ماده 1اصلاحی ۱۴۰۳/۱۱/۱۶
در هر دوره مجلس شورای اسلامی حداکثر سه ماه پس از افتتاح مجلس، هیات نظارت مجلس بر رفتار نمایندگان که از این پس «هیات» نامیده میشود، مرکب از افراد زیر تشکیل میگردد:
الفاصلاحی ۱۴۰۳/۱۱/۱۶
شش نفر از نمایندگان به انتخاب مجلس
باصلاحی ۱۴۰۳/۱۱/۱۶
یک نفر از اعضای کمیسیون اصل نودم قانون اساسی از بین داوطلبان عضویت در هیات به انتخاب مجلس
پاصلاحی ۱۴۰۳/۱۱/۱۶
یک نفر از اعضای کمیسیون قضائی و حقوقی از بین داوطلبان عضویت در هیات به انتخاب مجلس
تاصلاحی ۱۴۰۳/۱۱/۱۶
یکی از نواب رئیس به انتخاب هیات رئیسه مجلس برای هر سال
هیات رئیسه مکلف است برای ثبت نام متقاضیان عضویت در هیات یک هفته مهلت تعیین نماید.
تبصره 2اصلاحی ۱۴۰۳/۱۱/۱۶
اعضای هیات رئیسه مجلس به جز نایب رئیس انتخاب شده توسط هیات رئیسه، نمیتوانند به عضویت هیات درآیند. در صورتی که هر یک از اعضای هیات به عضویت هیات رئیسه مجلس انتخاب شود، عضویت وی در هیات لغو و فرد جایگزین مطابق فرآیند این ماده انتخاب میشود. نصاب انتخاب اعضای هیات در مجلس، اکثریت نسبی نمایندگان حاضر است.
تبصره 3اصلاحی ۱۴۰۳/۱۱/۱۶
هیات از بین اعضای خود یک رئیس، یک نایب رئیس، یک دبیر و یک سخنگو انتخاب میکند.
تبصره 4 در صورت غیبت غیرموجه هر یک از اعضای انتخابی در سه جلسه متوالی و یا یک چهارم جلسات متناوب در مدت شش ماه، یا ضرورت تغییر هر یک از اعضای هیات به تشخیص اعضای جلسه فرد جایگزین مطابق این ماده انتخاب میشود.
تبصره 5الحاقی ۱۴۰۳/۱۱/۱۶
هیات رئیسه مجلس مسئول اجرای این ماده و تشکیل هیات در مهلت مقرر و با ترکیب مذکور است.
تبصره 6الحاقی ۱۴۰۳/۱۱/۱۶
در بندهای «ب» و «پ»، چنانچه هیچ یک از اعضای کمیسیونهای مذکور داوطلب عضویت در هیات نباشند، به همان میزان به تعداد اعضای بند «الف» اضافه میشود.
هیات صلاحیت رسیدگی به امور زیر را دارد:
گزارشهای واصله درباره سوء استفاده و تخلف مالی یا اخلاقی نماینده و درآمدها و هزینههای غیرمتعارف وی
گزارشهای مربوط به رفتار خلاف شوون نمایندگی
گزارشهای واصله درباره اعمال خلاف امنیت ملی کشور و سایر اعمال مجرمانه از بعد انتظامی
تاصلاحی ۱۴۰۳/۱۱/۱۶
گزارشهای هیات رئیسه مجلس درباره غیبت و تاخیر در جلسات شعب، صحن و کمیسیونها و بینظمی هر یک از نمایندگان مطابق مواد قانون آییننامه داخلی مجلس شورای اسلامی
ثالحاقی ۱۴۰۳/۱۱/۱۶
درخواست هر یک از اعضای هیات برای شروع رسیدگی به تخلفات مذکور در این قانون
منظور از موارد خلاف شوون نمایندگی رفتار خلاف عرف مسلم نمایندگی است به نحوی که نوعا نمایندگان آن را خلاف شان بدانند.
گزارشهایی در هیات قابل رسیدگی است که مشخصات کامل ارسالکننده را دارا باشد مگر این که مستندات ارائه شده کافی بوده یا اعتبار و هویت گزارشدهنده توسط هیات احراز شود.
هرگاه هیات احراز نماید گزارشدهنده جهت هتک حرمت نماینده یا تشویش اذهان عمومی یا مسوولین اقدام به تنظیم و ارسال گزارش کرده مکلف است مراتب را همراه با مدارک مربوط جهت پیگیری قضائی به مرجع قضائی ارسال نماید و رونوشتی از آن را در اختیار نماینده قرار دهد.
تعقیب کیفری نماینده مانع رسیدگی هیات به تخلفات موضوع این قانون و شوون نمایندگی نیست.
هیات ضمن رسیدگی به تخلفات موضوع این قانون، مراتب کیفری آن را به مرجع قضائی ذیصلاح اعلام مینماید.
دریافت هرگونه هدیه نقدی یا غیرنقدی غیرمتعارف از اشخاص حقیقی یا حقوقی خصوصی یا عمومی و دولتی داخلی یا خارجی تحت هر عنوان توسط نمایندگان ممنوع و مرتکب مستوجب اعمال مجازات ماده (6) این قانون است.
تبصرهالحاقی ۱۴۰۳/۱۱/۱۶
دریافت هدیه در ماموریتهای فردی یا جمعی و دیدارهای رسمی با هیاتها، مقامات و سایر طرفهای خارجی از شمول این ماده مستثنی است، لیکن در اینگونه موارد نماینده یا رئیس گروه سفر ملزم است هدایای غیرمتعارف را پس از اتمام ماموریت برای نگهداری در اختیار مجلس قرار دهد. حدود و شاخصهای هدایای غیرمتعارف، در دستورالعمل اجرائی موضوع ماده (12) این قانون تعیین میشود.
سوء استفاده از اختیارات نمایندگی و اخذ هر نوع امکانات و امتیازات از بخشهای دولتی، عمومی و خصوصی به هر عنوان و هر شکل، توسط نماینده به نفع خود و اقربای وی به ناحق و اعمال نفوذ و استفاده از سمت نمایندگی برای این منظور و سوءاستفاده از اطلاعات و اسناد در دسترس وی ممنوع و مرتکب مستوجب اعمال مجازات ماده (6) این قانون است.
ماده 5اصلاحی ۱۴۰۳/۱۱/۱۶
هیات به گزارشهای واصله درباره هر یک از نمایندگان به صورت محرمانه رسیدگی مینماید و در صورتی که تخلف را متوجه نماینده بداند در اولین جلسه از نماینده دعوت و پس از مذاکره با وی و نیز استعلام از مراجع ذیربط تصمیم لازم را اتخاذ مینماید.مراجع امنیتی و انتظامی با رعایت ضوابط و مقررات امنیتی آن مجموعه، موظف به همکاری و ارائه پاسخ به استعلامات و اطلاعات لازم به هیات میباشند.
هیات موظف است قبل از صدور رای، دفاعیات نماینده را استماع نماید.
ماده 6اصلاحی ۱۴۰۳/۱۱/۱۶
هیات با توجه به اهمیت تخلفات و شرایط و موقعیت ارتکاب آنها نسبت بهاعمال یک یا چند مجازات ذیل، تصمیم میگیرد: الف تذکر شفاهی بدون درج در پرونده ب تذکر کتبی با درج در پرونده کارگزینی پ اخذ تعهد کتبی مبنی بر عدم تکرار تخلف ت کسر حقوق از یک ماه تا یک سال به میزان یکدوم ث محرومیت از عضویت در مجامع و شوراها یا کمیتههای تحقیق و تفحص یا کمیسیونهای خاص مجلس ج محرومیت از نامزدی برای عضویت در هیات رئیسه مجلس و هیاترئیسه کمیسیونها چ اعلام یک یا چند تخلف نماینده در جلسه غیرعلنی توسط رئیس مجلس ح اعلام یک یا چند تخلف نماینده در جلسه علنی توسط رئیس مجلس
تبصره 1اصلاحی ۱۴۰۳/۱۱/۱۶
در صورتی که هیات تشخیص دهد دارایی نماینده به ناحق افزایش یافته است، تا قبل از انتخابات دوره بعد موضوع را به اطلاع شورای نگهبان میرساند و جهت رسیدگی به دستگاه قضائی ارسال مینماید. آرای قطعی صادره هیات بدوی و تجدیدنظر به شورای نگهبان ارسال میشود.
کلیه امور مربوط به حقوق نمایندگی ملت که در قانون اساسی به آن تصریح شده است اعم از اظهارنظر و اعلام مواضع در مسائل داخلی و خارجی کشور و آزادی در انجام وظایف قانونی و اعمال رای خود و کسب اخبار و اطلاعات مورد نیاز وظایف نمایندگی و قانونگذاری و تحقیق و تفحص در تمام امور کشور و سوال و استیضاح وزرا و رئیس جمهور و رای اعتماد و رای عدم اعتماد و ماموریتهای محوله که همه آنها در راستای ایفای وظایف نمایندگی بهعمل میآید از شمول مجازات موضوع این ماده مستثنی است.
هرگاه موضوع رسیدگی هیات، گزارشهای واصله علیه یکی از اعضای هیات مذکور باشد وی حق شرکت در جلسه مربوط را ندارد.
ماده 8اصلاحی ۱۴۰۳/۱۱/۱۶
تصمیمات هیات درخصوص اعمال بندهای (الف)، (ب) و (ت) ماده (6) این قانون قطعی است و در سایر موارد ظرف ده روز توسط نماینده مربوط قابل اعتراض میباشد. در این صورت موضوع در جلسه هیات تجدیدنظر مورد رسیدگی قرار میگیرد.
ماده 9اصلاحی ۱۴۰۳/۱۱/۱۶
کمیسیون آییننامه داخلی مجلس از بین نمایندگان داوطلب که دارای یکی از شرایط زیر باشند، از هر گروه سه نفر و جمعا نه نفر را به عنوان اعضای هیات تجدیدنظر انتخاب و معرفی میکند: الف- حداقل سه دوره کامل سابقه نمایندگی ب- جزء هفت نفر از مسن ترین نمایندگان پ- نمایندگان دارای سابقه قضاوت یا مدرک تحصیلی حداقل کارشناسی رشته حقوق
تبصره 1اصلاحی ۱۴۰۳/۱۱/۱۶
اعضای کمیسیون آییننامه داخلی مجلس و هیات بدوی نمیتوانند به عنوان عضو هیات تجدیدنظر انتخاب شوند.
تبصره 2اصلاحی ۱۴۰۳/۱۱/۱۶
هیات تجدیدنظر از بین اعضای خود، یک رئیس، یک نایب رئیس، یک دبیر و یک سخنگو انتخاب میکند.
تبصره 3الحاقی ۱۴۰۳/۱۱/۱۶
چنانچه برای گروه «الف»، نمایندهای حائز شرایط نباشد، به همان تعداد به ترتیب از نمایندگان دارای دو و یک دوره کامل سابقه نمایندگی برای عضویت معرفی میشوند و اگر برای هر یک از گروههای «الف»، «ب» و «پ» داوطلب کافی وجود نداشته باشد، هیات رئیسه مجلس راسا نماینده یا نمایندگان مورد نیاز هیات را به کمیسیون آییننامه داخلی مجلس معرفی میکند.
ماده 10اصلاحی ۱۴۰۳/۱۱/۱۶
نمایندگان مجلس در مقام ایفای وظایف نمایندگی در اظهارنظر و رای خود کاملا آزادند و نمیتوان آنها را به سبب نظراتی که در مجلس اظهار کردهاند یا آرائی که در مقام ایفای وظایف نمایندگی خود دادهاند تعقیب یا توقیف کرد.
تبصره1الحاقی ۱۴۰۳/۱۱/۱۶
تشخیص مصادیق موضوع اصل هشتاد و ششم (86) قانون اساسی و ماده (75) آییننامه داخلی مجلس با هیات است.
تبصره2الحاقی ۱۴۰۳/۱۱/۱۶
تخلف از مفاد این ماده از سوی مراجع قضائی حسب مورد مستوجب مجازات انتظامی از درجه پنج تا هفت است.
ماده 11اصلاحی ۱۴۰۳/۱۱/۱۶
قوه قضائیه موظف است در اجرای این قانون شعبه خاصی را جهت رسیدگی به موضوعات ارسالی تشکیل دهد و خارج از نوبت رسیدگی و نهایتا رای قطعی را ظرف سه ماه به هیات اعلام نماید.
ماده 12اصلاحی ۱۴۰۳/۱۱/۱۶
نمایندگان مجلس مشمول قانون ممنوعیت تصدی بیش از یک شغل مصوب 1373/10/11 میباشند.
ماده 13الحاقی ۱۴۰۳/۱۱/۱۶
دستورالعمل اجرائی این قانون و مصادیق آن به پیشنهاد هیات نظارت بهتصویب کمیسیون تدوین آییننامه داخلی مجلس شورای اسلامی میرسد.
قانون فوق مشتمل بر دوازده ماده در جلسه علنی روز سهشنبه مورخ پانزدهم فروردین ماه یکهزار و سیصد و نود و یک مجلس شورای اسلامی تصویب شد و در تاریخ 1391/1/30 بهتایید شورای نگهبان رسید.
رئیس مجلس شورای اسلامی علی لاریجانی