موافقتنامه تشویق و حمایت متقابل از سرمایهگذاری بین دولتجمهوری اسلامی ایران و دولت جمهوری فنلاند مشتمل بر یک مقدمه و چهارده ماده بهشرح پیوست تصویب و اجازه مبادله اسناد آن داده میشود.
ارجاع اختلافات موضوع مواد (12) و (13) این موافقتنامه به داوری توسط دولت جمهوری اسلامی ایران منوط به رعایت قوانین و مقررات مربوط است.
بسمالله الرحمن الرحیم موافقتنامه تشویق و حمایت متقابل از سرمایهگذاری بیندولت جمهوری اسلامی ایران و دولت جمهوری فنلاند
مقدمه دولت جمهوری اسلامی ایران و دولت جمهوری فنلاند که از این پس «طرفهایمتعاهد» نامیده میشوند، با علاقمندی به تحکیم همکاریهای اقتصادی در جهت تامین منافع هر دو طرفمتعاهد، با هدف به کارگیری منابع اقتصادی و امکانات بالقوه خود در امر سرمایهگذاری و نیزایجاد و حفظ شرایط مساعد برای سرمایهگذاریهای سرمایهگذاران طرفهای متعاهد درقلمرو طرف متعاهد دیگر، و با تایید لزوم تشویق و حمایت از سرمایهگذاریهای سرمایهگذاران یک طرف متعاهد در قلمرو طرف متعاهد دیگر، به شرح زیر توافق نمودند:
تعاریف از نظر این موافقتنامه معانی اصطلاحات به کار رفته به شرح زیر خواهد بود:
اصطلاح «سرمایهگذاری» عبارت از هر نوع دارائی از جمله موارد زیر است که توسط سرمایهگذاران یکی از طرفهای متعاهد در قلمرو طرف متعاهد دیگر، طبق قوانین ومقررات طرف متعاهد اخیرالذکر (که از این پس طرف متعاهد سرمایهپذیر خوانده میشود) به کار گرفته شود: الف - اموال منقول یا غیرمنقول و حقوق مربوط به آنها ب - سهام یا هر نوع دیگر مشارکت در شرکتها. پ - حقوق مالکیت معنوی و صنعتی از قبیل حق اختراع، نمونههای بهرهوری،طرحهای صنعتی و نمونههای صنعتی، علائم تجاری و اسامی تجاری، دانش فنی و حسنشهرت تجاری. ت - حقوق اعطاء شده توسط قانون از جمله حق اکتشاف، استخراج و بهرهبرداریاز منابع طبیعی.
اصطلاح «سرمایهگذار» درمورد هر طرف متعاهد عبارتست از : الف - اشخاص حقیقی که به موجب قوانین آن طرف متعاهد اتباع آن بشمار آیند. ب - اشخاص حقوقی که به موجب قوانین آن طرف متعاهد تاسیس شده و مقر ومرکز اصلی فعالیت اقتصادی آنها در قلمرو طرف متعاهد مزبور قرار داشته باشد.
اصطلاح «عواید» به معنی وجوهی است که از سرمایهگذاری حاصل شده باشدازجمله سود حاصل از سرمایهگذاری، سود سهام، کارمزد و حقالامتیاز
اصطلاح «قلمرو» : الف - در مورد جمهوری اسلامی ایران، به معنی مناطقی است که تحت حاکمیتیا صلاحیت جمهوری اسلامی ایران قرار دارد و حسب مورد، شامل مناطق دریائی آن نیزمیشود، و ب - درمورد جمهوری فنلاند به معنی قلمرو زمینی، آبهای داخلی و دریایسرزمینی و فضای بالای آنها و مناطق دریائی ماوراء دریای سرزمینی است که جمهوری فنلاند، برطبق قوانین داخلی لازمالاجرای خود و حقوق بینالملل بر آنها حاکمیت دارد وحقوق حاکمیت یا صلاحیت انحصاری اعمال مینماید.
تشویق سرمایهگذاری هر یک از طرفهای متعاهد در حدود قوانین و مقررات خود زمینه مناسب را جهتجلب سرمایهگذاری سرمایهگذاران طرف متعاهد دیگر در قلمرو خود تشویق و فراهمخواهد کرد.
پذیرش سرمایهگذاری 1 - هر یک از طرفهای متعاهد با رعایت قوانین و مقررات خود نسبت به پذیرشسرمایهگذاری سرمایهگذاران طرف متعاهد دیگر در قلمرو خود اقدام خواهد کرد. 2 - هر یک از طرفهای متعاهد پس از پذیرش سرمایهگذاری، بر طبق قوانین،مقررات و سیاستهای ملی تثبیت شده خود کلیه مجوزهای لازم جهت تحقق چنین سرمایه گذاریهائی را اعطاء خواهد کرد. هر طرف متعاهد همچنین باید در چارچوب قوانینخود درخواستهای به کارگیری کارکنان رده بالای مدیریتی و فنی منتخب آنها از خارج را بانظر مساعد بررسی نماید.
حمایت و رفتار با سرمایهگذاریها
سرمایهگذاری سرمایهگذاران هر طرف متعاهد که در قلمرو طرف متعاهد دیگرانجام شده است، از حمایت کامل و دائمی و رفتار منصفانه و عادلانه طرف متعاهد سرمایهپذیر برخوردار خواهد شد. چنین سرمایهگذاریها و عواید مربوط به آن، از رفتاریبر خوردار خواهند شد که نسبت به رفتار طرف متعاهد سرمایهپذیر با سرمایه گذاریها وعواید حاصله توسط سرمایهگذاران خود و یا سرمایهگذاران دولت کاملهالوداد، (هرکدام کهبرای سرمایهگذار مساعدتر باشد) نامساعدتر نباشد
سرمایهگذاران یک طرف متعاهد توسط طرف متعاهد دیگر نسبت به مدیریت،نگهداری، استفاده، بهرهمندی یا فروش سرمایهگذاریهایشان از رفتاری برخوردار خواهند شد که از رفتار اعمال شده طرف متعاهد سرمایهپذیر با سرمایهگذاران خود یاسرمایهگذاران دولت کامله الوداد (هرکدام که برای سرمایهگذار مساعدتر است) نامساعدترنباشد.
هر طرف متعاهد نباید با اقدامات غیرموجه، دلخواه یا تبعیضآمیز به مدیریت،نگهداری، استفاده، بهرهمندی، به دست آوردن یا فروش سرمایهگذاری سرمایهگذارانطرف متعاهد دیگر در قلمرو خود لطمه وارد آورد.
اگر یک طرف متعاهد به موجب یک موافقتنامه موجود یا آتی راجع به تاسیس یک منطقه آزاد تجاری، اتحادیه گمرکی، بازار مشترک یا سازمان منطقهای مشابه یا بهموجب موافقتنامه اجتناب از اخذ مالیات مضاعف یا از طریق هر کنوانسیون یا معاهدهچند جانبه مربوط به سرمایهگذاریها، مزایا یا حقوق خاصی را به سرمایهگذاران هر کشورثالثی اعطاء نماید، ملزم به اعطای امتیازات یا حقوق مزبور به سرمایهگذاران طرف متعاهددیگر نخواهد بود.
شرایط مساعدتر قطع نظر از شروط مقرر در این موافقتنامه، شرایط مساعدتری که توسط هر یک ازطرفهای متعاهد درخصوص سرمایهگذاری سرمایهگذار طرف متعاهد دیگر مورد توافق قرار گرفته یا قرار گیرد، تنها درخصوص آن سرمایهگذاری، قابل اعمال خواهد بود.
اعمال سایر مقررات 1 - چنانچه مقررات قانونی هر طرف متعاهد یا تعهدات ناشی از موافقتنامههای دوجانبه که از این پس بین طرفهای متعاهد علاوه بر این موافقتنامه، منعقد میشوند،حاوی مقررات عام یا خاص باشد، که سرمایه گذاریهای انجام شده توسط سرمایهگذارانطرف متعاهد دیگر را مستحق برخورداری از رفتاری مساعدتر نسبت به آنچه در اینموافقتنامه پیشبینی شده است نماید، این مقررات تا حدی که برای سرمایهگذار مساعدترباشد، بر این موافقتنامه حاکم خواهد بود 2 - هر طرف متعاهد تعهداتی را که درخصوص سرمایه گذاریهای سرمایهگذاران طرف متعاهد دیگر تقبل نموده است، رعایت مینماید.
مصادره و جبران خسارت 1 - سرمایه گذاریهای سرمایهگذاران هر یک از طرفهای متعاهد توسط طرف متعاهددیگر ملی، مصادره و سلب مالکیت نخواهد شد و یا تحت تدابیر مشابه قرار نخواهدگرفت، مگر این که اقدامات مزبور برای یک هدف عمومی، به روش غیرتبعیضآمیز ودرمقابل پرداخت غرامت انجام پذیرد 2 - جبران خسارت باید به میزان ارزش واقعی سرمایهگذاری بلافاصله قبل از عمل ملی شدن، مصادره یا سلب مالکیت یا آگاهی عمومی (هرکدام که زودتر باشد) محاسبهشود. 3 - جبران خسارت باید کاملا قابل تحقق بوده و بدون تاخیر پرداخت شود. بههرحال درصورت تاخیر، جبران خسارت شامل هزینههای متعلق به آن نیز خواهد شد.جبران خسارت باید بهطور موثر قابل تحقق بوده و آزادانه قابل انتقال باشد. هرگونهاختلاف درمورد تطبیق این سلب مالکیت با قوانین مربوطه، یا درخصوص مبلغ جبرانخسارت باید به موجب فرایند قانونی در دادگاههای ذی صلاح کشوری که سرمایهگذاریدر آن انجام شده است مورد بررسی قرار گیرد.
زیانها 1 - سرمایهگذاران هر یک از طرفهای متعاهد که سرمایهگذاریهای آنها به علت مخاصمه مسلحانه، انقلاب، یا حالت اضطراری مشابه در قلمرو طرف متعاهد دیگر دچارخسارت شود، از رفتاری که نسبت به رفتار طرف متعاهد مزبور با سرمایهگذاران خود یا سرمایهگذاران دولت کامله الوداد (هرکدام که برای سرمایهگذار مساعدتر باشد) نامساعدترنباشد، برخوردار خواهند بود. پرداختهای حاصله احتمالی باید بهطور موثر قابل تحقق بوده، آزادانه قابل تبدیل و بدون تاخیر قابل انتقال باشند. 2 - بدون لطمه به بند (1) این ماده، سرمایهگذار یک طرف متعاهد که در اثر یکی ازحالتهای مذکور در آن بند، در قلمرو طرف متعاهد دیگر متحمل خسارتی ناشی از مواردزیر شود: الف - ضبط سرمایهگذاری او یا قسمتی از آن توسط نیروهای مسلح یا مقاماتطرف متعاهد اخیرالذکر، یا ب - تخریب سرمایهگذاری او یا قسمتی از آن توسط نیروهای مسلح یا مقاماتطرف متعاهد اخیرالذکر، که ناشی از ضرورت موقعیت نباشد،مشمول اعاده مال یا پرداخت خسارت معادل ارزش واقعی سرمایهگذاری خواهدبود.
بازگشت و انتقال سرمایه
هر یک از طرفهای متعاهد اطمینان میدهد که انتقالات مربوط به سرمایه گذاریهای موضوع این موافقتنامه به صورت آزاد و بدون تاخیر به داخل و خارج ازقلمرو آن انجام شود این انتقالات به ویژه شامل موارد زیر است: الف - اصل و مبالغ اضافی جهت نگهداری، توسعه یا افزایش سرمایهگذاری، ب - عواید، پ - مبالغ حاصل از فروش یا تصفیه تمام یا قسمتی از سرمایهگذاری، ت - مبالغ مورد نیاز جهت هزینههای ناشی از عملکرد سرمایهگذاری مانند بازپرداخت وامها، پرداخت حقالامتیاز و حق پروانه یا سایر هزینههای مشابه، ث - مبالغ پرداخت شده به موجب مواد (7) و (8) این موافقتنامه، ج - حقوق ماهیانه و دستمزدها و سایر وجوه دریافتی توسط کارکنان که پروانه کارمرتبط با آن سرمایهگذاری را دارا باشند. چ - وجوه پرداختی ناشی از حل و فصل اختلافات طبق ماده (12)
انتقالات فوق باید بهطور آزادانه به ارز قابل تبدیل و به نرخ جاری در روز انتقالانجام پذیرد.
سرمایهگذار میتواند درمورد چگونگی برگشت یا انتقالات مذکور در این مادهبه نحو دیگری با طرف متعاهد سرمایهپذیر توافق نماید.
قطع نظر از بندهای (1) تا (3) این ماده، یک طرف متعاهد میتواند با اقدامات منصفانه و غیرتبعیضآمیز و با حسن نیت به منظور حمایت از حقوق طلبکاران یا در رابطه تخلفات جزائی، قرارها یا احکام صادره در رسیدگیهای اداری یا قضائی از انتقال جلوگیرینماید مشروط به این که چنین اقداماتی و اعمال آنها به عنوان وسیلهای برای خودداری طرف متعاهد از انجام تعهدات یا تکالیف خود به موجب این موافقتنامه مورد استفاده قرارنگیرد.
جانشینی هرگاه یکی از طرفهای متعاهد یا موسسه تعیین شده توسط آن به موجب فرایند قانونی به لحاظ پرداختی که بر طبق یک قرارداد بیمه یا تضمین خطرات غیرتجاری یکسرمایهگذاری به عمل آورده جانشین سرمایه گذار شود. الف - جانشینی مزبور توسط طرف متعاهد دیگر معتبر شناخته خواهد شد. ب - جانشین مستحق حقوقی بیش از آنچه سرمایهگذار استحقاق آن را داشتهاست، نخواهد بود پ - اختلافات میان جانشین و طرف متعاهد سرمایهپذیر براساس ماده (12) این موافقتنامه حل و فصل خواهد شد.
دامنه شمول موافقتنامه 1 - این موافقتنامه درخصوص سرمایهگذاریهائی که توسط سرمایهگذاران هر یکاز طرفهای متعاهد در قلمرو طرف متعاهد دیگر، قبل یا بعد از لازم الاجراء شدن اینموافقتنامه، انجام شده باشد اعمال میشود، اما درمورد اختلاف به وجود آمده مربوط به یک سرمایهگذاری که قبل از لازم الاجراء شدن آن به وجود آمده یا هر ادعائی که قبل ازلازم الاجراء شدن آن حل و فصل شده است، اعمال نخواهد شد 2 - درمورد جمهوری اسلامی ایران تنها سرمایهگذاریهای تصویب شده توسط مقامات صلاحیتدار آن طرف متعاهد تحت پوشش این موافقتنامه قرار میگیرند. مقام صلاحیتدار در جمهوری اسلامی ایران سازمان سرمایهگذاری و کمکهای اقتصادی و فنیایران یا مرجعی است که ممکن است جانشین آن شود.
حل و فصل اختلافات میان سرمایهگذار و یک طرف متعاهد
هرگونه اختلاف بین سرمایهگذار یک طرف متعاهد و طرف متعاهد دیگردرخصوص سرمایهگذاری در قلمرو طرف متعاهد اخیرالذکر، درصورت امکان به طوردوستانه حل و فصل خواهد شد
اگر اختلاف بدین ترتیب ظرف مدت سه ماه پس از تاریخ درخواست حل وفصل برطرف نشود، ممکن است اختلاف به انتخاب سرمایهگذار ارجاع شود به : الف - دادگاه صالح طرف متعاهدی که سرمایهگذاری در قلمرو آن انجام شدهاست، یا ب - مرکز بینالمللی حل و فصل اختلافات سرمایهگذاری (ایکسید)، به منظورانجام مراحل داوری به موجب کنوانسیون حل و فصل اختلافات سرمایهگذاری بین دولتهاو اتباع دولتهای دیگر که در تاریخ27/12/1343 هجری شمسی برابر با هجدهم مارس 1965 میلادی در واشنگتن برای امضاء مفتوح شد، چنانچه یا به محض این که هر دوطرف متعاهد به کنوانسیون پیوسته باشند، یا پ - دیوان داوری موردی که به موجب قواعد داوری کمیسیون حقوق تجارتبینالملل سازمان ملل متحد تشکیل گردد، مگر آن که طرفهای اختلاف به نحو دیگریتوافق نموده باشند.
در طول رسیدگی داوری یا اجرای حکم، طرف متعاهدی که درگیر در اختلافمیباشد، نباید نسبت به این که سرمایهگذار طرف متعاهد دیگر به موجب یک قرارداد بیمهدرخصوص تمامی یا بخشی از ضرر وارده خسارت دریافت کرده است، اعتراض نماید.
حکم برای طرفهای اختلاف قطعی و لازم الاجراست و مطابق قانون داخلی اجرا خواهد شد.
حل و فصل اختلافات بین طرفهای متعاهد
اختلافات میان طرفهای متعاهد درخصوص تفسیر یا اجرای این موافقتنامه باید تا حدامکان ازطریق مجاری دیپلماتیک حل و فصل شود.
چنانچه اختلاف بدین ترتیب ظرف مدت شش ماه پس از تاریخی که این مذاکرات توسط هر طرف متعاهد درخواست شده است، حل نشود، بنا به درخواست هریک از طرفهای متعاهد به یک دیوان داوری ارجاع خواهد شد.
این داوری برای هر یک از موارد به شرح زیر تشکیل خواهد شد، ظرف مدتدو ماه پس از دریافت درخواست برای داوری، هر طرف متعاهد یک عضو دیوان را تعیینخواهد نمود. سپس آن دو عضو یک تبعه کشور ثالث را که با تایید دو طرف متعاهدبهعنوان سرداور دیوان تعیین خواهد شد انتخاب مینمایند. سرداور باید ظرف مدت چهارماه از تاریخ تعیین دو عضو دیگر تعیین شود. در هر صورت سرداور باید تابعیت کشوری راداشته باشد که در زمان انتخاب با طرفهای متعاهد روابط سیاسی دارد.
اگر ظرف مدت تعیین شده در بند (3) این ماده انتصابات لازم انجام نشود هرطرف متعاهد میتواند درصورت نبودن توافقی دیگر، از رئیس دیوان بینالمللی دادگستری دعوت نماید که انتصابات لازم را به عمل آورد. اگر رئیس دیوان تبعه یکی ازطرفهای متعاهد یا به نحو دیگری از انجام وظیفه مذکور معذور باشد، از عضو ارشد دیوانبینالمللی دادگستری که تبعه هیچ یک از طرفهای متعاهد نبوده یا به نحو دیگری از انجام وظیفه مذکور معذور نباشد، برای انجام انتصابات لازم دعوت به عمل خواهد آمد.
دیوان داوری با اکثریت آراء اتخاذ تصمیم خواهد کرد. تصمیمات دیوان برایهر دو طرف متعاهد قطعی و لازم الاجراست. هر طرف متعاهد باید هزینههای عضو تعیینشده توسط آن طرف متعاهد و نمایندگی خود در مراحل داوری را بپردازد هر دو طرفمتعاهد باید بهطور مساوی هزینههای سرداور و سایر هزینهها را تقبل نمایند. دیوانمیتواند درخصوص تقسیم هزینهها تصمیم دیگری اتخاذ نماید. در بقیه موارد دیوانداوری، آئین و محل داوری خود را تعیین خواهد نمود.
اعتبار موافقتنامه 1 - این موافقتنامه به تصویب مراجع صلاحیتدار هر یک از طرفهای متعاهد خواهدرسید 2 - این موافقتنامه سی روز پس از تاریخ دریافت آخرین اطلاعیه هر یک از طرفهایمتعاهد به طرف متعاهد دیگر مبنی بر این که اقدامات لازم را برای لازم الاجراء شدن اینموافقتنامه تحقق بخشیده است برای مدت پانزده سال به موقع اجرا گذارده خواهد شد.پس از مدت مزبور این موافقتنامه همچنان معتبر خواهد ماند، مگر آن که یکی از طرفهایمتعاهد شش ماه قبل از خاتمه یا فسخ آن، عدم تمایل خود را نسبت به تمدید آن به طورکتبی به اطلاع طرف متعاهد دیگر برساند. 3 - پس از انقضاء مدت اعتبار یا فسخ این موافقتنامه، مفاد مواد (1(تا (13) درمورد سرمایهگذاریهای مشمول این موافقتنامه برای یک دوره اضافی پانزده ساله مجریخواهد بود در تایید مراتب فوق، نمایندگان امضاءکننده ذیل، با داشتن اختیار کامل، اینموافقتنامه را امضاء نمودهاند. این موافقتنامه در تهران در تاریخ 13/8/1381 هجری شمسی مطابق با4/11/2002 میلادی در دو نسخه به زبانهای فارسی، فنلاندی و انگلیسی تنظیم شده وهمه متون از اعتبار یکسان برخوردار خواهند بود. درصورت اختلاف در تفسیر متون، متنانگلیسی ملاک میباشد. از طرف دولت جمهوری اسلامی ایران از طرف دولت جمهوری فنلاند
قانون فوق مشتمل بر ماده واحده منضم به متن موافقتنامه شامل مقدمه و چهاردهماده در جلسه علنی روز سه شنبه مورخ بیست وسوم دی ماه یکهزار وسیصد و هشتاد و دومجلس شورای اسلامی تصویب و در تاریخ 14/11/1382 به تایید شورای نگهبان رسیدهاست.
رئیس مجلس شورای اسلامی – مهدی کروبی