از دریافت مجوز رسمی فعالیت از مرجع ذیصلاح (هیئت نظارت دانشگاه - مصرّح در فصل سوم این آییننامه) در جهت تحقق اهداف اسلامی و ارزشهای انقلاب و نظام اسلامی مصرّح در چهارچوب قانون اساسی و این آییننامه فعالیت مینماید.
1 عضو: به هر یک از دانشگاهیان که نسبت به ثبت نام خود در دفتر اعضای هر یک از تشکلهای اسلامی اقدام نموده و پذیرفته شده است اطلاق میشود. (عضویت به منزله موافقت با اساسنامه تشکل است).
تبصره هر فرد تنها میتواند در زمان واحد در یک تشکل اسلامی عضویت داشته باشد و در غیر این صورت عضویت موخر قابل قبول است.
: هر نوع فعالیت سیاسی، فرهنگی و اجتماعی تشکلهای اسلامی در حدود اساسنامه تشکل در داخل دانشگاه و در چارچوب ضوابط و مقررات دانشگاه و این آییننامه و سایر قوانین موضوعه کشور مجاز است.
تبصره برای هر گونه فعالیت در خارج از دانشگاه ، تشکلها موظفند طبق قانون احزاب مجوز فعالیت دریافت دارند.
2 .برگزاری سخنرانی، تجمع، راهپیمایی، میزگرد، تریبون آزاد و نصب تابلوهای تشکلهای دانشجویی با ارائه مجوز از هیئت نظارت دانشگاه امکانپذیر است.
: انتشار هر نوع نشریهای به استثنای نشریات علمی دانشگاهی با مجوز شورای فرهنگی دانشگاه صورت میگیرد.
: شورای فرهنگی دانشگاه در صورت مغایرت هر نوع فعالیت فرهنگی، سیاسی و اجتماعی با مصالح دانشگاه، ضوابط شرعی و ارزشهای انقلاب اسلامی، مراتب را به ریاست دانشگاه اعلام مینماید و رییس دانشگاه موظف است در صورت اعلام شورای فرهنگی و یا مشاهدهٔ موارد خلاف از آنها جلوگیری کند.
تبصرهالحاقی ۱۳۸۱/۱۱/۰۸
: راهاندازی هر نوع پایگاه اطلاعرسانی رایانهای با مجوز شورای فرهنگی دانشگاه صورت میگیرد.
:
:
3 . حداقل 5 نفر از دانشجویان یا 3نفر از اعضای هیئت علمی با داشتن شرایط زیر میتوانند به عنوان هیئت موسس با ارائه نام مشخصی برای تشکل، تقاضای صدور پروانهٔ فعالیت نمایند: الف. اعتقاد و التزام عملی به اسلام، ولایت فقیه و قانون اساسی. ب. برخورداری از حسن شهرت و اخلاق اسلامی و حداقل دو نیم سال تحصیلی اشتغال به تحصیل در دانشگاه مزبور برای تشکلهای دانشجویی و حداقل دو سال استخدام رسمی آزمایشی برای تشکلهای اعضای هیئت علمی در دانشگاه مزبور.
3 .کسانی که به موجب ماده 7 قانون فعالیت احزاب، جمعیتها و انجمنهای سیاسی و صنفی از حق تاسیس جمعیت و حزب سیاسی و یا شرکت در هیئت رهبری آن محرومند نمیتوانند به عنوان هیئت موسس تقاضای صدور پروانه برای ایجاد تشکل در مراکز آموزش عالی نمایند.
3 .در صورت تایید صلاحیت حداقل لازم اعضای هیئت موسس (موضوع بند 3-1) و تایید نام تشکل، هیئت نظارت دانشگاه حداکثر ظرف پانزده روز کاری موافقت اصولی با تاسیس تشکل را اعلام میکند و در صورت تایید صلاحیت و تایید نام تشکل، موافقت اصولی با تاسیس تشکل را صادر مینماید.
3 .هیئت موسس مکلف است حداکثر ظرف مدت سه ماه از تاریخ دریافت موافقت اصولی فهرست اسامی اعضا و اساسنامه را به هیئت نظارت تسلیم نماید. در غیر این صورت درخواست تاسیس کان لم یکن تلقی میشود.
تبصره التزام به قانون اساسی، ولایت مطلقهٔ فقیه، قوانین موضوعهٔ کشور و آیین نامههای مصوب بایستی مصرحا در اساسنامه تشکل آمده باشد.
3 .هیئت نظارت پس از دریافت فهرست اسامی اعضاء (در حد نصاب لازم) حداکثر ظرف دو ماه نسبت به بررسی و تصویب اساسنامه و صدور مجوز برای تشکل واجد شرایط اقدام مینماید.
3 .هیئت نظارت موظف است در صورت عدم تصویب اساسنامه، مراتب را بهطور کتبی با ذکر دلایل و مستندات به متقاضیان اعلام نماید و متقاضیان میتوانند ظرف مدت یک ماه ضمن تامین نظر هیئت نظارت تقاضای تجدید نظر نمایند.
تبصره 1. در صورت امتناع هیئت نظارت دانشگاه از صدور پروانه و یا اعتراض هیئت موسس تشکل به نظرات هیئت نظارت درباره اساسنامهٔ تشکل، هیئت موسس میتواند اعتراض خود را به هیئت نظارت مرکزی (موضوع ماده 5این آییننامه( ارسال نماید و هیئت نظارت مرکزی موظف است ظرف حداکثر مدت دو ماه نسبت به اعتراض واصله رسیدگی و اعلام نظر نماید.
تبصره 2. هر نوع تغییر در اساسنامه منوط به تایید هیئت نظارت دانشگاه میباشد.
3 حد نصاب تعداد اعضای تشکلهای دانشجویی با احتساب هیئت موسس 3درصد کل دانشجویان آن دانشگاه و حداقل 50نفر میباشد.
3 .حد نصاب تعداد اعضای تشکلهای هیئت علمی با احتساب هیئت موسس 5درصد کل اعضای هیئت علمی آن دانشگاه و حداقل 10نفر میباشد.
نظارت:
ماده 4. به منظور حمایت از حقوق سیاسی و اجتماعی دانشگاهیان و انجام وظایف مقرر در این آییننامه، هیئت نظارت در هر دانشگاه با ترکیب و شرح وظایف زیر تشکیل میشود:
4 .ترکیب هیئت نظارت دانشگاه: الف. رییس دانشگاه (رییس هیئت ). ب. مسئول نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه. ج. نماینده وزارت فرهنگ و آموزش عالی یا بهداشت، درمان و آموزش پزشکی یا دانشگاه آزاد اسلامی حسب مورد.
4 .وظایف هیئت نظارت دانشگاه: الف. بررسی اساسنامه و صلاحیت اعضای موسس تشکلهای اسلامی. ب . اعلام موافقت اصولی و صدور پروانه فعالیت برای تشکلهای اسلامی. ج . صدور مجوز انجام فعالیت تشکلها د .نظارت بر حسن اجرای انتخابات تشکلهای اسلامی. ه . رسیدگی به تخلفات تشکلها بر اساس آییننامه مبربوط. و. رسیدگی به شکایات واصل شده از سوی اشخاص حقیقی و حقوقی در ارتباط با فعالیتهای تشکلهای اسلامی. ز . توقف و یا لغو پروانه فعالیت تشکلهای اسلامی.
تبصرهالحاقی ۱۳۸۰/۱۱/۰۹
هیئت نظارت دانشگاه میتواند پس از تایید هیئت نظارت مرکزی بخشی از و ظایف خود را شامل بندهای «ج ، د ، ه ، و » به شورایی متشکل از معاونت دانشجویی و فرهنگی دانشگاهها ، معاونت دفتر نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاهها و نماینده وزارتخانههای علوم ، تحقیقات و فناوری و بهداشت ، درمان و آموزش پزشکی و دانشگاه آزاد اسلامی حسب مورد تفویض نماید.
ماده 5. به منظور انجام وظایف مقرر در این آییننامه، هیئت نظارت مرکزی در وزارتخانههای فرهنگ و آموزش عالی و بهداشت، درمان و آموزش پزشکی و دانشگاه آزاد اسلامی با ترکیب و شرح وظایف زیر تشکیل میشود:
1اصلاحی ۱۳۷۹/۱۰/۱۳
5 .ترکیب هیئت نظارت مرکزی: الف. وزیر یا رییس دستگاه. ب. رییس نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاهها. ج. یکی از معاونان وزیر یا رییس دستگاه به انتخاب وی. د. یک نفر از روسای دانشگاهها حسب مورد. ه. نماینده شورای عالی انقلاب فرهنگی. و: در مواردی که مسائل مربوط به بسیج دانشجویی در هیئت نظارت مرکزی مطرح شود فرمانده نیروی مقاومت بسیج با حق رای در آن هیئت حضور خواهد داشت.
5 .وظایف هیئت نظارت مرکزی: الف. رسیدگی نسبت به درخواستهای تجدیدنظر در تصمیمات هیئت نظارت دانشگاهها و تخلفات آنها حداکثر ظرف مدت دو ماه. ب. تدوین و تصویب دستورالعملهای اجرایی این آییننامه حسب مورد. ج. تدوین و تصویب آییننامه رسیدگی به شکایات و تخلفات تشکلهای اسلامی.
ماده 6الحاقی ۱۳۷۸/۰۷/۰۶
کلیه تشکلهای اسلامی دانشگاهیان که بر اساس مصوب جلسه 265 مورخ 28/8/1370 شورای عالی انقلاب فرهنگی تشکیل شدهاند قانونیاند و رسمیت دارند. 1-6- فعالیتهای کلیه تشکلهای اسلامی دانشگاهی از تاریخ تصویب براساس مفاد این آییننامه خواهد بود. 2-6- تشکلهای اسلامی مزبور موظفند حداکثر در ظرف یک سال اساسنامههای خود را با این آییننامه تطبیق دهند. 3-3- چنانچه براساس تشخیص هیئت نظارت مرکزی،هر کدام از تشکلهای مزبور حائز شرایط نبودند با آن تشکل برخورد قانونی صورت میگیرد.
ماده7الحاقی ۱۳۷۸/۰۷/۰۶
مسئولیت هماهنگی و توزیع عادلانه کمکهای دانشگاه به تشکلها بر عهده هیات نظارت خواهد بود. 1-7- مسئولان ذی ربط تنها مجازند به تشکلهایی تسهیلات ارائه داده و یا اجازه استفاده از امکانات دانشگاهها را بدهند که مجوز فعالیت را طبق این آییننامه دریافت کرده باشند.
ماده 8الحاقی ۱۳۷۸/۰۷/۰۶
دستورالعملهای اجرایی این آییننامه و همچنین آییننامه رسیدگی به شکایات و تخلفات تشکلهای اسلامی در جلسهٔ مشترک هیئتهای نظارت مرکزی وزارتخانههای فرهنگ و آموزشعالی و بهداشت، درمان و آموزش پزشکی و دانشگاه آزاد اسلامی در محل دبیرخانه شورای عالی انقلاب فرهنگی و در شکل واحد به تصویب نهایی میرسد.
آییننامه فوق در 5 ماده و 8 تبصره در جلسه 448 مورخ 1378/6/9 شورای عالی انقلاب فرهنگی به تصویب رسید واز تاریخ تصویب ، آییننامههای مغابر با آن ملغی میشود.
رییسجمهور و رییس شورای عالی انقلاب فرهنگی- سید محمد خاتمی