موافقتنامه حملونقل بینالمللی زمینی بین دولت جمهوری اسلامی ایران و دولت جمهوری ترکیه که در یک مقدمه و 25 ماده و یک ضمیمه مربوط به ماده 5 موافقتنامه در تاریخ 1358/11/28 بین نمایندگان مختار دو دولت در آنکارا تنظیم گردیده است تصویب و بدولت اجازه داده میشود اسناد آنرا امضاء و مبادله نماید.
موافقتنامه حملونقل بینالمللی جادهای بین دولت جمهوری اسلامی ایران و دولت جمهوری ترکیه
دولت جمهوری اسلامی ایران و دولت ترکیه که اشتیاق به تسهیل حملونقل جادهای برای مسافر و بار بین دو کشور و همچنین حملونقل بصورت ترانزیت در سرزمینهایشان دارند بشرح زیر توافق نمودند:
مفاد این موافقتنامه جهت حملونقل بینالمللی جادهای مسافر و کالا از و به سرزمین یکی از طرفین متعاهد و بصورت ترانزیت از طریق سرزمین طرف متعاهد دیگر با استفاده از وسایط نقلیهای که در سرزمین طرف متعاهد قبلی به ثبت رسیده باشد قابل اجراست.
تعاریف بمنظور اجرای این موافقتنامه:
: اصطلاح حملکننده: به هر شخص حقیقی یا حقوقی که اجازه داشته باشد مطابق قوانین و مقررات و قواعد طرفین متعاهد مسافر و کالا حمل نماید اطلاق میشود.
اصطلاح خودرو اطلاق میشود به هر خودروی جادهای با نیروی مکانیکی که برای حمل بار و مسافر ساخته شده باشد و (که بیش از 8 صندلی باستثنای صندلی راننده داشته باشد) یا خودروهائیکه برای حمل کالا یا کشنده چنین وسیلهای اختصاص یافته باشد. یا ترکیبی از این وسایل نقلیه همانطور که در پاراگراف فوق تعریف شده و تریلر و نیم تریلر که به آن وسیله نقلیه متصل شود و برای حمل مسافر و یا بار ساخته شده باشند.
اصطلاح اجازه: یعنی همه گونه اجازهای که بوسیله مقامات صلاحیتدار طرفین متعاهد صادر گردد.
اصطلاح سرویس اتوبوسهای منظم: سرویسهای منظم مسافربری بین سرزمینهای طرفین متعاهد در جاده هائیکه از قبل مطابق با برنامهها و تعرفههای ملی تعیین گردیده باشد اطلاق میشود.
اصطلاح سرویس منظم ترانزیتی اتوبوس اطلاق میشود به: سرویسهای منظم اتوبوس که از سرزمین یکی از طرفین متعاهد شروع و با عبور از سرزمین طرف متعاهد دیگر بدون سوار یا پیاده کردن مسافر در قلمرو کشور ثالثی خاتمه مییابد.
اصطلاح سرویسهای ایاب و ذهاب بین دو نقطه اطلاق میشود به: یک سرویس سازمان یافته بینالمللی برای حمل مسافر گروهی از یک و بهمان نقطه عزیمت به نقطه تعیین شده در مقصد و برگشت آنها به نقطه عزیمت پس پایان برنامه از قبل تعیین شده (مسافرینی که در یک گروه مسافرت میکنند لازم است که با همان گروه مراجعت نمایند و اولین مسافرت برگشت از و آخرین مسافرت به نقطه مقصد میبایستی بدون مسافر انجام پذیرد).
اصطلاح سرویسهای دربست (جهانگردی) اطلاق میشود به: حمل بینالمللی یک و همان گروه مسافرین در یک و همان خودرو بصورت تور که از یک نقطه سرزمین طرفین متعاهد شروع و بدون پیاده یا سوار کردن مسافر در همان سرزمین طرف متعاهد خاتمه مییابد.
: اصطلاح حملونقل ترانزیتی اطلاق میشود به: حملونقل مسافر و کالا از طریق سرزمین یکی از طرفین متعاهد که نقاط مبداء و مقصد خارج از سرزمین آن طرف متعاهد واقع شده باشد.
هریک از طرفین متعاهد مطابق مفاد این موافقتنامه حق ترانزیت مسافر، اشیاء شخصی مسافر، کالاهای تجاری و وسائط نقلیه طرف متعاهد دیگر در مسیرهائیکه بوسیله مقامات صلاحیتدار هریک از طرفین متعاهد تعیین شده است خواهد داشت.
بر اساس قوانین ملی خود هر یک از طرف متعاهد به شرکتهای حملونقل طرف متعاهد دیگر اجازه خواهند داد که دفاتر تاسیس نمایند و یا نمایندگانی و یا آژانسهائی در محلهائی که مورد موافقت طرفین متعاهد بطور متقابل قرار خواهد گرفت در سرزمین خود منصوب نماید. یک شرکت حملونقل بعنوان یک آژانس مسافرتی در سرزمین طرف متعاهد دیگر عمل نخواهد کرد.
هر یک از طرفین متعاهد هیچگونه مالیات یا عوارض واردات یا صادرات (منجمله حقوق گمرکی) نسبت به وسائط نقلیه طرف متعاهد دیگری که در سرزمین آن طرف متعاهد بصورت ترانزیت عبور مینمایند بجز عوارض زیر وضع نخواهد کرد: الف عوارض برای استفاده از شبکه راههای اصلی (حق استفاده از جاده و پل). ب عوارض بمنظور تامین هزینههای مربوطه به نگهداری و مرمت راهها و حملونقل. ج وجوهاتیکه بطور یکسان جهت پوشاندن تفاوت قیمت سوخت در داخل کشور و قیمت بینالمللی آن اخذ میگردد. د اخذ عوارض، چنانچه وزن، ابعاد، یا بار وسائط نقلیه از میزان تعیین شده در قوانین ملی طرفین متعاهد تجاوز نماید. حملونقل مجاز بصورت ترانزیت از طریق سرزمینهای طرفی متعاهد ممکن است بطور متقابل از پرداخت عوارضی که در بند (ب) فوق قید گردیده معاف شوند.
چنانچه شرکتهای حملونقل و رانندگان یکی از طرفین متعاهد مقررات ترافیک حملونقل در حین عبور در سرزمین متعاهد دیگر را نقض نماید مقامات صلاحیتدار طرف متعاهد اخیرالذکر به شرکتهای حملونقل یا راننده وسائط نقلیه اخطار خواهد کرد یا اجازه نامه را بطور موقت یا مشروط یا دائمی اعلام خواهد نمود.
یک کمیسیون مختلط مرکب از نمایندگان دو طرف متعاهدین تشکیل خواهد شد و چهارچوب وظائف کمیسیون مختلط بشرح زیر میباشد: الف نظارت بر اجرای صحیح مفاد این موافقتنامه. ب تعیین فرم و زمان و نحوه مبادله اجازه نامهها. ج مطالعه و ارائه پیشنهادات جهت حل مسائل احتمالی که مستقیما بین مقامات صلاحیتدار مصرح در ماده 24 این موافقتنامه حل و فصل نگردیده. د بررسی کلیه مسائل دیگریکه در محدوده این موافقتنامه قرار میگیرد و ارائه توصیههای لازم بمنظور حل آنها. ه رسیدگی به سایر موارد مربوط به حملونقل که مورد توافق طرفین قرار میگیرد. کمیسیون مختلط عنداللزوم بر اساس تقاضای هر کدام از طرفین متعاهد متناوبا در ایران و ترکیه تشکیل جلسه خواهند داد. دستور جلسه ایکه قرار است در کمیسیون مختلط مورد بحث قرار گیرد فعلا در چهارچوب وظائف کمیسیون مصرح در فوق تهیه و از طریق مراجع دیپلماسی ارسال خواهد شد. توصیههای ارائه شده یا تصمیمات متخذه بوسیله کمیسیون بطور کامل اجرا خواهد شد . بهر حال چنانچه کمیسیون مختلط تصمیم بر اصلاح مادهای از این موافقتنامه را داشته باشد چنین اصلاحی جهت تصویب به مقامات صلاحیتدار تسلیم خواهد شد.
ماده 8اصلاحی ۱۳۷۵/۰۶/۲۱
وسیله نقلیه ثبت شده در قلمرو یکی از طرفهای متعاهد، مجاز به حمل کالا و مسافر بین دو نقطه واقع در قلمرو طرف متعاهد دیگر نمیباشد.
یک شرکت حملونقل طرف متعاهد پس از تحصیل اجازه نامه سالیانه از مقامات صلاحیتدار طرف متعاهد دیگر یک سرویس منظم به سرزمین طرف متعاهد دیگر یا یک سرویس منظم ترانزیتی از طریق سرزمین طرف متعاهد دیگر دائر خواهد نمود.
ماده 11اصلاحی ۱۳۷۵/۰۶/۲۱
الف - حمل عبوری جهانگردان و خدمات حملونقل مسافر بین دو نقطه، توسط وسیله نقلیه ثبت شده در قلمرو یک طرف متعاهد و یا از قلمرو طرفمتعاهد دیگر، منوط به اخذ پروانه حمل نخواهد بود. ب - یک متصدی حمل، مجاز به حمل مسافر از قلمرو طرف متعاهد دیگر به مقصد کشور ثالث نمیباشد، مگر آنکه پروانه حمل ویژهای از مقامهای صلاحیتدار طرف یاد شده اخذ نماید. ج - یک وسیله نقلیه خالی مسافربری ثبت شده در قلمرو یک طرف متعاهد، نمیتواند به قصد حمل مسافر وارد قلمرو طرف متعاهد دیگر شود، مگرآنکه پروانه حمل ویژهای به این منظور صادر شده باشد.
ماده 12اصلاحی ۱۳۷۵/۰۶/۲۱
حملونقل کالا بصورت ترانزیتی از طریق سرزمینهای طرفین متعاهد مشمول تحصیل اجازه نامه قبلی برمبنای سهمیه بجز موارد زیر خواهد شد: الف حملونقل جسد با وسائط نقلیه که برای این منظور ساخته شده است. ب حمل اشیاء تزئینی برای نمایش تئاتر. ج حمل کالا و تجهیزات و حیوانات سیرک مورد نیاز برای اجرای برنامههای موسیقی ، و نمایش فیلم سینمائی و فعالیتهای ورزشی و ضبط تلویزیونی و برنامههای رادیوئی. د حمل اشیاء هنری. ح حمل حیوانات بجز آنهائیکه برای ذبح حمل میشوند. و حمل وسائط نقلیه خسارت دیده یا وسائط نقلیه اسقاط شده. ن محصولات پستی ه حمل اتفاقی کالا به یا از فرودگاه بدلیل تغییر در برنامههای پرواز. م حمل مواد کمکی در صورت بروز حوادث طبیعی. ی حمل کالاهای نمایشگاه و بازار مکاره. س سایر مواردیکه بوسیله کمیسیون مختلط متقابلا مورد توافق قرار خواهد گرفت. اجازه نامه بطور سالانه و عنداللزوم براساس موافقت متقابل بمنظور تا مین نیازمندیهای طرفین متعاهد مبادله خواهد شد.
اسلحه، مهمات و تجهیزات نظامی و مواد منفجره از مقررات و قوانین ترانزیتی استثناء است مگر اینکه از کشور طرف متعاهد اجازه لازم اخذ گردد. عبور کالاهائیکه بعلل داشتن بهداشت انسانی، حیوانی، نباتی ممنوع الورود میباشد حق ترانزیت نخواهند داشت.
طرفین متعاهد کلیه اقدامات لازم را به حداکثر ممکن را بمنظور تسهیل، سادهسازی ، تسریع تشریفات گمرکی و سایر امور مربوط به حمل مسافرین و کالا به عمل خواهند آورد.
حملونقل بینالمللی زمینی کالا طبق این موافقتنامه مشمول مقررات کنوانسیون حملونقل بینالمللی کالا در محدوده کارنه تیر و یا قوانین و مقررات ملی هر دو کشور متعاهد خواهد شد. وسیله نقلیه ایکه حملونقل بینالمللی زمینی را انجام میدهد، اسناد بینالمللی لازم مانند تربپتیک یا کارنه دو پاساژ و سایر اسناد مورد نیاز مقررات و قوانین ملی دو کشور متعاهد را همراه خواهد داشت.
سوخت داخل باک استاندارد شده وسائط نقلیه از پرداخت حقوق گمرکی و کلیه مالیات و عوارض دیگر معاف خواهد بود. باک استاندارد شده باکی است که بوسیله سازنده وسائط نقلیه، در وسائط نقلیه تعبیه شده باشد.
قطعات یدکی تعویض شده تحت نظر مقامات گمرکی نابود یا دوباره صادر خواهد شد یا به مقامات گمرکی تسلیم خواهد شد. ورود قطعات یدکی مشمول قوانین و مقررات ملی دو کشور خواهد شد.
کلیه حمل و نقلی که طبق مفاد این موافقتنامه انجام میگیرد تحت پوشش بیمههای زیر قرار خواهد گرفت: الف بیمه شخص ثالث مطابق قوانین و مقررات جاری در هریک از سرزمین طرفین متعاهد در مورد وسیله نقلیه ایکه در حملونقل بینالمللی مسافرین، بار آنها و یا کالاها بین سرزمین طرفین متعاهد و یا بصورت ترانزیت از طریق سرزمین طرفین متعاهد مورد استفاده قرار میگیرد مورد عمل خواهد بود. ب- هر نوع بیمه مطابق با قوانین و مقررات جاری در سرزمین طرف متعاهد که در آن وسیله نقلیه بثبت رسیده است در مورد مسافرین ، بار آنها و یا کالاها مورد عمل خواهد بود .
پرداختهای مربوط به امور حملونقل و ترانزیتی بین طرفین متعاهد به ارز قابل تسعیر که مورد قبول بانکهای مجاز طرفین متعاهد مطابق با قوانین، مقررات و قواعد جاری در سرزمین طرفین متعاهد باشد، صورت خواهد گرفت.
چنانچه تصادفات، شکستگی یا سایر مشکلات بروز نماید، مقامات صلاحیتدار طرفین متعاهد که در سرزمین آنها چنین اتفاقی افتاده است گزارشات و نتایج بررسی و سایر اطلاعات لازم را در اختیار طرف متعاهد دیگر قرار خواهد داد.
شرکتهای حملونقل و خدمه وسائط نقلیه نیز در سرزمین طرفین متعاهد تابع قوانین و مقررات مربوط به ترافیک راهها، جاری در سرزمین طرف متعاهد دیگر خواهد بود. هر نوع امور دیگر مربوط به حملونقل که در این موافقتنامه قید نگردیده تابع قوانین، مقررات و قواعد طرفین متعاهد خواهد بود.
ماده 24اصلاحی ۱۳۹۰/۰۳/۳۱
مقامات صلاحیتداریکه مسئولیت اجرای این موافقتنامه را دارند بشرح زیر میباشند: الف در ایران: وزارت راه و شهرسازی تهران ب در ترکیه: Kara Ulastirmasi Genel Madurlugu 0 Ulastirma Bakanligi Ankara
این موافقتنامه از تاریخ مبادله یادداشت مبنی بر تائید تصویب آن طبق قوانین ملی طرفین متعاهد لازم الاجراست و برای مدت یکسال معتبر خواهد بود. این موافقتنامه بطور خودکار برای دورههای یکساله قابل تمدید خواهد بود مگر اینکه هر یک از طرفین متعاهد تقاضای خود را مبنی بر فسخ این موافقتنامه حداقل سه ماه قبل از تاریخ انقضای آن کتبا بطرف دیگر اعلام نماید. این موافقتنامه در دو نسخه اصلی به زبان انگلیسی در …… بتاریخ تنظیم گردید. از طرف دولت جمهوری اسلامی ایران مدیر کل بازرگانی آسیا و اقیانوسیه از طرف دولت جمهوری ترکیه مدیر کل روابط دو جانبه وزارت امور خارجه
طبق ماده 5 موافقتنامه حملونقل بینالملل از طریق جاده بین دولت جمهوری ترکیه و دولت جمهوری اسلامی ایران که ما امروز در تاریخ 1980 در ......... بامضاء رساندیم اینجانب افتخار دارم که به نمایندگی از طرف دولت جمهوری ترکیه پیشنهاد نمایم که عوارض ذکر شده در پاراگراف ب ماده 5 موافقتنامه فوق بر اساس رفتار متقابل از تاریخ اجرای این موافقتنامه لغو گردد. این نامه جزء لاینفک موافقتنامه فوق الذکر میباشد. موجب قدردانی است چنانچه موافقت دولت خود را با پیشنهاد مذکور تائید نمائید. خواهشمند است بالاترین احترامات اینجانب را بپذیرید. مفتخرم که وصول نامه جنابعالی را به تاریخ امروز به مضمون زیر اعلام نمایم. «طبق ماده 5 موافقتنامه حملونقل بینالمللی از طریق جاده بین دولت جمهوری ترکیه و دولت جمهوری اسلامی ایران که ما امروز در تاریخ 1980 در .......... بامضاء رساندیم اینجانب افتخار دارم که به نمایندگی از طرف دولت جمهوری ترکیه پیشنهاد نمایم که عوارض ذکر شده در پاراگراف ب ماده 5 موافقتنامه فوق بر اساس رفتار متقابل از تاریخ اجرای این موافقتنامه لغو گردد. این نامه جزء لاینفک موافقتنامه فوق الذکر میباشد. موجب قدردانی است چنانچه موافقت دولت خود را با پیشنهاد مذکور تائید نمائید . خواهشمند است بالاترین احترامات اینجانب را بپذیرید.» اینجانب از طرف دولت خود مفتخرم که با متون نامه شما موافقت نمایم . خواهشمند است بالاترین احترامات اینجانب را بپذیرید.
شورای انقلاب جمهوری اسلامی ایران