شماره 10470 /79 /1 – 17 /7 /79 خدمت حضرات اعضای محترم شورای نگهبان « دامت برکاتهم » با عرض سلام خدمت همه بزرگواران و عزیزان آن شورای محترم استدعا دارد در رابطه با بند 2 اصل 158 قانون اساسی که سابقا نیز در زمانی که خدمتتان بودیم یکبار مورد بحث و تفسیر قرار گرفت، جهات زیر را روشن نمایید مزید امتنان و تشکر است . 1- تعریف لایحه قضائی و فرق آن با لایحه قانونی چیست ؟ 2- آیا قوه قضائیه پس از تهیه کردن لایحه قضائی توسط ریاست قوه ( همانطوریکه در بند 2 آمده است ) لازم است آن را ابتداء به هیئت دولت جهت تصویب ارسال داشته و سپس از طریق دولت به مجلس شورا ارسال شود و یا خود قوه قضائیه میتواند راسا آن را به مجلس شورا ارسال نماید؟ 3- آیا هیئت دولت میتواند مستقلا لایحه قضائی تنظیم نموده و آن را به مجلس شورا جهت تصویب نهائی ارسال نماید یا خیر؟ 4- آیا هیئت دولت میتواند در لایحه قضائی که توسط قوه قضائیه آماده شده است تغییر محتوائی (به نحو حذف و یا اضافه کردن موادی و یا تغییر مفاده ماده) انجام داده و سپس آن را به مجلس شورا ارسال نماید یا خیر؟ 5- آیا مقصود از لایحه قضائی تنها لوایحی است که جداگانه و مستقل به مجلس میرود و یا شامل مواد قضائی که ممکن است در لوایح قانونی گنجانیده شود نیز میگردد؟ 6- بنابر اینکه قوه قضائی بتواند لایحه قضائی را ابتداء به مجلس شورا ارسال نماید در صورتی که آن لایحه دارای بار مالی و مستلزم بودجه اضافی باشد آیا مخالف اصل 75 خواهد بود و یا خیر؟ 7- آیا مجلس شورا میتواند قوانین قضائی را از طریق طرح و پیشنهاد نمایندگان به تصویب برساند یا لازم است از طریق قوه قضائیه و به نحو لایحه قضائی تقدیم شده باشد؟ سید محمود هاشمی شاهرودی - رئیس قوه قضائیه شماره 5048 /1 – 26 /7 /79 حضرت آیتالله جنتی دبیر محترم شورای نگهبان (دام عزه) سلام علیکم پیرو نامه شماره 10470 /79 /1 و سوالاتی که در آن از شورای محترم نگهبان به عمل آمده بود نظر مبارک حضرات را به دو مطلب ذیل معطوف میدارم: 1- فعلا سوال شماره 2 و به تبع آن سوال شماره 6 و 7 مورد نیاز قوه قضائیه نبوده لهذا تقاضا میشود این سه سوال را از لیست حذف نمائید. 2- در مورد سوال اول (تعریف لایحه قضائی) منظور از سوال مشخص کردن ماهیت مسائل و مواد قضائی است که به نظر اینجانب کلیه موارد ذیل را شامل میشود: 1- هر گونه تعیین جرم و مجازات آن. 2- کلیه تشریفات قضائی و آئینهای دادرسی مربوط به جنبه شکلی قضاوت . 3- کلیه قوانین و لوایحی که بعنوان قانون عادی راجع به یکی از اصول فصل یازدهم قانون اساسی تنظیم شده باشد. در صورت مطابقت نظر مبارک حضرات با این موارد و یا هرگونه تغییری در آن ما را بهره مند فرمائید./ والسلام علیکم و رحمه الله و برکاته سید محمود هاشمی شاهرودی - رئیس قوه قضائیه
شماره 1065 /21 /79 – 30 /7 /79 حضرت آیت ا... سید محمود هاشمی شاهرودی" دامت برکاته" رئیس محترم قوه قضائیه سلام علیکم عطف به نامههای شماره 10470 /79 /1 مورخ 17/7/1379 و 5048 /1 مورخ 26/7/1379: موضوع در جلسه شورای نگهبان مورد بحث و بررسی قرار گرفت و نظر تفسیری شورا ذیلا اعلام میشود: 1- فرق لوایح قضایی و غیرقضائی مربوط به محتوای آن است و محتوای لوایح قضائی را فصل یازدهم قانون اساسی به ویژه اصول 156 و 157 و 158 و موضوعات مربوط به آنها در اصول دیگر فصل یازدهم و سایر اصول مربوط به امور قضائی معین میکند. 2- هیات دوت نمیتواند مستقلا لایحه قضائی تنظیم نموده و آن را به مجلس شورای اسلامی جهت تصویب نهایی ارسال نماید. 3- لوایح قضائی که توسط رئیس قوه قضائیه تهیه و به دولت ارسال میشود، به مجلس شورای اسلامی تقدیم میگردد. هر گونه تغییر مربوط به امور قضائی در اینگونه لوایح فقط با جلب موافقت رئیس قوه قضائیه مجاز میباشد.»
دبیر شورای نگهبان - احمد جنتی