شورای عالی انقلاب فرهنگی در جلسه 502 مورخ 22/5/1381، سیاستهای فرهنگی – اجتماعی بهینهسازی وضعیت خوابگاههای دانشجویان کشور را به ایران شرح تصویب کرد: اهداف: 1- ایجاد هماهنگی و همکاری در امر سیاستگذاری، برنامهریزی، اجرایی نظارتی به منظور توسعه و بهبود وضعیت خوابگاههای دانشجویی توسط دستگاهها ، ذی ربط. 2- احیاء، حفظ و ترویج فرهنگ اسلامی در محیطهای خوابگاهی با استفاده روشهای کارآمد نظارتی و مدیریتی. 3- ایجاد زمینه مساعد برای ارتقای سطح آگاهیها، توانمندیها و کشف استعدادهای دانشجویان از طریق فعالیتهای فرهنگی و اجتماعی در محیط خوابگاهها. 4- فراهمسازی شرایط و تسهیلات مناسب اقتصادی، رفاهی و خدماتی برای استفاده دانشجویان در خوابگاهها.
: برنامههای فرهنگی - اجتماعی
: برنامهریزی برای استفاده مطلوب و هدفمند از اوقات فراغت دانشجویان در خوابگاهها و کشف و شکوفا نمودن استعدادها و تواناییهای آنان. سیاستهای اجرایی: استفاده از توان فکری و علمی دانشجویان برای برگزاری کلاسهای تقویتی و آمادگی آزمون سراسری با همکاری نهادهای ذیربط. برگزاری کلاسهای هنری و آموزشی و اجرای مسابقات و پیشبینی امکان عرضه محصولات هنری دانشجویان. جلب مشارکت و همکاری دانشجویان در انجام امور خیریه و عامالمنفعه و آموزش رایگان دانشآموزان محروم با همکاری نهادهای ذیربط. تشویق دانشجویان به ورزش و گسترش فرهنگ ورزش همگانی. اتخاذ تدابیر مقتضی به منظور مهارت بخشی به دانشجویان در تحلیل مسائل فرهنگی اجتماعی و سیاسی جامعه.
: تقویت و اعمال مدیریت فرهنگی در خوابگاهها و قانونمند کردن آن. سیاستهای اجرایی: استفاده بهینه از اساتید و محققان حوزوی و دانشگاهی برای اجرای برنامههای آموزشی، تبلیغی و فرهنگی در خوابگاهها. تعیین شاخص برای ارزیابی و نظارت بر وضعیت فرهنگی و اخلاقی دانشجویان در خوابگاهها. تدوین نظام مناسب ارزشیابی از عملکرد مسوولان فرهنگی خوابگاهها.
: توجه به مسائل اخلاقی و تربیتی دانشجویان در خوابگاههای دانشجویی. سیاستهای اجرایی: اتخاذ تدابیر و تدوین سیاستها و برنامههای هماهنگ برای رشد و تعالی اخلاقی و فرهنگی دانشجویان و پیشگیری از ترویج مفاسد اخلاقی و مسخ هویت فرهنگی آنان. - تاکید بر سیاستهای اقناعی و ارشادی به جای اعمال روشهای منع و دفع در مواجهه با معضلات فرهنگی و اخلاقی دانشجویان. - تاکید بر اجرای آییننامه انضباطی برای برخورد قاطع و قانونی با متخلفین شوونات اخلاقی و اسلامی در خوابگاههای دانشجویی. - جذب و بکارگیری مشاورین روانشناس و خبره با گذراندن دورههای خاص، برای ارائه خدمات مشاورهای در خوابگاهها. - توسعه و تقویت ارتباط بین مدیران خوابگاهها و خانوادههای دانشجویان به منظور هماهنگی بیشتر در رفع مشکلات آنان. - جذب و استفاده بهینه از نیروهای مشاور برای آشنایی دانشجویان جدید الورود با معضلات و خطرات اخلاقی و فرهنگی شهرهای بزرگ.
: اتخاذ تدابیر مقتضی به منظور جلب مشارکت هر چه بیشتر دانشجویان در اداره مطلوب خوابگاهها و ارائه برنامهها و طرحهای مختلف فرهنگی و اجتماعی. سیاستهای اجرایی : - توسعه و تقویت تشکلهای علمی – فرهنگی و اجتماعی به منظور افزایش نشاط و بالندگی دانشجویان در خوابگاهها. - نیازسنجی از دانشجویان در مسائل عقیدتی، اخلاقی، عرفانی، فرهنگی، اجتماعی و اتخاذ تدابیر مناسب برای پاسخگویی به سوالات و شبهات آنان. - تقویت روحیه مسوولیتپذیری، جمعگرایی و فرهنگ زندگی جمعی و پیوندهای اجتماعی درمحیط خوابگاههای دانشجویی. - گسترش امکانات اطلاعرسانی به دانشجویان در خوابگاهها. - حمایت مادی و معنوی از دانشجویان فعال در اجرای برنامهها و فعالیتهای فرهنگی – اجتماعی در خوابگاهها و معرفی چهرههای پر تلاش و موفق.
: تعمیق باورهای دینی و بنیه فرهنگی دانشجویان در خوابگاهها. سیاستهای اجرایی: - اهتمام خاص در خصوص اجرای برنامههای فرهنگی و عبادی و برگزاری نشستهای دینی، برپایی نمایشگاهها و بزرگداشت مناسبتها و ایام الله . - برگزاری اردوهای زیارتی – سیاحتی و گردشگری. - گسترش معنویت و اخلاق، حفظ هویت دینی- ملی و بومی دانشجویان با تشویق آنان در امور فرهنگی سالم و سازنده از طریق ارائه برنامههای فرهنگی - معنوی و تفریحی.
: مدیریت و نظارت
: بهبود مدیریت و نظارت بر خوابگاههای دانشجویی در ابعاد مختلف. سیاستهای اجرایی: - تعیین شرایط؛ ضوابط و ویژگیهای خاص برای تصدی مسوولیت خوابگاهها بر اساس شایسته سالاری و تجربه زندگی در خوابگاههای دانشجویی. - برنامهریزی برای جذب و تربیت مدیران فرهنگی و تربیتی ماهر و متخصص به منظور مدیریت خوابگاهها و برگزاری آموزشهای ضمن خدمت برای آنان. - نیازسنجی از دانشجویان در موضوعات مختلف و به کارگیری شیوههای جدید مدیریتی در راستای رفع این نیازها و مشکلات. - سوق دادن نظام مدیریتی خوابگاهها به سمت افزایش مشارکت دانشجویان دانشگاهها و رعایت عدالت در تخصیص فرصتها و امکانات. - تدوین نظام کمّی و کیفی برای ارزیابی عملکرد مسوولان خوابگاهها. - شناسایی، معرفی و تقدیر از مدیران و مسوولان مبدع، خلاق و نمونه خوابگاهها دانشجویی. - ارائه گزارش در هر نیم سال تحصیلی به مسوولان عالی رتبه وزارتخانههای ذی ربط و روسای هر دانشگاه در خصوص خوابگاههای دانشجویی در ابعاد مختلف. - نظارت بر حضور و غیاب دانشجویان و ورود و خروج سایر افراد به خوابگاههای دانشجویی. - روشمند کردن نظارت بر وضعیت خوابگاهها در ابعاد مختلف.
: اقتصاد
: توجه به مشکلات اقتصادی و معیشتی دانشجویان در خوابگاه به منظور فراهم کردن زمینه لازم برای فعالیتهای علمی، فرهنگی – دینی. سیاستهای اجرایی: - برنامهریزی جامع در خصوص گسترش کار دانشجویی ( کاریابی ) و مشارکت در امور مختلف برای رفع مشکلات اقتصادی دانشجویان از طریق دستگاههای اجرایی ذی ربط. - ایجاد صندوق قرضالحسنه دانشجویی در خوابگاهها برای خدمات دهی به دانشجویان سراسر کشور. - ایجاد زمینه لازم برای تسهیل دریافت وام از صندوق رفاه دانشجویی، سیستم بانکی کشور و صندوقهای قرضالحسنه دانشجویی در خوابگاهها.
: خدمات و رفاه
: توجه به تامین و گسترش تسهیلات رفاهی و خدماتی و افزایش سطح بهداشت و نظافت عمومی خوابگاههای دانشجوی. سیاستهای اجرایی: - جلب مشارکت دستگاههای اجرایی ذی ربط و مشارکت مردمی برای رفع معضلات رفاهی – خدماتی و بهداشتی خوابگاهها. - توجه جدی به بهسازی فیزیکی – زیباسازی و ایجاد فضای سبز و سرویسهای بهداشتی و خدمات کمکهای اولیه و سرویسهای گرمایشی و سرمایشی. - توسعه و تامین منابع، امکانات و تسهیلات لازم مورد نیاز دانشجویان در خوابگاههای دانشجویی ( تغذیه ، ایاب وذهاب ، ارتباطات ، امکانات آموزشی و مطالعاتی، ورزشی ، هنری، کتابخانه و نماز خانه ). - گسترش فرهنگ حفظ و نگهداری مطلوب از امکانات خوابگاههای دانشجویی به عنوان اموال عمومی و همگانی. - رعایت استاندارد در پذیرش تعداد دانشجو در هر خوابگاه به تناسب فضا و تعدا اتاق.
: توسعه خوابگاهها
: توسعه و احداث خوابگاههای جدید دانشجویی و تجهیز خوابگاههای فعلی. سیاستهای اجرایی: - هماهنگی میان دستگاههای اجرایی و نهادهای دولتی در خصوص حداکثر استفاده از امکانات و منابع برای احداث و تجهیز خوابگاهها. - اهتمام به سرمایهگذاری جاری و عمرانی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری، وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی و موسسات آموزش عالی غیر دولتی و غیر انتفاعی برای ساخت و تجهیز خوابگاههای دانشجویی. - فراهم کردن زمینه سرمایهگذاری بخش غیر دولتی در احداث خوابگاههای دانشجویی از طریق تشویق خیّرین و نیز معافیتهای مالیاتی، معافیتهای عوارض شهرداری، اعطای تسهیلات بانکی با بهره اندک و تشویق و حمایت از سنت حسنه وقف برای توسعه خوابگاههای دانشجویی. - پیشنهاد لوایح قانونی برای افزایش اعتبارات ساخت و ساز و تجهیز خوابگاههای دانشجویی.
: اهتمام نسبت به ساخت و تجهیز خوابگاهها مطابق با الگوی استاندارد خوابگاهها در ابعاد مختلف و حفظ فرهنگی اسلامی در فضای فیزیکی خوابگاهها. سیاستهای اجرایی: - ارائه الگویی استاندارد از خوابگاه دانشجویی از لحاظ فیزیکی ومعنوی و امنیتی با توجه به ویژگیهای جسمی و روحی دانشجویان. - رعایت خصوصیات معماری اسلامی و ملی در فضای کالبدی خوابگاهها. - حتی المقدور کاهش فاصله مکانی میان دانشگاه و خوابگاه دانشجویی.
: رعایت عدالت در توزیع عادلانه امکانات و تسهیلات در خوابگاههای دانشجویی در سراسر کشور. سیاستهای اجرایی: - تهیه شناسنامهای از امکانات و تسهیلات رفاهی و خدماتی موجود در خوابگاههای دانشجویی و رفع معضلات موجود. - بکارگیری تمام امکانات اجرایی دستگاهها و مراکز ذی ربط برای بهبود وضع خوابگاهها در ابعاد مختلف.
وزارت علوم، تحقیقات و فناوری ووزارت بهداشت، درمان وآموزش پزشکی و دانشگاه آزاد اسلامی در مدت شش ماه پس از اصلاح آییننامههای موجود، دستورالعمل اجرایی این سیاستها را تهیه و با امضای بالاترین مقام ابلاغی میکنند.
رییسجمهور و رییس شورای عالی انقلاب فرهنگی- سید محمد خاتمی