اساسنامه سازمان فرهنگی هنری فارسی زبانان (ایتا) مشتمل بر یک مقدمه و هشت ماده به شرح پیوست تصویب میشود.
مفاد این اساسنامه و کلیه مقررات مربوط به این سازمان در صورت انطباق با موازین شرعی و قوانین جمهوری اسلامی ایران قابل قبول است و منظور از هیات امناء مندرج در جزء (ب) بند (1) و اجزای (ب) و (پ) بند (3) ماده (3)، همان شورا یا هیات وزیران میباشد.
رعایت اصل هفتاد و هفتم (77) قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران برای اصلاح اساسنامه مذکور الزامی است.
بسم الله الرحمن الرحیم اساسنامه سازمان فرهنگی هنری فارسی زبانان (ایتا)
مقدمه توجیهی به منظور صیانت از میراث مشترک فرهنگی و معرفی تاریخ و تمدن مشترک و نیز گسترش و تقویت ادبیات غنی منطقه و نیز تقویت پیوندهای فرهنگی بین کشورهای حوزه تمدنی مشترک، یک سازمان توسط کشورهای عضو تشکیل میشود.
تعاریف و کلیات
نام، اهداف و وظایف سازمان فرهنگی هنری آموزشی کشورهای عضو که از این پس «ایتا» خوانده میشود به عنوان یک تشکیلات بینالمللی عهده دار وظایف زیر است:
اهداف:
تقویت پیوندهای فرهنگی، علمی، آموزشی و اجتماعی بین ملتها به ویژه نخبگان، دانشمندان، ادیبان و هنرمندان منطقه
تقویت همکاری در زمینههای تاریخ، فرهنگ و ادبیات، مردمشناسی، انسانشناسی، باستانشناسی و گردآوری و نگهداری میراث مشترک فرهنگی و معماری کشورهای عضو، حفظ بناهای تاریخی
ترویج و تشویق هنرهای اصیل ملی و بومی
ایجاد پیوندهای فرهنگی و ادبی در کشورها از طریق تاسیس اتحادیهها، انجمنها و سازمانهای مردم نهاد
حمایت از ایجاد و گسترش رشتهها، مراکز آموزشی و دانشگاهی و تحقیقات پیرامون مشترکات فرهنگی و ادبی خط نیاکان در کشورهای دیگر و حمایت از فعالیتهای آنها
حمایت از پژوهشها و تالیفات برتر در زمینه فرهنگ و تمدن و ادبیات مشترک
احیای آیینهای مشترک و تلاش جهت شناساندن آنان به سایر ملل
کمک به توسعه همکاریهای فرهنگی در سایر زمینهها مطابق با توافقات مربوط
وظایف و مسوولیتها:
برگزاری برنامههای فرهنگی مشترک، همایشها، جشنوارهها و هفتههای فرهنگی
شناسایی و معرفی میراث فرهنگی و تمدنی مشترک و تلاش جهت معرفی آنها به جهانیان و همکاری برای ثبت جهانی و منطقهای بناهای تاریخی کشورها و همکاری کشورها جهت حفظ و احیای مجدد
چاپ و انتشار مجلههای علمی، کتب، اطلسهای فرهنگی، هنری و تاریخی درباره مشترکات فرهنگی و تمدنی
برگزاری برنامههای آموزشی برای محققان در زمینه مرمّت و نگهداری کتابهای قدیمی و دست نوشتهها
تهیه دایره المعارف و لغتنامههای دو و چند زبانه و سایر کتابهای مرجع
برگزاری نشستها و همایشهای علمی و ادبی و مراسم نکوداشت مفاخر و شخصیتهای برجسته
تقویت همکاری بین دانشگاهها، فرهنگستانهای زبان و ادبیات و مراکز علمی و ادبی کشورهای مختلف با در نظر داشتن موافقت وزارتهای اطلاعات و فرهنگ کشورهای عضو
کمک به برگزاری نمایشگاههای فرهنگی، هنری و آیینهای مشترک
تجلیل از نام آوران، مفاخر علمی، هنری و ادبی و خادمان فرهنگ
تنظیم برنامههای تبادل فرهنگی نظیر بازدید محققان، استادان، نویسندگان، هنرمندان، سخنرانان، شخصیتهای عالی رتبه، دانشجویان و جوانان
تاسیس شبکه ارتباطی بین مراکز فرهنگی و کتابخانهها و موزههای ملی منطقه به منظور تبادل کتابها، نسخههای خطی و آثار ارزشمند علمی و ادبی
به کار گرفتن سایر اقدامات ضروری جهت ایجاد پیوندهای عمیق تر بین ملتها از طریق برنامههای فرهنگی، علمی و ادبی
استفاده از شبکه آموزش مجازی و استفاده از اساتید برجسته به صورت بر خط در کلیه کشورها
تدوین ساز و کار همکاری بین موزههای ملی برای معرفی آثار هنری و فرهنگی کشورهای عضو
گردآوری خدمات علمی و تلاشهای ادبی نویسندگان و شعرای منطقه
وضعیت حقوقی «ایتا» به عنوان یک تشکیلات منطقهای در چهارچوب اساسنامه و طبق مقررات مالی و اداری مصوب خود، برنامهها و ماموریتهای خود را زیر نظر هیات امناء اجراء میکند.
ارکان و تشکیلات ارکان «ایتا» عبارتند از: - شورای وزیران - شورای نمایندگان - دبیرخانه
تشکیلات
شورای وزیران
شورای وزیران مرکب از وزاری فرهنگ و یا هر وزیر دیگری که مسوولیت امور فرهنگی در کشورهای عضو را بر عهده دارد، میباشد.
شورای وزیران سیاستگذار و تصمیم گیرنده اصلی «ایتا» میباشد و هر سال به صورت دورهای در کشورهای عضو تشکیل جلسه میدهد. تصمیمها در هیات امناء با اجماع خواهد بود.
شورای نمایندگان
این شورا مرکب از سفیران /نمایندگان دائم دولتهای عضو میباشد که از طرف دولتهای خود معرفی میشوند. جلسات آنها به صورت دورهای تشکیل میشود.
این شورا وظیفه دارد طرحها و پیشنهادهای کشورهای عضو و دبیر کل را مورد بررسی قرار داده و به تصویب برساند.
تصویب بودجه سالانه و نظارت بر هزینهها از وظایف این شورا میباشد.
دبیرخانه
دبیرخانه دائمی «ایتا» در ایران مستقر است و همه وظایف هماهنگی و امور اجرائی را زیر نظر شورای وزیران بر عهده دارد.
دبیر کل مسوول اجرای سیاستهای کلی و مصوبات هیات امناء میباشد و ریاست دبیرخانه را بر عهده دارد.
دبیر کل «ایتا» از میان شخصیتهای عالی رتبه فرهنگی بهوسیله هیات امناء برای مدت چهار سال منصوب میگردد. انتخاب دبیر کل برای بیش از یک دوره بلامانع است.
دبیر کل از میان چهرههای فرهنگی کشورهای عضو، معاونان فرهنگی، آموزشی و اجرائی خود را انتخاب میکند.
کارمندان محلی که شامل کارمندان اداری، دبیرخانه و امور اداری و خدماتی میباشند از اتباع کشورهای عضو میباشند
مقر «ایتا» مقر «ایتا» در تهران میباشد. «ایتا» میتواند دفاتر نمایندگی را در هر یک از کشورهای عضو بر اساس مقررات آن کشور تاسیس نماید. رئیس شعبه با پیشنهاد کشور متبوع و حکم دبیر کل منصوب خواهد شد.
ارتباط با کشورها و سازمانهای دیگر
«ایتا» در ارتباط نزدیک با سازمانهای منطقهای و بینالمللی، همچنین سازمانها و موسسات دولتی و غیردولتی فرهنگی کشورهای مختلف بوده و میتواند در چهارچوب سیاستهای مصوب شورای وزیران با آنها قرارداد همکاری امضاء نماید.
کشورهای دارای پیوندهای مشترک فرهنگی و تمدنی و همچنین سازمانهای فرهنگی بینالمللی مرتبط با حوزه فعالیت سازمان میتوانند با تصویب شورای وزیران به عضویت آن درآیند.
مقررات مختلف
منابع مالی بودجه سازمان تحت عنوان آییننامه مالی از سوی دبیر کل تنظیم و برای تصویب به شورای وزیران پیشنهاد میشود. همچنین «ایتا» میتواند از هبه، وقف و منابع دیگر نیز استفاده نماید.
مقررات مالی و اداری مقررات مالی و اداری «ایتا» پس از پیشنهاد شورای نمایندگان و تصویب نهائی شورای وزیران لازم الاجراء خواهد بود.
اصلاح اساسنامه اصلاحیههای مربوط به اساسنامه که از سوی یک کشور عضو یا دبیر کل پیشنهاد میشود مستلزم تصویب شورای وزیران میباشد.
این اساسنامه در تاریخ 7 می 2013 ( 17/2/1392) در سه نسخه واحد به زبان فارسی در تهران به امضاء رسیده و نزد دولت جمهوری اسلامی ایران سپرده خواهد شد. دولت مزبور نسخههای مصدق برابر با اصل آن را ظرف سی روز از تاریخ فوق الذکر به دیگر کشورهای امضاءکننده ارسال خواهد کرد.
دکتر سید محمد حسینی – وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی از طرف جمهوری اسلامی ایران دکتر سید مخدوم رهین – وزیر اطلاعات و فرهنگ از طرف جمهوری اسلامی افغانستان دکتر شاهرخ اسراری – وزیر فرهنگ از طرف دولت جمهوری تاجیکستان
قانون فوق مشتمل بر ماده واحده و دو تبصره منضم به متن اساسنامه، شامل مقدمه و هشت ماده در جلسه علنی روز یکشنبه مورخ بیست و چهارم بهمن ماه یکهزار و سیصد و نود و پنج مجلس شورای اسلامی تصویب شد و در تاریخ 4/12/1395 به تایید شورای نگهبان رسید.
رئیس مجلس شورای اسلامی - علی لاریجانی